Câu chuyện văn hoá và vấn đề bản quyền nhìn từ huyền thoại Doraemon

Phương Lan
Sáng nay, 22/9, Tọa đàm "Từ Đôrêmon tới Doraemon: Bản quyền truyện tranh ở Việt Nam qua ba thập kỷ" đã diễn ra tại Viện Văn hoá Nghệ thuật quốc gia Việt Nam (VICAS).
Theo dõi Baoquocte.vn trên

Tọa đàm thu hút sự tham gia của nhiều chuyên gia, nhà nghiên cứu về công nghiệp văn hóa, đại diện các đơn vị xuất bản ở Việt Nam, đại diện các không gian sáng tạo, người thực hành văn hoá và sáng tạo ở Việt Nam, cùng đông đảo khán giả yêu thích bộ truyện tranh nổi tiếng Doraemon.

Câu chuyện văn hoá và vấn đề bản quyền nhìn từ huyền thoại Doraemon
Toàn cảnh Tọa đàm. (Ảnh: Phương Lan)
Tin liên quan
Hành trình 30 năm mèo máy Doraemon ở Việt Nam Hành trình 30 năm mèo máy Doraemon ở Việt Nam

Tọa đàm là chương trình hợp tác giữa VICAS và các đối tác là Nhà xuất bản Kim Đồng, Lân Tinh Foundation nhằm kỷ niệm hơn 30 năm bộ truyện Doraemon hiện diện ở Việt Nam.

Tham dự tọa đàm có PGS.TS Nguyễn Thị Thu Phương – Viện trưởng VICAS; TS Nguyễn Thị Thu Hà – Giám đốc Trung tâm Phát triển công nghiệp văn hóa và Nghệ thuật đương đại, cùng các diễn giả uy tín như: TS Alisa Freedman, GS Văn hóa đại chúng và Văn học Nhật Bản tại Đại học Oregon, Hoa Kỳ; nhà nghiên cứu truyện tranh Nguyễn Anh Tuấn (bút danh ChuKim); biên tập viên Lê Phương Liên – người biên tập bộ Đôrêmon phiên bản đời đầu; biên tập viên Đặng Cao Cường, Trưởng Ban biên tập truyện tranh, Nhà xuất bản Kim Đồng.

Phát biểu khai mạc tọa đàm, PGS.TS Nguyễn Thị Thu Phương chia sẻ: “Trong nhiều năm qua, VICAS luôn theo đuổi mục tiêu hỗ trợ tối đa cho sự phát triển văn hoá, nghệ thuật và sáng tạo Việt Nam.

Từ năm 2010 tới nay, Viện chúng tôi cũng là một đơn vị nghiên cứu và tư vấn chính sách và chiến lược của Việt Nam đối với các ngành công nghiệp văn hóa và sáng tạo, trong đó, ngành xuất bản là một trong 12 ngành công nghiệp văn hóa đã được xác định trong phạm vi của Chiến lược phát triển các ngành công nghiệp văn hóa đến năm 2020, tầm nhìn đến năm 2030 theo Quyết định số 1755/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ ban hành vào ngày 8/9/2016".

Theo PGS.TS Nguyễn Thị Thu Phương, trong suốt quá trình hoạt động nghiên cứu và tư vấn chính sách của Viện về văn hóa - nghệ thuật nói chung và các ngành công nghiệp văn hóa nói riêng, VICAS luôn cố gắng tham gia vào các chương trình, hoạt động gắn với thực tiễn phát triển của ngành để có được những đánh giá sát với thực tiễn, từ đó các đề xuất chính sách có cơ sở khoa học và thực tiễn hơn.

Tọa đàm này là một hoạt động ý nghĩa trong nỗ lực chung đó nhằm thúc đẩy sự hiểu biết và chia sẻ kiến thức về bảo vệ và khai thác sở hữu trí tuệ, quyền tác giả và quyền liên quan trong lĩnh vực xuất bản.

Câu chuyện văn hoá và vấn đề bản quyền nhìn từ huyền thoại Doraemon
PGS.TS Nguyễn Thị Thu Phương - Viện trưởng VICAS phát biểu tại tọa đàm. (Ảnh: Phương Lan)

Các trao đổi của các diễn giả tại tọa đàm đã mang đến cho khán giả cái nhìn tổng quan về quá trình xuất bản truyện tranh Đôrêmon hay Doraemon ở Việt Nam; việc biên tập và xuất bản bộ truyện tại Việt Nam trong thời kỳ đầu và hiện nay; những thành công của bộ truyện nổi tiếng này sau hơn 30 năm có mặt ở Việt Nam.

