Khâm Thiên - Kí ức người ở lại

Những ngày giữa tháng 12, trong cái se lạnh của tiết trời Hà Nội, tôi gặp ông Nguyễn Văn Cầu - nhân chứng của trận “Điện Biên phủ trên không” 45 năm trước...
Theo dõi Baoquocte.vn trên
TIN LIÊN QUAN
tin nhap 20171222092646 Tưởng niệm các nạn nhân bị bom Mỹ sát hại ở Khâm Thiên
tin nhap 20171222092646 “Chiến thắng Hà Nội – Điện Biên Phủ trên không – trí tuệ và bản lĩnh VN”

Ông tiếp tôi trong căn nhà ấm áp, giản dị, treo nhiều tấm ảnh đã cũ ở ngõ Sân Quần, Khâm Thiên. Ngoài 80 tuổi, nhưng ông Cầu vẫn khá minh mẫn. Ánh mắt đượm buồn, ông nói: “Tôi không thể nào quên được những ngày tháng ác liệt ấy”.

Cơn ác mộng

Kí ức như ùa về, ông Cầu kể, đó là ngày 26/12/1972, cái lạnh cắt da cắt thịt, chín giờ tối, ông phải đi trực chiến tại nhà máy in Hà Nội, ở nhà chỉ có vợ và con. Khoảng 22 giờ 45 phút, đèn điện bỗng nhiên vụt tắt, cả bầu trời tối đen như mực. Những tiếng nổ đinh tai nhức óc vang lên, kéo theo những đám cháy lớn. Ông chạy bộ về nhà, trước mắt là cảnh tượng kinh hoàng: cả khu phố Khâm Thiên bị san phẳng…

tin nhap 20171222092646
Ông Nguyễn Văn Cầu mất đi 5 người thân trong trận bom tháng 12/1972.

“Cứ thế, tôi tìm đường về nhà nhưng biết tìm vợ con ở đâu khi nhà cửa chỉ còn là những đống đổ nát? Không thấy vợ con đâu, lòng tôi đau như xát muối khi những tiếng khóc, sự hoảng loạn của kẻ sống tìm người thân cứ rên rỉ bên tai”, ông Cầu xót xa kể lại.

Sau đó, nuôi hy vọng vợ con còn sống, ông lại trở về nhà máy để tiếp tục làm nhiệm vụ trực chiến. Cả đêm ấy, ông như người không hồn, thao thức chỉ mong trời nhanh sáng để về nhà tìm vợ con. Ban đêm, cảnh tượng phố Khâm Thiên ngày ấy đã hoang tàn, ban ngày nhìn sự tàn phá của B52 càng khốc liệt hơn.

Ông Cầu chậm rãi kể: “Dường như khi ấy, tôi không thể khóc được nữa, đau, đau lắm, đứng ở đầu phố có thể nhìn rõ cuối phố. Điều đáng sợ đã đến, dù không muốn tin, nhưng sự thật là hầm trú ẩn chứa gần 50 người, trong đó có vợ và con tôi, em trai tôi, hai đứa cháu của chị gái tôi đều đã chết. Nhiều người không tìm thấy xác, vợ tôi chỉ còn nửa thân…”.

Nói đến đây, ông nấc lên thành tiếng: “Con tôi và nhiều người trong hầm đã bị tan vào đất đá. Trong đời người, còn cú sốc nào lớn hơn, còn nỗi đau nào sâu hơn thế? Một lúc tôi vừa mất vợ, mất con, mất em, mất cháu, nỗi đau chồng chất nỗi đau”.

Lau vội dòng nước mắt chảy trên má, ông Cầu kể tiếp, khi ấy ông như kẻ chết đi sống lại. Những người còn sống sót trong trận mưa bom kinh hoàng ấy hoảng loạn tìm người thân. Người đào, người bới, những niềm hy vọng bị tắt ngấm khi lần lượt xác người được tìm ra hoặc có nhiều người còn không thấy xác.

Hòa trong tiếng máy bay phản lực Mỹ vẫn tiếp tục ném bom xuống ngoại thành Hà Nội là tiếng khóc tập thể. Người chết đau một, người sống đau mười, với ông Cầu, ngày ấy như một cơn ác mộng.

Cùng chung nỗi đau với gia đình ông Cầu, trong cái đêm 26/12/1972 khủng khiếp ấy, toàn bộ sáu khối phố Khâm Thiên gần như bị san bằng, xóa sạch. Gần 2.000 ngôi nhà bị sập, trong đó có tới 534 nhà bị phá hủy hoàn toàn. Gần 300 người bị giết, trong đó chủ yếu là phụ nữ và trẻ em… Để rồi, ngày 26/12 (ngày 21/11 âm lịch) trở thành ngày giỗ chung của hàng trăm gia đình ở phố Khâm Thiên.

