Dấu ấn văn hoá qua trang phục áo dài Việt

Thuỳ Dương
TGVN. Áo dài Việt Nam không chỉ đơn thuần là trang phục dân tộc, mà còn chứa đựng cả một bề dày lịch sử, truyền thống văn hóa, tính triết lý và giá trị thẩm mỹ. Điểm qua các giai đoạn phát triển của lịch sử sẽ thấy được những dấu ấn văn hóa khi người Việt dần có sự quan tâm đến trang phục áo dài.
Theo dõi Baoquocte.vn trên
TIN LIÊN QUAN
Ngắm trang phục dân tộc được gợi ý cho đại diện Việt Nam tại Miss Universe 2020
Khúc Khải Hoàn Ca chào Mùa Xuân đại thắng
'Khúc khải hoàn ca' trên mặt trận chống dịch Covid-19
dau an van hoa qua trang phuc ao dai viet
Các diễn giả và đại biểu chụp ảnh kỷ niệm tại Hội thảo.

Sáng ngày 26/6/2020, Viện Văn hóa Nghệ thuật Quốc gia Việt Nam đã phối hợp với Bảo tàng Phụ nữ Việt Nam tổ chức Hội thảo quốc gia “Áo dài Việt Nam: Nhận diện, tập quán, giá trị và bản sắc”. Hội thảo có sự tham dự của TS. Trịnh Thị Thủy – Thứ trưởng Bộ Văn hóa Thể thao và Du lịch; TS. Bùi Thị Hòa – Phó Chủ tịch Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam; PGS.TS. Bùi Hoài Sơn – Viện trưởng Viện Văn hóa Nghệ thuật Quốc gia Việt Nam. Hội thảo còn có sự tham dự của các nhà nghiên cứu, quản lý di sản văn hóa, nhà thiết kế, các nghệ nhân áo dài, các đại biểu từ các cơ quan Bộ, ban ngành, Viện nghiên cứu, các cơ quan báo chí truyền thông và các tổ chức quốc tế.

Việt Nam có 54 dân tộc anh em sinh sống trong cộng đồng các dân tộc Việt Nam với 54 bản sắc văn hóa riêng. Theo nguồn gốc tộc người và điều kiện sinh sống, mỗi dân tộc lại có trang phục truyền thống độc đáo và đặc trưng khác nhau. Sự phong phú và đa dạng này đã tạo nên một bức tranh văn hóa đa màu sắc. Trong bức tranh ấy có sự đóng góp của trang phục Áo dài Việt nhằm nhận diện, đánh giá đầy đủ về những khía cạnh lịch sử, phong tục tập quán, sử dụng, chức năng, giá trị văn hóa, xã hội, nghệ thuật và bản sắc văn hóa của Áo dài Việt Nam.

Áo dài có lịch sử hình thành và phát triển lâu dài, được coi là trang phục truyền thống của mỗi người Việt Nam. Nếu như áo dài phụ nữ là trang phục tôn vinh vẻ kín đáo, dịu dàng làm toát lên nét duyên dáng, thanh lịch của người con gái Việt Nam, áo dài nam lại là trang phục mang nét trang trọng, nghiêm cẩn, tạo nên tính cách của người đàn ông. Áo dài gắn bó với đời sống của người Việt Nam, là biểu tượng, hồn cốt của người phụ nữ Việt. Trang phục áo dài, văn hóa mặc áo dài là một nét văn hóa sống động, đại diện cho văn hóa Việt Nam cần được bảo vệ và phát huy giá trị trong bối cảnh xã hội đương đại.

Trong khuôn khổ của Hội thảo, Ban tổ chức đã nhận được 44 bài tham luận của 47 tác giả, tập trung vào 4 chủ đề chính như: (1) Lịch sử phát triển của Áo dài Việt Nam; (2) Giá trị lịch sử, nghệ thuật, văn hóa, xã hội của Áo dài Việt Nam; Bản sắc văn hóa và biểu tượng của Áo dài Việt Nam cùng với đó là những tập quán liên quan đến trang phục Áo dài Việt Nam; (3) Nghiên cứu về sự đa dạng, thay đổi kiểu cách, thiết kế và cắt may áo dài; Cộng đồng của trang phục áo dài: làng nghề may áo dài, nghệ nhân, nhà thiết kế thời trang…; (4) Bảo vệ và phát huy giá trị di sản văn hóa Áo dài Việt Nam. Bên cạnh đó, Ban tổ chức đã lựa chọn một số chủ đề mang tính trọng tâm để các nhà khoa học, nhà quản lý, nhà thiết kế, các nghệ nhân tham gia cùng thảo luận và chia sẻ.

