Đời sống văn học trẻ: Sáng tác lung linh, phê bình mật ngọt

Trần Xuân Tiến
TGVN. Những người viết trẻ quanh quẩn trong những chuyện riêng tư. Và vì nể nang, vì quen biết mà các nhà phê bình đang ngồi rải đường rải mật trên những trang phê bình của mình?
Theo dõi Baoquocte.vn trên
TIN LIÊN QUAN
doi song van hoc tre sang tac lung linh phe binh mat ngot Hai góc nhìn về văn của người trẻ
doi song van hoc tre sang tac lung linh phe binh mat ngot Trao giải Cuộc thi sáng tác truyện ngắn Quà tặng cuộc sống
doi song van hoc tre sang tac lung linh phe binh mat ngot
Người viết hiện đang có nhiều cơ hội để giới thiệu tác phẩm tới độc giả. (Nguồn: Foody)

Người sáng tác ngồi salon

Thập niên thứ hai của thế kỷ XXI, chúng ta tiếp tục chứng kiến sự phát triển như vũ bão của khoa học kỹ thuật, đặc biệt là công nghệ thông tin. Sự phát triển này đã ảnh hưởng to lớn đến nhiều mặt của cuộc sống, trong đó có đời sống sáng tác và phê bình văn học đương đại.

Ở mảng sáng tác, hơn lúc nào hết, người viết hiện nay có rất nhiều cơ hội để giới thiệu tác phẩm của mình đến với độc giả một cách cập nhật hơn. Độc giả đương đại không còn xa lạ gì với kiểu tiếp thị văn chương qua các trang mạng cá nhân của những cây bút trẻ. Sự tương tác được nâng lên một bước tiến mới chưa từng có. Nhưng để rồi, chính từ hoàn cảnh giao lưu này, những mặt trái của kiểu sáng tác mì ăn liền đã xuất hiện và dần dần có xu hướng lan nhanh trên diện rộng.

Chính vì áp lực phải nhanh chóng cho ra đời tác phẩm văn chương mà những cây bút trẻ đã mất đi sự kỹ lưỡng cần có cho đứa con tinh thần của mình. Rất dễ nhận thấy, họ đang lập lại chính mình trong những trang viết. Ít vốn sống trải nghiệm, sáng tác của người trẻ đa phần loay hoay trong những mảng miếng đề tài quen thuộc. Đôi khi, còn là những trang viết tự sự có phần hư cấu quá lớn khi mà các nhà văn chỉ còn ngồi nhà và tự nghĩ ra viễn cảnh của một cốt truyện ảo tưởng đến không ngờ.

Những lùm xùm về các tác phẩm thuộc thể loại tản văn bút ký, ký sự du ký trong những năm gần đây đã lộ ra mảng tối của bức tranh sáng tác của những cây bút trẻ thừa tưởng tượng nhưng thiếu sự hợp lý. Đi xa hơn, nếu không phải là lặp lại chính mình thì những cây bút trẻ lại lặp lại nhau trong sự vô thức, không chủ ý.

Không khó để thấy bút pháp tương tự nhau ở những cây bút chuyên sáng tác cùng một đề tài. Và thật khó khăn để chỉ ra đâu là cái riêng có của từng gương mặt sáng tác. Năng lực cá nhân còn nhiều trở ngại là thế. Mặt khác, các cây bút trẻ còn đang chưa tìm ra cách để những trang viết của mình mang tính cộng đồng hơn, thấm đẫm hơi thở cuộc sống hơn. Quanh quẩn trong những chuyện cá nhân riêng tư chỉ vì họ chưa thật sự dấn thân nỗ lực. Một môi trường sống hội nhập với thế giới là điều mà mà độc giả luôn trông đợi, và không biết đến bao giờ thì thành hiện thực.

doi song van hoc tre sang tac lung linh phe binh mat ngot
Những lời khen ngợi văn học trẻ đang tràn ngập trên mạng. (Nguồn: From Your Soul)

Người phê bình ôm hủ đường

Qua một số phân tích trên, rõ ràng, đời sống sáng tác của những cây bút trẻ vừa thừa lại vừa thiếu. Thừa lực lượng sáng tác, thừa chủ đề sáng tác vì những lập lại, những quen thuộc đến nhàm chán. Nhưng lại thiếu cây bút có đột phá mới, những đề tài mới mang tính cộng đồng, hàm chứa nỗi trăn trở với cuộc sống của nhiều hình mẫu số phận trong một xã hội có nhiều đổi thay về kinh tế, văn hóa như hiện nay. Ấy vậy mà hàng loạt buổi tọa đàm, hội thảo về văn trẻ, về sáng tác trẻ vẫn chưa thấy được những băn khoăn cùng phân tích cần có về hiện trạng vừa thừa vừa thiếu này.

