120 năm Cầu Long Biên: Tài sản vô giá của người Hà Nội

Chu Văn
Cầu Long Biên đã trở thành một trong bốn cây cầu thép lớn nhất thế giới vào thời điểm khánh thành và là cây cầu có độ dài thứ hai trên thế giới (sau cầu Brooklyn của nước Mỹ).
Theo dõi Baoquocte.vn trên
120 năm Cầu Long Biên: Tài sản vô giá của người Hà Nội
Cầu Long Biên - cây cầu có hình dáng giống con rồng bay qua sông Hồng, hình ảnh gắn liền với biểu tượng văn hóa Hà Nội.

Cho đến nay, Hà Nội chưa có công trình nào ghi dấu sâu đậm như cầu Long Biên, cây cầu do người nước ngoài xây dựng, nhưng có sự đóng góp rất nhiều công sức của người Việt Nam.

Đặc biệt, cầu Long Biên đã được Hà Nội hóa, trở thành một biểu tượng, chứng nhân của lịch sử, hết sức thân thiết với người Việt, nhẫn nại, kiên trì, gánh vác... Nó đã trở thành một bộ phận hữu cơ, một thứ tài sản vô giá của Hà Nội.

Cầu Long Biên đẹp ở kiểu dáng, độc đáo ở thiết kế và chất liệu xây dựng

120 năm trước, vào ngày 13/9/1889, toàn quyền Đông Dương đã làm lễ khởi công một cây cầu vắt ngang dòng sông Hồng. Vị trí được chọn để xây cầu đúng ngay vị trí mà chiếc tàu của Pháp nổ súng bắn vào Ô Quan Chưởng và Cửa Bắc trước đó.

Cầu Long Biên được thiết kế theo kiểu có rầm chìa mà công ty Daydé & Pillé áp dụng lần đầu tiên cho cây cầu ở Tobiac (Paris) trên tuyến đường sắt Paris - Orleans của nước Pháp.

Cầu có chiều dài là 1.862m, gồm 19 nhịp dầm thép và đường dẫn xây bằng đá. Giữa cầu có đường ray đơn dành cho tàu hỏa. Hai bên cầu có đường dành cho xe cơ giới và người đi bộ.

Với cấu trúc như vậy, cầu Long Biên đã trở thành một trong bốn cây cầu thép lớn nhất thế giới thời đó và là cây cầu có độ dài thứ hai trên thế giới (sau cầu Brooklyn của nước Mỹ).

Sau gần 3 năm thi công, ngày 28/2/1902, cầu chính thức được khánh thành và được đặt tên là Paul Doumer. Sau ngày Hà Nội giải phóng, cầu được đổi tên thành cầu Long Biên. Cầu Long Biên đẹp ở kiểu dáng, độc đáo ở thiết kế và chất liệu xây dựng.

Là cây cầu sắt đầu tiên ở Việt Nam và trong quá trình xây dựng có sự đóng góp rất nhiều công sức của lao động Việt Nam. Từ việc xây cầu đã hình thành đội ngũ công nhân Việt Nam tham gia cùng với nhân dân Hà Nội.

Hàng vạn tấn vôi chở từ Huế ra, 30.000 m³ đá và hàng nghìn khối gỗ lim chở từ Thanh Hóa ra, hàng nghìn tấn xi măng chở từ Hải Phòng lên để xây dựng cầu. Hàng vạn đinh tán trên cầu là do người Việt Nam tán, mố cầu xây cách mặt nước hơn 30 m cũng do người Việt Nam lặn xuống bên dưới xây rất vất vả.

Theo KTS Đào Ngọc Nghiêm, nguyên Kiến trúc sư trưởng thành phố Hà Nội, là một di sản kiến trúc hiện đại khi đó, nhưng cầu Long Biên lại mang đậm bản sắc dân tộc, vì người Pháp đã đưa biểu tượng cây cầu có hình dáng giống con rồng bay qua sông Hồng, hình ảnh ấy gắn liền với biểu tượng văn hóa Hà Nội.

Biểu tượng kiên cường, hiên ngang của người Hà Nội trước bom đạn

Cầu Long Biên được thực dân Pháp xây dựng với ý đồ khai thác thuộc địa lần thứ nhất và phục vụ việc đàn áp các phong trào đấu tranh chống thực dân Pháp của người dân. Chính vì vậy mà cây cầu đã được xây dựng bằng rất nhiều xương máu của người Việt Nam.