Với những ý nghĩa và nội dung trên, Hội thảo được chia theo cấu trúc nhóm báo cáo tham luận và thảo luận. Trong đó, nội dung nổi bật và thu hút nhiều ý kiến có giá trị sâu sắc chính là “Nhận diện, giá trị, bản sắc và biểu tượng của Áo dài Việt Nam” với 5 chủ đề khác nhau.

Chủ đề: “Nhận diện về giá trị thẩm mỹ của trang phục Áo dài phụ nữ Việt Nam trong đời sống đương đại” của TS. Trần Thị Bền (Trường đại học Mỹ thuật) đã nêu nên tính thẩm mỹ trong trang phục Áo dài phụ nữ Việt Nam thế kỷ XX qua những tác phẩm hội họa thiếu nữ bên hoa sen qua chất liệu tranh sơn mài. Đến năm 1986, Việt Nam đã tiếp xúc với văn hóa phương Đông và văn hóa phương Tây nên đã có nhiều sáng tạo trong các kiểu dáng, kiểu cách Áo dài Việt Nam trong thời kỳ hội nhập và giao lưu văn hóa quốc tế. Nhưng dưới góc nhìn của PGS. TS Hoàng Minh Phúc với chủ đề: “Trang phục áo dài từ quan điểm tạo hình”, những nghiên cứu của PGS. TS đã lấy mốc thời gian bắt đầu của NTK Cát Tường để phân loại lịch sử phát triển của Áo dài Việt Nam qua 4 giai đoạn khác nhau. Giai đoạn 1 (1930 – 1933): Trang phục phụ nữ Việt được khắc họa qua tranh khắc gỗ. Áo dài giai đoạn này được phác họa trong Hội họa. Giai đoạn 2 (1934): Áo dài Việt Nam xuất hiện trong tác phẩm Báo Văn hóa và Báo Ngày nay hay còn gọi là Đồ họa. Giai đoạn 3, Áo dài Việt Nam xuất hiện trong những tác phẩm điêu khắc đến năm 1945. Giai đoạn 4, từ những năm 1980 đến nay, Áo dài Việt Nam được vẽ lại, nói chính xác là trong Mỹ thuật. Phần trình bày của Thạc sĩ Nguyễn Đức Bình với chủ đề: “Nhận diện áo dài: Đàn ông Việt hướng đi cho Lễ phục nước nhà” nhấn mạnh, áo dài nam không phải là áo dài cách tân, không xuất phát từ áo dài nữ, áo dài nam đã xuất hiện trong các nghi Lễ từ trong gia đình đến các nghi thức Nhà nước. Từ thời nhà Nguyễn (Vua Minh Mạng) đã phát động mặc áo dài. Sau năm 1954, áo dài nam được coi như một biểu tượng của chế độ phong kiến và sau đó, áo dài đã bị nghệ thuật sân khấu hóa cách tân. Cho đến ngày nay, áo dài vẫn theo xu hướng sân khấu và khi mở cửa trở lại, áo dài đã bị xa rời với giá trị truyền thống. Phần trình bày của TS. Nguyễn Thị Thanh Thảo với chủ đề “Áo dài Việt Nam theo góc nhìn của Văn hóa học”. Và cuối cùng, trong vai trò là nhà nghiên cứu, nhà thiết kế Xuân Thu đã đưa ra quan điểm Áo dài Việt Nam được cấu thành bởi ba yếu tố như: tính triết lý, thiết kế và thời trang. Ba yếu tố này chính là sự kế thừa và hội nhập nền văn minh thế giới, trong đó thiết kế chính là tạo hình, màu sắc, lựa chọn chất liệu và phần này quan trọng nhất nhằm khẳng định giá trị Việt. Nhà thiết kế Xuân Thu cho rằng: Trải qua những giai đoạn thăng trầm của lịch sử, áo dài đã bị “biến thiên” cách điệu hóa và gây nhiều tranh cãi về tính xác thực, chúng ta nên nhận diện đúng đâu là giá trị cốt lõi của Áo dài Việt Nam. Bởi mỗi quốc gia mỗi dân tộc có nền văn minh trong trang phục bởi sự kết tinh qua nhiều thời kỳ. Áo dài phụ nữ Việt cũng thế, sự nền nã duyên dáng và phù hợp với tất thảy phụ nữ Việt vì có những giá trị riêng từ những yếu tố mang tính khoa học về cấu trúc có thể người về tập tục văn hoá quan niệm thẩm mỹ và chất liệu phù hợp với khí hậu nhiệt đới của Việt Nam.