Không phải là đa số, nhưng những trang phê bình văn chương đã thật sự là phê bình văn chương như đúng nghĩa của nó? Không phủ nhận những thành công nhất định mà các tác phẩm của văn học trẻ đã và đang nỗ lực đạt được nhưng có quá nhiều những mỹ từ mà đội ngũ phê bình dành cho các nhà văn trẻ.

Nếu như trước đây, những lời khen ngợi văn trẻ tràn ngập trên những trang báo (đa phần là báo mạng, được hỗ trợ bởi đội ngũ PR quảng bá hùng hậu) thì nay những lời khen này dường như đang lan dần sang cả những trang phê bình chuyên nghiệp.

Phê bình văn chương trong đầy đủ ý nghĩa của nó không những nêu lên thành công của tác phẩm mà còn phải chỉ ra hạn chế để tác giả hướng đến hoàn thiện trong các sáng tác sau. Thế nhưng, phải chăng vì nể nang, vì quen biết mà các nhà phê bình đang ngồi rải đường rải mật trên những trang phê bình của mình?

doi song van hoc tre sang tac lung linh phe binh mat ngot Giới thiệu sách dịch Văn học Việt Nam tại Ukraine

ĐSQ Việt Nam tại Ukraine đã phối hợp với Đại học Tổng hợp quốc gia Taras Shevchenko (một trong số ít những trường Đại học ...

doi song van hoc tre sang tac lung linh phe binh mat ngot Văn học giúp tăng cường hiểu biết giữa hai dân tộc Việt - Czech

TGVN. Tối 4/9, tại Trung tâm thương mại SAPA ở Thủ đô Praha, Hội hữu nghị Việt - Czech phối hợp với Hội nhà văn Czech tổ chức ...

doi song van hoc tre sang tac lung linh phe binh mat ngot Lần đầu tiên một nhà văn người Arab được trao Giải văn học Man Booker Quốc tế

Sáng 22/5 (giờ Việt Nam), nữ văn sĩ người Oman, Jokha Alharthi đã vượt qua nhiều đối thủ nặng ký để trở thành chủ nhân ...

Đọc thêm

Nguyện vọng gia nhập EU: Tin vui đến với Ukraine và Moldova, chặng đường phía trước liệu bớt gian nan?

Nguyện vọng gia nhập EU: Tin vui đến với Ukraine và Moldova, chặng đường phía trước liệu bớt gian nan?

EU chính thức khởi động giai đoạn đàm phán tiếp theo trong tiến trình gia nhập khối này của Ukraine và Moldova, sau gần hai năm bị đình trệ.
Bản sắc ASEAN và tự chủ chiến lược trong bối cảnh mới

Bản sắc ASEAN và tự chủ chiến lược trong bối cảnh mới

Việc đẩy mạnh xây dựng bản sắc chung đã trở thành điều kiện tiên quyết để ASEAN củng cố sự tự chủ chiến lược của mình.
Tổng thống Trump đe dọa áp thuế 100% lên một mặt hàng chủ lực của Pháp

Tổng thống Trump đe dọa áp thuế 100% lên một mặt hàng chủ lực của Pháp

Tổng thống Trump cảnh báo sẽ áp thuế 100% lên rượu vang Pháp nếu nước này không bãi bỏ thuế dịch vụ kỹ thuật số với các tập đoàn công ...
Thỏa thuận Mỹ-Iran khiến thị trường chứng khoán châu Á 'bùng nổ', giá dầu lao dốc

Thỏa thuận Mỹ-Iran khiến thị trường chứng khoán châu Á 'bùng nổ', giá dầu lao dốc

