Chiến tranh thương mại Mỹ-Trung Quốc: Bắc Kinh đã bị tụt lại phía sau, quan hệ với Washington và EU nguội lạnh dần?

Chu Văn
Các nền kinh tế lớn ngày càng hạn chế sự phụ thuộc vào Trung Quốc. Nhưng nhiều nền kinh tế mới nổi và các nước xuất khẩu hàng hóa khác vẫn tiếp tục phụ thuộc nhiều hơn vào Bắc Kinh.
Theo dõi Baoquocte.vn trên
Cuộc chiến thương mại Mỹ-Trung Quốc: Bắc Kinh
Cuộc chiến thương mại Mỹ-Trung Quốc: Bắc Kinh đã bị tụt lại phía sau, quan hệ với Washington và EU nguội lạnh dần? (Nguồn: Adobe stock)

Mỹ, Nhật Bản và các nền kinh tế lớn khác đã hạn chế sự phụ thuộc vào Trung Quốc kể từ khi cuộc chiến thương mại giữa Washington và Bắc Kinh bắt đầu cách đây 5 năm, "phủ bóng đen" lên tăng trưởng kinh tế toàn cầu.

Theo dữ liệu từ Nhóm các nền kinh tế phát triển và mới nổi hàng đầu thế giới (G20) được Nikkei phân tích, thương mại kết hợp của Trung Quốc với Mỹ, Nhật Bản, Hàn Quốc và Liên minh châu Âu (EU) đạt tổng cộng 2.000 tỷ USD, chiếm 35% tổng khối lượng thương mại G20.

Năm 2023, Trung Quốc tụt lại phía sau Mexico với tư cách là nước xuất khẩu hàng đầu sang Mỹ, do người Mỹ đã nhập khẩu nhiều đồ điện tử và các sản phẩm khác từ nơi khác hơn.

Nhập khẩu điện thoại thông minh của Mỹ từ Trung Quốc đã giảm khoảng 10% trong 11 tháng kể từ đầu năm 2023, trong khi nhập khẩu từ Ấn Độ tăng gấp 5 lần. Nhập khẩu máy tính xách tay từ Trung Quốc giảm khoảng 30%, trong khi nhập khẩu từ Việt Nam tăng gấp 4 lần.

Cuộc chiến thương mại Mỹ-Trung bắt đầu vào năm 2018 dưới thời cựu Tổng thống Mỹ Donald Trump, với việc Washington áp đặt mức thuế sâu rộng đối với hàng nhập khẩu của Trung Quốc. Tổng thống Joe Biden đã giữ nguyên nhiều cơ chế trong số đó khi ông thúc đẩy “kết nối bạn bè” hoặc chuyển nhiều chuỗi cung ứng hơn sang các nước thân thiện với Mỹ.

Trong khi đó, trong giai đoạn này, xuất khẩu của Nhật Bản và Hàn Quốc sang Trung Quốc cũng giảm. Mỹ đã trở thành điểm đến lớn nhất cho hàng xuất khẩu của Nhật Bản vào năm ngoái lần đầu tiên sau 4 năm, vượt qua Trung Quốc. Xuất khẩu hàng tháng của Hàn Quốc sang Mỹ cũng vượt xa xuất khẩu sang Trung Quốc vào tháng 12/2023, lần đầu tiên sau 20 năm.

Ngay cả châu Âu, nơi có mối quan hệ thương mại chặt chẽ với Trung Quốc, dường như cũng đang thu hẹp quy mô. Trung Quốc đã tụt xuống vị trí thứ ba từ vị trí đầu tiên trong số các nhà xuất khẩu sang Anh trong giai đoạn từ tháng 1 đến tháng 11/2023.

Nhà kinh tế cấp cao Benjamin Caswell tại Viện Nghiên cứu kinh tế và xã hội quốc gia ở Anh, cho biết, các công ty đang tìm cách tách chuỗi cung ứng của họ khỏi Trung Quốc trong bối cảnh mối quan hệ giữa Bắc Kinh với Mỹ và châu Âu trở nên nguội lạnh.

Nhập khẩu của Đức từ Trung Quốc đã giảm 13% trong năm 2023 do chính phủ của Thủ tướng Olaf Scholz có lập trường cứng rắn hơn với Bắc Kinh. Mỹ, quốc gia đang có tốc độ tăng trưởng kinh tế mạnh mẽ, dự kiến sẽ vượt Trung Quốc trở thành đối tác thương mại hàng đầu của Đức trong năm nay.

