Bác sĩ quân y Nguyễn Huy Hoàng: Mỗi y, bác sĩ phải tăng cường việc tự học, cập nhật khả năng sử dụng công nghệ mới

Bác sĩ Nguyễn Huy Hoàng cho rằng, không chỉ chuyên môn, các y, bác sĩ còn phải tích cực học tập nâng cao trình độ ngoại ngữ, khả năng sử dụng các loại máy móc và công nghệ mới. (Ảnh: NVCC)

Thượng tá, bác sĩ Nguyễn Huy Hoàng (Trung tâm oxy cao áp Việt-Nga, Bộ Quốc phòng) chia sẻ quan điểm với báo Thế giới và Việt Nam nhân Ngày Thầy thuốc Việt Nam (27/2).

Ở bất cứ quốc gia nào trên thế giới, y tế đều là một trong những trụ cột của an sinh xã hội. Vậy ngành y tế và công tác chăm sóc sức khỏe người dân cần được quan tâm thế nào mới thích đáng?

Đúng vậy, ở bất cứ quốc gia nào, y tế luôn là lĩnh vực ảnh hưởng đến cuộc sống thường ngày của mọi người dân. Để việc chăm sóc sức khỏe người dân được tốt thì đòi hỏi cả 3 yếu tố, đó là, chính sách từ các cơ quan quản lý và tài chính đảm bảo; cơ chế đào tạo và đãi ngộ với nhân viên y tế; ý thức của người dân trong việc chăm sóc sức khỏe và sử dụng dịch vụ y tế.

Theo ông, những khó khăn mà ngành y tế Việt Nam đang phải đối mặt là gì?

Chính sách bảo hiểm y tế (BHYT) của Việt Nam đang có nhiều điểm bất cập: nhiều người nghèo không mua BHYT, nhiều người có thẻ BHYT nhưng lại thích khám dịch vụ. Điều này chứng tỏ, chính sách BHYT chưa thu hút, chưa hấp dẫn, cần phải thay đổi.

Mức giá dịch vụ y tế tại các cơ sở công lập còn quá thấp, thu không đủ bù chi cho việc khám chữa bệnh một cách hiệu quả. Hậu quả là đang có sự dịch chuyển nhân sự giỏi nghề từ y tế công lập sang tư nhân.

Hệ thống bác sĩ gia đình chưa hiệu quả. Y tế xã, phường hầu như chưa đảm nhiệm được việc chăm sóc sức khỏe ban đầu. Khi có bệnh, thay vì được bác sĩ gia đình thăm khám thì người bệnh tự điều trị hoặc ra hiệu thuốc, nhân viên bán thuốc kê đơn. Nếu bị nặng thì họ thường đến thẳng bệnh viện, làm tăng áp lực lên các bệnh viện.

Sự chênh lệch lớn về trình độ giữa các cơ sở y tế tại các thành phố lớn như Hà Nội, TP. Hồ Chí Minh, Đà Nẵng… với các tỉnh lân cận, dẫn đến tình trạng cứ đau ốm là người bệnh kéo về các thành phố lớn, gây quá tải hệ thống y tế.

Để gỡ khó, theo tôi vẫn phải phát triển mạnh hệ thống bác sĩ gia đình, hoàn thiện chính sách BHYT, tính đúng tính đủ giá các dịch vụ y tế và tăng cường đãi ngộ cho nhân viên y tế.

Y, bác sĩ cần được tạo đủ điều kiện để đáp ứng yêu cầu công việc và được chi trả xứng đáng để có cuộc sống tử tế?

Trong bất cứ lĩnh vực nào, muốn có dịch vụ chăm sóc tốt thì đều cần có cơ sở vật chất và trang thiết bị đầy đủ, nhân sự thực hiện trực tiếp phải được đãi ngộ xứng đáng.

Hiện nay, do một số bất cập, không ít bệnh viện lớn đang thiếu thuốc và thiết bị y tế dùng cho bệnh nhân. Thu nhập của nhân viên y tế còn eo hẹp, khiến chất lượng chăm sóc y tế không thể tốt lên.

Sự chuyên nghiệp thực sự là hướng đi tất yếu mà y học hiện đại không ngừng bước tới. Trên con đường thay đổi, rào cản lớn nhất đối với bản thân mỗi y, bác sĩ là gì?

Trên con đường hướng tới sự chuyên nghiệp, hiện đại của cả nền y tế, theo tôi rào cản lớn nhất trong mỗi y bác sĩ chính là sự thụ động, chưa chú trọng việc tự học, tự đào tạo, tự nghiên cứu.

