Cuộc đua đánh chặn tên lửa Mỹ - Nga: Phía sau vũ khí đặc biệt, ‘ranh ma’ của Washington và câu trả lời của Moscow

Washington khởi động giai đoạn tiếp theo của việc hiện đại hóa hệ thống phòng thủ tên lửa bảo vệ phần lục địa của nước này, còn phía Moscow thì sao?
Theo dõi Baoquocte.vn trên
Nhóm Thiết bị đánh chặn thế hệ tiếp theo (NGI) của Northrop Grumman đã hoàn thành Đánh giá thiết kế sơ bộ sớm hơn một năm so với ngày hợp đồng ban đầu. (Nguồn: Northrop Grumman)
Nhóm Thiết bị đánh chặn thế hệ tiếp theo (NGI) của Northrop Grumman đã hoàn thành. Đánh giá thiết kế sơ bộ sớm hơn một năm so với ngày hợp đồng ban đầu. (Nguồn: Northrop Grumman)

Theo bài viết trên báo RIA Novosti (Nga), tập đoàn Northrop Grumman và Lockheed Martin đã hoàn thành việc thiết kế nguyên mẫu một tên lửa đánh chặn đầy triển vọng. Lầu Năm Góc bảo đảm rằng, các hệ thống phòng thủ tên lửa này có thể bắn hạ các tên lửa đạn đạo xuyên lục địa (ICBM) hiện đại của Nga và Trung Quốc khi đang bay.

Thành phần chính của hệ thống phòng thủ tên lửa quốc gia Mỹ là khoảng 60 tên lửa đánh chặn từ mặt đất (GMD) được triển khai ở Alaska và California. Chúng có khả năng đánh chặn các tên lửa đạn đạo ở giữa quỹ đạo bay.

Việc xác định mục tiêu được thực hiện bởi hệ thống radar theo dõi và cảnh báo sớm. Đầu đạn có động năng, tiêu diệt mục tiêu bằng một cú va chạm trực diện. Tuy nhiên, các cuộc thử nghiệm cho thấy hiệu quả thấp - chúng chỉ bắn hạ được 1/2 số tên lửa mồi.

Người Mỹ đã nhiều lần nỗ lực cải thiện hệ thống phòng thủ tên lửa trên lục địa. Họ nghiên cứu phương án sử dụng nhiều đầu đạn (MOKV) song không đạt được kết quả. Vào giữa thập kỷ trước, họ đã khởi động chương trình Tái thiết phương tiện tiêu diệt (RKV) nhằm tạo ra đầu đạn mới cho tên lửa đánh chặn để thay thế cho các tên lửa đánh chặn xuyên khí quyển động học hiện có.

Mỹ đã phân bổ 5,8 tỷ USD cho chương trình này. Các doanh nghiệp Raytheon, Boeing và Lockheed Martin dự kiến hoàn thành quá trình phát triển vào năm 2025, nhưng tháng 8/2020, Cơ quan Phòng thủ tên lửa Mỹ (MDA) đã hủy hợp đồng. Theo truyền thông Mỹ, nguyên nhân là do “vấn đề về thiết kế sản phẩm”. Sau đó, Lầu Năm Góc tuyên bố sẽ không đầu tư nâng cấp nền tảng GMD nữa; họ cần một tên lửa đánh chặn mới về cơ bản.

Tổ hợp tên lửa Avangard. (Nguồn: Bộ Quốc phòng Nga)
Tổ hợp tên lửa Avangard. (Nguồn: Bộ Quốc phòng Nga)

Bảo vệ trước “Avangard”

Các tên lửa đánh chặn mới đã được đưa vào trực chiến từ giữa những năm 2020 và theo thời gian đã trở thành nòng cốt của hệ thống phòng thủ tên lửa. Lầu Năm Góc quyết định tiếp tục hiện đại hóa chúng vì nghi ngờ rằng ICBM của Nga và Trung Quốc quá mạnh đối với các tên lửa đánh chặn hiện có, trước hết là hệ thống GMD.