Mỹ và các đối tác đang theo đuổi chiến lược “giảm rủi ro” hoặc giảm sự phụ thuộc vào thương mại Trung Quốc để tăng cường an ninh kinh tế của họ. Suy thoái kinh tế của Trung Quốc càng đẩy nhanh xu hướng này.

Tuy nhiên, nhiều nước mới nổi và các nước xuất khẩu hàng hóa vẫn tiếp tục phụ thuộc nhiều vào Trung Quốc.

Xuất khẩu của Brazil sang Trung Quốc đã tăng khoảng 60% trong khi nhập khẩu tăng khoảng 50% kể từ năm 2019 - trước khi dịch Covid-19 lan rộng ra toàn cầu - vượt xa đáng kể tốc độ tăng trưởng thương mại với Mỹ của quốc gia Nam Mỹ này.

Xuất khẩu quặng sắt và đậu nành đặc biệt mạnh mẽ. Brazil mong muốn tăng cường quan hệ thương mại với Trung Quốc, bao gồm cả việc mở rộng các giao dịch dựa trên đồng nhân dân tệ và đồng real mà không sử dụng đồng USD làm trung gian.

Trong số các đối tác của Mỹ, Australia chứng kiến xuất khẩu sang Trung Quốc tăng 17% vào năm 2023. Thủ tướng Anthony Albanese đã nỗ lực hàn gắn mối quan hệ với Bắc Kinh kể từ khi nhậm chức, dẫn đến xuất khẩu bông và đồng tăng lên.

Tổng cục Hải quan Trung Quốc báo cáo rằng, tỷ trọng của Mỹ trong tổng thương mại của Trung Quốc đã giảm 2,5 điểm phần trăm trong 5 năm tính đến năm 2023. Nhật Bản và Hàn Quốc chứng kiến tỷ trọng của họ giảm lần lượt 1,7 và 1,5 điểm phần trăm, trong khi Đức giảm 0,5 điểm và Anh thêm 0,1 điểm.

Ngược lại, thị phần của các thành viên ASEAN tăng 2,6 điểm phần trăm, khi ngày càng có nhiều công ty Trung Quốc thâm nhập vào Đông Nam Á. Thị phần của Brazil tăng 0,7 điểm. Nga tăng 1,7 điểm.

Trung Quốc tăng cường nhập khẩu năng lượng từ Nga khi các lệnh trừng phạt của phương Tây đối với việc Moscow buộc nước này phải bán dầu thô và khí đốt tự nhiên với giá chiết khấu.

Các doanh nghiệp Trung Quốc cũng đang đổ xô vào Mexico, quốc gia có hiệp định thương mại tự do với Mỹ. Đầu tư trực tiếp nước ngoài vào Mexico đã đạt mức kỷ lục vào năm ngoái, khiến Washington phải kêu gọi chính quyền Mexico tiến hành sàng lọc chặt chẽ hơn.

Tuy nhiên, sự gia tăng nhập khẩu của Trung Quốc có thể ảnh hưởng đến mối quan hệ của nước tiếp nhận với Bắc Kinh. Thâm hụt thương mại của Italy với Trung Quốc đã tăng khoảng 40% kể từ năm 2019, khi nước này trở thành quốc gia Nhóm các nước công nghiệp hàng đầu thế giới (G7) duy nhất ký tham gia sáng kiến xây dựng cơ sở hạ tầng sáng kiến "Vành đai và Con đường" (BRI). Tuy nhiên, vào tháng 12 năm ngoái, Italy đã tuyên bố họ sẽ rời khỏi BRI.

Hàn Quốc mang tàu đổ bộ No Jeok Bong và 330 binh sĩ tham gia tập trận đa quốc gia Hổ mang vàng ở Thái Lan

Hàn Quốc mang tàu đổ bộ No Jeok Bong và 330 binh sĩ tham gia tập trận đa quốc gia Hổ mang vàng ở Thái Lan

Hãng thông tấn Yonhap dẫn thông tin từ Bộ Quốc phòng Hàn Quốc xác nhận tàu đổ bộ No Jeok Bong 4.900 tấn, chở theo ...

Thái Lan và Australia xem xét miễn thị thực lẫn nhau, cam kết cùng làm điều này để thúc đẩy du lịch

Thái Lan và Australia xem xét miễn thị thực lẫn nhau, cam kết cùng làm điều này để thúc đẩy du lịch

Thái Lan và Australia đã nhất trí xem xét khả năng áp dụng cơ chế miễn thị thực chung, nhằm tạo điều kiện thuận lợi ...

