Câu chuyện văn hoá và vấn đề bản quyền nhìn từ huyền thoại Doraemon

Phương Lan
Sáng nay, 22/9, Tọa đàm "Từ Đôrêmon tới Doraemon: Bản quyền truyện tranh ở Việt Nam qua ba thập kỷ" đã diễn ra tại Viện Văn hoá Nghệ thuật quốc gia Việt Nam (VICAS).
Theo dõi Baoquocte.vn trên

Tọa đàm thu hút sự tham gia của nhiều chuyên gia, nhà nghiên cứu về công nghiệp văn hóa, đại diện các đơn vị xuất bản ở Việt Nam, đại diện các không gian sáng tạo, người thực hành văn hoá và sáng tạo ở Việt Nam, cùng đông đảo khán giả yêu thích bộ truyện tranh nổi tiếng Doraemon.

Câu chuyện văn hoá và vấn đề bản quyền nhìn từ huyền thoại Doraemon
Toàn cảnh Tọa đàm. (Ảnh: Phương Lan)
Tin liên quan
Hành trình 30 năm mèo máy Doraemon ở Việt Nam Hành trình 30 năm mèo máy Doraemon ở Việt Nam

Tọa đàm là chương trình hợp tác giữa VICAS và các đối tác là Nhà xuất bản Kim Đồng, Lân Tinh Foundation nhằm kỷ niệm hơn 30 năm bộ truyện Doraemon hiện diện ở Việt Nam.

Tham dự tọa đàm có PGS.TS Nguyễn Thị Thu Phương – Viện trưởng VICAS; TS Nguyễn Thị Thu Hà – Giám đốc Trung tâm Phát triển công nghiệp văn hóa và Nghệ thuật đương đại, cùng các diễn giả uy tín như: TS Alisa Freedman, GS Văn hóa đại chúng và Văn học Nhật Bản tại Đại học Oregon, Hoa Kỳ; nhà nghiên cứu truyện tranh Nguyễn Anh Tuấn (bút danh ChuKim); biên tập viên Lê Phương Liên – người biên tập bộ Đôrêmon phiên bản đời đầu; biên tập viên Đặng Cao Cường, Trưởng Ban biên tập truyện tranh, Nhà xuất bản Kim Đồng.

Phát biểu khai mạc tọa đàm, PGS.TS Nguyễn Thị Thu Phương chia sẻ: “Trong nhiều năm qua, VICAS luôn theo đuổi mục tiêu hỗ trợ tối đa cho sự phát triển văn hoá, nghệ thuật và sáng tạo Việt Nam.

Từ năm 2010 tới nay, Viện chúng tôi cũng là một đơn vị nghiên cứu và tư vấn chính sách và chiến lược của Việt Nam đối với các ngành công nghiệp văn hóa và sáng tạo, trong đó, ngành xuất bản là một trong 12 ngành công nghiệp văn hóa đã được xác định trong phạm vi của Chiến lược phát triển các ngành công nghiệp văn hóa đến năm 2020, tầm nhìn đến năm 2030 theo Quyết định số 1755/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ ban hành vào ngày 8/9/2016".

Theo PGS.TS Nguyễn Thị Thu Phương, trong suốt quá trình hoạt động nghiên cứu và tư vấn chính sách của Viện về văn hóa - nghệ thuật nói chung và các ngành công nghiệp văn hóa nói riêng, VICAS luôn cố gắng tham gia vào các chương trình, hoạt động gắn với thực tiễn phát triển của ngành để có được những đánh giá sát với thực tiễn, từ đó các đề xuất chính sách có cơ sở khoa học và thực tiễn hơn.

Tọa đàm này là một hoạt động ý nghĩa trong nỗ lực chung đó nhằm thúc đẩy sự hiểu biết và chia sẻ kiến thức về bảo vệ và khai thác sở hữu trí tuệ, quyền tác giả và quyền liên quan trong lĩnh vực xuất bản.

Câu chuyện văn hoá và vấn đề bản quyền nhìn từ huyền thoại Doraemon
PGS.TS Nguyễn Thị Thu Phương - Viện trưởng VICAS phát biểu tại tọa đàm. (Ảnh: Phương Lan)

Các trao đổi của các diễn giả tại tọa đàm đã mang đến cho khán giả cái nhìn tổng quan về quá trình xuất bản truyện tranh Đôrêmon hay Doraemon ở Việt Nam; việc biên tập và xuất bản bộ truyện tại Việt Nam trong thời kỳ đầu và hiện nay; những thành công của bộ truyện nổi tiếng này sau hơn 30 năm có mặt ở Việt Nam.