Nay, tôi không cầm được lòng khi đọc lại những câu thơ của nhà thơ Lưu Quang Vũ tái hiện lại Khâm Thiên ngày ấy:

“… phố Khâm Thiên ầm ầm

đổ sụp/tiếng người la khủng khiếp xé đêm dài… /… tiếng xẻng cuốc bới người trong gạch vụn/phố đông đúc thành bãi bằng đổ nát”...

Vượt lên bi kịch của chiến tranh

Giữa nhịp sống tấp nập hôm nay có những khoảng lặng đầy thiêng liêng của hồi ức về tháng 12 rực lửa bầu trời Hà Nội năm xưa. Ai đó nói, không thể sống mãi với quá khứ, nhưng có nỗi đau không phải cố chôn sâu là có thể quên. 45 năm đã trôi qua, với cựu chiến binh, cán bộ hưu trí Nguyễn Văn Cầu, mọi chuyện cứ như ngày hôm qua. “Chưa bao giờ tôi bị cú sốc lớn như thế, nhưng tôi hiểu trong chiến tranh luôn có mất mát, đau thương”, ông Cầu tâm niệm.

Đời người với “hỉ, nộ, ái, ố”, vẫn còn đó những cơn ác mộng về mỗi đêm của ông, vẫn còn đó những nỗi đau chưa lành sẹo. Dừng đôi chút, ông Cầu nói: “Biết thế, nhưng tôi thấy mình không thể vật vã, u sầu mãi với nỗi đau mà phải biết nén đau thương. Mình vẫn phải sống, phải vươn lên, phải xây dựng gia đình và nuôi dạy con cái trưởng thành để đền đáp sự hy sinh của những người đã khuất”.

Ông Cầu tâm sự: “Khi ấy, ba đứa con tôi đều còn rất bé, đứa lớn mới hơn chục tuổi, một đứa lên bảy, một đứa khoảng một tuổi. Tôi phải đi một bước nữa để có người trông nom gia đình, dạy dỗ các con để tôi yên tâm công tác. Rồi tôi có thêm hai con với người vợ mới”. Giờ các con ông đều đã trưởng thành và thành đạt ở những lĩnh vực khác nhau, bù đắp phần nào cho những mất mát trong quá khứ. Ông còn khoe đã có bốn đứa chắt rồi…

Trong câu chuyện với tôi, cựu chiến binh, người cán bộ hưu trí ấy vẫn run run khi kể về ngày xưa. “Năm năm, mười năm sau, nếu thế hệ chúng tôi không còn, ai sẽ kể lại quá khứ cho thế hệ trẻ? Tôi chỉ mong thanh niên phải biết ghi nhớ những ngày tháng chiến đấu hào hùng, kiên cường của quân dân ta, phấn đấu học tập để xây dựng quê hương, đất nước”, ông Cầu trăn trở.

Ngày nay, phố Khâm Thiên đã “thay áo mới”, rộn ràng, tấp nập. Nhưng con phố của một thời đạn bom ấy vẫn khắc ghi trong kí ức của những người ở lại – một Khâm Thiên đau thương và dũng cảm. Tôi hiểu, bản hùng ca “Điện Biên Phủ trên không” còn vang mãi và có những trang sử ghi bằng máu và nước mắt như thế... 

tin nhap 20171222092646
"Chuyến đi giữa kí ức và tương lai"

Là đầu đề bài viết của nhà bình luận Massimo Gaggi trên tờ Corriere della Sera (Italy) về chuyến thăm Việt Nam của Tổng thống ...

tin nhap 20171222092646
Nhà thơ Phạm Tiến Duật và "Những vòng tròn đồng tâm"

Tâm của "Những vòng tròn đồng tâm" ấy, là Trường Sơn chống Mỹ. Trong 14 năm tại ngũ của mình (1965-1977), thi sĩ đã có ...

tin nhap 20171222092646
Trường Sa trong ký ức

Đã gần tròn 20 năm sau ngày bộ đội PK-KQ đặt chân lên quần đảo Trường Sa. Rất nhiều thế hệ cán bộ, chiến sĩ ...

