Họa sĩ Văn Dương Thành và cái duyên với quà tặng ngoại giao

Trong cuộc đời làm họa sĩ, không phải ai cũng có nhiều cơ duyên được sáng tác quà tặng ngoại giao như Văn Dương Thành. Với chị, đây không chỉ là niềm vinh dự, mà còn là nhiệm vụ thú vị với khá nhiều thử thách.

Nét đẹp thiên nhiên trong tranh gốm ‘Tình hữu nghị Việt Nam-Hoa Kỳ’ 'Việt Nam: Thiên đường mơ ước' ở Hà Lan Khai mạc triển lãm của cố họa sỹ Mai Trung Thứ tại Pháp

Chiếc khăn tranh lụa được Văn Dương Thành làm tặng Công nương Đan Mạch Mary Elizabeth vào tháng 11/2022. (Ảnh: NVCC)

Tôi gặp họa sĩ Văn Dương Thành tại nhà riêng khi chị vừa hoàn thành tác phẩm được Văn phòng Chủ tịch nước giao phó là sáng tác một bức tranh trên khăn lụa để tặng Công nương Đan Mạch Mary Elizabeth nhân chuyến thăm Việt Nam. Không phải lần đầu thực hiện công việc này, nhưng mỗi sự kiện và mỗi nhân vật đều là trải nghiệm mới với sự chuẩn bị kỳ công của chị…

Những tặng phẩm độc đáo

Để thực hiện tác phẩm, chị tìm hiểu rất kỹ về đất nước và con người, từ đó tìm chủ đề, chất liệu và bố cục vẽ thích hợp. Những sáng tác của chị đã trở thành kỷ vật của các nguyên thủ khi họ tới Việt Nam như Tổng thống Mỹ Jimmy Carter, Tổng thống Mỹ Barack Obama…

Họa sĩ nhớ lại khi Tổng thống Obama có chuyến thăm chính thức Việt Nam năm 2016, chị nhận được hai thư điện tử của AMCHAM (Hiệp hội Thương mại Mỹ) và Đại sứ quán Mỹ tại Việt Nam mời tham dự buổi trò chuyện của ông với nhân sĩ, trí thức, doanh nhân tại Trung tâm Hội nghị quốc gia Mỹ Đình.

Qua tìm hiểu, chị biết ông Obama từng trải qua tuổi thơ với khá nhiều biến cố, nhưng nỗ lực không ngừng để có thể trở thành Tổng thống của một cường quốc lớn. Khi đến Việt Nam, vị Tổng thống ấy luôn gần gũi và thân thiện, có thể ngồi quán ven đường và trò chuyện hỏi thăm những người lao động bình thường. Bởi vậy, bức tranh dành tặng ông chị không vẽ những gì lớn lao, mà chỉ vẽ một con phố rất bình dị của Hà Nội.

Văn Dương Thành đã vẽ bức tranh với đầy ắp cảm xúc, điểm những hàng cây xanh mướt vươn cao và nắng vàng ấm áp toả lên những mái phố. Một tuần sau, khi Tổng thống Obama về lại Nhà Trắng, ông đã bất ngờ viết một bức thư cảm ơn đầy thân tình gửi về tận nhà riêng cho chị.

Trong triển lãm “Phong cảnh Naples - Kỷ niệm ấu thơ” diễn ra từ ngày 27/6 - 27/7 tại thành phố Assisi (Italy), nữ họa sĩ cũng đã hoàn thành bức tranh Hồ Gươm đêm giao thừa tặng Tổng thống Italy Sergio Mattarella và bức tranh Biển Vịnh Hạ Long tặng Tổng thống Malta George Vella.

Nhận xét về tranh của chị, Thị trưởng thành phố Assisi Stefania Proietti khẳng định, Văn Dương Thành, với lòng nhiệt huyết và tài năng nghệ thuật đặc sắc đã mở cánh cửa cho hội họa Việt Nam đến Italy và thế giới. Những hình ảnh về hai nước trong tranh của chị như một viên ngọc quý làm đẹp thêm thành phố Assisi - Thành phố Di sản thế giới được UNESCO công nhận.

Những năm gần đây, họa sĩ Văn Dương Thành được biết đến với những bức tranh thực hiện trên khăn lụa dành tặng cho các nữ nhân vật đặc biệt như Phu nhân Tổng thống Donald Trump và Phu nhân Chủ tịch Kim Jong-un nhân dịp Hội nghị Thượng đỉnh Mỹ - Triều tại Hà Nội hồi tháng 2/2019; Công chúa kế vị của Vương quốc Thuỵ Điển Victoria Ingrid Alice Desiree thăm chính thức Việt Nam vào tháng 5/2019; gần đây nhất là Công nương Đan Mạch Mary Elizabeth thăm Việt Nam vào tháng 11/2022.

Những tác phẩm vẽ trên lụa được người thưởng lãm đánh giá cao bởi nét bút tinh tế và giàu cảm xúc. Mỗi khi được sáng tác những quà tặng này, chị lại dành nhiều đêm trăn trở từ lên ý tưởng đến thực hiện.

Bên cạnh những nét cọ thì những thước lụa tơ tằm nguyên chất được dệt tay kỹ càng giúp cảm hứng vẽ hoa của Văn Dương Thành được thăng hoa. Điểm độc đáo là chị đã chọn chất liệu lụa dệt sợi kép, vừa có thể treo thành bức tranh, vừa là tấm khăn choàng mềm mại. Dù cùng một ý tưởng về thiên nhiên, nhưng mỗi bức tranh lại được thực hiện với bố cục, chi tiết và họa sắc khác nhau phù hợp với từng người.