Tin liên quan
Liên hợp quốc không coi Hamas là khủng bố, đề xuất Israel cân nhắc thương lượng có tính đến một điều Liên hợp quốc không coi Hamas là khủng bố, đề xuất Israel cân nhắc thương lượng có tính đến một điều

Chương trình Tên lửa đánh chặn thế hệ mới (NGI) được khởi động tháng 4/2023 khi MDA yêu cầu ngành công nghiệp nước này đưa ra các phương án thiết kế mới. 4,9 tỷ USD và 5 năm là khoản kinh phí và khung thời gian dự trù dành cho việc phát triển và chế tạo sản phẩm. Bên cạnh Lockheed Martin và Northrop Grumman, Boeing, nhà sản xuất hệ thống phòng thủ tên lửa GMD, đã tham gia vào quá trình đấu thầu dự án này, song không được Lầu Năm Góc lựa chọn.

Sự xuất hiện của NGI cùng các đặc điểm chiến thuật và kỹ thuật của nó vẫn là một bí mật được bảo vệ chặt chẽ. Tuy nhiên, Lầu Năm Góc nhiều lần nhấn mạnh hệ thống phòng thủ tên lửa quốc gia phải có khả năng đánh chặn các đầu đạn hiện đại nhất, trong đó có đầu đạn siêu âm. Có lẽ, NGI sẽ được thiết kế chủ yếu để nhắm tới tổ hợp tên lửa siêu âm “Avangard” mới nhất của Nga.

Không rõ người Mỹ sẽ đánh chặn một đầu đạn đang cơ động như thế nào. Sự khác biệt chính giữa hệ thống phòng thủ tên lửa và tên lửa phòng không là nó nhắm trước vào một điểm mà sau đó mục tiêu sẽ bay qua. Do quỹ đạo của đầu đạn Avangard vô cùng khó đoán nên các nhà thiết kế của Washington sẽ phải nghĩ ra một thứ gì đó rất đặc biệt, “ranh ma” hơn nhiều so với việc chỉ đơn giản là chống lại tên lửa đạn đạo. Tuy nhiên, không nên đánh giá thấp năng lực của người Mỹ. Việc phát triển phương tiện đánh chặn triển vọng sẽ cho phép họ tiếp cận các công nghệ và giải pháp kỹ thuật mới.

Ngày nay, một hệ thống phòng thủ tên lửa hiệu quả để bảo vệ chống lại kẻ thù có tiềm lực khoa học, kỹ thuật và kinh tế tương đương là điều không thể. Chiến lược răn đe bằng đe dọa trả đũa hoặc tấn công trả đũa bằng tên lửa đạn đạo đáng tin cậy hơn nhiều. Tuy nhiên, không thể nói rằng việc phát triển một tên lửa đánh chặn triển vọng là lãng phí tiền bạc. Điều này cho phép đạt tới các công nghệ và giải pháp kỹ thuật mới sẽ hữu ích trong tương lai.

Avangard của Nga là hệ thống tên lửa chiến lược di động với tên lửa đạn đạo liên lục địa. (Nguồn: Sputnik)
Avangard của Nga là hệ thống tên lửa chiến lược di động với tên lửa đạn đạo liên lục địa. (Nguồn: Sputnik)

Giải pháp tình thế

Theo Sputnik, trong khi NGI đang được phát triển, Washington dự định tăng cường hệ thống phòng thủ tên lửa ở phần lục địa của nước này nhờ vào lực lượng và kinh phí khác. Trước hết, đó là tàu chiến có trang bị hệ thống thông tin-điều khiển chiến đấu Aegis và dòng tên lửa đánh chặn Standard. Một số tàu khu trục lớp Arleigh Burke và tuần dương hạm mang tên lửa dẫn đường lớp Ticonderoga được bố trí làm nhiệm vụ thường trực không phải “ở đâu đó xa xôi trên Thái Bình Dương bao la” mà là ngay ngoài khơi bờ biển của nước Mỹ.