Biên tập viên Lê Phương Liên - người biên tập bộ Đôrêmon phiên bản đời đầu, cho biết: “Khi chúng tôi thực hiện biên tập những tập đầu tiên của Đôrêmon chưa có bản quyền, chúng tôi như trong một hòn đảo cô đơn. Khi ấy, mục đích xuất bản duy nhất là thu hút sự yêu thích của trẻ em Việt Nam và làm thế nào để lời tranh tuyệt vời nhất, sáng tạo, hấp dẫn nhất".

Chia sẻ kinh nghiệm cá nhân trong việc biên tập và xuất bản Đôrêmon, bà Lê Phương Liên cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của sự sáng tạo trong quá trình chuyển thể nội dung từ nguyên tác.

Theo biên tập viên Đặng Cao Cường, Trưởng Ban biên tập truyện tranh, Nhà xuất bản Kim Đồng, năm 1992 là một dấu mốc quan trọng đối với thế giới truyện tranh ở Việt Nam khi Nhà xuất bản Kim Đồng đưa Doraemon về Việt Nam.

Một làn sóng truyện tranh giải trí hấp dẫn đã cuốn hút cả phía các nhà xuất bản và phía độc giả. Tuy nhiên, truyện tranh và phim hoạt hình khi đó ở Việt Nam còn phát triển tự phát, vì thế vấn đề bản quyền còn lơi lỏng. Việc Nhà xuất bản Kim Đồng mua bản quyền cho bộ truyện tranh Doraemon đã tạo ra những đột phá cho vấn đề bản quyền xuất bản.

Theo GS Alisa Freedman - chuyên gia nghiên cứu văn học và văn hóa Nhật Bản từ Đại học Oregon, thái độ của cộng đồng thường rất quyết liệt trước những hiện tượng xuất bản không bản quyền. Chính phủ Nhật đã có những cơ chế chính sách chuyên biệt để phát triển văn hóa đại chúng trở thành những sản phẩm văn hóa và lan tỏa toàn cầu.

Chính vì thế, Manga (truyện tranh) và Anime (phim hoạt hình được chuyển thể từ Manga) tại Nhật Bản có cơ hội phát triển và có sức ảnh hưởng mạnh mẽ, lan tỏa đến nhiều lĩnh vực văn hóa khác.

Doraemon là một trong những bộ truyện tranh được đông đảo cộng đồng yêu thích, nhân vật Doraemon nổi tiếng hơn ở Việt Nam so với bất kỳ quốc gia nào ngoài Nhật Bản. Cũng nhờ đó mà văn hóa Nhật Bản được biết đến trên khắp thế giới, như một hình thức “quyền lực mềm” giúp xứ sở hoa anh đào cải thiện hình ảnh trên trường quốc tế.

Cũng tại tọa đàm, nhà nghiên cứu truyện tranh Nguyễn Anh Tuấn đã chia sẻ các khía cạnh pháp lý liên quan đến bản quyền truyện tranh, góp phần làm rõ những thách thức mà ngành công nghiệp truyện tranh Việt Nam đang phải đối mặt.

Để xây dựng một nền tảng công nghiệp văn hóa từ phim hoạt hình và truyện tranh, trước hết phải thay đổi tư duy đó là thể loại dành cho trẻ con. Nếu cứ định vị như thế, loại hình này sẽ gặp rất nhiều rào cản.

Câu chuyện văn hoá và vấn đề bản quyền nhìn từ huyền thoại Doraemon
Tọa đàm thu hút sự tham gia của nhiều chuyên gia, nhà nghiên cứu về công nghiệp văn hóa, đại diện các đơn vị xuất bản ở Việt Nam... (Ảnh: Phương Lan)

Tại tọa đàm, khán giả tích cực tham gia vào phần hỏi đáp, bày tỏ sự quan tâm về việc bảo vệ bản quyền tác phẩm sáng tạo. Nhiều ý kiến cho rằng cần có những chính sách rõ ràng và hiệu quả hơn để hỗ trợ các tác giả và nhà xuất bản.

Sự kiện khép lại với những suy nghĩ sâu sắc về tương lai của ngành công nghiệp truyện tranh Việt Nam nói riêng và công nghiệp văn hóa nói chung, khuyến khích sự phát triển bền vững thông qua việc tôn trọng và bảo vệ bản quyền.

Có thể nói, Đôrêmon hay Doraemon không chỉ là câu chuyện giải trí, mà phía sau nó còn là câu chuyện của văn hóa đại chúng, của cách làm công nghiệp văn hóa và tư duy quản lý của những người làm công tác quản lý Nhà nước về văn hóa.