Thị trường chứng khoán và trái phiếu toàn cầu tăng mạnh trong phiên giao dịch ngày 15/6, giá dầu lao dốc trong phiên giao dịch đầu tuần.
Israel thách thức thỏa thuận ngừng bắn Mỹ-Iran bằng một hành động tấn công quân sự

Israel thách thức thỏa thuận ngừng bắn Mỹ-Iran bằng một hành động tấn công quân sự

Các hoạt động quân sự của Israel tại miền Nam Lebanon vẫn tiếp diễn, bất chấp thông tin về thỏa thuận ngừng bắn giữa Mỹ và Iran.
Đằng sau cách tiếp cận 'đa lộ trình' của Nhật Bản trong ngành công nghiệp ô tô xanh

Đằng sau cách tiếp cận 'đa lộ trình' của Nhật Bản trong ngành công nghiệp ô tô xanh

Giáo sư Kaoru Natsuda thuộc trường Đại học Quốc tế Ritsumeikan châu Á Thái Bình Dương (APU) phân tích về chiến lược ô tô xanh của Nhật Bản.
Ghé Quảng Ninh thưởng thức đặc sản ‘chân dài’

Ghé Quảng Ninh thưởng thức đặc sản ‘chân dài’

Từ tháng 7 đến tháng 10 âm lịch, ruốc ‘chân dài’ ở Quảng Ninh vào mùa, được ưa chuộng nhờ thịt giòn, ngọt, có thể chế biến nhiều món dân dã.
Phong Nha (Quảng Trị) được vinh danh là điểm nghỉ dưỡng thiên nhiên hàng đầu châu Á

Phong Nha (Quảng Trị) được vinh danh là điểm nghỉ dưỡng thiên nhiên hàng đầu châu Á

Phong Nha, thuộc tỉnh Quảng Trị, được Agoda công nhận là một trong những điểm đến nghỉ dưỡng kết nối thiên nhiên nổi bật nhất châu Á năm 2026.
Thành phố Hồ Chí Minh vào top điểm đến ẩm thực ngon nhất thế giới năm 2026

Thành phố Hồ Chí Minh vào top điểm đến ẩm thực ngon nhất thế giới năm 2026

Thành phố Hồ Chí Minh đứng thứ 6 trong danh sách 20 thành phố ẩm thực ngon nhất thế giới năm 2026 do tạp chí Time Out công bố.
Hạ Môn - Viên ngọc xanh trong lòng Phúc Kiến

Hạ Môn - Viên ngọc xanh trong lòng Phúc Kiến

Đoàn phóng viên báo chí và KOL Việt Nam đã tới thăm thành phố Hạ Môn cùng nhiều địa điểm nổi tiếng tại đây.
Hai khách sạn Việt Nam vào top thế giới Tripadvisor 2026

Hai khách sạn Việt Nam vào top thế giới Tripadvisor 2026

Việt Nam có hai khách sạn nằm trong danh sách khách sạn tốt nhất thế giới của Tripadvisor 2026, gồm La Siesta Hoi An và La Sinfonía del Rey Hotel.
Đà Nẵng làm mới du lịch làng nghề

Đà Nẵng làm mới du lịch làng nghề

Sau sáp nhập Quảng Nam-Đà Nẵng, du lịch làng nghề mở ra dư địa mới, giúp thành phố đa dạng sản phẩm và giữ chân du khách.
Nhóm nhạc flamenco từng hai lần đoạt Grammy Latin biểu diễn tại Huế và Hà Nội

Nhóm nhạc flamenco từng hai lần đoạt Grammy Latin biểu diễn tại Huế và Hà Nội

Đại sứ quán Tây Ban Nha sẽ giới thiệu tới công chúng Việt Nam nhóm nhạc flamenco nổi tiếng Las Migas qua hai chương trình biểu diễn tại Huế và Hà Nội.
'Nhà văn hiện đại': Công trình phê bình văn học kinh điển trở lại với bạn đọc hôm nay

'Nhà văn hiện đại': Công trình phê bình văn học kinh điển trở lại với bạn đọc hôm nay

Bộ sách “Nhà văn hiện đại” của Vũ Ngọc Phan là một trong những công trình phê bình, khảo cứu văn học tiêu biểu của Việt Nam thế kỷ XX.
Triển lãm ảnh 'Giao điểm Việt Nam' trong khuôn khổ Festival Huế 2026