Những nhìn nhận và đánh giá trên đã cho thấy, nét đặc trưng của Áo dài Việt Nam được thể hiện ở tính phổ cập của nó trong đời sống xã hội. Áo dài Việt Nam chính là là thành quả lao động và sáng tạo có thể sử dụng cả với tư cách Lễ phục và thường phục, áo dài có thể mặc trong nhiều không gian, thời gian, sự kiện khác nhau. Trang phục áo dài là sản phẩm mang tính xã hội cao. Trên cơ sở đó, Hội thảo dự kiến sẽ có những đề xuất giải pháp và kiến nghị, góp phần nâng cao nhận thức của chúng ta về giá trị của trang phục áo dài nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội, yêu cầu sáng tạo và hưởng thụ văn hóa nghệ thuật của nhân dân, cũng như góp phần quảng bá văn hóa Việt Nam ra thế giới.

Bà Phan Thu Hằng, một người đứng đầu tổ chức hoạt động về Văn hoá và Bảo tồn Di sản, ICEP – HANOI CLASY, đơn vị đồng hành cùng Viện Văn hoá Nghệ thuật Quốc gia Việt Nam, mong muốn bảo tồn những giá trị văn hóa của dân tộc, trong đó có bảo tồn về Áo dài Việt Nam. Theo bà Thu Hằng, trước hết cần nâng cao nhận thức trong cộng đồng qua việc sử dụng áo dài như trang phục không chỉ trong các dịp Lễ hội, các sự kiện quan trọng. Và lúc này các NTK sẽ thoả sức sáng tạo những mẫu thiết kế đa dạng trong chất liệu, màu sắc để bắt nhịp cuộc sống đương đại, phù hợp nhiều hoàn cảnh khác nhau, tuy nhiên tất cả đều phải dựa trên nền tảng truyền thống. Khi lan toả nhận thức trong cộng đồng thì tự khắc giá trị được bảo tồn. Bởi Di sản chính là được cộng đồng đồng thuận, đề cử và bảo vệ.

Chúng ta nhận thấy, trong xu thế phát triển lịch sử của nhân loại, văn hóa còn đạt đến giá trị của thẩm mỹ, Áo dài Việt đã kết hợp hài hòa cả hai yếu tố bản sắc văn hóa và tính dân tộc. Tìm hiểu về Áo dài Việt cho thấy, áo dài chính là niềm tự hào của người Việt Nam như một thành tựu văn hóa có bề dày lịch sử. Dù bất kỳ giai đoạn lịch sử nào, áo dài vẫn giữ được nét văn hóa riêng kết hợp giữa truyền thống và hiện đại, giữa giao lưu văn hóa và giữ gìn bản sắc dân tộc. Qua đó, những dấu ấn văn hóa của Áo dài Việt Nam vẫn luôn phát huy được giá trị bảo tồn và phát triển trong thời kỳ hội nhập quốc tế nhưng vẫn mang những nét riêng của bản sắc văn hóa Việt.

