Bùi Việt Hoa - Người viết sử thi Việt trên đất Phần Lan

HÀ ANH
TGVN. Mới đây, trong chuyến thăm Việt Nam, ông Mauri Raveala - Chủ tịch Hội Hữu nghị Phần Lan - Việt Nam đã nhắc đến một người phụ nữ Việt có công dịch cuốn sử thi Kalevala nổi tiếng của Phần Lan - TS. Bùi Việt Hoa.
Theo dõi Baoquocte.vn trên
TIN LIÊN QUAN
bui viet hoa nguoi viet su thi viet tren dat phan lan Trao tặng Huân chương Hữu nghị cho Hội hữu nghị Phần Lan – Việt Nam
bui viet hoa nguoi viet su thi viet tren dat phan lan Cơ hội giao thương từ Diễn đàn doanh nghiệp Việt Nam - Phần Lan
bui viet hoa nguoi viet su thi viet tren dat phan lan
Những tác phẩm là nhịp cầu văn hóa kết nối Việt Nam và Phần Lan.

Là một dịch giả, nhà ngôn ngữ học, trong suốt 20 năm qua, TS. Bùi Việt Hoa vẫn miệt mài với công việc truyền bá, giao lưu văn hóa và thúc đẩy tình hữu nghị giữa Việt Nam và Phần Lan...

Từ tình yêu với ngôn ngữ

TS. Bùi Việt Hoa theo học ngành Văn học Hungary tại Đại học Tổng hợp Budapest vào những năm 1980 và ngôn ngữ Phần Lan cũng được bà chọn làm ngành thứ hai trong thời gian này. Vào dịp kỷ niệm 150 năm Kalevala ra đời, sử thi Phần Lan đã được giới thiệu cho độc giả dưới rất nhiều hình thức tại Hungary. Điều này khiến bà tò mò và quyết định tìm cơ hội sang Phần Lan để tìm hiểu kỹ hơn về đất nước mà bà dành rất nhiều sự cảm mến.

Năm 1986, bà được nhận học bổng sang Phần Lan tham dự khóa học về Ngôn ngữ, văn hóa và văn học Phần Lan tại Đại học Tổng hợp Helsinki. Cuối khóa học, bà đã được khuyến khích dịch sử thi Kalevala ra tiếng Việt.

Là người am hiểu sâu sắc về văn hóa, văn học của Phần Lan, chính tình yêu với ngôn ngữ của đất nước này là động lực thúc đẩy Bùi Việt Hoa hoàn thành tác phẩm dịch Kalevala - bộ sử thi được đánh giá đã nâng tầm văn học Phần Lan và góp phần phát triển ngôn ngữ Phần Lan. Với việc chuyển ngữ thành công cuốn sử thi Phần Lan bằng tiếng Việt, bà được nhận giải thưởng của Hội Nhà văn Việt Nam cho sách dịch hay nhất trong năm 1995 và giải thưởng của Hội Kalevala tại Phần Lan. Nhưng năm sau đó, bà còn cho ra mắt cuốn Cối xay thần Xampo - phiên bản Kalevala bằng văn xuôi dành cho thiếu nhi.

Năm 2002, Bùi Việt Hoa bảo vệ thành công luận án Tiến sĩ ngữ văn tại Đại học Tổng hợp Budapest với đề tài Sử thi Mường Đẻ đất đẻ nước và Kalevala. Luận án đã so sánh sự tương đồng và khác biệt nổi bật giữa nguồn tư liệu văn học dân gian của hai nước. Đặc biệt, trong thời gian dịch Kalevala sang tiếng Việt, bà đã nhiều lần được sang thăm các làng thơ Viena - nơi phần lớn nguồn tư liệu làm nên sử thi Phần Lan được sưu tập.

bui viet hoa nguoi viet su thi viet tren dat phan lan
TS. Bùi Việt Hoa.