Họa sĩ kể: “Trước khi thực hiện tác phẩm, tôi đã đọc kỹ về tiểu sử và sở thích của từng người để lựa chọn bố cục và màu sắc phù hợp”. Chẳng hạn biết Công chúa kế vị của Vương quốc Thụy Điển Victoria Ingrid Alice Desiree yêu thích màu xanh và vàng nên trong quà tặng, chị đã sử dụng hai màu sắc này làm chủ đạo và kết hợp một cách hài hòa.

“Với tấm khăn dành tặng Công nương Đan Mạch Mary Elizabeth, thời gian sáng tạo ngắn, tôi đã khá lo lắng và thức nhiều đêm để sáng tác. Cuối cùng, tôi cũng đã hoàn thành tác phẩm được Văn phòng Chủ tịch nước giao phó và được biết Công chúa rất hài lòng khi khoác tấm khăn này”.

Phu nhân cố Thủ tướng Thụỵ Điển Olof Palme tiếp họa sĩ Văn Dương Thành, năm 1986. (Ảnh: NVCC)

Vẽ bằng cả tấm lòng

Họa sĩ Văn Dương Thành tâm sự, một trong những tác phẩm quý giá trong sự nghiệp của chị là những bức tranh chân dung về các nguyên thủ và danh nhân vĩ đại của thế giới. Những bức tranh này đều được chị vẽ hết sức tâm huyết, với lòng trân trọng và những tình cảm đặc biệt.

Để thực hiện tác phẩm, trước khi đặt nét cọ, chị thường đọc các tài liệu về tiểu sử, xuất thân, đất nước nơi họ sinh ra và lớn lên. Chị cũng tìm hiểu sâu về phong cách, tâm hồn và tôn giáo để mỗi bức họa lại đem đến niềm vui cho người nhận.

Điển hình như, bức chân dung cố Thủ tướng Thụy Điển Olof Palme – một người bạn lớn của Việt Nam, được họa sĩ Văn Dương Thành sáng tác dành tặng cho phu nhân của ông là bà Lisbeth Palme. Bà đã tiếp đón chị tại Bộ Ngoại giao Thụy Điển vào năm 1986 và nhận bó hoa của Thủ tướng Phạm Văn Đồng gửi tặng cùng bức tranh.

Chị kể: “Cố Thủ tướng Thuỵ Điển xuất thân từ gia đình giàu có, học ở Mỹ. Ông luôn đứng về phía nhân dân, có tình cảm đặc biệt với Việt Nam. Ông từng xuống đường biểu tình phản đối chiến tranh ở Việt Nam.

Cần phải thực sự hiểu con người cùng tấm lòng của chính trị gia đáng kính này mới có thể vẽ một bức chân dung đẹp và chân thực. Tôi đã vẽ ông bằng rất nhiều cảm xúc và khi trao tặng cho phu nhân cố Thủ tướng, bà đã xúc động rơi nước mắt”.

Năm 2019, vào dịp Lễ kỷ niệm 150 năm ngày sinh Anh hùng dân tộc Ấn Độ Mahatma Gandhi (2/10/1869-2/10/2019), Đại sứ quán Ấn Độ tại Việt Nam đã mời họa sĩ Văn Dương Thành sáng tác tranh chân dung về ông.

Trong suốt 10 ngày, chị đã vẽ được ba bức chân dung Mahatma Gandhi cùng với tình yêu và niềm kính trọng vô bờ với Ngài. Một trong ba bức đã được chị tặng cho Đại sứ quán Ấn Độ tại Hà Nội. Trong các bức họa, màu xanh lá cây và màu vàng là lá cờ của Ấn Độ, màu trắng thể hiện cuộc sống thanh bạch, màu vàng và xanh da trời là biểu tượng của của lý tưởng, chân lý của Mahatma Gandhi luôn rực sáng.

Quá trình hoạt động nghệ thuật của họa sĩ Văn Dương Thành đã truyền cảm hứng cho công chúng trong và ngoài nước, tăng thêm tình hữu nghị và sự hiểu biết Việt Nam đối với bạn bè quốc tế.

Họa sĩ Văn Dương Thành bên các bức vẽ chân dung Anh hùng dân tộc Ấn Độ Mahatma Gandhi, năm 2019. (Ảnh: NVCC)

Là một trong những họa sĩ tài năng của châu Á, Văn Dương Thành lớn lên ở Hà Nội và học 12 năm tại Đại học Mỹ thuật Việt Nam. Bà làm việc tại Viện Nghiên cứu Văn hóa, Bộ Văn hóa từ năm 1981-1987. Hiện tại, bà giành thời gian dạy học, làm việc tại hai nơi Thụy Điển và Hà Nội, tích cực hoạt động từ thiện.

Các tác phẩm của bà được Bảo tàng Quốc gia Việt Nam sưu tập lần đầu tiên khi 20 tuổi. Kể từ đó, nhiều tác phẩm đã được 13 Viện Bảo tàng Nghệ thuật Quốc gia trên thế giới như Việt Nam, Ấn Độ, Trung Quốc, Mông Cổ, Singapore, Ba Lan, Romania, Moldova, Tây Ban Nha và Thụy Điển sưu tập.

Bà đã thực hiện hơn 2.000 bức tranh và 100 cuộc triển lãm cá nhân.

Văn Dương Thành đã đạt được nhiều giải thưởng trong đó có giải “Nghệ thuật kiệt xuất quốc tế” 1995 và 1997 của CFMI USA-France và “Vinh danh nước Việt” năm 2007 tại Văn Miếu Quốc Tử Giám, Hà Nội.