Tuy nhiên, những sửa đổi ban đầu của dòng tên lửa đánh chặn Standard vốn được thiết kế để tiêu diệt tên lửa tầm ngắn và tầm trung, không có khả năng đánh chặn ICBM “tầm xa”. Niềm hy vọng lớn được gửi gắm vào phiên bản sửa đổi mới nhất của SM-3 Block IIA, một trong số những tên lửa đánh chặn tối tân nhất hiện nay do Mỹ và Nhật Bản hợp tác phát triển. Trong quá trình thử nghiệm năm 2020, nó bắn hạ mục tiêu mô phỏng đầu đạn ICBM ở vùng quần đảo Hawaii.

Ngoài ra, không loại trừ việc Mỹ sẽ triển khai phiên bản Aegis Ashore trên lãnh thổ của mình, cụ thể là ở Hawaii. Người Mỹ đã triển khai các thành tố của tổ hợp tương tự ở Ba Lan và Romania. Washington cũng dự định triển khai hệ thống này ở Nhật Bản nhưng Tokyo đã từ chối.

Một lớp phòng thủ tên lửa quốc gia khác là các hệ thống phòng thủ tên lửa tầm ngắn THAAD trên mặt đất, cụ thể được triển khai ở Hàn Quốc và Guam. Người ta cho rằng, THAAD sẽ bắn hạ đầu đạn ở giai đoạn cuối của quỹ đạo bay. Không có thông tin chính xác về việc cần bao nhiêu tổ hợp trong số này để bảo vệ toàn bộ nước Mỹ.

Câu trả lời của Nga

Người Mỹ mới bắt đầu chế tạo một hệ thống phòng thủ tên lửa mới, trong khi ở Nga công việc tương tự đang diễn ra sôi nổi. Bộ Quốc phòng Liên bang Nga đã thực hiện 11 lần phóng thành công tên lửa mới của hệ thống A-235 Nudol tại thao trường Sary-Shagan ở Kazakhstan. Không giống như hệ thống A-135 hiện đang bảo vệ Moscow và khu vực công nghiệp trung tâm, Nudol có tính di động, tức là nó có thể được triển khai ở bất cứ nơi nào của nước Nga.

Ngoài ra, hệ thống tên lửa phòng không S-500 đã được quân đội Nga đưa vào sử dụng, có khả năng đánh chặn cả mục tiêu khí động học và đạn đạo tốc độ cao trong các lớp khí quyển dày đặc và các mục tiêu ở độ cao hơn 200 km. Các đặc tính chiến thuật, kỹ thuật của hệ thống phòng không này cũng như thông tin về số lượng tổ hợp đang làm nhiệm vụ chiến đấu là tuyệt mật. Tuy nhiên, theo quân đội Nga, S-500 đã chứng tỏ hiệu quả cao trước mọi loại mục tiêu trong các cuộc thử nghiệm.

Gói trừng phạt thứ 12 của EU nhằm vào Nga: Moscow tuyên bố ‘sẽ có câu trả lời’, đánh giá của Ukraine

Gói trừng phạt thứ 12 của EU nhằm vào Nga: Moscow tuyên bố ‘sẽ có câu trả lời’, đánh giá của Ukraine

Ngày 18/12, Bộ Ngoại giao Nga cho biết, nước này đương nhiên sẽ đáp trả gói trừng phạt thứ 12 của Liên minh châu Âu ...

EU 'đánh thẳng' vào yếu điểm của kinh tế Nga, chặn đứng mọi khả năng lách luật, Moscow sẽ 'có câu trả lời'?

EU 'đánh thẳng' vào yếu điểm của kinh tế Nga, chặn đứng mọi khả năng lách luật, Moscow sẽ 'có câu trả lời'?

Gói trừng phạt thứ 12 đã giáng thêm một đòn mạnh vào khả năng tiếp tục triển khai các kế hoạch của Tổng thống Nga ...