Một số hình ảnh tại buổi Hội thảo:

dau an van hoa qua trang phuc ao dai viet
Hội thảo có sự tham dự của TS. Trịnh Thị Thủy – Thứ trưởng Bộ Văn hóa Thể thao và Du lịch; TS. Bùi Thị Hòa – Phó Chủ tịch Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam; PGS.TS. Bùi Hoài Sơn – Viện trưởng Viện Văn hóa Nghệ thuật Quốc gia Việt Nam.
dau an van hoa qua trang phuc ao dai viet
Toàn cảnh lễ khai mạc hội thảo.
dau an van hoa qua trang phuc ao dai viet
Nhà thiết kế Xuân Thu trình bày tham luận.
dau an van hoa qua trang phuc ao dai viet
Thạc sĩ Nguyễn Đức Bình giới thiệu về áo dài nam.
Xây dựng thương hiệu áo dài Việt Nam để tránh tình trạng bị “đánh cắp bản quyền” Xây dựng thương hiệu áo dài Việt Nam để tránh tình trạng bị “đánh cắp bản quyền”

Trước những ồn ào liên quan đến chuyện một nhà thiết kế Trung Quốc đưa lên sàn diễn thời trang một số thiết kế giống ...

Ấn tượng áo dài Việt Nam trong Ngày hội văn hóa quốc tế tại Nam Phi

Ấn tượng áo dài Việt Nam trong Ngày hội văn hóa quốc tế tại Nam Phi

TGVN. Màn trình diễn áo dài truyền thống cùng điệu múa dân gian đặc sắc của đoàn Đại sứ quán Việt Nam đã để lại ...

Khởi động cuộc thi Áo dài phu nhân châu Âu 2020 tại Đức

Khởi động cuộc thi Áo dài phu nhân châu Âu 2020 tại Đức

Tối 9/6, tại thành phố Dresden thuộc bang Sachsen (Đức), Ban tổ chức cuộc thi Áo dài Phu nhân tại châu Âu năm 2020 đã ...

Áo dài Việt Nam khoe sắc tại Tuần lễ Thời trang toàn cầu ở Ấn Độ

Áo dài Việt Nam khoe sắc tại Tuần lễ Thời trang toàn cầu ở Ấn Độ

Tuần lễ Thời trang và Thiết kế toàn cầu lần thứ ba diễn ra ở thành phố Noida từ ngày 17-19/4 đã được tô điểm ...

Quảng bá áo dài Việt Nam với bạn bè ASEAN và Ấn Độ

Quảng bá áo dài Việt Nam với bạn bè ASEAN và Ấn Độ

Chương trình trên đã thu hút sự tham gia đông đảo và quan tâm lớn của bạn bè Ấn Độ, các nước ASEAN và báo ...

Đọc thêm

Lịch âm hôm nay 2026: Xem lịch âm 13/6/2026, Lịch vạn niên ngày 13 tháng 6 năm 2026

Lịch âm hôm nay 2026: Xem lịch âm 13/6/2026, Lịch vạn niên ngày 13 tháng 6 năm 2026

Lịch âm 13/6. Lịch âm hôm nay 13/6/2026? Âm lịch hôm nay 13/6. Lịch vạn niên 13/6/2026. Ngày hôm nay tốt hay xấu? Xem ngày giờ, hướng tốt xấu.
Tử vi 12 cung hoàng đạo Thứ Bảy ngày 13/6/2026: Bảo Bình tình yêu ngọt ngào

Tử vi 12 cung hoàng đạo Thứ Bảy ngày 13/6/2026: Bảo Bình tình yêu ngọt ngào

Tử vi hôm nay 13/6/2026 của 12 cung hoàng đạo – Ma Kết, Bảo Bình, Song Ngư, Bạch Dương, Kim Ngưu, Song Tử, Cự Giải, Sư Tử, Xử Nữ, Thiên ...
Tử vi hôm nay, xem tử vi 12 con giáp hôm nay ngày 13/6/2026: Tuổi Thân tài chính ổn định

Tử vi hôm nay, xem tử vi 12 con giáp hôm nay ngày 13/6/2026: Tuổi Thân tài chính ổn định

Xem tử vi 13/6 - tử vi 12 con giáp hôm nay 13/6/2026 - Tý, Sửu, Dần, Mão, Thìn, Tỵ, Ngọ, Mùi, Thân, Dậu, Tuất và Hợi về công việc, ...
Xây dựng các ‘điểm chạm’ chiến lược của Việt Nam trên không gian truyền thông quốc tế

Xây dựng các ‘điểm chạm’ chiến lược của Việt Nam trên không gian truyền thông quốc tế

