Chiến tranh thương mại Mỹ-Trung: Hồi chuông cảnh báo cho các nền kinh tế tiên tiến?

Hoà Bình
(Theo SCMP)
Khi Hoa Kỳ tăng cường hỗ trợ các ngành công nghiệp trong nước và mở rộng thuế quan đối với Trung Quốc, nhiều đồng minh của nước này có thể mất đi quyền định giá của họ. Xin giới thiệu cùng bạn đọc bài viết đăng trên tờ SCMP của Tiến sĩ Andy Xie, một nhà kinh tế độc lập có trụ sở tại Thượng Hải chuyên về Trung Quốc và châu Á, đồng thời viết, diễn thuyết và tư vấn về kinh tế và thị trường tài chính toàn cầu.
Theo dõi Baoquocte.vn trên
Chiến tranh thương mại Mỹ-Trung có thể là hồi chuông báo tử cho các nền kinh tế tiên tiến

Chiến lược kiềm chế Trung Quốc của Hoa Kỳ và sự chuyển dịch sang tái công nghiệp hóa đang thu hẹp thị trường của các ngành công nghiệp cạnh tranh ở các nền kinh tế có thu nhập cao. Cuối cùng, các nền kinh tế này có thể phải đối mặt với sự cạnh tranh ngày càng tăng với một Trung Quốc độc lập về công nghệ, cũng như giá nguyên liệu thô cao hơn.

Các nền kinh tế có thu nhập cao như Đức, Nhật Bản và Hàn Quốc, đã tạo ra các ngách cạnh tranh của họ trong nền kinh tế toàn cầu lấy Hoa Kỳ làm trung tâm từ sau Chiến tranh Thế giới thứ Hai. Họ đạt được lợi thế về sức mạnh định giá trong các lĩnh vực cụ thể như công nghệ, sản xuất hoặc xây dựng thương hiệu.

Quyền định giá trong các lĩnh vực phù hợp là chìa khóa để đạt được vị thế thu nhập cao. Sau khi Trung Quốc đưa ra chính sách cải cách và mở cửa cách đây bốn thập kỷ và gia nhập nền kinh tế toàn cầu, những lợi thế mà các nền kinh tế thu nhập cao đạt được đã được khuếch đại. Chi phí đã được giảm xuống khi một số nước trên chuyển sản xuất sang Trung Quốc.

Sự cân bằng này đã bị căng thẳng do sự phát triển công nghệ nhanh chóng của Trung Quốc và sự tinh vi trong sản xuất được cải thiện. Cuộc chiến giá cả trên thị trường ô tô của Trung Quốc là một ví dụ điển hình. Đây là thị trường lớn nhất thế giới và đã bị các công ty đa quốc gia thống trị trong nhiều thập kỷ. Họ sản xuất ô tô tại Trung Quốc với chi phí thấp và bán chúng với giá cao. Sự trỗi dậy của các nhà sản xuất ô tô Trung Quốc đã thay đổi động lực đó. Các nhà sản xuất ô tô toàn cầu hiện đang phải đối mặt với một cuộc khủng hoảng kéo dài.

Chiến lược kiềm chế Trung Quốc của Hoa Kỳ là một đòn giáng nữa vào các nền kinh tế tiên tiến này. Hoa Kỳ muốn làm suy yếu hoặc đảo ngược sự trỗi dậy công nghệ của Trung Quốc. Một phương pháp để thực hiện điều này là cắt đứt Trung Quốc khỏi chuỗi cung ứng công nghệ cao.

Những hạn chế đối với việc Trung Quốc tiếp cận các thiết bị cần thiết để sản xuất chip có lẽ là minh họa tốt nhất. Chúng thu hẹp thị trường cho các cường quốc có thu nhập cao này. Khi Trung Quốc phát triển chuỗi cung ứng của riêng mình, họ sẽ cạnh tranh ở các thị trường nước ngoài, làm giảm thêm doanh thu của họ.

Các lệnh trừng phạt của Hoa Kỳ cho đến nay vẫn chưa có hiệu quả. Những tiến bộ về công nghệ của Trung Quốc không có dấu hiệu chậm lại. Tuy nhiên, chính quyền Hoa Kỳ tiếp theo có khả năng sẽ mở rộng lệnh trừng phạt công nghệ đối với Trung Quốc.