Tại sao Nga không thể đánh chặn tên lửa của đối phương tại Biển Đen

Tại sao Nga không thể đánh chặn tên lửa của đối phương tại Biển Đen

Liên tiếp những ngày gần đây, quân đội Nga liên tiếp hứng chịu những tổn thất rất lớn. Ngày 24/12, theo thông tin từ quân ...

Nga tung 'chim mồi' đánh lừa hệ thống tên lửa Mỹ, chặn 'cơn mưa' UAV Ukraine trút xuống Crimea

Nga tung 'chim mồi' đánh lừa hệ thống tên lửa Mỹ, chặn 'cơn mưa' UAV Ukraine trút xuống Crimea

Ngày 5/1, trang mạng Ura.ru cho biết, quân đội Nga đã tăng cường sử dụng các tên lửa "chim mồi" để đánh lừa hệ thống ...

Lo Nga 'dùng tên lửa Triều Tiên', hàng chục nước ồ ạt phản đối, Moscow đáp trả

Lo Nga 'dùng tên lửa Triều Tiên', hàng chục nước ồ ạt phản đối, Moscow đáp trả

Ngày 10/1, ngoại trưởng của 48 quốc gia và Đại diện cấp cao Liên minh châu Âu (EU) phụ trách chính sách an ninh và ...

Đọc thêm

Việc eo biển Hormuz đóng cửa sẽ tác động đến thế giới như thế nào?

Việc eo biển Hormuz đóng cửa sẽ tác động đến thế giới như thế nào?

Bất kỳ sự gián đoạn hoặc đóng cửa nào tại eo biển Hormuz cũng sẽ gây ra những cú sốc lan rộng khắp các thị trường năng lượng.
Tủ sách Thanh niên: Những trang sách chắp cánh khát vọng tuổi trẻ

Tủ sách Thanh niên: Những trang sách chắp cánh khát vọng tuổi trẻ

Nhà xuất bản Kim Đồng ra mắt Tủ sách Thanh niên, giới thiệu tới bạn đọc trẻ một hệ thống ấn phẩm giàu giá trị tư tưởng và cảm hứng ...
Thông cáo báo chí ngày làm việc thứ nhất Hội nghị Trung ương 2 khóa XIV

Thông cáo báo chí ngày làm việc thứ nhất Hội nghị Trung ương 2 khóa XIV

Sáng 23/3, Hội nghị lần thứ hai Ban Chấp hành Trung ương Đảng khoá XIV khai mạc tại Thủ đô Hà Nội.
Việt Nam và Liên bang Nga thúc đẩy hợp tác các dự án LNG trọng điểm

Việt Nam và Liên bang Nga thúc đẩy hợp tác các dự án LNG trọng điểm

Thủ tướng Phạm Minh Chính cùng đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam đến thăm, làm việc với Tập đoàn Novatek.
Không giới hạn tập 31: Lợi mất liên lạc với Linh, cô đã mắc bẫy kẻ gian?

Không giới hạn tập 31: Lợi mất liên lạc với Linh, cô đã mắc bẫy kẻ gian?

Không giới hạn tập 31, Lợi không chỉ không liên lạc được với Linh mà ngay cả Phúc cũng mất liên lạc với vợ.
Thứ trưởng Ngoại giao Nguyễn Minh Hằng: Tiếp tục khẳng định sự gắn bó, đồng hành và hợp tác chiến lược giữa Việt Nam và Lào

Thứ trưởng Ngoại giao Nguyễn Minh Hằng: Tiếp tục khẳng định sự gắn bó, đồng hành và hợp tác chiến lược giữa Việt Nam và Lào

Thứ trưởng Ngoại giao Nguyễn Minh Hằng tham dự lễ khai mạc Chương trình Lãnh đạo cao cấp dành cho cán bộ lãnh đạo trung ương và địa phương Lào ...
Ngoại trưởng Nga: 'Ấn Độ xứng đáng nhận được sự tôn trọng sâu sắc nhất'

