Hành trình trở thành Đại sứ Việt Nam tại Israel

Trải qua 80 năm xây dựng và trưởng thành, ngành Ngoại giao luôn tận tụy phụng sự đất nước, ghi dấu bằng những trang sử vẻ vang được hun đúc bởi trí tuệ và tâm huyết của biết bao thế hệ cán bộ dưới sự lãnh đạo của Đảng và sự dìu dắt của Chủ tịch Hồ Chí Minh – người sáng lập và chắp cánh cho Ngành vươn lên trong sự nghiệp đấu tranh giành độc lập, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.

Trồng vải thiều Việt Nam giữa sa mạc Israel Đến nay, chưa ghi nhận thương vong đối với các công dân Việt Nam tại Israel và Iran Bộ Ngoại giao thông tin về tình hình công dân Việt Nam tại Israel và Iran

Hành trình trở thành Đại sứ tại Nhà nước Do Thái Israel

Đại sứ Lý Đức Trung phát biểu chào mừng Đoàn công tác do Phó Thủ tướng Trần Lưu Quang dẫn đầu đến thăm và làm việc với cán bộ, nhân viên Cơ quan đại diện Việt Nam tại Israel, ngày 23/7/2023. (Nguồn: TTXVN)

Bản thân tôi, một người sinh ra khi đất nước đã hòa bình, thống nhất, lớn lên khi ngành Ngoại giao đã được thử lửa qua nhiều thời khắc khó khăn của Tổ quốc, nhiều thế hệ cán bộ ngoại giao đã được tôi luyện và trưởng thành. Ngành Ngoại giao nay đã kỷ niệm 80 năm thành lập, còn tôi thì may mắn được “bén duyên” với Ngành từ năm 1995.

Cơ duyên với Ngoại giao

Khi ấy, Học viện Quan hệ quốc tế nay là Học viện Ngoại giao vừa mới mở lại tuyển sinh hệ đại học được ba năm (từ năm 1993). Tôi còn nhớ Hè năm 1995, có khoảng vài nghìn học sinh tốt nghiệp cấp III trên cả nước đăng ký dự kỳ thi đại học tại Học viện Quan hệ quốc tế (chúng tôi học tiếng Anh nên gọi tắt là IIR – "ai ai a"). Đến khi nhập học cuối tháng 9 đầu tháng 10, khoảng hơn 200 bạn thuộc lứa chúng tôi đã trở thành sinh viên Học viện, ngôi trường trực thuộc Bộ Ngoại giao – có bề dày truyền thống, được thành lập vào năm 1959. Năm 1995, trường vẫn còn đơn sơ như kinh tế Việt Nam thời kỳ đầu Đổi mới. Ngày tốt nghiệp, gần 450 sinh viên của hai khóa chúng tôi K21 và K22 cùng nhận bằng hôm 12/9/1999 bởi từ khóa 22, chương trình học đã được rút ngắn lại từ 5 năm còn 4,5 năm và sau này là 4 năm.

Ra trường, vì nhiều lý do khác nhau tôi quyết định tìm cơ hội học thêm một chút gì đó mà chưa đi làm ngay. Thế nhưng trong tôi luôn thường trực một suy nghĩ rằng “phải cố gắng bằng được học nghề nào thì làm nghề ấy”. Rồi ngày đó đã đến, tôi may mắn vượt qua được kỳ thi tuyển dụng vào Bộ cuối năm 2002. Ngày 28/11 năm ấy, tôi nhận được quyết định tuyển dụng và chính thức hưởng lương chuyên viên tập sự Bộ Ngoại giao từ ngày 1/12/2002.

Sau khi trúng tuyển, chúng tôi được tham gia lớp tiền công vụ, ở đó hơn 50 công chức, viên chức mới chúng tôi được đào tạo, trang bị các kiến thức về lập trường tư tưởng, hành chính công vụ, được về nguồn, tham gia các tình huống giả định về quan hệ song phương, đa phương, về chiến tranh vùng Vịnh lần thứ hai năm 2003... Trước đó, một nhóm gần 10 người chúng tôi được tham gia giúp việc cho Ban tổ chức Hội thảo kỷ niệm 30 năm ngày ký Hiệp định Paris (27/1/1973 – 27/1/2003) về chấm dứt chiến tranh và lập lại hòa bình ở Việt Nam.

