Ant Group: Hy vọng của Trung Quốc và nỗi lo 'canh cánh' lọt vào tầm ngắm của Mỹ

TGVN. Ant Group đang trở thành đề tài nóng hổi nhất trên thị trường chứng khoán thế giới những tuần qua. Startup về thương mại điện tử này được dự đoán sẽ là một trong những cái tên chính sẽ dẫn dắt cuộc đua công nghệ của Trung Quốc.

Ant Group sẽ trở thành công ty có IPO với giá trị lớn nhất lịch sử, dự kiến thu về 34,5 tỷ USD. (Nguồn: Market Watch)

Công ty tài chính do tỷ phú Jack Ma thành lập đang chuẩn bị cho vụ phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO) lớn nhất lịch sử với quy mô lên tới 34,5 tỷ USD, phá vỡ kỷ lục trước đó là vụ phát hành 29 tỷ USD của hãng dầu lửa Saudi Aramco và 25 tỷ USD của “người anh em” Alibaba. Chưa dừng lại ở đó, Ant Group có thể huy động thêm 5,2 tỷ USD nữa để đáp ứng nhu cầu của nhà đầu tư.

Với đợt IPO này, Ant Group có khả năng được định giá ở mức 313 tỷ USD và trở thành công ty tài chính lớn thứ tư thế giới, sau Berkshire Hathaway, Visa và Mastercard. Theo kế hoạch, gã khổng lồ fintech sẽ phát hành cổ phiếu công khai trên các sàn giao dịch của Hong Kong và Thượng Hải ngày 5/11.

Tuy nhiên, ngày 3/11, sàn Hong Kong và Thượng Hải bất ngờ thông báo hoãn IPO của Ant do những thay đổi trong môi trường quản lý lĩnh vực fintech của Trung Quốc. Trước đó, tỷ phú Jack Ma cùng Chủ tịch Eric Jing và CEO Simon Hu của Ant Group đã được mời đến một cuộc họp chung với ngân hàng trung ương và ba quan chức tài chính cấp cao của Trung Quốc ngày 2/11. Sở giao dịch Thượng Hải cho biết cuộc họp đột xuất này khiến Ant Group không đủ điều kiện niêm yết.

Những con số đáng kinh ngạc này khiến nhiều người phải đặt câu hỏi: Ant Group là gì, làm thế nào mà nó trở nên thành công như vậy, tại sao nó lại có giá trị như vậy và tỷ phú Jack Ma có vai trò gì trong “câu chuyện cổ tích” này?

Lịch sử ra đời

Không giống như nhiều gã khổng lồ công nghệ mới nổi, Ant Group đã thành công ngay từ “thưở còn thơ”. Tiền thân của Ant là Alipay, một công cụ thanh toán trực tuyến do công ty Alibaba tạo ra vào năm 2004.

Năm 2003, eBay công bố kế hoạch thâm nhập vào thị trường Trung Quốc và điều đó khiến các nhà kinh doanh Trung Quốc lo sợ bị Mỹ cướp mất thị trường. Khi đó, Alibaba, ngôi sao của Trung Quốc trong lĩnh vực bán lẻ trực tuyến, nhưng lại chỉ tập trung vào việc bán hàng cho các doanh nghiệp, buộc phải ra tay và đã cho ra mắt Taobao, một phiên bản hỗn hợp của eBay và Amazon dành riêng cho thị trường nội địa.

Taobao đã thu hút hàng triệu người dùng, nhưng ban đầu không có nhiều lợi nhuận do không thu phí và thu hoa hồng từ người bán hàng. Ngoài ra, phần lớn người dùng không thực sự tin tưởng để trao tiền cho những người mà họ chưa từng nhìn mặt.

Để giải quyết vấn đề này, Alibaba đã cho ra mắt Alipay như một dịch vụ ký quỹ đơn giản để đảm bảo sự an toàn trong các giao dịch giữa người mua và người bán trên Taobao. Thời gian đó, Alipay không có giấy phép hoạt động nhưng Jack Ma khẳng định rằng công ty đang hoạt động trong “vùng xám” của pháp luật, cũng như tin rằng, tương lai của nền thương mại điện tử ở Trung Quốc phụ thuộc vào nó. Alipay cũng vướng một chút bê bối do bị coi là bản sao chép của PayPal.