Bầu cử Indonesia: Đội mưa đi bầu tổng thống, cử tri kỳ vọng những gì vào chính phủ mới?

Bầu cử Indonesia: Đội mưa đi bầu tổng thống, cử tri kỳ vọng những gì vào chính phủ mới?

Sáng 14/2, tất cả 820.161 điểm bỏ phiếu ở Indonesia đã chính thức mở cửa để tiếp nhận lá phiếu của hơn 204,8 triệu cử ...

Doanh nhân Argentina: Việt Nam là thị trường có nhiều 'cơ hội và rất đa dạng', đừng bỏ lỡ thời cơ!

Doanh nhân Argentina: Việt Nam là thị trường có nhiều 'cơ hội và rất đa dạng', đừng bỏ lỡ thời cơ!

Tờ La Nacion của Argentina vừa có bài viết nói về kinh nghiệm của doanh nhân Argentina đầu tư tại Việt Nam và kêu gọi ...

Kinh tế Ukraine được IMF tung thêm 'phao' cứu trợ, nhưng vẫn khó nói về những làn gió ngược chưa thể đoán trước

Kinh tế Ukraine được IMF tung thêm 'phao' cứu trợ, nhưng vẫn khó nói về những làn gió ngược chưa thể đoán trước

Ngày 13/2, Quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF) cho biết, tổ chức này đã chính thức ra mắt quỹ tín thác mới mang tên Quỹ ...

(theo asia.nikkei)

Bài viết cùng chủ đề

Cạnh tranh Mỹ-Trung Quốc

Đọc thêm

Thứ trưởng Ngoại giao Lê Anh Tuấn: Duy trì tham vấn pháp lý góp phần làm sâu sắc quan hệ Việt Nam - Nhật Bản

Thứ trưởng Ngoại giao Lê Anh Tuấn: Duy trì tham vấn pháp lý góp phần làm sâu sắc quan hệ Việt Nam - Nhật Bản

Sáng 15/7, tại trụ sở Bộ Ngoại giao, Thứ trưởng Ngoại giao Lê Anh Tuấn tiếp đoàn công tác của Bộ Ngoại giao Nhật Bản.
Tielemans và những 'ông già' từng mang thành công về Old Trafford

Tielemans và những 'ông già' từng mang thành công về Old Trafford

MU từng mua một tiền đạo 29 tuổi và giành chức vô địch Premier League, rồi ký với một thủ môn 34 tuổi và bước lên đỉnh châu Âu. Nhưng ...
Hoàn thiện thể chế số vì người dân: Không để ai bị bỏ lại trong dòng chảy dữ liệu

Hoàn thiện thể chế số vì người dân: Không để ai bị bỏ lại trong dòng chảy dữ liệu

Kỷ nguyên dữ liệu đòi hỏi một tư duy lập pháp mới, lấy người dân làm trung tâm để xây dựng thể chế số an toàn, minh bạch và hiệu ...
Thủ tướng Lê Minh Hưng dâng hương tại Nghĩa trang liệt sĩ quốc gia Vị Xuyên, Tuyên Quang

Thủ tướng Lê Minh Hưng dâng hương tại Nghĩa trang liệt sĩ quốc gia Vị Xuyên, Tuyên Quang

Thủ tướng Lê Minh Hưng và đoàn công tác dâng hoa, dâng hương, tưởng nhớ, tri ân các Anh hùng liệt sĩ tại Nghĩa trang liệt sĩ quốc gia Vị ...
Bộ trưởng Ngoại giao Lê Hoài Trung tiếp Đại sứ Ấn Độ Tshering Sherpa

Bộ trưởng Ngoại giao Lê Hoài Trung tiếp Đại sứ Ấn Độ Tshering Sherpa

Sáng 15/7, tại trụ sở Bộ Ngoại giao, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Đảng ủy Bộ, Bộ trưởng Ngoại giao Lê Hoài Trung đã tiếp Đại sứ Ấn ...
Tổng thống Trump gật đầu, Quốc hội Mỹ rộng đường ra 'đòn' mới nhằm vào Nga, Trung Quốc tỏ thái độ

Tổng thống Trump gật đầu, Quốc hội Mỹ rộng đường ra 'đòn' mới nhằm vào Nga, Trung Quốc tỏ thái độ

