Cạnh tranh Mỹ-Trung tại Đông Á: Cuộc chiến 'mượn tay kẻ khác' hay sự đối đầu chiến lược giữa hai siêu cường?

Thái Bình
Đông Á được công nhận là một trong những khu vực phát triển năng động nhất, với sự thừa nhận trên trường quốc tế. Tuy nhiên, các vấn đề chính trị đã dẫn đến một nghịch lý gây bất ổn cho môi trường kinh tế trong khu vực.
Theo dõi Baoquocte.vn trên
Cạnh tranh chiến lược Mỹ-Trung tại Đông Á
Cạnh tranh chiến lược Mỹ-Trung tại Đông Á đang trở nên gay gắt hơn. (Nguồn: Getty Images)

Đông Á trên bàn cờ chính trị quốc tế

Những hành động gần đây của Trung Quốc cho thấy nước này muốn thâu tóm được Đông Á và chính tham vọng này đã ảnh hưởng tới quan hệ Mỹ-Trung Quốc trong khu vực.

Thách thức chính đối với Trung Quốc là làm cho Mỹ từ bỏ ý định can thiệp Đông Á nhằm tạo thế cân bằng chiến lược. Tuy nhiên hành động này có thể kích động Mỹ và các đồng minh của Washington tại Đông Á như Nhật Bản, vốn luôn ủng hộ Mỹ ngăn chặn sự thống trị của Trung Quốc tại khu vực.

Trong khi đó, thách thức đối với Mỹ và các đồng minh ở Đông Á phức tạp hơn vì vai trò của Trung Quốc trong việc ổn định nền kinh tế thế giới.

Đây có thể là một cuộc chiến tranh "mượn tay kẻ khác" của cả hai siêu cường ở khu vực Đông Á, nơi xung đột có thể ảnh hưởng đến ổn định chiến lược của khu vực.

Địa vị chiến lược của Mỹ nằm ở khả năng và sức mạnh triển khai thực tế trong khoảng thời gian dài. Chính điều này đã trở thành nền tảng cho các chính sách và định hình mạng lưới đồng minh của cường quốc số một thế giới.

Thế khó của Nhật Bản trước vụ tẩy chay ngoại giao Thế vận hội mùa Đông Bắc Kinh 2022

Thế khó của Nhật Bản trước vụ tẩy chay ngoại giao Thế vận hội mùa Đông Bắc Kinh 2022

Theo trang wedge.ismedia.jp ngày 29/11, chính phủ Nhật Bản đang thể hiện sự bối rối trước ý định tẩy chay ngoại giao đối với Thế ...

Tại Mỹ, có một quan điểm khá phổ biến rằng, mục tiêu dài hạn của Bắc Kinh ở châu Á là trở thành bá chủ khu vực và xây dựng một trật tự lấy Trung Quốc làm trung tâm.

Thứ nhất, Bắc Kinh ủng hộ các mối quan hệ đơn cực ở cả cấp độ toàn cầu và khu vực, đồng thời tin rằng, với tốc độ tăng trưởng kinh tế hiện nay, xu hướng này sẽ tiếp tục phổ biến trong tham vấn chính trị ở châu Á và tác động đến các vấn đề của khu vực sẽ diễn ra đa dạng và toàn diện hơn.

Thứ hai, dù muốn tăng cường ảnh hưởng tại châu Á, Trung Quốc rõ ràng hiểu rằng, với những phạm vi quyền lực cứng và đặc biệt là quyền lực mềm, Bắc Kinh có thể sẽ không bao giờ giành được sự tôn trọng như Trung Hoa cổ đại từng có, hay tương tự những gì mà Mỹ sở hữu trong khu vực ở thời điểm hiện tại.

Cách tiếp cận luôn khác biệt

Từ góc độ của Trung Quốc, Mỹ là một cường quốc tại Đông Á, dù không phải là một cường quốc châu Á. Các lợi ích chính trị, kinh tế cũng như an ninh tại khu vực của Washington cũng như những cam kết về sự phát triển ổn định và thịnh vượng cho khu vực có sự gắn kết chặt chẽ.

Trung Quốc đánh giá cao vai trò mang tính xây dựng của Mỹ trong các vấn đề khu vực. Tuy nhiên, Bắc Kinh cảm thấy “không thoải mái” với một số chính sách của Washington.