Ngoại trưởng Nga: 'Ấn Độ xứng đáng nhận được sự tôn trọng sâu sắc nhất'

Nga coi việc phát triển quan hệ với Ấn Độ là một trong những ưu tiên trong chính sách đối ngoại của mình.
Vòng bầu cử địa phương thứ 2 của Pháp: Phe cánh tả thắng lớn

Vòng bầu cử địa phương thứ 2 của Pháp: Phe cánh tả thắng lớn

Vòng hai cuộc bầu cử địa phương tại Pháp đã khép lại với chiến thắng của các ứng cử viên cánh tả tại nhiều thành phố lớn.
IEA để ngỏ việc 'bơm' thêm dầu, nhận định về mức độ khủng hoảng năng lượng do xung đột Trung Đông

IEA để ngỏ việc 'bơm' thêm dầu, nhận định về mức độ khủng hoảng năng lượng do xung đột Trung Đông

Khủng hoảng năng lượng toàn cầu do xung đột Trung Đông lớn tương đương tổng hai cú sốc dầu mỏ những năm 1970 và tác động từ xung đột Nga-Ukraine.
Ảnh ấn tượng: Nhật Bản tin tưởng vai trò của Mỹ trong một vấn đề, Ngoại trưởng các nước Arab cảnh báo Iran, loạt quan chức tình báo tham gia điều trần

Ảnh ấn tượng: Nhật Bản tin tưởng vai trò của Mỹ trong một vấn đề, Ngoại trưởng các nước Arab cảnh báo Iran, loạt quan chức tình báo tham gia điều trần

Tổng thống Mỹ hội đàm với Thủ tướng Nhật Bản; Israel phong tỏa đền Al-Aqsa lần đầu tiên kể từ 1967; Afghanistan rung chuyển sau vụ không kích từ Pakistan...
Bộ trưởng Tài chính Mỹ: Washington có 'đủ nguồn lực' cho cuộc xung đột với Iran

Bộ trưởng Tài chính Mỹ: Washington có 'đủ nguồn lực' cho cuộc xung đột với Iran

Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent cho biết, chính phủ nước này hiện có “đủ tiền” để tài trợ cho cuộc xung đột với Iran.
Tổng thống Zelensky: Ukraine và Mỹ kết thúc đàm phán, có thể tiến tới đợt trao đổi tù binh mới

Tổng thống Zelensky: Ukraine và Mỹ kết thúc đàm phán, có thể tiến tới đợt trao đổi tù binh mới

Ukraine và Mỹ đã kết thúc ngày đàm phán thứ hai tại bang Florida nhằm tìm kiếm giải pháp chấm dứt cuộc xung đột kéo dài 4 năm với Nga.
Vết nứt hai bờ Đại Tây Dương

Vết nứt hai bờ Đại Tây Dương

Quan hệ giữa Mỹ và các đồng minh châu Âu, thường được gọi là quan hệ xuyên Đại Tây Dương đã dần đổi khác với những “vết nứt” ngày càng sâu sắc.
Nhận diện những 'gai góc' trong quan hệ Mỹ-Trung

Nhận diện những 'gai góc' trong quan hệ Mỹ-Trung

Chuyến thăm dự kiến của Tổng thống Mỹ Donald Trump tới Trung Quốc đang trở thành tâm điểm chú ý theo dõi của chính trị toàn cầu.
Hội nghị thượng đỉnh EU: Đương đầu khủng hoảng kép

Hội nghị thượng đỉnh EU: Đương đầu khủng hoảng kép

Hội nghị thượng đỉnh EU tới sẽ tập trung vào xung đột Nga - Ukraine và giảm thiểu tác động của tình hình Trung Đông tới giá năng lượng tại châu Âu.
Kỳ họp Quốc hội Thái Lan: Khởi đầu thuận lợi

