Biến đổi khí hậu có thể làm hồi tỉnh các virus ‘ngủ đông’

TGVN. Virus "ngủ" lâu ngày bỗng nhiên hồi tỉnh, dịch bệnh đậu mùa, sốt xuất huyết hoặc zika bất ngờ xuất hiện trở lại ở châu Âu.
Theo dõi Baoquocte.vn trên
TIN LIÊN QUAN
Tin tức ASEAN buổi sáng 18/8: Philippines phát hiện chủng virus corona mới; Kinh tế Đông Nam Á bị 'vùi dập' bởi Covid-19
Virus corona gây dịch Covid-19 còn có khả năng đột biến

Những điều này tưởng như chỉ có trong kịch bản các bộ phim đề tài thảm họa. Tuy nhiên, theo các nhà khoa học, ngày càng có nhiều cơ sở hợp lý chứng minh đây là những viễn cảnh dịch bệnh nguy hiểm do hiện tượng nóng lên toàn cầu, một trong những tác động của biến đổi khí hậu, gây ra.

Một số kết quả nghiên cứu gần đây cho thấy đại dịch viêm đường hô hấp cấp Covid-19 đang hoành hành trên toàn cầu và khiến hơn 760.000 người tử vong có nguồn gốc từ loài dơi hoang dã trong tự nhiên.

Tuy nhiên, các nhà khoa học cho rằng việc con người ngày càng mở rộng "dấu chân sinh thái" có thể gây ra dịch bệnh theo nhiều cách khác nhau.

Tình trạng biến đổi khí hậu, vốn làm gia tăng nhiệt độ Trái Đất, đang ngày càng nổi lên là nguyên nhân gây bệnh truyền nhiễm, hoặc bằng cách mở rộng phạm vi "hoành hành" của muỗi mang mầm bệnh sốt rét và sốt xuất huyết, hoặc làm tan các lớp băng vĩnh cửu ở vùng Siberia (Nga) chứa các mầm bệnh từ thời cổ đại.

Các lớp băng vĩnh cửu, được ví như "quả bom hẹn giờ biến đổi khí hậu" trải khắp Nga, Canada và bang Alaska (Mỹ) chứa lượng carbon cao gấp 3 lần lượng khí thải ra kể từ thời kỳ công nghiệp hóa.

Theo Ủy ban Liên chính phủ về Biến đổi khí hậu của Liên hợp quốc (IPCC), ngay cả khi con người cố gắng hạn chế mức tăng nhiệt độ toàn cầu dưới 2 độ C so với thời kỳ tiền công nghiệp, vốn là mục tiêu của Hiệp định Paris năm 2015, băng vĩnh cửu sẽ vẫn tan chảy và giảm 25% diện tích vào năm 2100.

5946-covid-minh-hoa
Các nhà khoa học cho rằng việc con người ngày càng mở rộng "dấu chân sinh thái" có thể gây ra dịch bệnh theo nhiều cách khác nhau. Ảnh minh họa. (Nguồn: Environmental Protection)

Ông Vladimir Romanovsky, Giáo sư Địa vật lý tại Đại học Alaska (Mỹ), cho rằng “các vi sinh vật có thể tồn tại trong các lớp băng trong một thời gian dài”. Khi băng tan, các vi sinh vật bị "nhốt" trong hàng thiên niên kỷ sẽ theo dòng nước lên bề mặt. Đã có nhiều trường hợp những con bọ cổ đại, bị đông cứng lâu ngày, bỗng nhiên xuất hiện trở lại.

Trong khi đó, ông Jean-Michel Claverie, Giáo sư danh dự chuyên ngành gene tại Trường Y thuộc Đại học Aix-Marseille (Pháp) cho biết virus hoạt động tương tự như một hạt giống.

"Khi bạn gieo một hạt giống vào lớp đất đã bị đóng băng hàng nghìn năm, hạt giống không thể nảy mầm. Tuy nhiên, khi nhiệt độ Trái Đất ấm lên, hạt giống hoàn toàn có thể nảy mầm và phát triển, hình thành cây con, Giáo sư Claverie nói.

Được biết, phòng thí nghiệm của Giáo sư Claverie đã "hồi sinh" thành công virus Siberia có tuổi đời ít nhất 3.000 năm.

Theo ông, trong lịch sử, người Neanderthals - một loài trong chi Người đã tuyệt chủng, voi ma mút, tê giác lông cừu đều mắc bệnh và “một số loại virus gây bệnh có lẽ vẫn tồn tại trong lòng đất".

Khởi nguồn ở Đông Nam Á, song loài muỗi hổ (Aedes albopictus) - mang mầm bệnh sốt xuất huyết và chikungunya, đã "di cư" đến Nam Âu vào thập kỷ đầu tiên của thế kỷ 21 và đã nhanh chóng bay về phương Bắc, đến Paris (Pháp) và thậm chí xa hơn. Trong khi đó, một loài muỗi mang bệnh sốt xuất huyết khác là Aedes aegypti cũng đã xuất hiện ở châu Âu. Trung tâm Phòng ngừa và Kiểm soát dịch bệnh châu Âu (ECDC) đã ghi nhận 40 trường hợp lây nhiễm virus gây bệnh sốt xuất huyết tại châu lục này từ năm 2010 đến năm 2019. Theo ECDC, nhiệt độ trung bình của Trái Đất gia tăng có thể gây ra các đợt dịch sốt xuất huyết theo mùa ở khu vực phía Nam châu Âu nếu muỗi Aedes aegypti bị nhiễm virus làm ổ.