Ngày 12/6, Báo Thế giới và Việt Nam phối hợp với Học viện Ngoại giao tổ chức Hội thảo ‘Thông tin đối ngoại trong kỷ nguyên mới: Thực trạng và ...
Đại sứ quán Nga kỷ niệm 36 năm Ngày Quốc khánh tại Hà Nội

Đại sứ quán Nga kỷ niệm 36 năm Ngày Quốc khánh tại Hà Nội

Đại sứ quán Nga tại Việt Nam tổ chức chương trình chiêu đãi trọng thể nhân kỷ niệm 36 năm Ngày Quốc khánh Nga (12/6/1990-12/6/2026).
Facebook, Messenger đồng loạt 'sập', người dùng hoang mang vì lỗi đăng nhập

Facebook, Messenger đồng loạt 'sập', người dùng hoang mang vì lỗi đăng nhập

Facebook bất ngờ bị sập diện rộng, nhiều người dùng bị văng khỏi ứng dụng, Messenger lỗi, gây hoang mang trên mạng xã hội.
Phong Nha là điểm đến nghỉ dưỡng kết nối với thiên nhiên nổi bật của châu Á

Phong Nha là điểm đến nghỉ dưỡng kết nối với thiên nhiên nổi bật của châu Á

Phong Nha được nền tảng du lịch trực tuyến Agoda đánh giá là điểm đến lý tưởng để hòa mình vào thiên nhiên, chữa lành và tái tạo năng lượng.
Sri Lanka - Khi sự hiền hòa trở thành bản sắc

Sri Lanka - Khi sự hiền hòa trở thành bản sắc

Từ những thánh tích Phật giáo linh thiêng đến cao nguyên trà Nuwara Eliya, Sri Lanka hiện ra như một quốc đảo ghi dấu bằng sự hiền hòa và giàu bản sắc.
Du lịch checklist lên ngôi

Du lịch checklist lên ngôi

Các tour du lịch được xây dựng phục vụ mục đích check - in ngày càng phổ biến, dù là ở Paris hay Bali, bất chấp tình trạng đông đúc và quá tải tại các ...
Điểm đến xanh mát, hoang sơ gần Hà Nội thu hút khách du lịch

Điểm đến xanh mát, hoang sơ gần Hà Nội thu hút khách du lịch

Bãi Pặng thuộc tỉnh Phú Thọ, nổi bật với vẻ đẹp thiên nhiên hoang sơ, là điểm đến lý tưởng cho những ai muốn trốn khỏi cái nóng của thành phố.
YouTuber ngoại quốc và tình yêu dành cho Việt Nam

YouTuber ngoại quốc và tình yêu dành cho Việt Nam

Nhiều hình ảnh chân thực về Việt Nam hôm nay đang được lan tỏa bởi chính những người nước ngoài chọn sống, làm việc và gắn bó với dải đất hình chữ S.
Du lịch Hà Nội 6 tháng đầu năm 2026: Đón hơn 18 triệu lượt khách

Du lịch Hà Nội 6 tháng đầu năm 2026: Đón hơn 18 triệu lượt khách

Hà Nội đón hơn 18 triệu lượt khách trong 6 tháng đầu năm 2026, khách quốc tế tăng gần 27%, khẳng định sức hút của Thủ đô trên bản đồ du lịch.
Nhóm nhạc flamenco từng hai lần đoạt Grammy Latin biểu diễn tại Huế và Hà Nội

Nhóm nhạc flamenco từng hai lần đoạt Grammy Latin biểu diễn tại Huế và Hà Nội

Đại sứ quán Tây Ban Nha sẽ giới thiệu tới công chúng Việt Nam nhóm nhạc flamenco nổi tiếng Las Migas qua hai chương trình biểu diễn tại Huế và Hà Nội.
'Nhà văn hiện đại': Công trình phê bình văn học kinh điển trở lại với bạn đọc hôm nay

'Nhà văn hiện đại': Công trình phê bình văn học kinh điển trở lại với bạn đọc hôm nay

Bộ sách “Nhà văn hiện đại” của Vũ Ngọc Phan là một trong những công trình phê bình, khảo cứu văn học tiêu biểu của Việt Nam thế kỷ XX.
Triển lãm ảnh 'Giao điểm Việt Nam' trong khuôn khổ Festival Huế 2026

