Cạnh tranh Mỹ-Trung tại Đông Á: Cuộc chiến 'mượn tay kẻ khác' hay sự đối đầu chiến lược giữa hai siêu cường?

Thái Bình
Đông Á được công nhận là một trong những khu vực phát triển năng động nhất, với sự thừa nhận trên trường quốc tế. Tuy nhiên, các vấn đề chính trị đã dẫn đến một nghịch lý gây bất ổn cho môi trường kinh tế trong khu vực.
Theo dõi Baoquocte.vn trên
Cạnh tranh chiến lược Mỹ-Trung tại Đông Á
Cạnh tranh chiến lược Mỹ-Trung tại Đông Á đang trở nên gay gắt hơn. (Nguồn: Getty Images)

Đông Á trên bàn cờ chính trị quốc tế

Những hành động gần đây của Trung Quốc cho thấy nước này muốn thâu tóm được Đông Á và chính tham vọng này đã ảnh hưởng tới quan hệ Mỹ-Trung Quốc trong khu vực.

Thách thức chính đối với Trung Quốc là làm cho Mỹ từ bỏ ý định can thiệp Đông Á nhằm tạo thế cân bằng chiến lược. Tuy nhiên hành động này có thể kích động Mỹ và các đồng minh của Washington tại Đông Á như Nhật Bản, vốn luôn ủng hộ Mỹ ngăn chặn sự thống trị của Trung Quốc tại khu vực.

Trong khi đó, thách thức đối với Mỹ và các đồng minh ở Đông Á phức tạp hơn vì vai trò của Trung Quốc trong việc ổn định nền kinh tế thế giới.

Đây có thể là một cuộc chiến tranh "mượn tay kẻ khác" của cả hai siêu cường ở khu vực Đông Á, nơi xung đột có thể ảnh hưởng đến ổn định chiến lược của khu vực.

Địa vị chiến lược của Mỹ nằm ở khả năng và sức mạnh triển khai thực tế trong khoảng thời gian dài. Chính điều này đã trở thành nền tảng cho các chính sách và định hình mạng lưới đồng minh của cường quốc số một thế giới.

Thế khó của Nhật Bản trước vụ tẩy chay ngoại giao Thế vận hội mùa Đông Bắc Kinh 2022

Thế khó của Nhật Bản trước vụ tẩy chay ngoại giao Thế vận hội mùa Đông Bắc Kinh 2022

Theo trang wedge.ismedia.jp ngày 29/11, chính phủ Nhật Bản đang thể hiện sự bối rối trước ý định tẩy chay ngoại giao đối với Thế ...

Tại Mỹ, có một quan điểm khá phổ biến rằng, mục tiêu dài hạn của Bắc Kinh ở châu Á là trở thành bá chủ khu vực và xây dựng một trật tự lấy Trung Quốc làm trung tâm.

Thứ nhất, Bắc Kinh ủng hộ các mối quan hệ đơn cực ở cả cấp độ toàn cầu và khu vực, đồng thời tin rằng, với tốc độ tăng trưởng kinh tế hiện nay, xu hướng này sẽ tiếp tục phổ biến trong tham vấn chính trị ở châu Á và tác động đến các vấn đề của khu vực sẽ diễn ra đa dạng và toàn diện hơn.

Thứ hai, dù muốn tăng cường ảnh hưởng tại châu Á, Trung Quốc rõ ràng hiểu rằng, với những phạm vi quyền lực cứng và đặc biệt là quyền lực mềm, Bắc Kinh có thể sẽ không bao giờ giành được sự tôn trọng như Trung Hoa cổ đại từng có, hay tương tự những gì mà Mỹ sở hữu trong khu vực ở thời điểm hiện tại.

Cách tiếp cận luôn khác biệt

Từ góc độ của Trung Quốc, Mỹ là một cường quốc tại Đông Á, dù không phải là một cường quốc châu Á. Các lợi ích chính trị, kinh tế cũng như an ninh tại khu vực của Washington cũng như những cam kết về sự phát triển ổn định và thịnh vượng cho khu vực có sự gắn kết chặt chẽ.

Trung Quốc đánh giá cao vai trò mang tính xây dựng của Mỹ trong các vấn đề khu vực. Tuy nhiên, Bắc Kinh cảm thấy “không thoải mái” với một số chính sách của Washington.