Mở ra nhiều cơ hội hợp tác du lịch-điện ảnh giữa Việt Nam và Mỹ

Mở ra nhiều cơ hội hợp tác du lịch-điện ảnh giữa Việt Nam và Mỹ

Chương trình xúc tiến du lịch-điện ảnh Việt Nam tại Mỹ sẽ được tổ chức từ ngày 23-25/9, tại thành phố San Francisco và thành ...

Thúc đẩy hợp tác văn hóa Việt-Nga tại diễn đàn quốc tế ở St. Petersburg

Thúc đẩy hợp tác văn hóa Việt-Nga tại diễn đàn quốc tế ở St. Petersburg

Nhận lời mời của Bộ trưởng Bộ Văn hóa Liên bang Nga O.B. Liubimova, đoàn Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Việt Nam ...

Hành trình 30 năm mèo máy Doraemon ở Việt Nam

Hành trình 30 năm mèo máy Doraemon ở Việt Nam

Viện Văn hóa Nghệ thuật quốc gia Việt Nam (VICAS) phối hợp cùng Nhà xuất bản Kim Đồng và Lân Tinh Foundation giới thiệu triển ...

Nghệ sĩ không nhận thù lao trong các chương trình nghệ thuật ủng hộ đồng bào bị ảnh hưởng do bão lũ

Nghệ sĩ không nhận thù lao trong các chương trình nghệ thuật ủng hộ đồng bào bị ảnh hưởng do bão lũ

Bộ Văn hoá, Thể thao và Du lịch đã ban hành Kế hoạch tổ chức các chương trình nghệ thuật quyên góp, ủng hộ đồng ...

Đọc sách khiến xa rời thực tế?

Đọc sách khiến xa rời thực tế?

Xã hội không khỏi hốt hoảng khi một người nổi tiếng phát ngôn trong cuộc thi nhan sắc cho rằng bản thân là người thực ...

Bài viết cùng chủ đề

Ngoại giao văn hóa

Đọc thêm

Danh sách 200 ủy viên Ban chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV

Danh sách 200 ủy viên Ban chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV

Chiều 22/1, Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng tiến hành phiên làm việc tại hội trường, nghe Ban kiểm phiếu báo cáo kết quả bầu ...
Đồng kiến tạo thị trường M&A Việt Nam trong bối cảnh mới

Đồng kiến tạo thị trường M&A Việt Nam trong bối cảnh mới

Chiều 21/1, tại Hà Nội đã diễn ra Diễn đàn M&A mùa Xuân 2026 với chủ đề 'Đồng kiến tạo thị trường M&A Việt Nam'.
Nhà hát Lớn Hà Nội lọt danh sách kiến trúc ngoạn mục châu Á

Nhà hát Lớn Hà Nội lọt danh sách kiến trúc ngoạn mục châu Á

Trong danh sách những công trình kiến trúc ngoạn mục nhất châu Á vừa được tạp chí Time Out (Anh) công bố, Việt Nam có một đại diện là Nhà ...
Samsung Galaxy S26 Ultra lộ tốc độ sạc siêu nhanh đáng kinh ngạc

Samsung Galaxy S26 Ultra lộ tốc độ sạc siêu nhanh đáng kinh ngạc

Cuối cùng, Samsung nâng cấp Galaxy S26 Ultra với tốc độ sạc nhanh nhất từ trước đến nay, mang đến trải nghiệm pin vượt trội, rút ngắn thời gian chờ ...
Người dùng iPhone bất ngờ nhận bản cập nhật âm thầm từ Apple

Người dùng iPhone bất ngờ nhận bản cập nhật âm thầm từ Apple

Apple mới đây đã âm thầm tung ra một bản cập nhật bảo mật đặc biệt, chỉ áp dụng cho một số người dùng iPhone nhất định mà không công ...
Cách đặt mật khẩu máy tính Windows 11 đơn giản dễ thực hiện

Cách đặt mật khẩu máy tính Windows 11 đơn giản dễ thực hiện

Việc cài mật khẩu cho máy tính Windows 11 giúp bảo vệ dữ liệu cá nhân và ngăn truy cập trái phép, đặc biệt quan trọng khi dùng cho công ...
Việt Nam trước cơ hội định vị 'vùng đất chữa lành'

Việt Nam trước cơ hội định vị 'vùng đất chữa lành'

Du lịch chữa lành không chỉ là một phân khúc kinh tế tiềm năng mà còn là công cụ quan trọng để Việt Nam định vị hình ảnh quốc gia và gia tăng quyền lực ...
Du lịch Nhật Bản lần đầu tiên vượt mốc 40 triệu khách quốc tế nhờ một điều

