Định hình cục diện quan hệ Mỹ-Nhật trước thềm bầu cử

Hà Anh
Tokyo chuẩn bị sẵn phương án duy trì ổn định quỹ đạo quan hệ Mỹ-Nhật trong bối cảnh kết quả bầu cử Tổng thống xứ cờ hoa sắp ngã ngũ.
Theo dõi Baoquocte.vn trên
Định hình cục diện quan hệ Mỹ-Nhật trước thềm bầu cử
Mỹ luôn coi Tokyo là đối tác ưu tiên tại châu Á. Ảnh minh hoạ. (Nguồn: Kyodo News)

Trung tâm Nghiên cứu chiến lược quốc tế (CSIS) - viện nghiên cứu chính sách độc lập có tiếng tăm của Mỹ mới đây đã đưa ra những phân tích, nhận định về sự chuẩn bị của Tokyo trước thềm bầu cử ở xứ cờ hoa.

Theo đó, liên minh an ninh Mỹ-Nhật đã tồn tại và phát triển mạnh mẽ trong nhiều năm qua dưới các đời chính quyền khác nhau. Trong bối cảnh an ninh khu vực phát đi tín hiệu xấu, Washington đang tăng cường phối hợp với Tokyo nhằm bổ sung năng lực răn đe với Bắc Kinh.

Dưới thời cựu Tổng thống Donald Trump, Nhà Trắng coi Tokyo là đối tác ưu tiên tại châu Á và nhất trí phát huy tầm nhìn chiến lược về một khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương tự do và rộng mở, duy trì an ninh, ổn định và thịnh vượng tại một trong những khu vực năng động nhất thế giới. Xu hướng hợp tác này tăng tốc dưới thời Tổng thống Joe Biden và Thủ tướng Kishida Fumio.

Tin liên quan
Điểm tin thế giới sáng 18/10: Nhật Bản ngỏ ý đối thoại về vấn đề Triều Tiên, NATO muốn Điểm tin thế giới sáng 18/10: Nhật Bản ngỏ ý đối thoại về vấn đề Triều Tiên, NATO muốn 'chuyện lâu dài' với Nga, Mỹ xóa nợ sinh viên

Trong bối cảnh đó, theo phân tích của CSIS, xứ sở Mặt trời mọc đang chuẩn bị sẵn phương án ứng phó với các kịch bản bầu cử Tổng thống Mỹ. Nếu ứng viên Đảng Cộng hòa Donald Trump quay trở lại Nhà Trắng, Tokyo sẽ tìm cách duy trì lập trường thống nhất với Washington trong cách tiếp cận cứng rắn với Trung Quốc, đồng thời giảm thiểu chính sách đơn phương của ông Trump về vấn đề Triều Tiên và vận động Bình Nhưỡng đẩy mạnh hợp tác.

Với tư cách đối tác thương mại hàng đầu của Mỹ, quốc gia Đông Á sẽ nỗ lực duy trì nguồn đầu tư nước ngoài, đẩy mạnh vai trò lãnh đạo của Washington trong hệ thống kinh tế quốc tế trước viễn cảnh ông Trump tái áp đặt chính sách phòng vệ thương mại.

Bên cạnh đó, chính quyền tân Thủ tướng Ishiba Shigeru có khả năng nâng cấp ngành công nghiệp quốc phòng nội địa nhằm giảm sự phụ thuộc vào Mỹ, cũng như khuyến khích Nhà Trắng củng cố liên minh với các đối tác trong khu vực, gồm Australia và nhóm Bộ tứ (Quad).

Ngược lại, các chuyên gia của CSIS cho rằng, trong trường hợp bà Kamala Harris thắng cử, Tokyo kỳ vọng tiếp nối động lực phát triển của quan hệ song phương, theo dõi kỹ lưỡng chính sách tiếp cận Trung Quốc, đường lối kinh tế và xây dựng quan hệ đối tác tại khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương của ứng viên Đảng Dân chủ.

Bên cạnh đó, chính quyền ông Ishiba Shigeru sẽ vận động bà Harris triển khai chính sách kinh tế tiến bộ, giảm bớt lo ngại kịch bản Mỹ rút khỏi hệ thống thương mại đa phương, vốn buộc Nhật Bản và các nước khác tái xây dựng quy tắc và chuẩn mực kinh tế mới mà không có sự dẫn dắt của Washington.

Bất kể ai đắc cử vào tháng 11, Nhật Bản vẫn là đối tác không thể thiếu của Mỹ tại địa bàn Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương. Không đồng minh nào của Washington có khả năng định hình mạnh mẽ trật tự khu vực dựa trên luật lệ như Tokyo.