Cuộc xâm lược của “loài kiến”

Cái tên Ant Group được coi là một phép ẩn dụ, có nghĩa rằng không có bất cứ giao dịch hoặc khoản đầu tư nào là quá nhỏ và khi cộng lại, chúng sẽ trở thành khổng lồ. Hiện Alibaba sở hữu 33% vốn cổ phần của Ant Group, phần còn lại do Jack Ma (50%) và các nhà đầu tư ban đầu kiểm soát.

Khởi đầu và phát triển trong thầm lặng, hiện nay, Alipay có 1,3 tỷ người dùng, chiếm khoảng 55% thị phần thanh toán di động của Trung Quốc, trong khi các đối thủ WeChat Pay của Tencent và QQ Wallet cộng lại chiếm 40%.

Ant Group đã tận dụng dữ liệu người dùng từ Alipay để phát triển các sản phẩm như thanh toán, cho vay tiêu dùng, cho vay doanh nghiệp nhỏ và quản lý tài sản. Ngoài ra, công ty này cũng đang đẩy mạnh phát triển một loạt các sản phẩm công nghệ mới như điện toán đám mây, blockchain, trí tuệ nhân tạo và bán các dịch vụ này cho các công ty tài chính.

Với động thái này, Ant Group đang chứng minh với các nhà đầu tư và thị trường rằng, công ty này là một công ty công nghệ chứ không phải là tài chính, là một “techfin” chứ không phải là “fintech” nữa. Thực tế, các dịch vụ số này đã đóng góp hơn 50% tổng doanh thu của Ant Group trong năm tài khóa kết thúc vào ngày 31/3/2020, trong khi các khoản thanh toán điện tử chỉ chếm 36%.

Ông Eric Jing - Chủ tịch kiêm Giám đốc điều hành của Ant Group, từng tuyên bố rằng các dịch vụ công nghệ sẽ là mảng kinh doanh chính của công ty này trong tương lai. Mục tiêu của Ant Group sẽ mở rộng nền tảng để tăng lưu lượng truy cập trên một phạm vi rộng hơn của các doanh nghiệp số hóa từ khách sạn đến bảo hiểm, y tế.

Alipay đã đi từ một ứng dụng thanh toán trực tuyến đơn thuần để trở thành một trung tâm dịch vụ tài chính ảo phục vụ mọi lĩnh vực từ các khoản vay đến quỹ tương hỗ, bảo hiểm và đặt vé du lịch. Hầu hết các sản phẩm tài chính được bên thứ 3 cung cấp, sẽ trả phí dịch vụ dựa trên doanh thu bán hàng mà họ nhận được thông qua nền tảng của Ant.

Tham vọng tương lai

Năm 2019, Ant Group đạt lợi nhuận hơn 2,6 tỷ USD từ doanh thu 17,5 tỷ USD. Lợi nhuận trong nửa đầu năm 2020 vượt mức 3,2 tỷ USD (thu nhập ròng của PayPal so với cùng kỳ là 1,6 tỷ USD).

Ant Group cũng đang ngắm tới việc nhân rộng mô hình kinh doanh của mình ra bên ngoài Trung Quốc. Công ty đang làm việc với 9 đối tác khởi nghiệp trên khắp châu Á bao gồm Paytm ở Ấn Độ và GCash ở Philippines và dự định dành một phần trong số tiền IPO để hỗ trợ kế hoạch mở rộng thị trường quốc tế.

Trong bối cảnh cạnh tranh Mỹ-Trung Quốc vẫn chưa hạ nhiệt và Mỹ vẫn đang có những động thái cứng rắn để ngăn chặn các công ty công nghệ của Trung Quốc, đặc biệt là Huawei và thời gian qua là Alibaba, các chuyên gia cho rằng quyết định lựa chọn IPO đồng thời trên sàn Hong Kong và Thượng Hải là một tính toán thông minh của Ant Group, bởi các sàn chứng khoán Mỹ không còn phù hợp với các công ty Trung Quốc.

Với màn ra mắt thị trường kinh điển này, Ant Group dễ có nguy cơ lọt vào tầm ngắm của chính quyền Mỹ trong tương lai gần, mặc cho kết quả cuộc bầu cử Mỹ 2020 sẽ ra sao. Có lẽ đó cũng là lý do vì sao chính phủ Trung Quốc đã phải can thiệp vào đợt IPO này. Nhưng với thành công trước mắt, Ant Group chắc chắn sẽ là một công cụ hữu ích nhằm đẩy mạnh phát triển công nghệ và kinh tế trong kế hoạch 5 năm lần thứ 14 của Trung Quốc.