Với tư cách siêu cường, Mỹ đã quá lấn lướt và thậm chí là can thiệp quá sâu vào việc quản lý các vấn đề khu vực, không mấy để tâm tới quan điểm của những nhân tố khác, thiếu sự hiểu biết đúng mực về các vấn đề văn hóa, lịch sử và các giá trị.

Những tác động này sẽ tạo thêm không gian để Mỹ đối phó với Trung Quốc ở Đông Á. Thúc đẩy chính sách an ninh chiến lược toàn diện là nhu cầu cần thiết để đảm bảo lợi ích quốc gia trong khu vực.

Tin liên quan
Giải pháp nào cho cuộc khủng hoảng di cư? Giải pháp nào cho cuộc khủng hoảng di cư?

Cả hai quốc gia đều nhìn nhận đối phương tiềm ẩn các mối đe dọa, và vì vậy luôn tìm cách củng cố năng lực để đảm bảo an ninh và an toàn.

Mỹ gặp bất lợi về địa lý khi đối phó với một cường quốc khác ở xa, gặp nhiều khó khăn trong duy trì quân đội và bảo vệ đồng minh. Cách hành xử gây hấn trong cạnh tranh chiến lược có thể dẫn đến những hệ quả không mong muốn. Mỹ có thể phải chấp nhận những thực tế chiến lược của Trung Quốc để bình thường hóa quan hệ.

Mặt khác, Trung Quốc cũng nên xem xét lại các chính sách của mình ở Đông Á và Ấn Độ Dương. Tất nhiên, răn đe vẫn đóng vai trò quan trọng trong việc ngăn chặn các quốc gia có những hành vi bành trướng và quá khích trong khu vực.

Vì vậy, để có những hoạch định chiến lược cụ thể nhằm cạnh tranh với Trung Quốc ở Đông Á, điều then chốt mà Mỹ cần là minh bạch hóa các hành động và kế hoạch nhằm thúc đẩy mục tiêu của mình, đồng bộ hành động với các mục tiêu về chính sách.

Tin thế giới 1/12: Nga nói Mỹ đã lộ rõ sự yếu kém; Lời mời gọi đáng lo ngại của Belarus; WHO nói gì về biến thể Omicron?

Tin thế giới 1/12: Nga nói Mỹ đã lộ rõ sự yếu kém; Lời mời gọi đáng lo ngại của Belarus; WHO nói gì về biến thể Omicron?

Nga-Mỹ 'lời qua tiếng lại', Nga-Ukraine tranh cãi căng thẳng, quan hệ Nga-Belarus, căng thẳng Mỹ-Trung... là những sự kiện quốc tế nổi bật 24h ...

Bộ trưởng Mỹ: 'Có một cuộc chạy đua vũ trang giữa Mỹ và Trung Quốc'

Bộ trưởng Mỹ: 'Có một cuộc chạy đua vũ trang giữa Mỹ và Trung Quốc'

Ngày 30/11, Bộ trưởng Không quân Mỹ Frank Kendall cho biết, Mỹ và Trung Quốc đang chạy đua vũ trang để phát triển các loại ...

(theo Modern Diplomacy)

Bài viết cùng chủ đề

Cạnh tranh Mỹ-Trung Quốc

Đọc thêm

Chi tiết lịch nghỉ lễ 30/4 - 1/5 và Quốc khánh 2/9 năm 2026

Chi tiết lịch nghỉ lễ 30/4 - 1/5 và Quốc khánh 2/9 năm 2026

Kỳ nghỉ lễ 30/4 - 1/5 kéo dài 4 ngày, trong khi lịch nghỉ Quốc khánh 2026 được Bộ Nội vụ thông báo rõ ràng cho công chức, viên chức.
Đổi mới sáng tạo: Từ các mô hình dẫn đầu đến bài toán của Việt Nam

Đổi mới sáng tạo: Từ các mô hình dẫn đầu đến bài toán của Việt Nam

Đằng sau khác biệt trong cách thức thúc đẩy đổi mới sáng tạo là các nguyên tắc chung, mang tính quyết định với năng lực cạnh tranh quốc gia.
Chi tiêu quân sự toàn cầu tăng năm thứ 11 liên tiếp, Mỹ sụt giảm, châu Âu tăng vọt, chuyên gia SIPRI nói gì?

Chi tiêu quân sự toàn cầu tăng năm thứ 11 liên tiếp, Mỹ sụt giảm, châu Âu tăng vọt, chuyên gia SIPRI nói gì?