Thời gian mấy tháng tiền công vụ cũng để lại cho chúng tôi nhiều cảm xúc, chuẩn bị hành trang khá “đầy đặn” để bước vào con đường “công chức” một cách chính thức. Cũng chính trong thời gian đó, qua các buổi sinh hoạt chuyên đề và đi thực tế, chúng tôi đã “phát minh” khái niệm “xê vê” – chuyên viên (CV 02) sau này được tiếp tục sử dụng cho cả các đợt tuyển dụng trước và sau đó. Những hoạt động tiêu biểu như Về nguồn, Gala thanh niên ngoại giao, Tập huấn cán bộ đoàn mở rộng, Ngày hội thể thao thanh niên… cũng được bắt nguồn từ các hoạt động và ý tưởng của CV 02.

Đại sứ Việt Nam tại Israel Lý Đức Trung. (Nguồn: ĐSQ Việt Nam tại Israel)

Trưởng thành từ Phòng Phiên dịch

Kết thúc chương trình tiền công vụ, tôi được điều động về làm việc tại Phòng Phiên dịch, sau này là Trung tâm Biên phiên dịch quốc gia (2008), Vụ Biên phiên dịch đối ngoại (2022) và hiện nay là Cục Lễ tân Nhà nước và Phiên dịch đối ngoại.

Khi làm việc tại Phòng Phiên dịch, tôi được tham gia phục vụ hầu hết các hoạt động đối ngoại lớn của đất nước từ tổ chức chào mừng Quốc khánh 2/9 hàng năm đến kỷ niệm các ngày lễ lớn, các hội nghị cấp cao như ASEP III và ASEM 5 (2004), kỷ niệm 50 năm Chiến thắng Điện Biên Phủ, 30 năm Giải phóng miền Nam thống nhất đất nước… Chúng tôi cũng tham gia các hoạt động như biên phiên dịch phục vụ hội nhập quốc tế ở cấp cơ sở như “Ngày hội đầu bờ” với bà con nông dân, các hội nghị xúc tiến quảng bá văn hóa, thương mại, du lịch và đầu tư trong đó có cả SEA Games 22 năm 2003.

Vào tháng 10/2005, tôi được cử tham dự khóa đào tạo về kỹ năng phiên dịch hội nghị do Ủy ban châu Âu – EC đài thọ và tổ chức. Trong thời gian hơn 5 tháng, chúng tôi được các chuyên gia và phiên dịch của Liên minh châu Âu truyền thụ và hướng dẫn thực hành các kỹ năng phiên dịch ứng đoạn (nối tiếp) và song song (cabin), được tìm hiểu về EU, được đến thăm các cơ quan chuyên môn của Liên minh. Sau khóa học đó, tôi trở về Hà Nội vào tháng 2/2006, rất tự tin vì đã được trang bị “đầy đủ” kỹ năng để tham gia vào Năm APEC Việt Nam 2006. Quả thực, APEC 2006 đã giúp tôi trưởng thành vượt bậc, vừa có thể tự tin tháp tùng lãnh đạo Đảng, Nhà nước trong các hoạt động đối ngoại, vừa tham gia dịch cabin và làm team leader, hướng dẫn kỹ năng của phiên dịch châu Âu cho các cabin các thứ tiếng khác như Trung, Nga, Nhật, Hàn…

Tuần lễ cấp cao cuối năm 2006 kết thúc, mọi thứ đối với tôi gần như hoàn hảo. Lúc đó cũng đúng vào dịp Chính phủ Australia thông báo nhận hồ sơ đăng ký chương trình học bổng cao học AusAid – ADS, sau này là AAS. Tôi được lãnh đạo Phòng Phiên dịch khuyến khích và cho phép tham gia đăng ký rồi sau đó tôi được đưa vào danh sách Fast Track nên đến tháng 6/2007 tôi đã có mặt tại Melbourne để theo học chương trình Thạc sỹ Ngoại giao và Thương mại kéo dài đến 31/12/2008.

Đại sứ Lý Đức Trung với các đại biểu tham dự một sự kiện tại Tel Aviv. (Nguồn: ĐSQ Viêt Nam tại Israel)

Trong thời gian tối học tập ở Melbourne, Phòng Phiên dịch được tổ chức thành Trung tâm Biên phiên dịch quốc gia (từ ngày 10/6/2008). Cũng thật là may mắn khi tôi về nước vào tháng 1/2009, lãnh đạo Trung tâm đã quyết định tiếp tục bồi dưỡng, đào tạo tôi, bổ nhiệm làm Phó Trưởng phòng Hành chính – Tổng hợp (tháng 4) rồi Trưởng phòng (tháng 10/2009). Năm 2010 là một năm tuyệt vời của đất nước và công tác đối ngoại cũng như ngành Ngoại giao. Khi đó, chúng ta kỷ niệm 1.000 năm Thăng Long – Hà Nội, đón nhận Bằng công nhận Di sản văn hóa thế giới của UNESCO đối với Hoàng thành Thăng Long. Đây là một trong những sự kiện có ý nghĩa lịch sử của đất nước và dân tộc Việt Nam.