Với tư cách siêu cường, Mỹ đã quá lấn lướt và thậm chí là can thiệp quá sâu vào việc quản lý các vấn đề khu vực, không mấy để tâm tới quan điểm của những nhân tố khác, thiếu sự hiểu biết đúng mực về các vấn đề văn hóa, lịch sử và các giá trị.

Những tác động này sẽ tạo thêm không gian để Mỹ đối phó với Trung Quốc ở Đông Á. Thúc đẩy chính sách an ninh chiến lược toàn diện là nhu cầu cần thiết để đảm bảo lợi ích quốc gia trong khu vực.

Tin liên quan
Giải pháp nào cho cuộc khủng hoảng di cư? Giải pháp nào cho cuộc khủng hoảng di cư?

Cả hai quốc gia đều nhìn nhận đối phương tiềm ẩn các mối đe dọa, và vì vậy luôn tìm cách củng cố năng lực để đảm bảo an ninh và an toàn.

Mỹ gặp bất lợi về địa lý khi đối phó với một cường quốc khác ở xa, gặp nhiều khó khăn trong duy trì quân đội và bảo vệ đồng minh. Cách hành xử gây hấn trong cạnh tranh chiến lược có thể dẫn đến những hệ quả không mong muốn. Mỹ có thể phải chấp nhận những thực tế chiến lược của Trung Quốc để bình thường hóa quan hệ.

Mặt khác, Trung Quốc cũng nên xem xét lại các chính sách của mình ở Đông Á và Ấn Độ Dương. Tất nhiên, răn đe vẫn đóng vai trò quan trọng trong việc ngăn chặn các quốc gia có những hành vi bành trướng và quá khích trong khu vực.

Vì vậy, để có những hoạch định chiến lược cụ thể nhằm cạnh tranh với Trung Quốc ở Đông Á, điều then chốt mà Mỹ cần là minh bạch hóa các hành động và kế hoạch nhằm thúc đẩy mục tiêu của mình, đồng bộ hành động với các mục tiêu về chính sách.

Tin thế giới 1/12: Nga nói Mỹ đã lộ rõ sự yếu kém; Lời mời gọi đáng lo ngại của Belarus; WHO nói gì về biến thể Omicron?

Tin thế giới 1/12: Nga nói Mỹ đã lộ rõ sự yếu kém; Lời mời gọi đáng lo ngại của Belarus; WHO nói gì về biến thể Omicron?

Nga-Mỹ 'lời qua tiếng lại', Nga-Ukraine tranh cãi căng thẳng, quan hệ Nga-Belarus, căng thẳng Mỹ-Trung... là những sự kiện quốc tế nổi bật 24h ...

Bộ trưởng Mỹ: 'Có một cuộc chạy đua vũ trang giữa Mỹ và Trung Quốc'

Bộ trưởng Mỹ: 'Có một cuộc chạy đua vũ trang giữa Mỹ và Trung Quốc'

Ngày 30/11, Bộ trưởng Không quân Mỹ Frank Kendall cho biết, Mỹ và Trung Quốc đang chạy đua vũ trang để phát triển các loại ...

(theo Modern Diplomacy)

Bài viết cùng chủ đề

Cạnh tranh Mỹ-Trung Quốc

Đọc thêm

Tử vi 12 cung hoàng đạo Thứ Bảy ngày 24/1/2026: Bảo Bình có cơ hội trong sự nghiệp

Tử vi 12 cung hoàng đạo Thứ Bảy ngày 24/1/2026: Bảo Bình có cơ hội trong sự nghiệp

Tử vi hôm nay 24/1/2026 của 12 cung hoàng đạo – Ma Kết, Bảo Bình, Song Ngư, Bạch Dương, Kim Ngưu, Song Tử, Cự Giải, Sư Tử, Xử Nữ, Thiên ...
Lịch thi đấu bóng đá hôm nay 24/1 và sáng 25/1: Lịch thi đấu U23 châu Á - Nhật Bản vs Trung Quốc; Ngoại hạng Anh - Bournemouth vs Liverpool

Lịch thi đấu bóng đá hôm nay 24/1 và sáng 25/1: Lịch thi đấu U23 châu Á - Nhật Bản vs Trung Quốc; Ngoại hạng Anh - Bournemouth vs Liverpool

Lịch thi đấu bóng đá hôm nay 24/1 và sáng 25/1: Lịch thi đấu U23 châu Á 2026 - Nhật Bản vs Trung Quốc; Ngoại hạng Anh - Man City ...
Giá nông sản hôm nay 23/1/2026: Giá cà phê chờ 'mức giá thuận lợi'; Vấn đề Greenland tạm xuôi, EU sớm nối lại phê chuẩn thỏa thuận thương mại với Mỹ?