... đến sứ mệnh làm nhịp cầu văn hóa

Không chỉ dừng lại ở công việc dịch thuật, từ những năm 1990, Bùi Việt Hoa đã cùng một số trí thức Việt Nam thành lập Nhóm những người bạn Kalevala. Một trong những mục tiêu của Nhóm là sáng tạo ra một sử thi Việt Nam dựa trên hình mẫu của Kalevala. Để thực hiện được mục tiêu này, Nhóm đã hợp tác với Quỹ Juminkeko tại Phần Lan và dự án sử thi Con cháu Mon Mân ra đời vào năm 2002 với sự tài trợ kinh phí của Bộ Ngoại giao Phần Lan và sự hỗ trợ của Viện Văn học Việt Nam.

Dự án sử thi được đánh giá là hoàn toàn có khả năng thực hiện vì Việt Nam có nền văn học dân gian giàu có còn hiện hữu cho đến ngày nay. Phần Lan là địa điểm được chọn làm nơi thực hiện các phần việc chính của dự án. Ở đây có Viện lưu trữ văn học dân gian lớn nhất trên thế giới, cũng như Viện nghiên cứu và so sánh sử thi thế giới là Viện Kalevala. Bên cạnh đó thành viên của dự án đã có các chuyến sưu tầm văn học dân gian ở Việt Nam và việc minh họa sử thi được thực hiện tại Việt Nam.

Lấy cảm hứng từ Kalevala của tác giả Elias Lonnrot, sử thi Con cháu Mon Mân được biên soạn dựa trên các sử thi cũng như nhiều nguồn văn học dân gian của các dân tộc sống trên đất Việt Nam. Công trình kéo dài từ năm 2002-2008 kể về sự ra đời của con người cùng thế giới và phần anh hùng ca ca ngợi những con người sáng lập và xây dựng đất nước, đánh đuổi kẻ thù xâm lăng… Đáng chú ý, tác phẩm được thực hiện theo phương pháp người sưu tầm cũng là người kể chuyện, gắn kết các bài thơ và được dịch ra tiếng Anh đã góp phần quảng bá văn hóa Việt Nam và giúp văn học dân gian Việt Nam được thế giới biết đến nhiều hơn.

Khi viết Con cháu Mon Mân, TS. Bùi Việt Hoa cùng những người bạn của mình mong muốn các dân tộc trên đất nước Việt Nam đều tìm được ở trong đó những điều thân thuộc của riêng mình. Bên cạnh mục tiêu tập tuyển các giá trị văn học truyền miệng của các dân tộc, dự án muốn bảo tồn và đề cao vai trò và vị thế của các dân tộc thiểu số trong xã hội Việt Nam, cũng như đưa ra một cách tiếp cận mới cho ngành nghiên cứu sử thi ở Việt Nam.

Hiện tại, Bùi Việt Hoa là hội viên Hội Văn học Phần Lan, Hội Kalevala (Phần Lan) và Hội Nhà văn Việt Nam. Cùng với việc tham gia Dự án Nhịp cầu văn hóa của Quỹ Juminkeko, bà cũng là dịch giả của một số tác phẩm văn học dân gian Việt Nam, văn học Phần Lan và Hungary và tác giả của nhiều bài viết nhằm thúc đẩy giao lưu văn hóa giữa hai nước.

Đặc biệt, là thành viên của Hội Hữu nghị Phần Lan - Việt Nam, bà cùng các đồng nghiệp thường xuyên tổ chức các hoạt động gây quỹ ủng hộ Việt Nam, các buổi nói chuyện chuyên đề quảng bá văn hóa, đất nước, con người Việt Nam, tổ chức đón Tết Nguyên đán, Tết Trung thu cùng các gia đình bà con kiều bào Việt và tham vấn cho các tổ chức, cá nhân, doanh nghiệp Phần Lan mong muốn sang thăm, làm việc, tìm hiểu cơ hội hợp tác, làm ăn với các đối tác Việt Nam.

bui viet hoa nguoi viet su thi viet tren dat phan lan Trao Giấy chấp nhận lãnh sự danh dự Phần Lan tại TP. Hồ Chí Minh

TGVN. Ngày 30/9, Cục trưởng Cục Lãnh sự, Bộ Ngoại giao Vũ Việt Anh đã trao Giấy chấp nhận lãnh sự cho ông Salomaa Atte, công ...

bui viet hoa nguoi viet su thi viet tren dat phan lan Khởi nghiệp “độc và lạ” như Jesse Khánh Trần!