Biên tập viên Lê Phương Liên - người biên tập bộ Đôrêmon phiên bản đời đầu, cho biết: “Khi chúng tôi thực hiện biên tập những tập đầu tiên của Đôrêmon chưa có bản quyền, chúng tôi như trong một hòn đảo cô đơn. Khi ấy, mục đích xuất bản duy nhất là thu hút sự yêu thích của trẻ em Việt Nam và làm thế nào để lời tranh tuyệt vời nhất, sáng tạo, hấp dẫn nhất".

Chia sẻ kinh nghiệm cá nhân trong việc biên tập và xuất bản Đôrêmon, bà Lê Phương Liên cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của sự sáng tạo trong quá trình chuyển thể nội dung từ nguyên tác.

Theo biên tập viên Đặng Cao Cường, Trưởng Ban biên tập truyện tranh, Nhà xuất bản Kim Đồng, năm 1992 là một dấu mốc quan trọng đối với thế giới truyện tranh ở Việt Nam khi Nhà xuất bản Kim Đồng đưa Doraemon về Việt Nam.

Một làn sóng truyện tranh giải trí hấp dẫn đã cuốn hút cả phía các nhà xuất bản và phía độc giả. Tuy nhiên, truyện tranh và phim hoạt hình khi đó ở Việt Nam còn phát triển tự phát, vì thế vấn đề bản quyền còn lơi lỏng. Việc Nhà xuất bản Kim Đồng mua bản quyền cho bộ truyện tranh Doraemon đã tạo ra những đột phá cho vấn đề bản quyền xuất bản.

Theo GS Alisa Freedman - chuyên gia nghiên cứu văn học và văn hóa Nhật Bản từ Đại học Oregon, thái độ của cộng đồng thường rất quyết liệt trước những hiện tượng xuất bản không bản quyền. Chính phủ Nhật đã có những cơ chế chính sách chuyên biệt để phát triển văn hóa đại chúng trở thành những sản phẩm văn hóa và lan tỏa toàn cầu.

Chính vì thế, Manga (truyện tranh) và Anime (phim hoạt hình được chuyển thể từ Manga) tại Nhật Bản có cơ hội phát triển và có sức ảnh hưởng mạnh mẽ, lan tỏa đến nhiều lĩnh vực văn hóa khác.

Doraemon là một trong những bộ truyện tranh được đông đảo cộng đồng yêu thích, nhân vật Doraemon nổi tiếng hơn ở Việt Nam so với bất kỳ quốc gia nào ngoài Nhật Bản. Cũng nhờ đó mà văn hóa Nhật Bản được biết đến trên khắp thế giới, như một hình thức “quyền lực mềm” giúp xứ sở hoa anh đào cải thiện hình ảnh trên trường quốc tế.

Cũng tại tọa đàm, nhà nghiên cứu truyện tranh Nguyễn Anh Tuấn đã chia sẻ các khía cạnh pháp lý liên quan đến bản quyền truyện tranh, góp phần làm rõ những thách thức mà ngành công nghiệp truyện tranh Việt Nam đang phải đối mặt.

Để xây dựng một nền tảng công nghiệp văn hóa từ phim hoạt hình và truyện tranh, trước hết phải thay đổi tư duy đó là thể loại dành cho trẻ con. Nếu cứ định vị như thế, loại hình này sẽ gặp rất nhiều rào cản.

Câu chuyện văn hoá và vấn đề bản quyền nhìn từ huyền thoại Doraemon
Tọa đàm thu hút sự tham gia của nhiều chuyên gia, nhà nghiên cứu về công nghiệp văn hóa, đại diện các đơn vị xuất bản ở Việt Nam... (Ảnh: Phương Lan)

Tại tọa đàm, khán giả tích cực tham gia vào phần hỏi đáp, bày tỏ sự quan tâm về việc bảo vệ bản quyền tác phẩm sáng tạo. Nhiều ý kiến cho rằng cần có những chính sách rõ ràng và hiệu quả hơn để hỗ trợ các tác giả và nhà xuất bản.

Sự kiện khép lại với những suy nghĩ sâu sắc về tương lai của ngành công nghiệp truyện tranh Việt Nam nói riêng và công nghiệp văn hóa nói chung, khuyến khích sự phát triển bền vững thông qua việc tôn trọng và bảo vệ bản quyền.

Có thể nói, Đôrêmon hay Doraemon không chỉ là câu chuyện giải trí, mà phía sau nó còn là câu chuyện của văn hóa đại chúng, của cách làm công nghiệp văn hóa và tư duy quản lý của những người làm công tác quản lý Nhà nước về văn hóa.

Mở ra nhiều cơ hội hợp tác du lịch-điện ảnh giữa Việt Nam và Mỹ

Mở ra nhiều cơ hội hợp tác du lịch-điện ảnh giữa Việt Nam và Mỹ

Chương trình xúc tiến du lịch-điện ảnh Việt Nam tại Mỹ sẽ được tổ chức từ ngày 23-25/9, tại thành phố San Francisco và thành ...