Và ngày hôm nay, cây cầu còn đứng vững cũng là nhờ vào công sức bảo vệ, giữ gìn của những người Việt Nam yêu nước. Cầu Long Biên đã cùng người dân thủ đô kiên cường, vững vàng trong những năm tháng kháng chiến chống thực dân Pháp và chống đế quốc Mỹ. Cầu Long biên là chứng nhân của lịch sử và bản thân cầu cũng lại trở thành lịch sử.

Từ Long Biên để có những ngày Tháng Tám long trời chuyển đất và Hà Nội trở thành Thủ đô thương yêu của cả nước. Từ Long Biên để có những đoàn quân chiến thắng rầm rập tiến về Giải phóng Thủ đô.

Những ngày mùa Thu năm 1954, cầu Long Biên đã chứng kiến những người lính viễn chinh Pháp cuối cùng rút khỏi Hà Nội và cũng từ cầu Long Biên, những khẩu pháo ngạo nghễ cùng sông nước quật cổ lũ giặc trời, cùng cả nước đánh bại cuộc chiến tranh phá hoại đi tới một “Điện Biên Phủ trên không” chấn động địa cầu.

Nhưng cũng trong những năm tháng khói lửa ấy, cầu Long Biên đã bị ném bom 14 lần, đã có 9 nhịp cầu bị đánh gục và 4 trụ bị hư hỏng nặng, nhưng cầu gẫy lại được nối, cầu hỏng lại được sửa ngay để đảm bảo huyết mạch lưu thông.

Hơn 1,8 cây số đường cầu dường như chưa bao giờ bị gián đoạn giao thông, cầu chưa bao giờ ngừng hoạt động, để rồi từng chuyến hàng trọng yếu vẫn theo con đường này vào chi viện cho chiến trường miền Nam ruột thịt.

Cho tới giờ, cầu Long Biên vẫn là cây cầu đẹp nhất Hà Nội. (Nguồn: hanoi1000.vn)
Cho tới giờ, cầu Long Biên vẫn là được coi là cây cầu đẹp nhất Hà Nội. (Nguồn: hanoi1000.vn)

Gạch nối giữa quá khứ và hiện tại của Thủ đô

Hà Nội của hôm nay hối hả trong dòng chảy của thời đại mới và đã có thêm nhiều cây cầu hiện đại, bề thế, như Thăng Long, Thanh Trì, Vĩnh Tuy, Nhật Tân.

Vai trò huyết mạch giao thông đã không còn, cầu Long Biên giờ chỉ dành cho người đi xe đạp, xe máy và những đoàn tàu, nhưng cây cầu vẫn không mất đi vị trí vốn có của nó trong lòng người Hà Nội: mỗi sáng, từng đoàn xe chở rau xanh, cây cảnh... vào nội thành, công nhân viên chức đến cơ quan, nhà máy, học sinh, sinh viên đến trường...

Cứ như vậy, hiền lành và chở che, hơn thế kỷ vẫn trung thành nối nhịp sống đôi bờ, cầu Long Biên vẫn góp sức vào cuộc sống của người dân Hà Nội hôm nay.

Cho tới giờ, cầu Long Biên vẫn là cây cầu đẹp nhất Hà Nội. Cầu Long Biên vẫn đắc địa về mặt giao thông, địa hình và cảnh quan đô thị. Long Biên có nhiều điểm nhìn đẹp từ hai đầu cầu, từ bờ sông, ngay cả trên cầu và dưới sông Hồng.

Ở mỗi góc nhìn, mỗi thời điểm người ta có một cảm nhận khác nhau, cảm xúc khác nhau. Từ bãi giữa sông Hồng, từ phía Chương Dương nhìn cầu Long Biên thật mảnh mai với những thanh giằng rất dài.

Nhưng ở dưới chân cầu, hay đi trên cầu lại thấy sự đồ sộ hùng vĩ với hệ kết cấu thếp tầng tầng lớp lớp. Buổi sáng, Long Biên tấp nập rộn rã niềm vui của một ngày mới. Buổi chiều tối cây cầu như chìm vào nỗi u hoài…

Với nhiều người dân thủ đô đang sống tại Hà Nội hay nước ngoài, cầu Long Biên là một hình ảnh không thể phai nhạt. Có lẽ vì thế mà một họa sĩ Việt kiều Pháp đã đầu tư để thiết kế một festival hoành tráng về cầu Long Biên, đó là Festival “Ký ức cầu Long Biên” được tổ chức vào tháng 10/2009. Từ một nhân chứng lịch sử, cây cầu huyền thoại của Hà thành đã trở thành nhân vật chính của một lễ hội.