TGVN. Ý tưởng sản xuất giầy chống thấm nước làm từ bã cà phê cho thấy sức trẻ, sự tự tin, chất "độc và lạ" ...

bui viet hoa nguoi viet su thi viet tren dat phan lan Việt Nam - Phần Lan: Đẩy mạnh hợp tác, chuyển giao công nghệ sạch

Chiều 15/10, Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam đã tiếp Bộ trưởng Kinh tế Phần Lan Mika Tapani Lintila.

Đọc thêm

Ấn Độ kêu gọi Trung Quốc nới hạn chế xuất khẩu urê vì nguyên nhân này

Ấn Độ kêu gọi Trung Quốc nới hạn chế xuất khẩu urê vì nguyên nhân này

Ấn Độ đang tìm cách bảo đảm nguồn cung phân bón, khi giá urê trên thị trường thế giới tăng mạnh và nguồn nguyên liệu đầu vào đối mặt nhiều ...
AmCham Mexico: Hiệp định thương mại USMCA sẽ giúp củng cố sức cạnh tranh khu vực

AmCham Mexico: Hiệp định thương mại USMCA sẽ giúp củng cố sức cạnh tranh khu vực

Hiệp định USMCA mang lại sự ổn định và khả năng chống chịu cho khu vực Bắc Mỹ, qua đó giúp cạnh tranh hiệu quả với các nền kinh tế ...
Mỹ xem xét thúc đẩy tăng ngân sách quốc phòng vì một lý do

Mỹ xem xét thúc đẩy tăng ngân sách quốc phòng vì một lý do

Một số chính trị gia Mỹ đang xem căng thẳng Trung Đông là yếu tố thúc đẩy cần thiết để thông qua một gói chi tiêu quốc phòng mới.
Đại biểu Quốc hội trước yêu cầu nâng chuẩn năng lực

Đại biểu Quốc hội trước yêu cầu nâng chuẩn năng lực

Nâng cao chất lượng đại biểu không chỉ là câu chuyện cơ cấu, mà còn là điều kiện quan trọng để củng cố niềm tin cử tri và nâng tầm ...
Nhận định, dự đoán trận đấu Arsenal vs Everton: Sức mạnh tuyệt đối tại Emirates

Nhận định, dự đoán trận đấu Arsenal vs Everton: Sức mạnh tuyệt đối tại Emirates

Nhận định, dự đoán trận đấu Arsenal vs Everton diễn ra lúc 00h30 ngày 15/3, sân Emirates (London) ở vòng 30 Ngoại hạng Anh
Nhận định, dự đoán trận đấu Chelsea vs Newcastle: Đại chiến vì tấm vé Champions League

Nhận định, dự đoán trận đấu Chelsea vs Newcastle: Đại chiến vì tấm vé Champions League

Nhận định, dự đoán trận đấu Chelsea vs Newcastle diễn ra vào lúc 00h30 ngày 15/3, sân Stamford Bridge ở vòng 30 Ngoại hạng Anh.
Tính toán phía sau Lá chắn châu Mỹ

Tính toán phía sau Lá chắn châu Mỹ

Sự ra đời của 'Lá chắn châu Mỹ' có thể coi là bước đi đầu tiên nhằm hiện thực hóa tham vọng của Washington giữ vai trò và vị thế áp đảo tại Tây bán ...
Kỳ họp Lưỡng hội Trung Quốc: Tầm nhìn cho phát triển chất lượng cao

Kỳ họp Lưỡng hội Trung Quốc: Tầm nhìn cho phát triển chất lượng cao

Kỳ họp Lưỡng hội Trung Quốc được kỳ vọng vạch tầm nhìn thúc đẩy phát triển chất lượng cao và duy trì đà cải cách của Trung Quốc.
Cơ hội vàng với bà Takaichi Sanae