Tổng thống Mỹ Donald Trump đã tuyên bố ý định ủng hộ Quốc hội thông qua dự luật siết chặt các biện pháp trừng phạt nhằm vào Nga.
Petrovietnam giữ vai trò chiến lược trong bảo đảm an ninh năng lượng, an ninh kinh tế và bảo vệ chủ quyền biển, đảo

Petrovietnam giữ vai trò chiến lược trong bảo đảm an ninh năng lượng, an ninh kinh tế và bảo vệ chủ quyền biển, đảo

Phó Thủ tướng Phạm Gia Túc nêu bật đánh giá Petrovietnam đã có những đóng góp quan trọng vào ổn định kinh tế vĩ mô, bảo đảm các cân đối lớn của nền kinh tế ...
Việt Nam có thể giải bài toán kép tăng trưởng và giảm phát thải nhờ đòn bẩy này

Việt Nam có thể giải bài toán kép tăng trưởng và giảm phát thải nhờ đòn bẩy này

Nâng hiệu quả sử dụng năng lượng thêm 10% có thể giúp GDP Việt Nam tăng khoảng 1%, đồng thời giảm phát thải và cải thiện thu nhập hộ gia đình.
Giá heo hơi hôm nay 15/7: Miền Bắc và miền Trung đồng loạt giữ giá đi ngang, vùng giá dao động từ 62.000 - 67.000 đồng/kg

Giá heo hơi hôm nay 15/7: Miền Bắc và miền Trung đồng loạt giữ giá đi ngang, vùng giá dao động từ 62.000 - 67.000 đồng/kg

Giá heo hơi hôm nay 15/7, ghi nhận biến động nhẹ tại hai tỉnh phía Nam, các địa phương tại miền Bắc và miền Trung đồng loạt giữ giá, đi ngang.
Giá nông sản hôm nay 15/7/2026: Giá cà phê trong nước tăng mạnh, vẫn còn cơ hội đi lên? Giá xăng dầu 'phi mã' trước nguồn cung hạn hẹp

Giá nông sản hôm nay 15/7/2026: Giá cà phê trong nước tăng mạnh, vẫn còn cơ hội đi lên? Giá xăng dầu 'phi mã' trước nguồn cung hạn hẹp

Báo Thế giới và Việt Nam cập nhật giá nông sản hôm nay 15/7/2026, giá cà phê, giá tiêu, giá gạo xuất khẩu... giao dịch trên thị trường quốc tế và trong nước:
SCG: Hơn 30 năm đồng hành cùng Việt Nam kiến tạo tương lai công nghiệp xanh bền vững

SCG: Hơn 30 năm đồng hành cùng Việt Nam kiến tạo tương lai công nghiệp xanh bền vững

Từ những khoản đầu tư tiên phong trải dài hơn ba thập kỷ, SCG – tập đoàn công nghiệp hàng đầu ASEAN – đang viết tiếp hành trình đồng hành cùng Việt Nam, không chỉ ...
Thực tiễn vận hành của ngành sản xuất bia Việt Nam trên hành trình tới Net Zero

Thực tiễn vận hành của ngành sản xuất bia Việt Nam trên hành trình tới Net Zero

Đối với ngành bia, Net Zero không chỉ là câu chuyện giảm phát thải trong phạm vi nhà máy mà còn là bài toán quản trị toàn bộ chuỗi giá trị, từ năng lượng, nước, ...
Bất động sản Công nghiệp 2026: Kiến tạo hệ sinh thái chuỗi cung ứng toàn cầu

Bất động sản Công nghiệp 2026: Kiến tạo hệ sinh thái chuỗi cung ứng toàn cầu

Đây là chủ đề trọng tâm được đề cập tại Diễn đàn Phát triển Khu công nghiệp Việt Nam (Vietnam Industrial Park Summit 2026) diễn ra ngày 10/7/2026 tại Hải Phòng.
Nền kinh tế lớn nhất châu Âu đầu tư sản xuất chip, quyết tâm ghi 'dấu ấn' EU trên bản đồ bán dẫn toàn cầu

Nền kinh tế lớn nhất châu Âu đầu tư sản xuất chip, quyết tâm ghi 'dấu ấn' EU trên bản đồ bán dẫn toàn cầu

Ngày 2/7, Tập đoàn sản xuất chất bán dẫn Infineon của Đức đã khánh thành nhà máy sản xuất vi mạch Smart Power Fab trị giá 5 tỷ Euro.
Sky Real - Đơn vị phân phối chính thức Cloud Icon L'Avenir

