Chuyện về gia tộc làm nghề thuốc Đông y nhiều đời nhất Việt Nam

Tình Vũ
Gần bốn thế kỉ qua, Thọ Xuân Đường - một trong những nhà thuốc gia truyền ở Việt Nam, giữ được truyền thống 17 đời liên tục trị bệnh cứu người bằng phương pháp y học cổ truyền.
Theo dõi Baoquocte.vn trên

Được Trung tâm Sách kỷ lục Việt Nam vinh danh là “Nhà thuốc Đông y gia truyền nhiều đời nhất Việt Nam”, Thọ Xuân Đường có cội nguồn từ làng Thọ Am, Liên Ninh, Thanh Trì, Hà Nội.

Vùng đất này vốn nổi tiếng với truyền thống khoa bảng và gia tộc họ Phùng tại đây có nhiều lương y tài giỏi, từng được các đời vua tuyển vào Thái Y viện với ba ngự y trong Triều.

Chuyện về gia tộc làm nghề thuốc Đông y nhiều đời nhất Việt Nam
Đôi đũa Kim Giao thử độc và đồng tiền vàng “Nhất Phẩm Đương Triều” là báu vật của gia tộc họ Phùng ở Thọ Am. (Ảnh: NVCC)
Tin liên quan
Niềm hạnh phúc của  những người mẹ đỡ đầu Niềm hạnh phúc của những người mẹ đỡ đầu

Từ báu vật của gia tộc họ Phùng…

Theo sử ký gia tộc họ Phùng, người khởi xướng nghề thuốc là cụ Phùng Văn Dương - vị lương y tài đức nổi tiếng chốn kinh kỳ và được triều đình nhà Lê tuyển vào làm thuốc tại Tế Sinh Đường - Thái Y Viện năm 1653.

Kế tục sự nghiệp đó, con trai cụ Dương là lương y Phùng Văn Đồng, nhờ tài năng và y đức sáng ngời, ông được nhà vua phong chức “Thứ Lang Kiêm Ngự Y ở Thái Y Viện”.

Nối nghiệp ông và cha mình, lương y Phùng Văn Côn tiếp tục phục vụ quân y và giữ chức Phó Ngự Y Triều Đình.

Đặc biệt, do tham gia tích cực chữa trị cứu thương trong chiến dịch thần tốc tiêu diệt 20 vạn quân Thanh năm 1789 và có nhiều công lao to lớn giúp nhà vua, ông Phùng Văn Côn đã được vua Quang Trung phong tặng danh hiệu: “Oanh liệt tướng quân”.

Ông được ban thưởng một đôi đũa Kim Giao thử độc và một đồng tiền vàng “Nhất Phẩm Đương Triều” (bậc cao nhất trong thứ tự 9 bậc danh giá trong triều).

Đôi đũa và đồng tiền vàng “Nhất Phẩm Đương Triều” đến nay đã trở thành báu vật dòng họ Phùng cùng truyền thống làm thuốc của Thọ Xuân Đường.

Tiếp thu quan điểm của Đảng, Nhà nước, lời căn dặn của Bác Hồ, tiếp nối truyền thống đáng tự hào của gia tộc, những lương y hậu thế của dòng họ Phùng không ngừng học hỏi và dồi kiến thức, y đức.

Hậu duệ đời thứ 14 là lương y Phùng Đức Hậu, người thầy thuốc được biết đến với tài năng, y đức và sự yêu thương người bệnh như người thân của mình, không quản ngại đi khắp đây đó tìm cây thuốc, sáng tạo ra các bài thuốc và chẩn bệnh cho nhân dân. Nhiều người đã được ông cải tử hoàn sinh.

Hơn 90 năm trước, ông đã lập ra nhà thuốc Thọ Xuân Đường làm nơi chữa bệnh cứu người và cũng là cơ sở hoạt động cách mạng của các đồng chí như: Đỗ Mười, Bạch Thành Phong, Nguyễn Thọ Chân, Trần Diệp, Trần Độ… nên đã được Chính phủ tặng bằng có công với nước.