Bằng cấp, học hàm, học vị chỉ là điều kiện cần để cơ sở y tế quyết định sử dụng một nhân viên y tế hay không. Tuy nhiên, để làm tốt thì mỗi y bác sĩ phải tăng cường việc tự học, tự nghiên cứu để cập nhật với những thông tin y tế luôn thay đổi từng ngày. Không chỉ chuyên môn, các "chiến sĩ áo trắng" còn phải tích cực học tập nâng cao trình độ ngoại ngữ, khả năng sử dụng các loại máy móc và công nghệ mới.

Còn câu chuyện chăm lo đời sống và bảo vệ sự an toàn của họ khi hành nghề thì sao?

Tôi nghĩ, chỉ cần bảo đảm cho họ một môi trường làm việc tốt, có một mức lương để sống thoải mái, không phải lo làm thêm ngoài giờ hay tìm cách “kiếm thêm” từ người bệnh.

Tất nhiên, việc này không thể đáp ứng ngay lập tức, nhưng các cơ quan quản lý cũng nên có những động thái, phương án để nhân viên y tế cảm thấy yên tâm hơn khi làm việc.

Về an toàn khi hành nghề, cần phải đảm bảo không bị người nhà bệnh nhân hay bất kỳ đối tượng nào đe dọa trong khi làm việc, đồng thời, có dụng cụ bảo hộ đầy đủ, không phải làm việc quá sức, có bảo hiểm nghề nghiệp…

Ông có thể chia sẻ một vài câu chuyện, kỷ niệm mà ông đã trải qua?

Nghề y đã cho tôi nhiều thứ. Thứ nhất, sự bình yên về mặt tâm hồn, cảm giác tích cực khi những kiến thức hay sự cố gắng của mình đã giúp ích được cho cộng đồng.

Thứ hai, mở mang những mối quan hệ trong nhiều lĩnh vực, thường các bác sĩ quen biết khá nhiều và những mối quan hệ đó giúp cuộc sống của chúng ta phong phú hơn, dễ chịu hơn.

Thứ ba, bảo đảm cho những người thân trong gia đình sự chăm sóc sức khỏe ban đầu, cụ thể trường hợp này có cần vào viện hay không, nên sử dụng thuốc gì ngay, trước khi phải nhập viện…

Ví dụ, đợt dịch sốt xuất huyết tại Hà Nội cách đây vài năm, mình tôi chăm sóc hơn mười người thân tại nhà của họ, vì các bệnh viện đều quá tải, chỉ nhận nếu tiểu cầu xuống quá thấp. Hay trong đại dịch Covid-19 vừa qua, những họ hàng có nhiều bệnh nền như tiểu đường, huyết áp… không thể nhập viện vì nhiều lý do, đều được tôi chăm sóc tại nhà một cách hiệu quả.

Tuy nhiên, cũng không ít kỷ niệm buồn, ví dụ từ chính những bác sĩ đàn anh đàn chị của mình, dù là những bác sĩ giỏi, nhưng lại chưa quan tâm đủ đến sức khỏe của bản thân, đến khi phát hiện thì đã ung thư giai đoạn muộn, hoặc bị đột tử, đột quỵ…

Nhân Ngày Thầy thuốc Việt Nam, ông nhắn nhủ gì đến đội ngũ y, bác sĩ trẻ?

Tôi nghĩ, một khi đã chọn ngành y, chúng ta xác định vất vả, hy sinh. Không nên so bì với những ngành nghề khác, bởi trong mắt người dân, nhân viên y tế luôn là những "anh hùng áo trắng".

Hiện tại, là những người được đào tạo bài bản, chúng ta luôn có trách nhiệm và cách để chăm sóc sức khỏe cho nhân dân, không ở trong môi trường bệnh viện thì ở ngoài xã hội, khám bệnh miễn phí cho bà con lối xóm, khu phố chẳng hạn.

Chăm sóc sức khỏe không chỉ là khám bệnh, xong kê đơn hay mổ xẻ. Sức khỏe tốt bao gồm cả trạng thái tinh thần tốt cộng với sự khỏe mạnh về thể chất. Do đó, ngoài thuốc men, cần quan tâm đến cả tinh thần của người bệnh cũng như việc tập luyện, ăn uống, sinh hoạt hàng ngày của họ, bởi đó mới là những yếu tố ảnh hưởng thường xuyên, lâu dài.

Cuối cùng, tôi nghĩ rằng, bằng cấp hay học hàm, học vị cũng chỉ là tương đối. Để có thể làm việc tốt, các y bác sĩ phải giỏi ngoại ngữ, thường xuyên cập nhật kiến thức cả chuyên ngành của mình và các chuyên ngành liên quan.

Xin cảm ơn ông!