Các nhà sản xuất chip của Hoa Kỳ đã có thể bán nhiều sản phẩm hơn khi các lệnh trừng phạt hiện tại chưa áp dụng, nhiều khả năng sẽ bù đắp cho bất kỳ doanh số nào bị mất. Nhưng nếu Hoa Kỳ mở rộng danh sách trừng phạt mạnh mẽ vào năm tới, doanh thu có thể giảm đáng kể.

Để đáp trả, Trung Quốc có thể sẽ đổ nhiều nguồn lực hơn vào các công nghệ mà Hoa Kỳ từ chối cho họ tiếp cận. Nếu chiến lược đó thành công, rất có thể Hoa Kỳ sẽ mất vĩnh viễn thị trường Trung Quốc và theo thời gian, cạnh tranh ở các thị trường khác. Khi nói đến sản xuất, Trung Quốc có chi phí thấp hơn và quy mô lớn hơn. Các cường quốc tầm trung như Đức và Nhật Bản sẽ ở thế bất lợi đáng kể.

Hoa Kỳ đã hướng đến mục tiêu tái công nghiệp hóa trong nhiều năm và dường như có một cảm giác cấp bách trong giới tinh hoa chính sách của Hoa Kỳ. Trợ cấp sản xuất trong Đạo luật Giảm lạm phát là một ví dụ điển hình.

Chính quyền tiếp theo có thể sẽ tăng cường các biện pháp hỗ trợ các ngành công nghiệp quốc gia. Trợ cấp có thể được mở rộng, tất nhiên là vẫn tiếp tục vai trò của thị trường tự do. Thuế quan có thể được tăng đối với các quốc gia khác ngoài Trung Quốc. Việc mua sắm của chính phủ Hoa Kỳ và các nhà thầu của họ có thể trở thành điều kiện tùy thuộc vào việc nội địa hóa sản xuất.

Một trong những cách nhanh nhất để Hoa Kỳ tái công nghiệp hóa là di dời sản xuất khỏi các đồng minh của mình vào trong biên giới của mình. Tuy nhiên, việc dựa vào năng lực địa phương đã không hiệu quả và không có khả năng hiệu quả trong tương lai.

Việc mất quyền tiếp cận thị trường Trung Quốc, sự cạnh tranh gia tăng của Trung Quốc và giảm xuất khẩu sang Hoa Kỳ có thể làm rỗng ruột nền kinh tế của các cường quốc trung bình. Họ cũng có thể bị ép mua năng lượng và khoáng sản từ Hoa Kỳ. Các điều khoản thương mại của họ đang trên đà đi xuống.

Sức mạnh của các loại tiền tệ ở các nền kinh tế có thu nhập cao phụ thuộc vào các điều khoản thương mại của họ. Khi họ mất đi các ngành công nghiệp có sức mạnh định giá, họ có thể được cho là không khác gì các nền kinh tế có thu nhập trung bình. Trong môi trường địa chính trị hiện tại, tiền tệ của họ đang phải đối mặt với xu hướng giảm. Những gì đang xảy ra với đồng yên sẽ lan sang các loại tiền tệ của các cường quốc trung bình khác.

Đồng USD bị định giá quá cao, thể hiện qua thâm hụt tài khoản vãng lai và tài chính lớn của Hoa Kỳ. Khi tiền tệ của các cường quốc trung bình suy giảm, đồng USD sẽ trở nên được định giá quá cao hơn nữa.

Đồng đô la được giữ vững nhờ dòng tiền chảy vào. Sự thống trị của đồng đô la trên thị trường tiền tệ toàn cầu giúp điều này trở nên khả thi.

Đông Á chiếm phần lớn tiền tiết kiệm toàn cầu. Một số chính trị gia Hoa Kỳ đã thảo luận về khả năng xảy ra chiến tranh ở Đài Loan. Một tác động của điều này là khiến những người giàu trong khu vực sợ hãi chuyển tiền ra ngoài. Điều đó có khả năng dẫn đến việc mua nhiều tài sản bằng USD hơn.