Còn đối với bệnh sốt rét, căn bệnh từng hoành hành ở Nam Âu và miền Nam nước Mỹ, nguy cơ phơi nhiễm virus phần lớn phụ thuộc vào điều kiện kinh tế-xã hội. Theo nghiên cứu của IPCC, nếu tình trạng biến đổi khí hậu không suy giảm, hơn 5 tỷ người có thể phải sống ở các vùng dịch sốt rét. Tuy nhiên, con số này có thể giảm xuống dưới 2 tỷ người nếu điều kiện kinh tế-xã hội được cải thiện.

Trường hợp mắc Covid-19 thứ 25 tử vong vì bệnh lý nền nặng

Trường hợp mắc Covid-19 thứ 25 tử vong vì bệnh lý nền nặng

TGVN. Sáng 18/8, Bộ phận thường trực đặc biệt chống dịch Covid -19 của Bộ Y tế tại Thành phố Đà Nẵng thông tin về ...

Tin tức ASEAN buổi sáng 18/8: Philippines phát hiện chủng virus corona mới; Kinh tế Đông Nam Á bị 'vùi dập' bởi Covid-19

Tin tức ASEAN buổi sáng 18/8: Philippines phát hiện chủng virus corona mới; Kinh tế Đông Nam Á bị 'vùi dập' bởi Covid-19

TGVN. Cập nhật tình hình Covid-19 tại ASEAN, các nhà đầu tư nước ngoài có thể sớm mất kiên nhẫn vào thị trường ASEAN... là ...

Covid-19 ở Việt Nam sáng 18/8: 7 ca mắc mới, trong đó 6 ca ở Quảng Nam, Hải Dương và Hà Nội

Covid-19 ở Việt Nam sáng 18/8: 7 ca mắc mới, trong đó 6 ca ở Quảng Nam, Hải Dương và Hà Nội

TGVN. Bản tin lúc 6h sáng ngày 18/8 của Ban Chỉ đạo Quốc gia Phòng chống dịch Covid-19 cho biết đã ghi nhận 7 ca ...

(Theo NDTV, TTXVN)

Đọc thêm

Trung vệ Đỗ Duy Mạnh chia tay tuyển Việt Nam trước thềm ASEAN Cup 2026

Trung vệ Đỗ Duy Mạnh chia tay tuyển Việt Nam trước thềm ASEAN Cup 2026

Tuyển Việt Nam nói lời chia tay với trung vệ Đỗ Duy Mạnh, trước thềm ASEAN Cup 2026, sau khi trở về từ chuyến tập huấn tại Hàn Quốc.
Thứ trưởng Ngoại giao Lê Anh Tuấn: Duy trì tham vấn pháp lý góp phần làm sâu sắc quan hệ Việt Nam - Nhật Bản

Thứ trưởng Ngoại giao Lê Anh Tuấn: Duy trì tham vấn pháp lý góp phần làm sâu sắc quan hệ Việt Nam - Nhật Bản

Sáng 15/7, tại trụ sở Bộ Ngoại giao, Thứ trưởng Ngoại giao Lê Anh Tuấn tiếp đoàn công tác của Bộ Ngoại giao Nhật Bản.
Tielemans và những 'ông già' từng mang thành công về Old Trafford

Tielemans và những 'ông già' từng mang thành công về Old Trafford

MU từng mua một tiền đạo 29 tuổi và giành chức vô địch Premier League, rồi ký với một thủ môn 34 tuổi và bước lên đỉnh châu Âu. Nhưng ...
Hoàn thiện thể chế số vì người dân: Không để ai bị bỏ lại trong dòng chảy dữ liệu

Hoàn thiện thể chế số vì người dân: Không để ai bị bỏ lại trong dòng chảy dữ liệu

Kỷ nguyên dữ liệu đòi hỏi một tư duy lập pháp mới, lấy người dân làm trung tâm để xây dựng thể chế số an toàn, minh bạch và hiệu ...
Thủ tướng Lê Minh Hưng dâng hương tại Nghĩa trang liệt sĩ quốc gia Vị Xuyên, Tuyên Quang

Thủ tướng Lê Minh Hưng dâng hương tại Nghĩa trang liệt sĩ quốc gia Vị Xuyên, Tuyên Quang

Thủ tướng Lê Minh Hưng và đoàn công tác dâng hoa, dâng hương, tưởng nhớ, tri ân các Anh hùng liệt sĩ tại Nghĩa trang liệt sĩ quốc gia Vị ...
Bộ trưởng Ngoại giao Lê Hoài Trung tiếp Đại sứ Ấn Độ Tshering Sherpa