Du lịch Nhật Bản lần đầu tiên vượt mốc 40 triệu khách quốc tế nhờ một điều

Ngành du lịch Nhật Bản vừa ghi nhận một năm 2025 bùng nổ với con số kỷ lục 42,7 triệu lượt khách quốc tế, đánh dấu lần đầu tiên vượt mốc 40 triệu.
Lào đón hơn 4,5 triệu lượt khách quốc tế trong năm 2025

Lào đón hơn 4,5 triệu lượt khách quốc tế trong năm 2025

Năm 2025, ngành du lịch Lào ghi nhận sự tăng trưởng tích cực khi lượng khách quốc tế đến nước này đạt hơn 4,5 triệu lượt, tăng 11% so với năm trước.
10 điểm đến lý tưởng nhất châu Âu cho kỳ nghỉ Xuân

10 điểm đến lý tưởng nhất châu Âu cho kỳ nghỉ Xuân

Châu Âu vào mùa Xuân, từ tháng 3-5, khoác lên mình một vẻ đẹp rực rỡ, làm say đắm biết bao du khách.
Đảo Phú Quý ở Lâm Đồng lọt top điểm đến hàng đầu Đông Nam Á

Đảo Phú Quý ở Lâm Đồng lọt top điểm đến hàng đầu Đông Nam Á

Phú Quý, hòn đảo mang vẻ đẹp điện ảnh, được Khaosod Thái Lan đưa vào danh sách 10 điểm đến yên tĩnh và nguyên sơ nhất Đông Nam Á.
Cánh đồng hoa ly tại Hải Phòng khoe sắc, du khách thích thú đến tham quan, chụp ảnh

Cánh đồng hoa ly tại Hải Phòng khoe sắc, du khách thích thú đến tham quan, chụp ảnh

Cánh đồng hoa ly cách Hà Nội 70km đang vào mùa nở rộ, thu hút du khách từ nhiều nơi đến tham quan và chụp ảnh.
Nhà hát Lớn Hà Nội lọt danh sách kiến trúc ngoạn mục châu Á

Nhà hát Lớn Hà Nội lọt danh sách kiến trúc ngoạn mục châu Á

Trong danh sách những công trình kiến trúc ngoạn mục nhất châu Á vừa được tạp chí Time Out (Anh) công bố, Việt Nam có một đại diện là Nhà hát Lớn Hà Nội.
Bảo tồn bền vững và phát huy giá trị Di tích quốc gia đặc biệt Di tích lịch sử Chi Lăng

Bảo tồn bền vững và phát huy giá trị Di tích quốc gia đặc biệt Di tích lịch sử Chi Lăng

Phó Thủ tướng Mai Văn Chính vừa ký Quyết định phê duyệt Quy hoạch bảo quản, tu bổ, phục hồi Di tích quốc gia đặc biệt Di tích lịch sử Chi Lăng (tỉnh Lạng Sơn).
Phong Nha - Kẻ Bàng chuẩn bị hồ sơ đề cử Di sản thiên nhiên thế giới lần thứ ba

Phong Nha - Kẻ Bàng chuẩn bị hồ sơ đề cử Di sản thiên nhiên thế giới lần thứ ba

Ban Quản lí Vườn quốc gia Phong Nha – Kẻ Bàng (Quảng Trị) đang tích cực xây dựng hồ sơ đề cử UNESCO công nhận Di sản thiên nhiên thế giới lần thứ ba.
Khám phá vẻ đẹp và chiều sâu di sản văn hóa Việt Nam qua trang sách

Khám phá vẻ đẹp và chiều sâu di sản văn hóa Việt Nam qua trang sách

Cuốn sách "Dấu ấn Việt Nam trên bản đồ di sản thế giới" do PGS.TS. Vũ Trọng Lâm chủ biên là nhịp cầu đưa độc giả khám phá vẻ đẹp và chiều sâu văn hóa ...
Lễ hội Chùa Hương 2026 hướng tới xây dựng một mùa lễ hội an toàn, văn minh, thân thiện, chất lượng cao

Lễ hội Chùa Hương 2026 hướng tới xây dựng một mùa lễ hội an toàn, văn minh, thân thiện, chất lượng cao

Lễ hội du lịch Chùa Hương năm 2026 được tổ chức trong bối cảnh từng bước hoàn thiện hồ sơ trình UNESCO công nhận là Di sản văn hóa thiên nhiên thế giới.
Bảo tàng Phở, nơi ký ức bát phở Việt tìm được chốn dừng chân

Bảo tàng Phở, nơi ký ức bát phở Việt tìm được chốn dừng chân

Có những món ăn không chỉ để no lòng, mà còn để nhớ. Với người Việt, Phở là ký ức chung mùi khói bếp sớm mai, tiếng rao quen nơi đầu ngõ, là bát nước ...
Phiên bản di động