Hoa Kỳ cần một giá trị thực tế cho đồng USD để có thể tái công nghiệp hóa trong dài hạn. Điều đó đòi hỏi Trung Quốc phải định giá lại đồng tiền của mình. Tuy nhiên, Trung Quốc không thể bị ép buộc phải làm như vậy, như Nhật Bản đã làm trong Hiệp định Plaza năm 1985. Hoa Kỳ sẽ phải đạt được thỏa thuận với Trung Quốc để đạt được điều đó. Trung Quốc chắc chắn sẽ yêu cầu nhiều nhượng bộ để đổi lại. Khi Hoa Kỳ sẵn sàng đối phó đúng mực với Trung Quốc, giá trị của đồng USD sẽ bình thường trở lại.

Tiến sĩ Andy Xie là một nhà kinh tế học độc lập có trụ sở tại Thượng Hải, chuyên về Trung Quốc và châu Á, đồng thời viết, phát biểu và tư vấn về kinh tế toàn cầu và thị trường tài chính. Ông gia nhập Morgan Stanley vào năm 1997 và là giám đốc điều hành kiêm trưởng nhóm kinh tế châu Á - Thái Bình Dương của công ty cho đến năm 2006. Trước đó, ông đã dành hai năm làm việc tại Ngân hàng Macquarie ở Singapore, nơi ông giữ chức phó giám đốc tài chính doanh nghiệp. Ông cũng có năm năm làm nhà kinh tế học tại Ngân hàng Thế giới. Ông được tạp chí Bloomberg bình chọn là một trong 50 người có ảnh hưởng nhất trong lĩnh vực tài chính vào năm 2013.
Bộ trưởng Nguyễn Chí Dũng: Thương mại đầu tư của Việt Nam và Ấn Độ sẽ tăng lên mạnh mẽ

Bộ trưởng Nguyễn Chí Dũng: Thương mại đầu tư của Việt Nam và Ấn Độ sẽ tăng lên mạnh mẽ

Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư Nguyễn Chí Dũng cho rằng, chuyến thăm cấp Nhà nước đến Ấn Độ từ ngày 30/7-1/8 của ...

Hợp tác kinh tế, thương mại, đầu tư giữa Việt Nam và Suriname còn rất nhiều tiềm năng

Hợp tác kinh tế, thương mại, đầu tư giữa Việt Nam và Suriname còn rất nhiều tiềm năng

Quan hệ Việt Nam-Suriname trong lĩnh vực chính trị - ngoại giao phát triển tốt, tuy nhiên về lĩnh vực kinh tế, thương mại và ...

Đọc thêm

Trung vệ Đỗ Duy Mạnh chia tay tuyển Việt Nam trước thềm ASEAN Cup 2026

Trung vệ Đỗ Duy Mạnh chia tay tuyển Việt Nam trước thềm ASEAN Cup 2026

Tuyển Việt Nam nói lời chia tay với trung vệ Đỗ Duy Mạnh, trước thềm ASEAN Cup 2026, sau khi trở về từ chuyến tập huấn tại Hàn Quốc.
Thứ trưởng Ngoại giao Lê Anh Tuấn: Duy trì tham vấn pháp lý góp phần làm sâu sắc quan hệ Việt Nam - Nhật Bản

Thứ trưởng Ngoại giao Lê Anh Tuấn: Duy trì tham vấn pháp lý góp phần làm sâu sắc quan hệ Việt Nam - Nhật Bản

Sáng 15/7, tại trụ sở Bộ Ngoại giao, Thứ trưởng Ngoại giao Lê Anh Tuấn tiếp đoàn công tác của Bộ Ngoại giao Nhật Bản.
Tielemans và những 'ông già' từng mang thành công về Old Trafford

Tielemans và những 'ông già' từng mang thành công về Old Trafford

MU từng mua một tiền đạo 29 tuổi và giành chức vô địch Premier League, rồi ký với một thủ môn 34 tuổi và bước lên đỉnh châu Âu. Nhưng ...
Hoàn thiện thể chế số vì người dân: Không để ai bị bỏ lại trong dòng chảy dữ liệu

Hoàn thiện thể chế số vì người dân: Không để ai bị bỏ lại trong dòng chảy dữ liệu