Kỳ họp Quốc hội Thái Lan: Khởi đầu thuận lợi

Quốc hội khóa mới của Thái Lan đã nhanh chóng bước vào giai đoạn vận hành thực chất, với trọng tâm là kiện toàn bộ máy lãnh đạo.
Quan hệ Mỹ-Iran: Từ đồng minh đến đối đầu và bước ngoặt nguy hiểm năm 2026

Quan hệ Mỹ-Iran: Từ đồng minh đến đối đầu và bước ngoặt nguy hiểm năm 2026

Quan hệ giữa Mỹ và Iran đã trải qua hành trình đầy biến động từ đối tác chiến lược trong Chiến tranh Lạnh đến đối đầu căng thẳng kéo dài.
Cuộc bầu cử cấp bang ở Đức: Phép thử đối với Thủ tướng Friedrich Merz

Cuộc bầu cử cấp bang ở Đức: Phép thử đối với Thủ tướng Friedrich Merz

Các cuộc bầu cử nghị viện bang là phép thử chính trị đối với chính phủ liên bang Đức do Thủ tướng Friedrich Merz lãnh đạo.
Dầu mỏ qua eo biển Hormuz phải giao dịch bằng NDT - ‘nước cờ cao tay’ của Iran có đủ sức khiến đồng USD nao núng?

Dầu mỏ qua eo biển Hormuz phải giao dịch bằng NDT - ‘nước cờ cao tay’ của Iran có đủ sức khiến đồng USD nao núng?

Liệu đề xuất để dầu mỏ qua eo biển Hormuz đổi lấy NDT của Iran có phải là một tính toán chiến lược nhằm đẩy nhanh quá trình phi USD trên toàn cầu?
Mỹ đang tụt hậu trong cuộc chạy đua vũ trang siêu thanh - Tên lửa mới đáng sợ của Trung Quốc là bằng chứng

Mỹ đang tụt hậu trong cuộc chạy đua vũ trang siêu thanh - Tên lửa mới đáng sợ của Trung Quốc là bằng chứng

Theo tác giả bài báo đăng trên tờ Popular Mechanics, còn quá sớm để tuyên bố liệu Mỹ đã thắng hay thua trong cuộc đua vũ khí siêu thanh. Xét cho cùng, cuộc đua chỉ ...
Dự đoán các kịch bản của Mỹ ở Iran

Dự đoán các kịch bản của Mỹ ở Iran

Chính quyền của Tổng thống Donald Trump đang đứng trước thế tiến thoái lưỡng nan đối với xung đột ở Iran.
Thấy gì từ nỗ lực tự chủ trong lĩnh vực đất hiếm của Nhật Bản?

Thấy gì từ nỗ lực tự chủ trong lĩnh vực đất hiếm của Nhật Bản?

Nhật Bản đang phải đối mặt với rủi ro chiến lược từ sự phụ thuộc vào các khoáng sản thiết yếu cho ngành điện tử, ô tô và sản xuất công nghiệp.
Quan hệ Trung-Nhật: Để giao lưu nhân dân góp phần định hình chính sách đối ngoại

Quan hệ Trung-Nhật: Để giao lưu nhân dân góp phần định hình chính sách đối ngoại

Học giả Shigeto Sonoda, Giáo sư tại Viện Nghiên cứu cao cấp về châu Á thuộc Đại học Tokyo đăng bài phân tích về quan hệ Nhật-Trung trên East Asia Forum.
Khi tình hình Iran và giá dầu tăng cao khiến 'nền kinh tế hình chữ K' phân hóa thêm sâu sắc

Khi tình hình Iran và giá dầu tăng cao khiến 'nền kinh tế hình chữ K' phân hóa thêm sâu sắc

Chuyên gia kinh tế cảnh báo, căng thẳng tại Trung Đông và giá dầu, xăng tăng cao có nguy cơ làm trầm trọng thêm hiện tượng 'nền kinh tế hình chữ K'.
Phiên bản di động