… đến các thế hệ gìn giữ nghề thuốc

Kế tục sự nghiệp của cha mình, lương y Phùng Đức Đỗ - nguyên Chủ tịch Hội Đông Y huyện Thường Tín, cũng được biết đến là người làm rạng danh gia tộc họ Phùng.

Ở tuổi xưa nay hiếm, ông vẫn miệt mài khám chữa bệnh, nghiên cứu y học để phục vụ sự nghiệp chăm sóc sức khỏe nhân dân.

Ông được người bệnh quý mến, trân trọng không chỉ bởi y thuật mà còn là người thầy thuốc đầy trách nhiệm và lòng nhân ái với người bệnh, được người có nhiều đóng góp xuất sắc cho sự nghiệm chăm sóc sức khỏe nhân dân. Với ông, chữa bệnh, cứu người luôn là những đam mê không có điểm dừng.

Với quyết tâm nối dài truyền thống của gia đình, con trai ông – TS. Lương y Phùng Tuấn Giang - hậu duệ đời thứ 16, được biết đến lương y trẻ, nhiệt huyết với nghề, không ngừng tiếp thu kiến thức từ các bậc tiền bối để tìm ra những bài thuốc hay, kết hợp y học cổ truyền với y học hiện đại như siêu âm, xét nghiệm và các thiết bị cận lâm sàng tiên tiến khác để tăng khả năng cứu chữa, giảm gánh nặng chi phí y tế cho người bệnh

Khi đại dịch Covid-19 ập đến, lương y Phùng Tuấn Giang cũng nhanh chóng phổ biến các phương pháp phòng và trị bệnh bằng y học cổ truyền đến người dân. Khoảng 4.000 thang thuốc Thanh phế bài độc phù chính tăng miễn hệ dịch, ức chế virus, chống cảm cúm cho cộng đồng đã được phát miễn phí.

Hàng nghìn lượt bệnh nhân đã được anh điều trị trực tiếp hoặc thông qua Internet, nhờ đó giúp nhiều bệnh nhân bảo vệ được sức khỏe, tiết kiệm chi phí điều trị, đồng thời giảm áp lực y tế cho hệ thống y tế nhà nước.

Đặc biệt hơn, lương y Phùng Tuấn Giang đã không ngừng học tập và áp dụng thành công bài thuốc cổ truyền độc đáo “Kỳ Môn Y Pháp” phục vụ việc hỗ trợ điều trị cho người bệnh.

Đây là bài thuốc được áp dụng theo thế trận cờ tướng gồm 64 ô cờ và 64 ô cờ này cũng là 64 vị thuốc với các chức năng phục hồi cơ chế loại dị vật cơ thể, chỉ điểm tế bào lạ, tiêu ung bướu, tiêu viêm nhiễm, tăng miễn dịch, chống rối loạn chuyển hóa, xả độc tố toàn bộ khí huyết, phủ tạng, cơ nhục, tế bào và giảm đau.

Đóng góp cho sự phát triển y học cổ truyền

Để chủ động nguồn dược liệu, Thọ Xuân Đường hiện đã xây dựng ba vùng trồng dược liệu quy mô tại Hà Nội, Lào Cai và Tây Nguyên.

Chuyện về gia tộc làm nghề thuốc Đông y nhiều đời nhất Việt Nam
Ba thế hệ thầy thuốc nối tiếp truyền thống của Thọ Xuân Đường: Lương y Phùng Đức Đỗ (đời thứ 15), TS. Lương y Phùng Tuấn Giang (đời thứ 16), Lương y Phùng Đức Tùng (đời thứ 17). (Ảnh: NVCC)

Từ những loại thảo dược phổ biến đến các loại thuốc đặc hữu như Sâm Ngọc Linh … đều được trồng, chăm sóc theo hướng thuận tự nhiên, kiểm soát nghiêm ngặt để thu được tối đa các loại hoạt chất quý và an toàn với sức khỏe người bệnh, không làm tổn hại đến môi trường sinh thái.

Ngoài ra, Viện nghiên cứu phát triển y dược cổ truyền Việt Nam và Viện nghiên cứu phát triển Sâm Ngọc Linh Việt Nam cũng đã được thành lập với nhiệm vụ nghiên cứu phát triển cây thuốc quý đặc hiệu và các vùng dược liệu tập trung ở Việt Nam, ứng dụng các giải pháp bào chế hiện đại nhằm nâng cao hiệu quả điều trị của các bài thuốc cây thuốc Nam, ứng dụng khoa học kỹ thuật vào thực tiễn sản xuất các sản phẩm đặc hiệu từ Đông Nam dược.