Kỷ nguyên dữ liệu đòi hỏi một tư duy lập pháp mới, lấy người dân làm trung tâm để xây dựng thể chế số an toàn, minh bạch và hiệu ...
Thủ tướng Lê Minh Hưng dâng hương tại Nghĩa trang liệt sĩ quốc gia Vị Xuyên, Tuyên Quang

Thủ tướng Lê Minh Hưng dâng hương tại Nghĩa trang liệt sĩ quốc gia Vị Xuyên, Tuyên Quang

Thủ tướng Lê Minh Hưng và đoàn công tác dâng hoa, dâng hương, tưởng nhớ, tri ân các Anh hùng liệt sĩ tại Nghĩa trang liệt sĩ quốc gia Vị ...
Bộ trưởng Ngoại giao Lê Hoài Trung tiếp Đại sứ Ấn Độ Tshering Sherpa

Bộ trưởng Ngoại giao Lê Hoài Trung tiếp Đại sứ Ấn Độ Tshering Sherpa

Sáng 15/7, tại trụ sở Bộ Ngoại giao, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Đảng ủy Bộ, Bộ trưởng Ngoại giao Lê Hoài Trung đã tiếp Đại sứ Ấn ...
Tổng thống Trump gật đầu, Quốc hội Mỹ rộng đường ra 'đòn' mới nhằm vào Nga, Trung Quốc tỏ thái độ

Tổng thống Trump gật đầu, Quốc hội Mỹ rộng đường ra 'đòn' mới nhằm vào Nga, Trung Quốc tỏ thái độ

Tổng thống Mỹ Donald Trump đã tuyên bố ý định ủng hộ Quốc hội thông qua dự luật siết chặt các biện pháp trừng phạt nhằm vào Nga.
Các hạ nghị sĩ Dân chủ Mỹ kêu gọi dỡ bỏ trừng phạt Cuba, hai nước láng giềng bày tỏ đoàn kết với Havana

Các hạ nghị sĩ Dân chủ Mỹ kêu gọi dỡ bỏ trừng phạt Cuba, hai nước láng giềng bày tỏ đoàn kết với Havana

Cuba hiện đang tiếp tục đối mặt với cuộc khủng hoảng kinh tế và năng lượng do ảnh hưởng của lệnh trừng phạt kéo dài của Mỹ hơn 60 năm qua.
Thủ tướng Bulgaria 'dội gáo nước lạnh' lên Ukraine

Thủ tướng Bulgaria 'dội gáo nước lạnh' lên Ukraine

Thủ tướng Bulgaria tuyên bố nước này sẽ không tham gia Liên minh tự nguyện nhằm phối hợp hỗ trợ an ninh lâu dài cho Ukraine.
Israel-Lebanon tái khởi động hòa đàm, cánh cửa rút quân ở miền Nam Lebanon hé mở?

Israel-Lebanon tái khởi động hòa đàm, cánh cửa rút quân ở miền Nam Lebanon hé mở?

Israel và Lebanon nối lại đàm phán tại Rome nhằm triển khai thỏa thuận do Mỹ bảo trợ, với trọng tâm là lộ trình rút quân khỏi miền Nam Lebanon.
Di sản ủng hộ Ukraine sẽ về đâu sau khi Thượng nghị sĩ Mỹ Lindsey Graham qua đời?

Di sản ủng hộ Ukraine sẽ về đâu sau khi Thượng nghị sĩ Mỹ Lindsey Graham qua đời?

Sự ra đi của Thượng nghị sĩ Cộng hòa Lindsey Graham đặt ra câu hỏi về tương lai của sự ủng hộ mà Mỹ dành cho Ukraine.
Tổng thống Macron trao 'chìa khóa' công nghệ tên lửa cho Ukraine, cuộc chơi quốc phòng sang trang mới?

Tổng thống Macron trao 'chìa khóa' công nghệ tên lửa cho Ukraine, cuộc chơi quốc phòng sang trang mới?