Thúc đẩy hợp tác văn hóa Việt-Nga tại diễn đàn quốc tế ở St. Petersburg

Thúc đẩy hợp tác văn hóa Việt-Nga tại diễn đàn quốc tế ở St. Petersburg

Nhận lời mời của Bộ trưởng Bộ Văn hóa Liên bang Nga O.B. Liubimova, đoàn Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Việt Nam ...

Hành trình 30 năm mèo máy Doraemon ở Việt Nam

Hành trình 30 năm mèo máy Doraemon ở Việt Nam

Viện Văn hóa Nghệ thuật quốc gia Việt Nam (VICAS) phối hợp cùng Nhà xuất bản Kim Đồng và Lân Tinh Foundation giới thiệu triển ...

Nghệ sĩ không nhận thù lao trong các chương trình nghệ thuật ủng hộ đồng bào bị ảnh hưởng do bão lũ

Nghệ sĩ không nhận thù lao trong các chương trình nghệ thuật ủng hộ đồng bào bị ảnh hưởng do bão lũ

Bộ Văn hoá, Thể thao và Du lịch đã ban hành Kế hoạch tổ chức các chương trình nghệ thuật quyên góp, ủng hộ đồng ...

Đọc sách khiến xa rời thực tế?

Đọc sách khiến xa rời thực tế?

Xã hội không khỏi hốt hoảng khi một người nổi tiếng phát ngôn trong cuộc thi nhan sắc cho rằng bản thân là người thực ...

Bài viết cùng chủ đề

Ngoại giao văn hóa

Đọc thêm

Lịch cúp điện Thành phố Huế hôm nay ngày 18/5/2026

Lịch cúp điện Thành phố Huế hôm nay ngày 18/5/2026

Thông tin lịch cúp điện tại Thành phố Huế theo từng khu vực được cập nhật mới nhất từ Điện lực miền Trung ngày 18/5/2026.
Nhận định, dự đoán trận đấu MU vs Nottingham: Quỷ đỏ khẳng định uy quyền

Nhận định, dự đoán trận đấu MU vs Nottingham: Quỷ đỏ khẳng định uy quyền

Nhận định trận đấu MU vs Nottingham tại vòng 37 giải Ngoại hạng Anh được diễn ra vào lúc 18h30 ngày 17/5 trên sân Old Trafford (Thành phố Manchester).
Chính phủ siết kỷ luật, đẩy mạnh chuyển đổi số trong giải quyết khiếu nại

Chính phủ siết kỷ luật, đẩy mạnh chuyển đổi số trong giải quyết khiếu nại

Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 155/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 124/2020/NĐ-CP quy định chi tiết thi hành Luật Khiếu nại.
Giá heo hơi hôm nay 17/5: Ổn định trên cả 3 miền, vùng giá giao dịch từ 66.000 - 71.000 đồng/kg

Giá heo hơi hôm nay 17/5: Ổn định trên cả 3 miền, vùng giá giao dịch từ 66.000 - 71.000 đồng/kg

Giá heo hơi hôm nay 17/5, tiếp tục ổn định trên cả ba miền, miền Nam có mặt bằng cao nhất. Cả nước giao dịch trong vùng giá từ 66.000 ...
Điện mừng Quốc khánh Vương quốc Na Uy

Điện mừng Quốc khánh Vương quốc Na Uy

Lãnh đạo Việt Nam gửi điện mừng nhân dịp kỷ niệm 212 năm Quốc khánh Vương quốc Na Uy (17/5/1814 - 17/5/2026).
Chế độ ăn uống có thể là nguyên nhân âm thầm gây bệnh tim mạch

Chế độ ăn uống có thể là nguyên nhân âm thầm gây bệnh tim mạch

Không hút thuốc, không uống rượu, không thừa cân nhưng vẫn mắc nhồi máu cơ tim, đột quỵ hoặc suy tim là tình trạng ngày càng phổ biến.
Khu di tích Kim Liên đổi mới trải nghiệm bằng công nghệ số

Khu di tích Kim Liên đổi mới trải nghiệm bằng công nghệ số

Việc đẩy mạnh số hóa, hệ thống thuyết minh tự động và không gian thực tế ảo đã mở ra phương thức tiếp cận mới, giúp lan tỏa giá trị văn hóa, lịch sử của ...
‘Bản giao hưởng Hồ trên núi - Trà trong mây’: ‘Đại tiệc’ nghệ thuật mãn nhãn thắp sáng mùa du lịch Thái Nguyên 2026

‘Bản giao hưởng Hồ trên núi - Trà trong mây’: ‘Đại tiệc’ nghệ thuật mãn nhãn thắp sáng mùa du lịch Thái Nguyên 2026