Triển lãm ảnh 'Giao điểm Việt Nam' trong khuôn khổ Festival Huế 2026

Sau khi ra mắt tại Hà Nội và Đà Nẵng, triển lãm ảnh "Giao điểm Việt Nam" tiếp tục được giới thiệu tới công chúng Huế từ ngày 13/6 đến 15/7.
Đi tìm mình trong dáng hình đất nước

Đi tìm mình trong dáng hình đất nước

Không viết về đất nước bằng những điều lớn lao, những người trẻ trong ‘Dáng hình Việt qua giao lộ thời gian’ bắt đầu từ những trải nghiệm rất riêng...
Nhóm nhạc Pháp Ojos lưu diễn tại Việt Nam, góp mặt tại Festival Huế 2026

Nhóm nhạc Pháp Ojos lưu diễn tại Việt Nam, góp mặt tại Festival Huế 2026

Viện Pháp tại Việt Nam giới thiệu nhóm nhạc Ojos tham gia biểu diễn tại Festival Huế 2026 trước khi tiếp tục chuyến lưu diễn qua nhiều thành phố của Việt Nam.
Tuần phim Thiếu nhi Việt Nam-Thụy Điển kết nối tuổi thơ qua điện ảnh

Tuần phim Thiếu nhi Việt Nam-Thụy Điển kết nối tuổi thơ qua điện ảnh

Tuần phim Thiếu nhi Việt Nam-Thụy Điển là món quà tinh thần ý nghĩa dành cho các em nhỏ, minh chứng sống động cho mối quan hệ hợp tác văn hóa.
Lan tỏa giá trị văn hóa Việt tại Nhật Bản

Lan tỏa giá trị văn hóa Việt tại Nhật Bản

Chương trình ‘Hương sắc Việt Nam’ tại Higashi Osaka góp phần quảng bá văn hóa Việt, thúc đẩy giao lưu nhân dân Việt Nam-Nhật Bản.
Gìn giữ kho báu sống của Việt Nam

Gìn giữ kho báu sống của Việt Nam

Việc UNESCO công nhận Phong Nha - Kẻ Bàng là Khu Dự trữ sinh quyển thế giới thứ 12 của Việt Nam là dịp để nhìn lại một tài sản đặc biệt mà Việt Nam ...
Võ cổ truyền và năng lực kể chuyện quốc gia

Võ cổ truyền và năng lực kể chuyện quốc gia

Trong bối cảnh các quốc gia ngày càng chú trọng phát huy sức mạnh mềm, võ cổ truyền Việt Nam đang mở ra tiềm năng trở thành một “đại sứ văn hóa” đặc biệt.
Con đường lụa Thái: Khi di sản hoàng gia trở thành 'sứ giả' ngoại giao văn hóa

Con đường lụa Thái: Khi di sản hoàng gia trở thành 'sứ giả' ngoại giao văn hóa

Tối 6/6, tại Hội trường Hải quân Hoàng gia Thái Lan, sự kiện “Con đường lụa Thái vươn ra thế giới lần thứ 15” chính thức khai mạc.
Không gian đa sắc màu trong Ngày hội Văn hóa - Ẩm thực - Áo dài tại châu Âu

Không gian đa sắc màu trong Ngày hội Văn hóa - Ẩm thực - Áo dài tại châu Âu

Nhiều hoạt động giao lưu, quảng bá văn hóa đặc sắc đã được tổ chức, thu hút sự quan tâm của cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài, người dân sở tại Czech.
NTK Vũ Thảo Giang kể chuyện di sản qua bộ sưu tập ‘Tứ Bình Phú Quý’ tại Hoa Kỳ

NTK Vũ Thảo Giang kể chuyện di sản qua bộ sưu tập ‘Tứ Bình Phú Quý’ tại Hoa Kỳ

Lấy cảm hứng từ bốn dòng tranh di sản Việt Nam, vừa qua, NTK Vũ Thảo Giang đưa nghệ thuật dân gian bước lên áo dài, lan tỏa bản sắc Việt tại Hoa Kỳ.
Phiên bản di động