Từ hoạt động thực tiễn của các viện, nhiều sản phẩm y học cổ truyền đã được ra đời, được cấp phép lưu hành để phục vụ sự nghiệp chăm sóc sức khỏe nhân dân.

Kế thừa truyền thống 400 năm của gia tộc họ Phùng, có thể thấy thế hệ trẻ của nhà thuốc lâu đời này đang nỗ lực học tập không ngừng để làm chủ các phương pháp chẩn trị y học cổ truyền, đồng thời phát huy các tiến bộ của y học hiện đại kết hợp với y học dân tộc.

ĐBQH Bùi Hoài Sơn: Cần tạo 'sức đề kháng' đối với những hành vi lệch chuẩn trong lễ hội truyền thống

ĐBQH Bùi Hoài Sơn: Cần tạo 'sức đề kháng' đối với những hành vi lệch chuẩn trong lễ hội truyền thống

Nếu xây dựng được môi trường văn hóa tích cực, hướng chân - thiện - mỹ, sẽ tạo “sức đề kháng” đối với những hành ...

Lan tỏa giá trị sâu sắc từ cuốn sách mới của Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng

Lan tỏa giá trị sâu sắc từ cuốn sách mới của Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng

Chiều 20/10, tại Hà Nội, Hội đồng Lý luận Trung ương, Ban Tuyên giáo Trung ương và Nhà xuất bản Chính trị quốc gia Sự ...

Hà Lan dưới góc nhìn độc đáo của Đại sứ Việt Nam

Hà Lan dưới góc nhìn độc đáo của Đại sứ Việt Nam

Với cách tiếp cận rất riêng, Đại sứ Phạm Việt Anh đưa người đọc khám phá 20 chữ cái đầu của những từ khóa độc ...

Ra mắt sách 'Nghệ thuật hiện đại Đông Dương' tại Việt Nam

Ra mắt sách 'Nghệ thuật hiện đại Đông Dương' tại Việt Nam

Ngày 11/1, Hiệp hội Nghệ sĩ châu Á- Paris, Trường Đại học Mỹ thuật Việt Nam, Viện Pháp tại Việt Nam, Công ty Viet Art ...

'Thế giới nhìn nghiêng… ' của Đại sứ, Nhà báo Vũ Sơn Thủy

'Thế giới nhìn nghiêng… ' của Đại sứ, Nhà báo Vũ Sơn Thủy

Nhà Xuất bản Chính trị Quốc gia Sự thật vừa xuất bản cuốn sách 'Thế giới nhìn nghiêng… Bang giao kể chuyện' của Đại sứ-nhà ...

Đọc thêm

Ngành điều Việt Nam: Từ công xưởng chế biến tới bài toán thương hiệu

Ngành điều Việt Nam: Từ công xưởng chế biến tới bài toán thương hiệu

Tháng 4/2026, Việt Nam chi gần 943 triệu USD nhập khẩu hạt điều thô – mức cao nhất từ trước tới nay trong một tháng.
GE Vernova sẽ đầu tư thêm 200 triệu USD, hỗ trợ nhà cung cấp Việt Nam tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu

GE Vernova sẽ đầu tư thêm 200 triệu USD, hỗ trợ nhà cung cấp Việt Nam tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu

Các công nghệ của GE Vernova đang đóng góp khoảng 30% sản lượng điện tại Việt Nam, giữ vai trò quan trọng trong đảm bảo an ninh năng lượng quốc ...
Kiên trì mục tiêu chuyển đổi xăng sinh học E10

Kiên trì mục tiêu chuyển đổi xăng sinh học E10

Việt Nam đang bắt kịp xu hướng của thế giới khi triển khai xăng sinh học E10, đồng thời có thể nâng lên xăng E15 hoặc E20...
Văn Miếu - Quốc Tử Giám: Điểm hẹn của những người trẻ yêu tiếng Pháp