Sky Real - Đơn vị phân phối chính thức Cloud Icon L'Avenir

Sky Real trở thành đại lý phân phối chính thức dự án Cloud Icon L’Avenir vị trí đắt giá trên trục đường ven biển Độc Lập tại phía Đông Đắk Lắk.
Sky Real trở thành đơn vị phân phối chính thức IKI Village

Sky Real trở thành đơn vị phân phối chính thức IKI Village

Sky Real chính thức đảm nhận vai trò nhà phân phối chính thức dự án IKI Village - Khu căn hộ cao cấp được định vị theo xu hướng sống wellness đang là tâm điểm ...
Tập đoàn Đất Xanh tái cấu trúc toàn diện nhằm hướng tới mô hình tập đoàn bất động sản toàn cầu

Tập đoàn Đất Xanh tái cấu trúc toàn diện nhằm hướng tới mô hình tập đoàn bất động sản toàn cầu

Sáng 20/5, Công ty Cổ phần Tập đoàn Đất Xanh (HOSE: DXG) đã chính thức công bố tên gọi mới là Công ty Cổ phần BLUEMARQ GROUP, đồng thời cho ra mắt bộ nhận diện ...
Sky Real - Đại lý F1 phân phối chính thức dự án The Aspira

Sky Real - Đại lý F1 phân phối chính thức dự án The Aspira

Ngày 14/5, Sky Real chính thức nhận Giấy Chứng nhận Đại lý F1 Phân phối dự án The Aspira - biểu tượng sống năng lượng tiên phong giữa tâm mạch thành phố trẻ Dĩ An.
Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 15/7: Đồng USD chịu ảnh hưởng bởi dữ liệu lạm phát của Mỹ

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 15/7: Đồng USD chịu ảnh hưởng bởi dữ liệu lạm phát của Mỹ

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 15/7 cho thấy đồng USD chịu ảnh hưởng bởi dữ liệu lạm phát của Mỹ.
Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 14/7: Đồng USD nhích nhẹ vì tình hình Mỹ-Iran và dữ liệu lạm phát Mỹ

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 14/7: Đồng USD nhích nhẹ vì tình hình Mỹ-Iran và dữ liệu lạm phát Mỹ

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 14/7 ghi nhận đà tăng nhẹ của đồng USD do những diễn biến mới trong căng thẳng Mỹ-Iran và dữ liệu lạm phát Mỹ.
Bất động sản Công nghiệp 2026: Kiến tạo hệ sinh thái chuỗi cung ứng toàn cầu

Bất động sản Công nghiệp 2026: Kiến tạo hệ sinh thái chuỗi cung ứng toàn cầu

Đây là chủ đề trọng tâm được đề cập tại Diễn đàn Phát triển Khu công nghiệp Việt Nam (Vietnam Industrial Park Summit 2026) diễn ra ngày 10/7/2026 tại Hải Phòng.
Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 13/7: Triển vọng đồng USD phụ thuộc vào dữ liệu kinh tế Mỹ và tình hình Mỹ-Iran

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 13/7: Triển vọng đồng USD phụ thuộc vào dữ liệu kinh tế Mỹ và tình hình Mỹ-Iran

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 13/7 cho thấy triển vọng của đồng USD trong tuần này sẽ phụ thuộc vào dữ liệu kinh tế Mỹ và tình hình Mỹ-Iran.
Khai trương trụ sở kinh doanh tại Trung tâm Tài chính Quốc tế Việt Nam ở TP. HCM: Bước chuyển sang thị trường phía Nam của Ngân hàng MBV

Khai trương trụ sở kinh doanh tại Trung tâm Tài chính Quốc tế Việt Nam ở TP. HCM: Bước chuyển sang thị trường phía Nam của Ngân hàng MBV

Ngày 10/7, Ngân hàng TNHH MTV Việt Nam Hiện đại (MBV) đã khai trương trụ sở kinh doanh mới tại tòa nhà Trung tâm Tài chính Quốc tế Việt Nam ở TP. HCM (VIFC – ...
Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 10/7: Đồng USD giảm phiên thứ hai liên tiếp do căng thẳng Mỹ-Iran

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 10/7: Đồng USD giảm phiên thứ hai liên tiếp do căng thẳng Mỹ-Iran

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 10/7 cho thấy, trước bất ổn tại Trung Đông, đồng USD đã tiếp tục giảm phiên thứ hai liên tiếp.
Phiên bản di động