Do đó, Nhà Trắng cần tăng cường quan hệ với quốc gia Đông Á và các nước có cùng chí hướng, nhằm duy trì vai trò trung tâm của mạng lưới liên minh do Mỹ dẫn dắt trong bảo đảm hòa bình và thịnh vượng khu vực.

Trên cơ sở đó, theo CSIS, vị Tổng thống Mỹ sắp tới có thể xem xét một số gợi ý chính sách như sau:

Một là nâng tầm khả năng phối hợp của liên minh. Trong chuyến thăm Washington của Thủ tướng Kishida Fumio tháng 4/2024, Mỹ và Nhật Bản đã nhất trí cam kết nâng cấp bộ phận chỉ huy liên minh, giúp bổ sung khả năng phối hợp giữa quân đội hai bên trong trường hợp xảy ra tình huống khẩn cấp. Tổng thống mới của Mỹ nên tìm cách thúc đẩy cơ chế trên bằng việc yêu cầu Quốc hội cung cấp nguồn lực tài trợ và duy trì hợp tác công nghiệp quốc phòng.

Hai là củng cố mạng lưới đối tác Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương. Thời gian gần đây, Mỹ và Nhật Bản đạt nhiều tiến bộ trong xây dựng liên kết với các đối tác thứ ba, bao gồm Hàn Quốc, Australia và Philippines, qua đó ngăn Trung Quốc tìm cách chia rẽ mạng lưới đồng minh do Washington triển khai trong khu vực. Ngoài ra, các cơ chế như Bộ tứ (Quad) nên phát huy vai trò cung cấp tài trợ cho nhóm các nước đang phát triển vì tương lai ổn định và thịnh vượng của Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương.

Kết thúc chiến dịch chống phiến quân, Mỹ hoàn tất rút lực lượng và tài sản khỏi Niger

Kết thúc chiến dịch chống phiến quân, Mỹ hoàn tất rút lực lượng và tài sản khỏi Niger

Quân đội Mỹ ngày 16/9 thông báo đã hoàn tất quá trình rút quân khỏi Niger theo yêu cầu của lãnh đạo phe đảo chính ...

Điểm tin thế giới sáng 19/9: Nhật Bản ấn định thời điểm bầu Thủ tướng, Hy Lạp chi tiền mua UAV Switchblade, Nga-Trung tập trận hàng hải

Điểm tin thế giới sáng 19/9: Nhật Bản ấn định thời điểm bầu Thủ tướng, Hy Lạp chi tiền mua UAV Switchblade, Nga-Trung tập trận hàng hải

Báo Thế giới và Việt Nam điểm một số tin tức thế giới đáng chú ý sáng nay, 19/9.

Mỹ, Nhật, Nga chia sẻ 'bí kíp' chuyển đổi công nghiệp với TP. HCM

Mỹ, Nhật, Nga chia sẻ 'bí kíp' chuyển đổi công nghiệp với TP. HCM

Đại diện Bộ Ngoại giao Mỹ, Bộ Ngoại giao Nhật Bản và thành phố Saint Petersburg (Nga) chia sẻ với Báo Thế giới và Việt ...

Trung Quốc, Triều Tiên ‘viết một chương mới trong quan hệ hữu nghị song phương truyền thống’

Trung Quốc, Triều Tiên ‘viết một chương mới trong quan hệ hữu nghị song phương truyền thống’

Kỷ niệm 75 năm thiết lập quan hệ ngoại giao giữa Trung Quốc và Triều Tiên, Chủ tịch Tập Cận Bình có điện mừng, nhấn ...

Điểm tin thế giới sáng 10/10: Nhật Bản giải tán Hạ viện, Nga đóng cửa Tổng lãnh sự quán Romania, EU mở cầu hàng không nhân đạo

Điểm tin thế giới sáng 10/10: Nhật Bản giải tán Hạ viện, Nga đóng cửa Tổng lãnh sự quán Romania, EU mở cầu hàng không nhân đạo

Báo Thế giới và Việt Nam điểm một số tin tức thế giới đáng chú ý sáng nay, 10/10.

(theo CSIS)

Bài viết cùng chủ đề

Bầu cử Mỹ 2020

Đọc thêm

Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú: Chăm lo người có công là trách nhiệm của cả hệ thống chính trị và toàn xã hội

Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú: Chăm lo người có công là trách nhiệm của cả hệ thống chính trị và toàn xã hội

Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú nhấn mạnh tri ân người có công không chỉ bằng chính sách mà còn bằng trách nhiệm của cả hệ thống chính ...
Lịch thanh toán lệ phí xét tuyển đại học năm 2026 theo từng tỉnh, thành phố