Chương trình khai mạc Mùa du lịch Thái Nguyên năm 2026 diễn ra tối 15/5 với chủ đề “Bản giao hưởng: Hồ trên núi - Trà trong mây” đã mang đến cho khán giả một ...
Khám phá 2 địa điểm du lịch ấn tượng tại Thái Nguyên mùa Hè này

Khám phá 2 địa điểm du lịch ấn tượng tại Thái Nguyên mùa Hè này

Hãy cùng bỏ túi ngay hai địa điểm du lịch Thái Nguyên có cảnh sắc thiên nhiên kỳ thú, giúp du khách tận hưởng trọn vẹn vẻ đẹp của vùng đất này.
Vùng chè Tân Cương (Thái Nguyên): Gắn sản xuất nông nghiệp với phát triển du lịch cộng đồng

Vùng chè Tân Cương (Thái Nguyên): Gắn sản xuất nông nghiệp với phát triển du lịch cộng đồng

Người dân xã Tân Cương,TP. Thái Nguyên kết hợp sản xuất với làm du lịch cộng đồng để quảng bá thương hiệu, tạo điều kiện cho du khách trải nghiệm thực tế.
Giao hưởng, nhạc kịch, drone light cùng dàn sao thắp sáng đêm khai mạc Mùa du lịch Thái Nguyên 2026

Giao hưởng, nhạc kịch, drone light cùng dàn sao thắp sáng đêm khai mạc Mùa du lịch Thái Nguyên 2026

Lễ khai mạc Mùa du lịch Thái Nguyên năm 2026 với chủ đề ‘Bản giao hưởng Hồ trên núi - Trà trong mây’ hứa hẹn là đêm nghệ thuật đặc biệt
Khám phá 5 điểm săn bình minh tuyệt đẹp tại Việt Nam

Khám phá 5 điểm săn bình minh tuyệt đẹp tại Việt Nam

Không chỉ là khoảnh khắc mở đầu cho một ngày mới, bình minh còn trở thành trải nghiệm du lịch được nhiều người trẻ ưa chuộng.
Khu di tích Kim Liên đổi mới trải nghiệm bằng công nghệ số

Khu di tích Kim Liên đổi mới trải nghiệm bằng công nghệ số

Việc đẩy mạnh số hóa, hệ thống thuyết minh tự động và không gian thực tế ảo đã mở ra phương thức tiếp cận mới, giúp lan tỏa giá trị văn hóa, lịch sử của ...
Yên Tử - Vĩnh Nghiêm - Côn Sơn, Kiếp Bạc: Hành trình 5 năm đưa Di sản thế giới thứ 9 của Việt Nam đến UNESCO

Yên Tử - Vĩnh Nghiêm - Côn Sơn, Kiếp Bạc: Hành trình 5 năm đưa Di sản thế giới thứ 9 của Việt Nam đến UNESCO

Quần thể Di tích và danh thắng Yên Tử - Vĩnh Nghiêm - Côn Sơn, Kiếp Bạc đã chính thức được UNESCO ghi danh là Di sản văn hóa thế giới.
Khám phá các hoạt động đặc sắc tại Lễ hội Làng Sen 2026

Khám phá các hoạt động đặc sắc tại Lễ hội Làng Sen 2026

Nhân dịp kỷ niệm 136 năm Ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh (19/5/1890 - 19/5/2026), tỉnh Nghệ An tổ chức Lễ hội Làng Sen năm 2026.
Triển lãm 'Sen trong đá' tôn vinh khí phách và vẻ đẹp người phụ nữ Việt Nam

Triển lãm 'Sen trong đá' tôn vinh khí phách và vẻ đẹp người phụ nữ Việt Nam

“Sen trong đá” giới thiệu 25 chân dung nữ chiến sĩ cách mạng được thể hiện trên chất liệu lá sen, khắc họa vẻ đẹp kiên cường, bất khuất của phụ nữ Việt Nam.
Vẻ đẹp lụa Việt níu chân du khách quốc tế

Vẻ đẹp lụa Việt níu chân du khách quốc tế

Ở phố cổ Hà Nội, những cửa hàng lụa nhỏ vẫn lặng lẽ gìn giữ nghề truyền thống và đưa vẻ đẹp của lụa Việt đến gần hơn với du khách quốc tế.
Lan tỏa bản sắc văn hóa Việt giữa lòng thủ đô Seoul

Lan tỏa bản sắc văn hóa Việt giữa lòng thủ đô Seoul

Đại sứ quán Việt Nam tại Hàn Quốc đã tham gia Lễ hội mùa xuân Seoul 2026 với gian hàng giới thiệu văn hóa, ẩm thực và du lịch Việt Nam.
Phiên bản di động