Người Hà Nội vẫn nhắc tới sự gắn bó với cầu Long Biên trong từng câu nói và ánh mắt nhìn. 120 năm đã trôi qua, những giá trị của quá khứ như vẫn lắng đọng trên từng nhịp cầu. Đất nước thay đổi, thủ đô thay đổi nhưng giá trị biểu tượng của cầu Long Biên vẫn mãi trường tồn.

Ẩn khuất sau cuộc chiến ở Ukraine

Ẩn khuất sau cuộc chiến ở Ukraine

Chiến sự ở Ukraine mới chỉ vài ngày, nhưng đã động chạm đến những vấn đề lớn, quan điểm trái ngược và nhiều hệ lụy, ...

Nga cho nổ tung đường ống khí đốt tại Ukraine, Mỹ nói Trung Quốc chưa giúp Moscow né trừng phạt, tỷ phú Elon Musk hỗ trợ Kiev

Nga cho nổ tung đường ống khí đốt tại Ukraine, Mỹ nói Trung Quốc chưa giúp Moscow né trừng phạt, tỷ phú Elon Musk hỗ trợ Kiev

Ngày 27/2, cơ quan truyền thông đặc biệt và bảo vệ thông tin nhà nước của Ukraine nói rằng các binh sĩ Nga đã cho ...

(theo TTXVN)

Đọc thêm

Hạt điều rang Hapro: Chất lượng đảm bảo từ Thương hiệu Quốc gia Vietnam Value

Hạt điều rang Hapro: Chất lượng đảm bảo từ Thương hiệu Quốc gia Vietnam Value

Tổng công ty Thương mại Hà Nội (Hapro) nhiều năm đưa hạt điều Việt Nam đến các thị trường quốc tế với dòng sản phẩm Hạt điều rang Hapro, hướng ...
Thành phố Moscow tăng cường thu hút du khách Việt Nam

Thành phố Moscow tăng cường thu hút du khách Việt Nam

Thủ đô của nước Nga vừa chính thức ra mắt phiên bản tiếng Việt của "Discover Moscow" – hệ sinh thái thông tin du lịch chính thức của thành phố.
Dự báo thời tiết ngày mai (16/7): Vùng núi và trung du Bắc Bộ mưa to cục bộ; Trung Bộ có nơi nắng nóng

Dự báo thời tiết ngày mai (16/7): Vùng núi và trung du Bắc Bộ mưa to cục bộ; Trung Bộ có nơi nắng nóng

Thông tin dự báo thời tiết các khu vực ngày mai (16/7) từ Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia.
Thủ tướng Bulgaria 'dội gáo nước lạnh' lên Ukraine

Thủ tướng Bulgaria 'dội gáo nước lạnh' lên Ukraine

Thủ tướng Bulgaria tuyên bố nước này sẽ không tham gia Liên minh tự nguyện nhằm phối hợp hỗ trợ an ninh lâu dài cho Ukraine.
Petrovietnam giữ vai trò chiến lược trong bảo đảm an ninh năng lượng, an ninh kinh tế và bảo vệ chủ quyền biển, đảo

Petrovietnam giữ vai trò chiến lược trong bảo đảm an ninh năng lượng, an ninh kinh tế và bảo vệ chủ quyền biển, đảo

Phó Thủ tướng Phạm Gia Túc nêu bật đánh giá Petrovietnam đã có những đóng góp quan trọng vào ổn định kinh tế vĩ mô, bảo đảm các cân đối ...
Nghệ nhân Quốc gia Lý Thanh Bình: Khơi mạch nguồn xưa giữa lòng phố thị

Nghệ nhân Quốc gia Lý Thanh Bình: Khơi mạch nguồn xưa giữa lòng phố thị

Giữa nhịp sống đô thị hiện đại, nghệ nhân thư pháp Lý Thanh Bình chọn cách khơi lại mạch nguồn văn hóa bằng con chữ Việt. Từ thư pháp, hội ...
Sân khấu thực cảnh: Sứ giả của những vùng đất

Sân khấu thực cảnh: Sứ giả của những vùng đất

Những chương trình thực cảnh liên tiếp ra đời trong vài năm gần đây cho thấy một tín hiệu đáng mừng của công nghiệp văn hóa Việt Nam.
Nâng cao vai trò Việt Nam trong hợp tác văn hóa - xã hội ASEAN