Chi tiêu quân sự toàn cầu tăng năm thứ 11 liên tiếp, Mỹ sụt giảm, châu Âu tăng vọt, chuyên gia SIPRI nói gì?
Carrick có thể mất cơ hội dẫn dắt Man Utd vào tay Gareth Southgate

Carrick có thể mất cơ hội dẫn dắt Man Utd vào tay Gareth Southgate

Sir Jim Ratcliffe, người hâm mộ cuồng nhiệt của Gareth Southgate, có thể thay đổi quyết định về vị trí HLV trưởng Man Utd.
Cập nhật lịch thi lớp 10 năm 2026 tại Hà Nội

Cập nhật lịch thi lớp 10 năm 2026 tại Hà Nội

Các thí sinh dự thi lớp 10 Hà Nội năm 2026 cần lưu ý các mốc thời gian quan trọng trong phòng thi.
Lễ hội Bánh dân gian Nam Bộ: Nơi tinh hoa hội tụ về ẩm thực

Lễ hội Bánh dân gian Nam Bộ: Nơi tinh hoa hội tụ về ẩm thực

Lễ hội Bánh dân gian Nam Bộ lần thứ XIII tại Cần Thơ không chỉ là sự kiện ẩm thực đặc sắc mà còn thúc đẩy du lịch phát triển.
Chi tiêu quân sự toàn cầu tăng năm thứ 11 liên tiếp, Mỹ sụt giảm, châu Âu tăng vọt, chuyên gia SIPRI nói gì?

Chi tiêu quân sự toàn cầu tăng năm thứ 11 liên tiếp, Mỹ sụt giảm, châu Âu tăng vọt, chuyên gia SIPRI nói gì?

Chi tiêu quân sự toàn cầu tăng năm thứ 11 liên tiếp, Mỹ sụt giảm, châu Âu tăng vọt, chuyên gia SIPRI nói gì?
Tình hình Trung Đông: Ngoại trưởng Iran trở lại Pakistan không phải để đàm phán với Mỹ, công khai tuyên bố lập trường và giới hạn không thể vượt qua

Tình hình Trung Đông: Ngoại trưởng Iran trở lại Pakistan không phải để đàm phán với Mỹ, công khai tuyên bố lập trường và giới hạn không thể vượt qua

Tình hình Trung Đông: Ngoại trưởng Iran trở lại Pakistan không phải để đàm phán với Mỹ, mà công khai tuyên bố lập trường và giới hạn không thể vượt qua.
Hé lộ thêm thông tin về nghi phạm vụ nổ súng tại Washington

Hé lộ thêm thông tin về nghi phạm vụ nổ súng tại Washington

Truyền thông Mỹ ngày 26/4 tiếp tục công bố thêm thông tin về nghi phạm trong vụ nổ súng gây hỗn loạn tại buổi dạ tiệc báo chí ở Washington.
Biểu tình tại Israel kêu gọi hạ nhiệt căng thẳng và thúc đẩy hòa bình

Biểu tình tại Israel kêu gọi hạ nhiệt căng thẳng và thúc đẩy hòa bình

Hàng nghìn người dân Israel đã tập trung tại trung tâm Tel Aviv tham gia biểu tình, kêu gọi chính phủ điều chỉnh chính sách theo hướng giảm căng thẳng.
Nhiều nước lên án vụ nổ súng tại Washington

Nhiều nước lên án vụ nổ súng tại Washington

Ngày 26/4, nhiều nhà lãnh đạo trên thế giới đã bày tỏ bàng hoàng trước vụ nổ súng xảy ra tại buổi dạ tiệc của Hiệp hội Phóng viên Nhà Trắng ở Washington D.C.
Iran không chấp nhận đàm phán dưới sức ép và đe dọa

Iran không chấp nhận đàm phán dưới sức ép và đe dọa

Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian khẳng định Tehran sẽ không tham gia các cuộc đàm phán “bị ép buộc” trong bối cảnh bị đe dọa hoặc phong tỏa.
Nga phóng thành công tên lửa Soyuz-2.1: Khẳng định vị thế cường quốc không gian

Nga phóng thành công tên lửa Soyuz-2.1: Khẳng định vị thế cường quốc không gian

Việc phóng thành công tên lửa đẩy tầm trung Soyuz-2.1b mang ba vệ tinh quân sự vừa qua một lần nữa khẳng định vị thế cường quốc không gian của Nga.
Lệnh ngừng bắn Israel-Lebanon: Khoảng lặng giữa vòng xoáy