Triển lãm ảnh 'Giao điểm Việt Nam' trong khuôn khổ Festival Huế 2026

Sau khi ra mắt tại Hà Nội và Đà Nẵng, triển lãm ảnh "Giao điểm Việt Nam" tiếp tục được giới thiệu tới công chúng Huế từ ngày 13/6 đến 15/7.
Đi tìm mình trong dáng hình đất nước

Đi tìm mình trong dáng hình đất nước

Không viết về đất nước bằng những điều lớn lao, những người trẻ trong ‘Dáng hình Việt qua giao lộ thời gian’ bắt đầu từ những trải nghiệm rất riêng...
Nhóm nhạc Pháp Ojos lưu diễn tại Việt Nam, góp mặt tại Festival Huế 2026

Nhóm nhạc Pháp Ojos lưu diễn tại Việt Nam, góp mặt tại Festival Huế 2026

Viện Pháp tại Việt Nam giới thiệu nhóm nhạc Ojos tham gia biểu diễn tại Festival Huế 2026 trước khi tiếp tục chuyến lưu diễn qua nhiều thành phố của Việt Nam.
Tuần phim Thiếu nhi Việt Nam-Thụy Điển kết nối tuổi thơ qua điện ảnh

Tuần phim Thiếu nhi Việt Nam-Thụy Điển kết nối tuổi thơ qua điện ảnh

Tuần phim Thiếu nhi Việt Nam-Thụy Điển là món quà tinh thần ý nghĩa dành cho các em nhỏ, minh chứng sống động cho mối quan hệ hợp tác văn hóa.
Gìn giữ kho báu sống của Việt Nam

Gìn giữ kho báu sống của Việt Nam

Việc UNESCO công nhận Phong Nha - Kẻ Bàng là Khu Dự trữ sinh quyển thế giới thứ 12 của Việt Nam là dịp để nhìn lại một tài sản đặc biệt mà Việt Nam ...
Võ cổ truyền và năng lực kể chuyện quốc gia

Võ cổ truyền và năng lực kể chuyện quốc gia

Trong bối cảnh các quốc gia ngày càng chú trọng phát huy sức mạnh mềm, võ cổ truyền Việt Nam đang mở ra tiềm năng trở thành một “đại sứ văn hóa” đặc biệt.
Con đường lụa Thái: Khi di sản hoàng gia trở thành 'sứ giả' ngoại giao văn hóa

Con đường lụa Thái: Khi di sản hoàng gia trở thành 'sứ giả' ngoại giao văn hóa

Tối 6/6, tại Hội trường Hải quân Hoàng gia Thái Lan, sự kiện “Con đường lụa Thái vươn ra thế giới lần thứ 15” chính thức khai mạc.
Không gian đa sắc màu trong Ngày hội Văn hóa - Ẩm thực - Áo dài tại châu Âu

Không gian đa sắc màu trong Ngày hội Văn hóa - Ẩm thực - Áo dài tại châu Âu

Nhiều hoạt động giao lưu, quảng bá văn hóa đặc sắc đã được tổ chức, thu hút sự quan tâm của cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài, người dân sở tại Czech.
NTK Vũ Thảo Giang kể chuyện di sản qua bộ sưu tập ‘Tứ Bình Phú Quý’ tại Hoa Kỳ

NTK Vũ Thảo Giang kể chuyện di sản qua bộ sưu tập ‘Tứ Bình Phú Quý’ tại Hoa Kỳ

Lấy cảm hứng từ bốn dòng tranh di sản Việt Nam, vừa qua, NTK Vũ Thảo Giang đưa nghệ thuật dân gian bước lên áo dài, lan tỏa bản sắc Việt tại Hoa Kỳ.
Việc UNESCO công nhận Khu Dự trữ sinh quyển thế giới Phong Nha - Kẻ Bàng mang lại nhiều ý nghĩa quan trọng

Việc UNESCO công nhận Khu Dự trữ sinh quyển thế giới Phong Nha - Kẻ Bàng mang lại nhiều ý nghĩa quan trọng

Đây là khẳng định của Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Ngô Lê Văn về Hồ sơ đề cử Khu Dự trữ sinh quyển thế giới Phong Nha - Kẻ Bàng.
Phiên bản di động