Bộ trưởng Ngoại giao Lê Hoài Trung tiếp Đại sứ Ấn Độ Tshering Sherpa

Sáng 15/7, tại trụ sở Bộ Ngoại giao, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Đảng ủy Bộ, Bộ trưởng Ngoại giao Lê Hoài Trung đã tiếp Đại sứ Ấn ...
Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình thăm Triều Tiên: Tái định vị giữa thế giới phân cực

Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình thăm Triều Tiên: Tái định vị giữa thế giới phân cực

Chuyến thăm của ông Tập Cận Bình khẳng định, Trung Quốc vẫn là nhân tố không thể thiếu trên con đường hướng tới bán đảo Triều Tiên hòa bình và ổn định lâu dài.
Thượng đỉnh Mỹ-Trung: Hướng tới ổn định chiến lược và thể chế hóa khuôn khổ hợp tác thực chất

Thượng đỉnh Mỹ-Trung: Hướng tới ổn định chiến lược và thể chế hóa khuôn khổ hợp tác thực chất

Cuộc gặp thượng đỉnh giữa hai nhà lãnh đạo Mỹ và Trung Quốc thể hiện nhu cầu lớn của cả hai về ổn định chiến lược và thúc đẩy hợp tác.
Những vấn đề phức tạp của xung đột Trung Đông

Những vấn đề phức tạp của xung đột Trung Đông

Sau hơn hai tháng bom đạn bao phủ vùng Vịnh, cuộc xung đột ở Trung Đông vẫn mờ mịt, nhưng hậu họa thì đã rõ.
Myanmar: Cuộc chuyển giao quyền lực

Myanmar: Cuộc chuyển giao quyền lực

Quá trình chuyển giao quyền lực tại Myanmar từ chính quyền quân sự sang chính phủ dân sự chính danh đã bắt đầu.
Hội nghị Ngoại trưởng G7: Ngăn cú sốc năng lượng toàn cầu

Hội nghị Ngoại trưởng G7: Ngăn cú sốc năng lượng toàn cầu

Việc G7 tổ chức cuộc họp khẩn cấp về nguồn cung dầu mỏ tại Paris là để khẳng định vai trò trung tâm của nhóm trong định hình kinh tế và quản trị toàn cầu.
Chương mới của quan hệ đồng minh Mỹ-Nhật Bản

Chương mới của quan hệ đồng minh Mỹ-Nhật Bản

Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae đã lên đường sang Washington trong chuyến thăm 4 ngày (từ ngày 18/3).
Tương lai nào cho ngành bán dẫn Nhật Bản?

Tương lai nào cho ngành bán dẫn Nhật Bản?

The Economist đặt câu hỏi: Triển vọng bán dẫn của Nhật Bản sẽ đi về đâu khi nước này đặt cược toàn bộ vào Rapidus - công ty duy nhất được chính phủ hậu thuẫn?
Bắc Cực: Ván cờ mới của NATO

Bắc Cực: Ván cờ mới của NATO

Bắc Cực và Bắc Đại Tây Dương từ lâu đã giữ vai trò trọng yếu trong chiến lược quân sự cũng như lợi ích kinh tế của NATO.
Đại sứ quán Ấn Độ: Những lời cầu nguyện, sự nỗ lực của Việt Nam tiếp thêm sức mạnh trong thời khắc đau thương

Đại sứ quán Ấn Độ: Những lời cầu nguyện, sự nỗ lực của Việt Nam tiếp thêm sức mạnh trong thời khắc đau thương

Đại sứ quán Ấn Độ tại Việt Nam đã bày tỏ lòng biết ơn tới Việt Nam vì sự hỗ trợ trong suốt quá trình xử lý hậu quả vụ tai nạn lật ca nô ...
Xung đột Mỹ-Iran tái bùng phát: Hiểm họa vượt ngoài Trung Đông

Xung đột Mỹ-Iran tái bùng phát: Hiểm họa vượt ngoài Trung Đông

Các cuộc không kích và trả đũa mới giữa Mỹ và Iran không chỉ đẩy lệnh ngừng bắn vào nguy cơ đổ vỡ mà còn cho thấy một thực tế mới.
NATO đang phải đối mặt với một thách thức mới, không phải an ninh truyền thống

NATO đang phải đối mặt với một thách thức mới, không phải an ninh truyền thống

Theo Foreign Policy, Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) đang đối mặt với một thách thức an ninh mới, đó là nắng nóng ở châu Âu.
Giữa cạnh tranh Trung Quốc-EU, Morocco vươn lên thành trung tâm công nghiệp mới ở Địa Trung Hải

Giữa cạnh tranh Trung Quốc-EU, Morocco vươn lên thành trung tâm công nghiệp mới ở Địa Trung Hải

Từ một cứ điểm sản xuất quen thuộc của châu Âu, Morocco đang trở thành điểm đến của dòng vốn Trung Quốc trong các ngành công nghệ cao.
Phiên bản di động