Lệnh ngừng bắn Israel-Lebanon: Khoảng lặng giữa vòng xoáy

Những diễn biến thực địa cho thấy đây nhiều khả năng chỉ là một ‘khoảng lặng tạm thời’.
Hungary hậu bầu cử: Những chuyển động mới và thách thức phía trước

Hungary hậu bầu cử: Những chuyển động mới và thách thức phía trước

Cuộc bầu cử Quốc hội Hungary vừa qua có ý nghĩa bước ngoặt, không chỉ đối với quốc gia này mà còn với Liên minh châu Âu (EU).
Libya - Niềm vui nhỏ giữa bộn bề lớn

Libya - Niềm vui nhỏ giữa bộn bề lớn

Libya lần đầu thông qua ngân sách nhà nước thống nhất sau hơn một thập niên chia rẽ, mở ra kỳ vọng cải thiện ổn định tài chính.
Nỗ lực sửa đổi Hiến pháp, Nhật Bản kỳ vọng nâng tầm ảnh hưởng toàn cầu

Nỗ lực sửa đổi Hiến pháp, Nhật Bản kỳ vọng nâng tầm ảnh hưởng toàn cầu

Không đơn thuần là thay đổi cho phù hợp với thực tế, nỗ lực sửa đổi Hiến pháp có thể coi là kỳ vọng nâng tầm ảnh hưởng toàn cầu của Nhật Bản.
Tổng tuyển cử Hungary: Sức mạnh của lá phiếu cử tri tạo ra bước ngoặt chính trị lịch sử

Tổng tuyển cử Hungary: Sức mạnh của lá phiếu cử tri tạo ra bước ngoặt chính trị lịch sử

Cuộc tổng tuyển cử tại Hungary đã khép lại kỷ nguyên 16 năm cầm quyền của Thủ tướng Viktor Orbán, khi đảng Fidesz chỉ giành chưa đến 1/3 số ghế Quốc hội.
Đổi mới sáng tạo: Từ các mô hình dẫn đầu đến bài toán của Việt Nam

Đổi mới sáng tạo: Từ các mô hình dẫn đầu đến bài toán của Việt Nam

Đằng sau khác biệt trong cách thức thúc đẩy đổi mới sáng tạo là các nguyên tắc chung, mang tính quyết định với năng lực cạnh tranh quốc gia.
UNESCO và cuộc chiến gìn giữ ký ức giữa xung đột

UNESCO và cuộc chiến gìn giữ ký ức giữa xung đột

Bảo vệ di sản đã trở thành một vấn đề có ý nghĩa chiến lược, đòi hỏi sự tham gia của cộng đồng quốc tế. Trong đó, UNESCO giữ vai trò trung tâm.
Văn hóa lao động - Sức mạnh thầm lặng của nền kinh tế

Văn hóa lao động - Sức mạnh thầm lặng của nền kinh tế

Văn hóa lao động, một yếu tố khó đo lường nhưng quan trọng, đóng vai trò then chốt trong hiệu quả vận hành kinh tế.
Xung đột Trung Đông: Một loạt tập đoàn công nghệ lớn của Mỹ tại Vùng Vịnh vào tầm ngắm, Iran muốn phát thông điệp gì?

Xung đột Trung Đông: Một loạt tập đoàn công nghệ lớn của Mỹ tại Vùng Vịnh vào tầm ngắm, Iran muốn phát thông điệp gì?

Sự trỗi dậy của Vùng Vịnh như một trung tâm công nghệ toàn cầu đang đối mặt với nguy cơ mới trong bối cảnh xung đột Trung Đông.
Iran bắn hạ vũ khí chiến lược không thể thay thế: 'Đòn giáng' vào năng lực giám sát tài tình của Mỹ?

Iran bắn hạ vũ khí chiến lược không thể thay thế: 'Đòn giáng' vào năng lực giám sát tài tình của Mỹ?

Việc mất một máy bay AWACS không chỉ là tổn thất về khí tài mà còn ảnh hưởng trực tiếp tới khả năng giám sát của Mỹ tại Trung Đông.
So găng sức mạnh hai ‘sát thủ bầu trời’ của Iran và Trung Quốc

So găng sức mạnh hai ‘sát thủ bầu trời’ của Iran và Trung Quốc

Dù tương đồng về thiết kế với UAV cảm tử Shahed-136 của Iran nhưng UAV do Trung Quốc phát triển được đánh giá là nguy hiểm hơn nhiều.
Phiên bản di động