Công ước của LHQ về Luật Biển năm 1982 và việc bảo vệ quyền lợi Việt Nam trên Biển Đông (Kỳ 2)

GS.TS. Nguyễn Hồng Thao
Công ước của Liên hợp quốc (LHQ) về Luật biển năm 1982 (UNCLOS) đã thúc đẩy việc phát triển và hoàn thiện hệ thống pháp luật biển của Việt Nam.
Theo dõi Baoquocte.vn trên
Việt Nam có lợi thế về giao thông đường biển, khi gần các tuyến đường hàng hải quốc tế và khu vực - đây là những điều kiện thuận lợi để Việt Nam phát triển ngành hàng hải, công nghiệp tàu thủy và logistics (Trong ảnh: Bốc, xếp hàng hóa tại cảng quốc tế Tân Cảng - Cái Mép). (Nguồn: baobariavungtau)
Việt Nam có lợi thế phát triển kinh tế biển. Ảnh: Bốc, xếp hàng hóa tại cảng quốc tế Tân Cảng - Cái Mép). (Nguồn: baobariavungtau)

Luật các vùng biển Việt Nam 2012 có hiệu lực thi hành từ ngày 1/1/2013. Trên cơ sở UNCLOS và Luật các vùng biển Việt Nam 2012, Việt Nam công bố và điều chỉnh hàng loạt các luật chuyên ngành như Bộ Luật hàng hải 1980 sửa đổi 2005, 2015; Luật dầu khí 1993 sửa đổi 2000, 2008, 2014, 2022; Luật bảo vệ môi trường 1993, sửa đổi 2014, 2020; Bộ luật hình sự năm 2015, Luật tài nguyên môi trường và hải đảo 2015, Luật thủy sản 2003 sửa đổi 2017, Luật cảnh sát biển Việt Nam 2018, Luật dân quân tự vệ 2009, sửa đổi 2019…và một loạt các văn bản liên quan.

Việt Nam đã tham gia 11 Công ước của Tổ chức hàng hải quốc tế nhất là các công ước IMO IMO-SOLAS (Công ước về an toàn sinh mạng con người trên biển, Luân Đôn 1 tháng 11 năm 1974), Công ước về mớm nước, Công ước MARPOL ngày 2 tháng 11 năm 1973 về phòng chống ô nhiễm biển, Công ước về giới hạn trách nhiệm dân sự của chủ tàu CLC 1992, Công ước về tạo thuận lợi trong giao thông đường biển (FAL 65), Công ước về tìm kiếm, cứu nạn (SAR 79).

Công ước UNCLOS tạo cơ sở cho Việt Nam xây dựng và thực thi chiến lược biển Việt Nam đến năm 2020 (Nghị quyết số 09-NQ/TW) và Chiến lược phát triển bền vững kinh tế biển Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 (Nghị quyết số 36-NQ/TW) với mục tiêu tổng quát tới năm 2045, Việt Nam sẽ trở thành quốc gia biển mạnh, phát triển bền vững, thịnh vượng, an ninh, an toàn; kinh tế biển đóng góp quan trọng vào nền kinh tế đất nước, góp phần xây dựng nước ta thành nước công nghiệp hiện đại theo định hướng xã hội chủ nghĩa; tham gia chủ động và có trách nhiệm vào giải quyết các vấn đề quốc tế và khu vực về biển và đại dương. Trên cơ sở chiến lược này, Quy hoạch không gian biển để bảo vệ và xây dựng tổ quốc trong tình hình mới đã được thông qua năm 2023.

Công ước UNCLOS đưa ra các yêu cầu thay đổi tổ chức bộ máy quản lý và lực lượng thực thi pháp luật trên biển của Việt Nam. Việt Nam là quốc gia đầu tiên trong khu vực xây dựng lực lượng cảnh sát biển từ năm 1998. Trải qua các pháp lệnh 1998, 2008 và luật cảnh sát biển 2018, lực lượng này lớn mạnh đủ sức vươn ra thực thi pháp luật trên các vùng đặc quyền kinh tế và thềm lục địa Việt Nam và thực hiện hợp tác quốc tế. Bên cạnh cảnh sát biển, Việt Nam đã tái phục hồi lực lượng kiểm ngư và dân quân tự vệ biển, hỗ trợ cho Hải quân và cảnh sát biển trong nhiệm vụ đấu tranh bảo vệ chủ quyền, quyền chủ quyền và tài phán trên biển.