Cũng ngay đầu năm 2010, chúng ta kỷ niệm 80 năm ngày thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam và đảm nhận chức Chủ tịch ASEAN 2010. Tôi được tham dự hầu hết các hoạt động đối ngoại liên quan, tham gia tổ chức hàng chục sự kiện, hội nghị, hội thảo khác nhau trong năm Chủ tịch ASEAN 2010 và làm MC cho Lễ bế mạc Hội nghị cấp cao ASEAN lần thứ 17 – sự kiện đánh dấu mốc son lớn về hội nhập quốc tế và khu vực của đất nước.

Những “cái bắt tay nồng ấm” sau 30 năm

Đến ngày 30/12/2010, Bộ đã ra quyết định công nhận Tập sự Phó Vụ trưởng cho tôi. Từ tháng 1/2011 đến 3/2013, tôi tiếp tục tham gia các hoạt động chuyên môn biên phiên dịch và giảng dạy kỹ năng biên phiên dịch với cường độ ngày càng cao, tham gia sâu hơn vào các hoạt ngoại giao nghị viện và sau đó đúng 10 năm kể từ khi kết thúc chương trình tiền công vụ, tôi được bổ nhiệm làm Phó Vụ trưởng – Phó Giám đốc Trung tâm Biên phiên dịch quốc gia.

Rồi vào cuối năm 2013, khi Quốc hội ta chuẩn bị tổ chức Đại hội đồng Liên minh Nghị viện thế giới lần thứ 132 vào tháng 3-4/2015, Ủy ban đối ngoại của Quốc hội đã đề nghị và tôi được “bật đèn xanh” biệt phái làm Phó Trưởng ban Thư ký quốc gia IPU-132 cho đến hết tháng 4/2015. Cuối năm 2015, tôi được Bộ cử đi làm Tham tán – Người thứ Hai (Phó Trưởng Cơ quan đại diện/Phó Đại sứ) tại Đại sứ quán Việt Nam tại Tây Ban Nha.

Đại sứ Lý Đức Trung với các sinh viên quốc tế tại một sự kiện giới thiệu về Việt Nam tại Israel. (Nguồn: ĐSQ Việt Nam tại Israel)

Hoàn thành nhiệm vụ tại Tây Ban Nha trở về nước vào tháng 3/2019, tôi lại quay trở lại Trung tâm Biên phiên dịch quốc gia công tác, chứng kiến Việt Nam và Liên minh châu Âu ký Hiệp định thương mại tự do EVFTA ngày 30/6/2019. Đến tháng 9/2019, tôi được cử tham gia chương trình đào tạo cao cấp lý luận và song song với đó là chương trình bồi dưỡng ngạch chuyên viên cao cấp. Đến tháng 6/2021, tôi đã hoàn thành mọi chương trình đào tạo, trong đó có cả nội dung bồi dưỡng về an ninh quốc phòng dành cho đối tượng 2. Trong bối cảnh dịch Covid-19 diễn biến phức tạp cả trong và ngoài nước, tôi đã xung phong đăng ký đi công tác nhiệm kỳ với tư cách là thủ trưởng Cơ quan đại diện. Ngày 17/10/2021, Chủ tịch nước đã ký quyết định tiến cử tôi làm Đại sứ đặc mệnh toàn quyền nước Cộng hòa XHCN Việt Nam tại Nhà nước Israel.

Sau một thời gian chuẩn bị, ngày 8/5/2022, tôi đã đặt chân lên Đất Thánh, chính thức nhận nhiệm sở. Như vậy, sau đúng 20 năm kể từ khi chính thức được tuyển dụng vào ngành Ngoại giao, tôi đã trở thành Đại sứ tại Israel, nơi cách mảnh đất khởi phát tích truyện “Nghìn lẻ một đêm” chừng 2.000 km nhưng đầy duyên nợ với Israel. Ba mươi năm sau kể từ khi bén duyên với ngành Ngoại giao tháng 9/1995, từ một sinh viên háo hức muốn biết cái “bắt tay nồng ấm” như thế nào, tôi có thể nhận được rất nhiều cái “bắt tay nồng ấm” của bạn bè quốc tế và Israel chúc mừng tôi hoàn thành nhiệm vụ tại Israel.