Lịch thanh toán lệ phí xét tuyển đại học năm 2026 theo từng tỉnh, thành phố

Sau khi kết thúc thời gian đăng ký nguyện vọng xét tuyển, từ ngày 15/7 đến 21/7, thí sinh sẽ thực hiện thanh toán lệ phí xét tuyển bằng hình ...
Lễ trao Giấy Chấp nhận lãnh sự cho Tổng Lãnh sự Hàn Quốc tại TP. Đà Nẵng

Lễ trao Giấy Chấp nhận lãnh sự cho Tổng Lãnh sự Hàn Quốc tại TP. Đà Nẵng

Ngày 14/7, Cục trưởng Cục Lãnh sự Doãn Hoàng Minh đã trao Giấy Chấp nhận lãnh sự cho ông Han Jung Il, Tổng Lãnh sự của Đại Hàn Dân Quốc ...
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm: Tiếp tục rà soát, giải quyết đầy đủ chính sách đối với người có công và thân nhân

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm: Tiếp tục rà soát, giải quyết đầy đủ chính sách đối với người có công và thân nhân

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đề nghị tiếp tục rà soát, giải quyết đầy đủ, kịp thời chính sách đối với người có công và thân nhân.
Kinh tế Trung Quốc chậm lại vì tiêu dùng ảm đạm và cú sốc năng lượng ở Trung Đông

Kinh tế Trung Quốc chậm lại vì tiêu dùng ảm đạm và cú sốc năng lượng ở Trung Đông

Số liệu do Cơ quan Thống kê quốc gia Trung Quốc cho thấy, kinh tế Trung Quốc trong quý II/2026 chỉ tăng 4,3% so với cùng kỳ năm ngoái.
Bộ GD&ĐT thông tin số lượng thí sinh đăng ký xét tuyển đại học, cao đẳng 2026

Bộ GD&ĐT thông tin số lượng thí sinh đăng ký xét tuyển đại học, cao đẳng 2026

Theo thống kê từ Bộ GD&ĐT, năm 2026, hơn 325.000 thí sinh không tham gia đăng ký xét tuyển đại học, cao đẳng.
Ukraine cảnh báo Nga sắp sở hữu tên lửa đạn đạo tầm bắn 5.000 km, kêu gọi châu Âu xây dựng lá chắn phòng thủ

Ukraine cảnh báo Nga sắp sở hữu tên lửa đạn đạo tầm bắn 5.000 km, kêu gọi châu Âu xây dựng lá chắn phòng thủ

Tổng thống Ukraine cảnh báo Nga sắp sở hữu tên lửa đạn đạo tầm bắn 5.000km, đồng thời kêu gọi châu Âu khẩn trương xây dựng hệ thống phòng thủ chung để đối phó.
Sudan lún sâu vào khủng hoảng, xung đột nội bộ chưa dứt, lại thêm cú sốc từ bên ngoài

Sudan lún sâu vào khủng hoảng, xung đột nội bộ chưa dứt, lại thêm cú sốc từ bên ngoài

WFP cảnh báo Sudan có nguy cơ rơi sâu hơn vào khủng hoảng lương thực khi căng thẳng quân sự kéo dài, viện trợ suy giảm và eo biển Hormuz bị gián đoạn.
Tổng thống Trump đón khách quý từ Trung Đông, đặt cược vào 'đối tác kinh tế' mới

Tổng thống Trump đón khách quý từ Trung Đông, đặt cược vào 'đối tác kinh tế' mới

Tổng thống Trump tiếp Thủ tướng Iraq tại Nhà Trắng, thúc đẩy hợp tác kinh tế, dầu khí, đồng thời xác nhận, Mỹ sẽ hoàn tất rút quân trước 30/9.
Lấy lại lòng tin của EU, Hungary tuyên bố về một hành động cứng rắn với Nga

Lấy lại lòng tin của EU, Hungary tuyên bố về một hành động cứng rắn với Nga

Chính phủ mới của Hungary vừa tuyên bố ý định 'đóng cửa với Nga', nhằm khôi phục lòng tin với các đồng minh trong NATO và EU.
Một quốc gia Tây Phi chuẩn bị tự 'cầm lái' hoạt động nhân đạo, giảm phụ thuộc vào viện trợ quốc tế

Một quốc gia Tây Phi chuẩn bị tự 'cầm lái' hoạt động nhân đạo, giảm phụ thuộc vào viện trợ quốc tế

Nigeria muốn chủ động điều phối công tác nhân đạo với sự hỗ trợ kỹ thuật của LHQ, trong bối cảnh nguồn viện trợ quốc tế suy giảm.
Afghanistan: Hơn 10,7 triệu phụ nữ cần cứu trợ, hàng triệu trẻ em đối mặt suy dinh dưỡng

Afghanistan: Hơn 10,7 triệu phụ nữ cần cứu trợ, hàng triệu trẻ em đối mặt suy dinh dưỡng