Giá nông sản hôm nay 23/1/2026: Giá cà phê chờ 'mức giá thuận lợi'; Vấn đề Greenland tạm xuôi, EU sớm nối lại phê chuẩn thỏa thuận thương mại với Mỹ?

Báo Thế giới và Việt Nam cập nhật giá nông sản hôm nay 23/1/2026, giá cà phê, giá tiêu, giá gạo xuất khẩu... giao dịch trên thị trường quốc tế ...
Bài tarot hôm nay 24/1: Tình yêu của bạn sẽ phát triển thế nào?

Bài tarot hôm nay 24/1: Tình yêu của bạn sẽ phát triển thế nào?

Hãy chọn một lá bài tarot ở bài viết dưới, bạn sẽ nhận được thông điệp hé lộ tình yêu của bạn sẽ phát triển theo hướng nào trong thời ...
Kết quả xổ số hôm nay ngày 23 tháng 1 năm 2026: XSBD, XSTV và XSVL thứ 6 ngày 23/1/2026

Kết quả xổ số hôm nay ngày 23 tháng 1 năm 2026: XSBD, XSTV và XSVL thứ 6 ngày 23/1/2026

XSMN 23-1, Trực tiếp kết quả xổ số miền Nam 23-1-2025. Kết quả xổ số hôm nay 23-1, được các công ty XSBD, XSTV và XSVL... công bố.
Toyota Việt Nam giảm giá loạt xe hybrid, cao nhất lên tới 200 triệu đồng

Toyota Việt Nam giảm giá loạt xe hybrid, cao nhất lên tới 200 triệu đồng

Toyota Việt Nam vừa điều chỉnh giá bán của loạt xe hybrid, trong đó có mẫu được giảm mạnh nhất tới 200 triệu đồng. Áp dụng với những xe xuất ...
Chính phủ Nhật Bản thông qua kế hoạch giải tán Hạ viện, các đảng chuẩn bị cạnh tranh khốc liệt

Chính phủ Nhật Bản thông qua kế hoạch giải tán Hạ viện, các đảng chuẩn bị cạnh tranh khốc liệt

Sáng 23/1, nội các của Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae thông qua kế hoạch giải tán Hạ viện gồm 465 ghế.
Mỹ vừa có động thái mới liên quan Venezuela

Mỹ vừa có động thái mới liên quan Venezuela

Tổng thống Mỹ Donald Trump đã lựa chọn bà Laura F. Dogu làm quyền đại biện của Mỹ tại Venezuela,
Vấn đề Greenland: Thủ hiến Nielsen tuyên bố 'lằn ranh đỏ', Thủ tướng Đan Mạch khẳng định một điểm mấu chốt 'tối thượng'

Vấn đề Greenland: Thủ hiến Nielsen tuyên bố 'lằn ranh đỏ', Thủ tướng Đan Mạch khẳng định một điểm mấu chốt 'tối thượng'

Cả Thủ tướng Đan Mạch lẫn Thủ hiến Greenland đều khẳng định, chủ quyền của Greenland là không thể thương lượng.
Hội đồng hòa bình Dải Gaza: Chính thức khởi động lễ ký Hiến chương thành lập, Thổ Nhĩ Kỳ nhận định lạc quan

Hội đồng hòa bình Dải Gaza: Chính thức khởi động lễ ký Hiến chương thành lập, Thổ Nhĩ Kỳ nhận định lạc quan

Tổng thống Mỹ Donald Trump đã tổ chức lễ ký chính thức thành lập Hội đồng hòa bình Dải Gaza bên lề Diễn đàn Kinh tế thế giới tại Davos, Thụy Sỹ.
Tàu chiến Mỹ chuẩn bị cập bến quân cảng Ream của Campuchia

Tàu chiến Mỹ chuẩn bị cập bến quân cảng Ream của Campuchia

Một tàu chiến của Hải quân Mỹ dự kiến cập cảng căn cứ hải quân Ream của Campuchia vào ngày 24/1 và sẽ ở đây trong chuyến thăm kéo dài năm ngày.
Mỹ tuyên bố chính thức rút khỏi WHO, Liên hợp quốc nói gì?

Mỹ tuyên bố chính thức rút khỏi WHO, Liên hợp quốc nói gì?