Nâng cao vai trò Việt Nam trong hợp tác văn hóa - xã hội ASEAN

Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịvừa ban hành Chương trình hành động thực hiện Kế hoạch chiến lược Cộng đồng Văn hóa - Xã hội ASEAN tại Việt Nam.
Lãnh địa của kỷ nguyên số

Lãnh địa của kỷ nguyên số

Cuốn sách ‘Chủ nghĩa phong kiến công nghệ’ của Yanis Varoufakis đặt ra câu hỏi lớn về quyền lực, tự do và tương lai của con người trong kỷ nguyên số.
Nhà thơ Hữu Thỉnh ra mắt tiểu thuyết ‘Thép dưới cỏ’

Nhà thơ Hữu Thỉnh ra mắt tiểu thuyết ‘Thép dưới cỏ’

Nhà thơ Hữu Thỉnh vừa ra mắt độc giả tiểu thuyết đầu tay có tên ‘Thép dưới cỏ’ viết về sự kiện Tà Mây - Làng Vây của binh chủng Tăng - Thiết giáp.
Ẩm thực gây ấn tượng đặc biệt tại Festival văn hoá 'Rực rỡ Việt Nam'

Ẩm thực gây ấn tượng đặc biệt tại Festival văn hoá 'Rực rỡ Việt Nam'

Sự kiện Festival văn hoá "Rực rỡ Việt Nam" diễn ra từ 26-28/6 tại Czech thu hút sự tham gia của đông đảo cộng đồng người Việt và bạn bè quốc tế.
Khai mạc Những ngày phim Belarus tại Việt Nam năm 2026

Khai mạc Những ngày phim Belarus tại Việt Nam năm 2026

Cục Điện ảnh phối hợp với Hãng phim Quốc gia Belarus (Belarusfilm) tổ chức lễ khai mạc Những ngày phim Belarus tại Việt Nam năm 2026.
An Giang chuẩn bị đón đoàn ICOMOS thẩm định hồ sơ Di sản thế giới Óc Eo - Ba Thê

An Giang chuẩn bị đón đoàn ICOMOS thẩm định hồ sơ Di sản thế giới Óc Eo - Ba Thê

Đoàn chuyên gia Hội đồng Di tích và Di chỉ quốc tế đến khảo sát, thẩm định hồ sơ đề cử Khu di tích khảo cổ Óc Eo - Ba Thê trình UNESCO ghi danh ...
Khẩn trương hoàn thiện Đề án phát triển sản phẩm tàu du lịch Huế - Phong Nha

Khẩn trương hoàn thiện Đề án phát triển sản phẩm tàu du lịch Huế - Phong Nha

Quảng Trị đang phối hợp với Tổng Công ty Đường sắt Việt Nam khẩn trương hoàn thiện Đề án phát triển sản phẩm tàu du lịch Huế - Phong Nha.
Ra mắt Câu lạc bộ Di sản Văn hóa tiếng Việt

Ra mắt Câu lạc bộ Di sản Văn hóa tiếng Việt

Quỹ Hỗ trợ Bảo tồn Di sản Văn hóa Việt Nam vừa công bố quyết định thành lập Câu lạc bộ Di sản Văn hóa tiếng Việt.
Summer Camp Re:Craft 2026: Kết nối sinh viên với di sản làng nghề Hà Nội

Summer Camp Re:Craft 2026: Kết nối sinh viên với di sản làng nghề Hà Nội

Trong khuôn khổ Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026, Xưởng Thiết kế mùa Hè "Summer Camp Re:Craft 2026 – Làng nghề tái sinh" đã chính thức khởi động.
Lộ diện đô thị Byzantine gần như nguyên vẹn giữa sa mạc Ai Cập

Lộ diện đô thị Byzantine gần như nguyên vẹn giữa sa mạc Ai Cập

Các nhà khảo cổ phát hiện đô thị Byzantine gần như nguyên vẹn tại Ai Cập, hé lộ nhiều dấu tích quý giá về đời sống cách đây 1.600 năm.
Đà Nẵng tăng nguồn lực bảo tồn và phát huy nghệ thuật Bài Chòi

Đà Nẵng tăng nguồn lực bảo tồn và phát huy nghệ thuật Bài Chòi

HĐND TP. Đà Nẵng vừa thông qua nghị quyết hỗ trợ bảo tồn và phát huy giá trị Di sản văn hóa phi vật thể nghệ thuật Bài Chòi giai đoạn 2026-2030.
Phiên bản di động