Tin liên quan
Nhóm bạn bè Công ước Liên hợp quốc về Luật Biển 1982 khẳng định thúc đẩy đối thoại và hợp tác để bảo vệ giá trị của UNCLOS Nhóm bạn bè Công ước Liên hợp quốc về Luật Biển 1982 khẳng định thúc đẩy đối thoại và hợp tác để bảo vệ giá trị của UNCLOS

UNCLOS đã mở rộng quyền và lợi ích biển của Việt Nam vượt ra khỏi giới hạn Biển Đông. Là thành viên của Thoả thuận 1994, Việt Nam có quyền đăng ký lô khai thác trên vùng đáy biển di sản. Tham gia UNSFA-1995 và BBNJ cho phép Việt Nam được chia xẻ lợi ích nguồn gen biển, các khu vực bảo tồn biển hay quản lý các nguồn cá di cư xa trên khắp các đại dương. Việt Nam không chỉ có quyền lợi mà còn có trách nhiệm đối với việc quản lý rác thải nhựa đại dương, đấu tranh chống các vi phạm đánh bắt cá trái phép, không theo quy định và không báo cáo (IUU) phòng chống nước biển dâng hay thích ứng với biến đổi khí hậu.

Công ước UNCLOS đã cung cấp một khung pháp lý toàn diện cho việc sử dụng hòa bình, hợp tác và bền vững các vùng biển, đại dương và tài nguyên biển. Công ước khẳng định các vấn đề của biển và đại dương có liên quan chặt chẽ với nhau và phải được giải quyết một cách tổng thể. thực thi hiệu quả và toàn diện các quy định của Công ước sẽ đưa nhân loại vượt qua các thách thức, xây dựng một hành tinh xanh, hòa bình và thịnh vượng. Công ước là công cụ pháp lý không thể thiếu cho các nước đang phát triển trong đó có Việt Nam trong cuộc đấu tranh vì một trật tự pháp lý biển công bằng và phát triển bền vững.

Việt Nam ký Hiệp định về Bảo tồn và sử dụng bền vững đa dạng sinh học ở vùng biển nằm ngoài quyền tài phán quốc gia

Việt Nam ký Hiệp định về Bảo tồn và sử dụng bền vững đa dạng sinh học ở vùng biển nằm ngoài quyền tài phán quốc gia

Sáng ngày 20/9, giờ New York, trong khuôn khổ hoạt động của Tuần lễ cấp cao Đại hội đồng Liên hợp quốc khóa 78, Bộ ...

Hiệp định về Biển cả giúp củng cố hệ thống văn bản pháp lý dựa trên Công ước Luật biển 1982

Hiệp định về Biển cả giúp củng cố hệ thống văn bản pháp lý dựa trên Công ước Luật biển 1982

Hiệp định về Biển cả tiếp tục củng cố hệ thống văn bản pháp lý dựa trên Công ước Luật biển 1982 trong việc quản ...

Hướng dẫn về trách nhiệm, quyền hạn và việc bổ nhiệm, miễn nhiệm, khen thưởng, kỷ luật lãnh đạo cơ quan báo chí

Hướng dẫn về trách nhiệm, quyền hạn và việc bổ nhiệm, miễn nhiệm, khen thưởng, kỷ luật lãnh đạo cơ quan báo chí

Ngày 15/9, Ban Tuyên giáo Trung ương ban hành Hướng dẫn số 116-HD/BTGTW về thực hiện một số điều trong Quy định 101-QĐ/TW, ngày 28/2/2023 ...