Pháp sẽ cấp phép để Ukraine tự sản xuất tên lửa, bom dẫn đường cùng tên lửa đánh chặn ngay trên lãnh thổ nhằm tăng cường năng lực quốc phòng.
Sự đảo chiều trong quan hệ Nhật Bản-Hàn Quốc dưới thời Tổng thống Trump 2.0

Sự đảo chiều trong quan hệ Nhật Bản-Hàn Quốc dưới thời Tổng thống Trump 2.0

Quan hệ Nhật Bản-Hàn Quốc dưới thời Tổng thống Mỹ Donald Trump 2.0 có sự dịch chuyển đáng kể, tác động đến cục diện an ninh khu vực Đông Bắc Á.
Malaysia: Xu hướng cạnh tranh trước thềm Tổng tuyển cử

Malaysia: Xu hướng cạnh tranh trước thềm Tổng tuyển cử

Những tranh luận về chính trị sắc tộc một lần nữa xuất hiện trên chính trường Malaysia trước thềm cuộc Tổng tuyển cử lần thứ 16.
Xung đột Ukraine và 'bóng ma' hạt nhân: Khi thảm họa không có đường biên giới

Xung đột Ukraine và 'bóng ma' hạt nhân: Khi thảm họa không có đường biên giới

Khi cuộc xung đột Nga-Ukraine bước sang năm thứ năm, dư luận ngày càng lo ngại trước một nguy cơ khác: Các rủi ro hạt nhân và phóng xạ.
250 năm Quốc khánh Mỹ: Cột mốc nhiều thách thức

250 năm Quốc khánh Mỹ: Cột mốc nhiều thách thức

Trong không khí hân hoan của Ngày Quốc khánh, cũng có không ít những thách thức đang chờ đợi nước Mỹ.
Nhật - Hàn: Hòa giải thận trọng

Nhật - Hàn: Hòa giải thận trọng

Cuộc gặp mới nhất giữa Bộ trưởng Quốc phòng Nhật - Hàn thể hiện chiều hướng hàn gắn nhưng cũng bộc lộ những giới hạn nhất định trong hợp tác song phương.
Mở rộng nội hàm Đối tác chiến lược Ấn Độ-Nhật Bản

Mở rộng nội hàm Đối tác chiến lược Ấn Độ-Nhật Bản

Hội nghị thượng đỉnh Ấn Độ - Nhật Bản lần thứ 16 được kỳ vọng sẽ tạo động lực mới cho quan hệ song phương.
Hé lộ 'quân bài' mới mà Mỹ vừa tung vào tham chiến với Iran

Hé lộ 'quân bài' mới mà Mỹ vừa tung vào tham chiến với Iran

Mỹ đã lần đầu sử dụng xuồng mặt nước không người lái trong cuộc tấn công vào căn cứ hải quân Iran.
Thổ Nhĩ Kỳ: 22 năm vươn tầm trong NATO

Thổ Nhĩ Kỳ: 22 năm vươn tầm trong NATO

Hội nghị thượng đỉnh NATO tại Ankara ngày 7-8/7 đánh dấu lần thứ hai Thổ Nhĩ Kỳ đăng cai một hội nghị cấp nguyên thủ của liên minh.
Bài toán tái vũ trang châu Âu: Ngân sách có phải lời giải cuối cùng?

Bài toán tái vũ trang châu Âu: Ngân sách có phải lời giải cuối cùng?

Ngân sách cao hơn chưa phải yếu tố quyết định đối với an ninh châu Âu trong thập niên tới.
Chủ quyền số: Nhiều con đường, một đích đến

Chủ quyền số: Nhiều con đường, một đích đến

Khi dữ liệu trở thành biên giới mới, các quốc gia đang chọn cho mình những lối đi khác nhau để giữ quyền tự quyết trên không gian mạng.
Từ xung đột Mỹ-Iran: Khi 'pháo đài ngầm' không còn bất khả xâm phạm

Từ xung đột Mỹ-Iran: Khi 'pháo đài ngầm' không còn bất khả xâm phạm

Việc Mỹ không kích cơ sở Fordow của Iran đánh dấu bước ngoặt trong cạnh tranh giữa các công trình quân sự ngầm và thế hệ vũ khí xuyên phá mới.
70 năm quan hệ Trung Quốc-Arab: Đối tác, không phải đồng minh

70 năm quan hệ Trung Quốc-Arab: Đối tác, không phải đồng minh

Qua bảy thập kỷ, quan hệ giữa Trung Quốc với khối Arab đã chuyển mình từ đoàn kết chính trị đến giai đoạn đối tác chiến lược toàn diện, đa tầng.
Phiên bản di động