Cơ hội vàng với bà Takaichi Sanae

Quyết định giải tán Hạ viện được cho là bước đi được tính toán kỹ lưỡng của nữ Thủ tướng Nhật Bản nhằm thiết lập ưu thế vững chắc trên chính trường xứ sở mặt ...
Bước tiến mới trong quan hệ Hàn Quốc-Nhật Bản

Bước tiến mới trong quan hệ Hàn Quốc-Nhật Bản

Chuyến thăm Nhật Bản của Tổng thống Hàn Quốc Lee Jae Myung và gặp gỡ với Thủ tướng nước chủ nhà Sanae Takaichi đã mở ra giai đoạn mới trong quan hệ giữa Seoul và ...
Bước ngoặt trong quan hệ EU-Jordan

Bước ngoặt trong quan hệ EU-Jordan

Là cuộc gặp đầu tiên ở cấp cao nhất, Hội nghị thượng đỉnh Liên minh châu Âu (EU) - Jordan tại Amman vào 8/1 được mô tả là bước ngoặt trong quan hệ giữa hai ...
Iran trước ngã rẽ bất ổn

Iran trước ngã rẽ bất ổn

Làn sóng biểu tình lan rộng đang đẩy Iran vào một thời điểm đặc biệt nhạy cảm để giải bài toán cân bằng sức ép trong -ngoài...
Xung đột Trung Đông: Không chỉ là 'đấu pháp' đơn thuần mà còn là 'phép thử sức bền'

Xung đột Trung Đông: Không chỉ là 'đấu pháp' đơn thuần mà còn là 'phép thử sức bền'

Cuộc xung đột ở Trung Đông đang biến thành một cuộc thử thách ý chí giữa Iran và Mỹ, Israel cũng như nhiều nước trong khu vực.
CNN: Khi Trung Quốc không còn muốn 'theo sau Mỹ' trong lĩnh vực công nghệ

CNN: Khi Trung Quốc không còn muốn 'theo sau Mỹ' trong lĩnh vực công nghệ

Theo CNN, Trung Quốc hiện không muốn bắt kịp Mỹ về công nghệ. Thay vào đó, Bắc Kinh đang đặt mục tiêu dẫn đầu trong lĩnh vực này.
Korea Herald: Ngã rẽ nào cho ngành AI của Hàn Quốc trước sức mạnh công nghệ Trung Quốc?

Korea Herald: Ngã rẽ nào cho ngành AI của Hàn Quốc trước sức mạnh công nghệ Trung Quốc?

Báo Korea Herald của Hàn Quốc đã đăng bài phân tích về ngành AI của Trung Quốc sau thành công của app DeepSeek. Nội dung chính như sau:
Đâu mới là lời giải cho bài toán giá dầu tăng cao hiện tại?

Đâu mới là lời giải cho bài toán giá dầu tăng cao hiện tại?

Căng thẳng tại Trung Đông đã đẩy giá dầu tăng vọt, và các nền kinh tế lớn nhất thế giới đang cân nhắc việc giải phóng hàng triệu thùng dầu ra thị trường.
Tại sao căng thẳng tại Trung Đông có thể đe dọa an ninh lương thực thế giới?

Tại sao căng thẳng tại Trung Đông có thể đe dọa an ninh lương thực thế giới?

Theo đánh giá của Euro News, việc phong tỏa eo biển Hormuz có thể gây ra những rủi ro dài hạn đối với nguồn cung lương thực toàn cầu.
Tân Lãnh tụ Iran Mojtaba Khamenei và những kịch bản phía trước

Tân Lãnh tụ Iran Mojtaba Khamenei và những kịch bản phía trước

Tân Lãnh tụ tối cao Iran Mojtaba Khamenei được cho là người có ảnh hưởng lớn sau hậu trường và có mối quan hệ thân thiết với IRGC.
Phiên bản di động