Lập trường và chủ trương của Việt Nam trong việc giải quyết các tranh chấp trên Biển Đông

Lập trường và chủ trương của Việt Nam trong việc giải quyết các tranh chấp trên Biển Đông

Trong vùng Biển Đông, tồn tại hai loại tranh chấp và quan điểm khác nhau về liên kết và tách biệt giữa hai loại tranh ...

Công ước của LHQ về Luật Biển năm 1982 và việc bảo vệ quyền lợi Việt Nam trên Biển Đông (Kỳ 1)

Công ước của LHQ về Luật Biển năm 1982 và việc bảo vệ quyền lợi Việt Nam trên Biển Đông (Kỳ 1)

Công ước của Liên hợp quốc (LHQ) về Luật biển năm 1982 (UNCLOS) đã cho phép Việt Nam mở rộng quyền lực và lợi ích ...

Bài viết cùng chủ đề

Biển Đông

Đọc thêm

Top 10 xe ô tô bán chạy nhất tháng 2/2026: VinFast VF 3 bức tốc mạnh mẽ

Top 10 xe ô tô bán chạy nhất tháng 2/2026: VinFast VF 3 bức tốc mạnh mẽ

Top 10 xe ô tô bán chạy nhất tháng 2/2026 tại thị trường Việt Nam, VinFast VF 3 vươn lên dẫn đầu với 2.274 xe bán ra, xếp thứ 2 ...
Bảo đảm địa điểm bỏ phiếu thuận tiện, an ninh cho cử tri

Bảo đảm địa điểm bỏ phiếu thuận tiện, an ninh cho cử tri

Địa điểm bỏ phiếu phải được trang trí trang nghiêm, tiết kiệm; bố trí lối vào cho cử tri bỏ phiếu, khu vực bên trong phòng bỏ phiếu và lối ...
Bầu cử đại biểu Quốc hội và HĐND nhiệm kỳ 2026-2031: Cần những đại biểu làm chủ công nghệ, gần dân

Bầu cử đại biểu Quốc hội và HĐND nhiệm kỳ 2026-2031: Cần những đại biểu làm chủ công nghệ, gần dân

Những yêu cầu mới đặt ra cho đại biểu Quốc hội không chỉ ở bản lĩnh chính trị mà còn ở khả năng làm chủ dữ liệu và công nghệ.
Indonesia điều chỉnh nguồn nhập khẩu dầu trước nguy cơ gián đoạn vận chuyển

Indonesia điều chỉnh nguồn nhập khẩu dầu trước nguy cơ gián đoạn vận chuyển

Indonesia đang tìm kiếm các nguồn nhập khẩu dầu thô thay thế nhằm bảo đảm nguồn cung năng lượng trong nước.
Quyết định bất ngờ của Tổng thống lâm thời Venezuela

Quyết định bất ngờ của Tổng thống lâm thời Venezuela

Tổng thống lâm thời Venezuela Delcy Rodríguez bất ngờ thông báo hủy cuộc gặp dự kiến với Tổng thống Colombia Gustavo Petro vì 'lý do an ninh'.
Một ứng cử viên gia nhập EU xác nhận sở hữu tên lửa siêu thanh của Trung Quốc

Một ứng cử viên gia nhập EU xác nhận sở hữu tên lửa siêu thanh của Trung Quốc

Tổng thống Serbia xác nhận, nước này hiện sở hữu tên lửa hành trình tấn công mặt đất siêu thanh CM-400AKG do Trung Quốc sản xuất.
Tính toán phía sau Lá chắn châu Mỹ

Tính toán phía sau Lá chắn châu Mỹ

Sự ra đời của 'Lá chắn châu Mỹ' có thể coi là bước đi đầu tiên nhằm hiện thực hóa tham vọng của Washington giữ vai trò và vị thế áp đảo tại Tây bán ...
Kỳ họp Lưỡng hội Trung Quốc: Tầm nhìn cho phát triển chất lượng cao

Kỳ họp Lưỡng hội Trung Quốc: Tầm nhìn cho phát triển chất lượng cao

Kỳ họp Lưỡng hội Trung Quốc được kỳ vọng vạch tầm nhìn thúc đẩy phát triển chất lượng cao và duy trì đà cải cách của Trung Quốc.
Cơ hội vàng với bà Takaichi Sanae