Văn Miếu - Quốc Tử Giám: Điểm hẹn của những người trẻ yêu tiếng Pháp

Sáng 16/5, tại di tích Văn Miếu - Quốc Tử Giám đã diễn ra vòng thi cấp thành phố của cuộc thi Chính tả Pháp ngữ thường niên.
Xuất khẩu dầu của Iraq lao dốc mạnh vì một nguyên nhân

Xuất khẩu dầu của Iraq lao dốc mạnh vì một nguyên nhân

Iraq cho biết xuất khẩu dầu của nước này qua eo biển Hormuz đã giảm mạnh xuống chỉ còn 10 triệu thùng trong tháng 4.
Phát động cuộc thi Samsung Solve for Tomorrow 2026 khu vực miền Trung

Phát động cuộc thi Samsung Solve for Tomorrow 2026 khu vực miền Trung

Cuộc thi Samsung Solve for Tomorrow 2026 khu vực miền Trung tại Đà Nẵng vừa được phát động, tiếp tục lan tỏa giáo dục STEM trong học sinh phổ thông...
‘Bản giao hưởng Hồ trên núi - Trà trong mây’: ‘Đại tiệc’ nghệ thuật mãn nhãn thắp sáng mùa du lịch Thái Nguyên 2026

‘Bản giao hưởng Hồ trên núi - Trà trong mây’: ‘Đại tiệc’ nghệ thuật mãn nhãn thắp sáng mùa du lịch Thái Nguyên 2026

Chương trình khai mạc Mùa du lịch Thái Nguyên năm 2026 diễn ra tối 15/5 với chủ đề “Bản giao hưởng: Hồ trên núi - Trà trong mây” đã mang đến cho khán giả một ...
Khám phá 2 địa điểm du lịch ấn tượng tại Thái Nguyên mùa Hè này

Khám phá 2 địa điểm du lịch ấn tượng tại Thái Nguyên mùa Hè này

Hãy cùng bỏ túi ngay hai địa điểm du lịch Thái Nguyên có cảnh sắc thiên nhiên kỳ thú, giúp du khách tận hưởng trọn vẹn vẻ đẹp của vùng đất này.
Vùng chè Tân Cương (Thái Nguyên): Gắn sản xuất nông nghiệp với phát triển du lịch cộng đồng

Vùng chè Tân Cương (Thái Nguyên): Gắn sản xuất nông nghiệp với phát triển du lịch cộng đồng

Người dân xã Tân Cương,TP. Thái Nguyên kết hợp sản xuất với làm du lịch cộng đồng để quảng bá thương hiệu, tạo điều kiện cho du khách trải nghiệm thực tế.
Giao hưởng, nhạc kịch, drone light cùng dàn sao thắp sáng đêm khai mạc Mùa du lịch Thái Nguyên 2026

Giao hưởng, nhạc kịch, drone light cùng dàn sao thắp sáng đêm khai mạc Mùa du lịch Thái Nguyên 2026

Lễ khai mạc Mùa du lịch Thái Nguyên năm 2026 với chủ đề ‘Bản giao hưởng Hồ trên núi - Trà trong mây’ hứa hẹn là đêm nghệ thuật đặc biệt
Khám phá 5 điểm săn bình minh tuyệt đẹp tại Việt Nam

Khám phá 5 điểm săn bình minh tuyệt đẹp tại Việt Nam

Không chỉ là khoảnh khắc mở đầu cho một ngày mới, bình minh còn trở thành trải nghiệm du lịch được nhiều người trẻ ưa chuộng.
Du lịch Việt Nam tăng tốc ngoạn mục

Du lịch Việt Nam tăng tốc ngoạn mục

Việt Nam từ một điểm đến mới nổi đang vươn lên mạnh mẽ với tốc độ khiến giới chuyên gia quốc tế và ngành du lịch khu vực phải bất ngờ.
Một nhịp cầu ngoại giao văn hóa bền bỉ

Một nhịp cầu ngoại giao văn hóa bền bỉ

Những khoảnh khắc ấy, tưởng lặng lẽ và giản dị lại chính là tinh thần đẹp nhất của Những ngày văn học châu Âu 2026 đang diễn ra tại Việt Nam.
Phở Việt lên đường tới châu Âu bằng hành trình ngoại giao văn hóa