Mỹ tuyên bố chính thức hoàn tất việc rút khỏi Tổ chức Y tế thế giới (WHO) sau gần 80 năm là thành viên của tổ chức thuộc Liên hợp quốc (LHQ) này.
Đức-Ấn Độ: Định vị lại quan hệ đối tác

Đức-Ấn Độ: Định vị lại quan hệ đối tác

Chuyến thăm chính thức Ấn Độ của Thủ tướng Đức Friedrich Merz diễn ra trong bối cảnh kinh tế và chính trị quốc tế đang trải qua nhiều biến động sâu sắc.
Tổng thống Hàn Quốc thăm Đông Bắc Á: Nối lại tình xưa

Tổng thống Hàn Quốc thăm Đông Bắc Á: Nối lại tình xưa

Chuyến thăm của Tổng thống Hàn Quốc đến Trung Quốc và Nhật Bản nhằm hàn gắn những vết nứt trong quá khứ, mở ra tương lai hợp tác.
Tổng thống Hàn Quốc thăm Trung Quốc: Dò lại nhịp chiến lược

Tổng thống Hàn Quốc thăm Trung Quốc: Dò lại nhịp chiến lược

Chuyến thăm Trung Quốc của Tổng thống Hàn Quốc Lee Jae Myung phản ánh nỗ lực cân bằng trong bối cảnh thế giới và khu vực chứng kiến nhiều biến chuyển sâu sắc.
Iran trước ngã rẽ bất ổn

Iran trước ngã rẽ bất ổn

Làn sóng biểu tình lan rộng đang đẩy Iran vào một thời điểm đặc biệt nhạy cảm để giải bài toán cân bằng sức ép trong -ngoài...
Những yếu tố định hình thế giới 2026

Những yếu tố định hình thế giới 2026

Mười nhân tố bắt đầu bằng chữ 'T' tác động định hình thế giới năm 2026.
Tổng thống Ukraine thăm Mỹ: Bước đệm chiến thuật

Tổng thống Ukraine thăm Mỹ: Bước đệm chiến thuật

Chuyến thăm Mỹ của Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky diễn ra trong một thời điểm đặc biệt nhạy cảm của cuộc xung đột Nga - Ukraine...
Greenland trong tính toán chiến lược của chính quyền Tổng thống Trump

Greenland trong tính toán chiến lược của chính quyền Tổng thống Trump

Từ nhiệm kỳ đầu tiên, Tổng thống Donald Trump đã đề cập vấn đề Mỹ cần kiểm soát Greenland và đến nay đang ráo riết thúc đẩy chương trình nghị sự này.
Hiệp định biển cả có hiệu lực: Cột mốc lịch sử trong quản trị đại dương

Hiệp định biển cả có hiệu lực: Cột mốc lịch sử trong quản trị đại dương

Hiệp định BBNJ sẽ chính thức có hiệu lực vào ngày 19/1, là bước tiến lớn trong nỗ lực bảo đảm sức khỏe đại dương trong nhiều thập kỷ tới.
Bức tranh bầu cử 2026: Đoán định và biến số

Bức tranh bầu cử 2026: Đoán định và biến số

Bước sang năm 2026, chu kỳ bầu cử toàn cầu dự báo tiếp tục sự pha trộn giữa những kết cục có thể đoán trước và các biến số khó lường.
Giao thừa muôn sắc

Giao thừa muôn sắc

Dù năm mới được đón chờ trên khắp thế giới, mỗi quốc gia, mỗi cộng đồng lại chào đón thời khắc ấy theo những văn hóa và phong tục rất khác nhau.
Tàu ngầm diesel-điện Velikiye Luki của Nga sẽ thực hiện nhiệm vụ gì ở Biển Baltic?

Tàu ngầm diesel-điện Velikiye Luki của Nga sẽ thực hiện nhiệm vụ gì ở Biển Baltic?

Tàu ngầm diesel-điện Velikiye Luki mới của Nga có khả năng sử dụng tên lửa hành trình Kalibr và hiệu quả trong tác chiến chống tàu ngầm.
Chiến lược an ninh quốc gia Mỹ 2025 (Kỳ 2): Thay đổi hay tiếp nối?

Chiến lược an ninh quốc gia Mỹ 2025 (Kỳ 2): Thay đổi hay tiếp nối?

Liệu những thay đổi trong chiến lược an ninh quốc gia của Mỹ hiện nay là nhất thời hay là sự trở lại của những luận điểm nền tảng trong lịch sử?
Phiên bản di động