Cơ hội vàng với bà Takaichi Sanae

Quyết định giải tán Hạ viện được cho là bước đi được tính toán kỹ lưỡng của nữ Thủ tướng Nhật Bản nhằm thiết lập ưu thế vững chắc trên chính trường xứ sở mặt ...
Bước tiến mới trong quan hệ Hàn Quốc-Nhật Bản

Bước tiến mới trong quan hệ Hàn Quốc-Nhật Bản

Chuyến thăm Nhật Bản của Tổng thống Hàn Quốc Lee Jae Myung và gặp gỡ với Thủ tướng nước chủ nhà Sanae Takaichi đã mở ra giai đoạn mới trong quan hệ giữa Seoul và ...
Bước ngoặt trong quan hệ EU-Jordan

Bước ngoặt trong quan hệ EU-Jordan

Là cuộc gặp đầu tiên ở cấp cao nhất, Hội nghị thượng đỉnh Liên minh châu Âu (EU) - Jordan tại Amman vào 8/1 được mô tả là bước ngoặt trong quan hệ giữa hai ...
Iran trước ngã rẽ bất ổn

Iran trước ngã rẽ bất ổn

Làn sóng biểu tình lan rộng đang đẩy Iran vào một thời điểm đặc biệt nhạy cảm để giải bài toán cân bằng sức ép trong -ngoài...
Korea Herald: Ngã rẽ nào cho ngành AI của Hàn Quốc trước sức mạnh công nghệ Trung Quốc?

Korea Herald: Ngã rẽ nào cho ngành AI của Hàn Quốc trước sức mạnh công nghệ Trung Quốc?

Báo Korea Herald của Hàn Quốc đã đăng bài phân tích về ngành AI của Trung Quốc sau thành công của app DeepSeek. Nội dung chính như sau:
Đâu mới là lời giải cho bài toán giá dầu tăng cao hiện tại?

Đâu mới là lời giải cho bài toán giá dầu tăng cao hiện tại?

Căng thẳng tại Trung Đông đã đẩy giá dầu tăng vọt, và các nền kinh tế lớn nhất thế giới đang cân nhắc việc giải phóng hàng triệu thùng dầu ra thị trường.
Tại sao căng thẳng tại Trung Đông có thể đe dọa an ninh lương thực thế giới?

Tại sao căng thẳng tại Trung Đông có thể đe dọa an ninh lương thực thế giới?

Theo đánh giá của Euro News, việc phong tỏa eo biển Hormuz có thể gây ra những rủi ro dài hạn đối với nguồn cung lương thực toàn cầu.
Tân Lãnh tụ Iran Mojtaba Khamenei và những kịch bản phía trước

Tân Lãnh tụ Iran Mojtaba Khamenei và những kịch bản phía trước

Tân Lãnh tụ tối cao Iran Mojtaba Khamenei được cho là người có ảnh hưởng lớn sau hậu trường và có mối quan hệ thân thiết với IRGC.
Xung đột Mỹ-Iran: Mọi 'nước cờ' đều định trước, sự cộng hưởng tài tình của các đồng minh, một kế hoạch 'trong mơ' của Israel sắp thành hiện thực?

Xung đột Mỹ-Iran: Mọi 'nước cờ' đều định trước, sự cộng hưởng tài tình của các đồng minh, một kế hoạch 'trong mơ' của Israel sắp thành hiện thực?

Nhiều quốc gia vốn giữ lập trường trung lập tại Trung Đông đã phản ứng với Iran, làm dấy lên khả năng hình thành một cơ chế phòng thủ khu vực.
Kinh tế toàn cầu sẽ chịu tác động gì từ căng thẳng tại Trung Đông?

Kinh tế toàn cầu sẽ chịu tác động gì từ căng thẳng tại Trung Đông?

Căng thẳng Trung Đông sẽ thử thách sức chống chịu của nền kinh tế toàn cầu vốn chịu tác động mạnh bởi thuế quan và các rào cản thương mại khác trong năm qua.
Phiên bản di động