Phở Việt lên đường tới châu Âu bằng hành trình ngoại giao văn hóa

Chương trình “Phở Cultural Roadshow Europe 2026” sẽ đưa tinh hoa ẩm thực Việt Nam tới nhiều quốc gia châu Âu như Ba Lan, Slovakia, Áo, Hungary, Czech và Đức.
Một căn bếp Việt trở thành đại sứ văn hóa giữa lòng Hà Nội

Một căn bếp Việt trở thành đại sứ văn hóa giữa lòng Hà Nội

Tại Việt Nam, các lớp học nấu ăn dành cho du khách quốc tế đang góp phần tạo nên nhịp cầu văn hóa sinh động.
Khi áo dài Việt được gọi tên trên bản đồ thế giới

Khi áo dài Việt được gọi tên trên bản đồ thế giới

Cuốn sách ‘Công thức áo dài ly vuông’ của NTK Đỗ Trịnh Hoài Nam vừa chính thức ra mắt và vinh dự xác lập Kỷ lục toàn cầu.
Cuộc du hành đêm Hè cùng văn chương châu Âu

Cuộc du hành đêm Hè cùng văn chương châu Âu

Chương trình “Đêm Hè văn chương” tại Viện Goethe Hà Nội đã mang đến cho khán giả một không gian nghệ thuật giàu cảm xúc.
Khơi dậy tình yêu với văn hoá và lịch sử dân tộc qua cuốn sách '100 điều tự hào Việt Nam'

Khơi dậy tình yêu với văn hoá và lịch sử dân tộc qua cuốn sách '100 điều tự hào Việt Nam'

Tại Phố sách Hà Nội, buổi ra mắt cuốn sách “100 điều tự hào Việt Nam” đã thu hút đông đảo phụ huynh, học sinh và những người quan tâm.
Khám phá các hoạt động đặc sắc tại Lễ hội Làng Sen 2026

Khám phá các hoạt động đặc sắc tại Lễ hội Làng Sen 2026

Nhân dịp kỷ niệm 136 năm Ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh (19/5/1890 - 19/5/2026), tỉnh Nghệ An tổ chức Lễ hội Làng Sen năm 2026.
Triển lãm 'Sen trong đá' tôn vinh khí phách và vẻ đẹp người phụ nữ Việt Nam

Triển lãm 'Sen trong đá' tôn vinh khí phách và vẻ đẹp người phụ nữ Việt Nam

“Sen trong đá” giới thiệu 25 chân dung nữ chiến sĩ cách mạng được thể hiện trên chất liệu lá sen, khắc họa vẻ đẹp kiên cường, bất khuất của phụ nữ Việt Nam.
Vẻ đẹp lụa Việt níu chân du khách quốc tế

Vẻ đẹp lụa Việt níu chân du khách quốc tế

Ở phố cổ Hà Nội, những cửa hàng lụa nhỏ vẫn lặng lẽ gìn giữ nghề truyền thống và đưa vẻ đẹp của lụa Việt đến gần hơn với du khách quốc tế.
Lan tỏa bản sắc văn hóa Việt giữa lòng thủ đô Seoul

Lan tỏa bản sắc văn hóa Việt giữa lòng thủ đô Seoul

Đại sứ quán Việt Nam tại Hàn Quốc đã tham gia Lễ hội mùa xuân Seoul 2026 với gian hàng giới thiệu văn hóa, ẩm thực và du lịch Việt Nam.
Di sản phương Đông trong dòng chảy đô thị

Di sản phương Đông trong dòng chảy đô thị

Nhiều kinh đô cũ ở Đông Bắc Á ngày nay không chỉ lưu giữ những dấu tích của quá khứ mà đang được khai thác theo những cách thức khác nhau.
Nghệ An: Lễ đón tiếng sấm của người Ơ Đu được công nhận Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia

Nghệ An: Lễ đón tiếng sấm của người Ơ Đu được công nhận Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia

Lễ đón tiếng sấm là nghi lễ độc đáo gắn với tín ngưỡng, bản sắc và đời sống cộng đồng người Ơ Đu, Nghệ An.
Phiên bản di động