Liên hợp quốc cảnh báo hơn 10,7 triệu phụ nữ Afghanistan cần cứu trợ năm 2026, giữa lúc 3,7 triệu trẻ nhỏ đối mặt nguy cơ suy dinh dưỡng.
Sự đảo chiều trong quan hệ Nhật Bản-Hàn Quốc dưới thời Tổng thống Trump 2.0

Sự đảo chiều trong quan hệ Nhật Bản-Hàn Quốc dưới thời Tổng thống Trump 2.0

Quan hệ Nhật Bản-Hàn Quốc dưới thời Tổng thống Mỹ Donald Trump 2.0 có sự dịch chuyển đáng kể, tác động đến cục diện an ninh khu vực Đông Bắc Á.
Malaysia: Xu hướng cạnh tranh trước thềm Tổng tuyển cử

Malaysia: Xu hướng cạnh tranh trước thềm Tổng tuyển cử

Những tranh luận về chính trị sắc tộc một lần nữa xuất hiện trên chính trường Malaysia trước thềm cuộc Tổng tuyển cử lần thứ 16.
Xung đột Ukraine và 'bóng ma' hạt nhân: Khi thảm họa không có đường biên giới

Xung đột Ukraine và 'bóng ma' hạt nhân: Khi thảm họa không có đường biên giới

Khi cuộc xung đột Nga-Ukraine bước sang năm thứ năm, dư luận ngày càng lo ngại trước một nguy cơ khác: Các rủi ro hạt nhân và phóng xạ.
250 năm Quốc khánh Mỹ: Cột mốc nhiều thách thức

250 năm Quốc khánh Mỹ: Cột mốc nhiều thách thức

Trong không khí hân hoan của Ngày Quốc khánh, cũng có không ít những thách thức đang chờ đợi nước Mỹ.
Nhật - Hàn: Hòa giải thận trọng

Nhật - Hàn: Hòa giải thận trọng

Cuộc gặp mới nhất giữa Bộ trưởng Quốc phòng Nhật - Hàn thể hiện chiều hướng hàn gắn nhưng cũng bộc lộ những giới hạn nhất định trong hợp tác song phương.
Mở rộng nội hàm Đối tác chiến lược Ấn Độ-Nhật Bản

Mở rộng nội hàm Đối tác chiến lược Ấn Độ-Nhật Bản

Hội nghị thượng đỉnh Ấn Độ - Nhật Bản lần thứ 16 được kỳ vọng sẽ tạo động lực mới cho quan hệ song phương.
Hé lộ 'quân bài' mới mà Mỹ vừa tung vào tham chiến với Iran

Hé lộ 'quân bài' mới mà Mỹ vừa tung vào tham chiến với Iran

Mỹ đã lần đầu sử dụng xuồng mặt nước không người lái trong cuộc tấn công vào căn cứ hải quân Iran.
Thổ Nhĩ Kỳ: 22 năm vươn tầm trong NATO

Thổ Nhĩ Kỳ: 22 năm vươn tầm trong NATO

Hội nghị thượng đỉnh NATO tại Ankara ngày 7-8/7 đánh dấu lần thứ hai Thổ Nhĩ Kỳ đăng cai một hội nghị cấp nguyên thủ của liên minh.
Bài toán tái vũ trang châu Âu: Ngân sách có phải lời giải cuối cùng?

Bài toán tái vũ trang châu Âu: Ngân sách có phải lời giải cuối cùng?

Ngân sách cao hơn chưa phải yếu tố quyết định đối với an ninh châu Âu trong thập niên tới.
Chủ quyền số: Nhiều con đường, một đích đến

Chủ quyền số: Nhiều con đường, một đích đến

Khi dữ liệu trở thành biên giới mới, các quốc gia đang chọn cho mình những lối đi khác nhau để giữ quyền tự quyết trên không gian mạng.
Từ xung đột Mỹ-Iran: Khi 'pháo đài ngầm' không còn bất khả xâm phạm

Từ xung đột Mỹ-Iran: Khi 'pháo đài ngầm' không còn bất khả xâm phạm

Việc Mỹ không kích cơ sở Fordow của Iran đánh dấu bước ngoặt trong cạnh tranh giữa các công trình quân sự ngầm và thế hệ vũ khí xuyên phá mới.
70 năm quan hệ Trung Quốc-Arab: Đối tác, không phải đồng minh

70 năm quan hệ Trung Quốc-Arab: Đối tác, không phải đồng minh

Qua bảy thập kỷ, quan hệ giữa Trung Quốc với khối Arab đã chuyển mình từ đoàn kết chính trị đến giai đoạn đối tác chiến lược toàn diện, đa tầng.
Phiên bản di động