Yến Nguyệt

Đọc thêm

Cập nhật bảng giá xe hãng VinFast mới nhất tháng 6/2026

Cập nhật bảng giá xe hãng VinFast mới nhất tháng 6/2026

Bảng giá xe hãng VinFast của các dòng xe VF 3, VF 6, VF 8, VF 8 All New, VF 7, MPV VF7, VF 5, VF 9, Limo Green, EC ...
Tử vi 12 cung hoàng đạo Chủ Nhật 14/6/2026: Cự Giải có vận trình rực rỡ

Tử vi 12 cung hoàng đạo Chủ Nhật 14/6/2026: Cự Giải có vận trình rực rỡ

Tử vi hôm nay 14/6/2026 của 12 cung hoàng đạo – Ma Kết, Bảo Bình, Song Ngư, Bạch Dương, Kim Ngưu, Song Tử, Cự Giải, Sư Tử, Xử Nữ, Thiên ...
Lịch thi đấu bóng đá hôm nay 14/6 và sáng 15/6: Lịch thi đấu World Cup 2026 - Đức vs Curacao, Hà Lan vs Nhật Bản

Lịch thi đấu bóng đá hôm nay 14/6 và sáng 15/6: Lịch thi đấu World Cup 2026 - Đức vs Curacao, Hà Lan vs Nhật Bản

Lịch thi đấu bóng đá hôm nay 14/6 và sáng 15/6: Lịch thi đấu vòng bảng World Cup 2026 - Đức vs Curacao, Hà Lan vs Nhật Bản...
Bài tarot hôm nay 14/6: Năng lượng tổng thể của ngày hôm nay sẽ như thế nào?

Bài tarot hôm nay 14/6: Năng lượng tổng thể của ngày hôm nay sẽ như thế nào?

Hãy chọn một lá bài tarot ở bài viết dưới, bạn sẽ khám phá được thông điệp về năng lượng tổng thể của ngày hôm nay.
Kết quả xổ số hôm nay ngày 13 tháng 6: XSHCM, XSBP, XSHG, XSLA và XSMN 13/6/2026

Kết quả xổ số hôm nay ngày 13 tháng 6: XSHCM, XSBP, XSHG, XSLA và XSMN 13/6/2026

XSMN 13-6, Trực tiếp kết quả xổ số miền Nam 13-6-2025. Kết quả xổ số hôm nay 13-6, được các công ty XSHCM, XSBP, XSHG, XSLA... công bố.
Lịch cúp điện Thành phố Huế hôm nay ngày 14/6/2026

Lịch cúp điện Thành phố Huế hôm nay ngày 14/6/2026

Thông tin lịch cúp điện tại Thành phố Huế theo từng khu vực được cập nhật mới nhất từ Điện lực miền Trung ngày 14/6/2026.
Các mốc thời gian quan trọng sau kỳ thi tốt nghiệp THPT 2026

Các mốc thời gian quan trọng sau kỳ thi tốt nghiệp THPT 2026

Sau khi thi tốt nghiệp THPT năm 2026, thí sinh cần lưu ý các mốc thời gian quan trọng để chuẩn bị tốt các bước tiếp theo.
Trường THPT Chuyên Khoa học Xã hội và Nhân văn Hà Nội công bố điểm chuẩn lớp 10 năm 2026

Trường THPT Chuyên Khoa học Xã hội và Nhân văn Hà Nội công bố điểm chuẩn lớp 10 năm 2026

Trường ĐH Khoa học Xã hội và Nhân văn Hà Nội vừa công bố điểm thi, điểm chuẩn lớp 10 Trường THPT Chuyên Khoa học Xã hội và Nhân văn.
Năm nay, Bộ GD&ĐT áp dụng cách chấm mới với môn Ngữ văn

Năm nay, Bộ GD&ĐT áp dụng cách chấm mới với môn Ngữ văn

Bộ GD&ĐT áp dụng phương pháp chấm thi theo rubric cho môn Ngữ văn, nhằm tăng tính khách quan và công bằng trong kỳ thi tốt nghiệp THPT.
Nhìn lại các con số về kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026

Nhìn lại các con số về kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026

Kỳ thi tốt nghiệp THPT 2026 an toàn với hơn 1,21 triệu thí sinh tham dự, không có hiện tượng tiêu cực, gian lận có tổ chức nào được phát hiện.
Họp báo kỳ thi tốt nghiệp THPT 2026: Đề Ngữ văn gây nhiều tranh cãi, Bộ GD&ĐT nói gì?

Họp báo kỳ thi tốt nghiệp THPT 2026: Đề Ngữ văn gây nhiều tranh cãi, Bộ GD&ĐT nói gì?

Kỳ thi tốt nghiệp THPT 2026 với nhiều ý kiến trái chiều về đề thi Ngữ văn như sự chênh lệch trong điều kiện tiếp cận thông tin của học sinh.
Kỳ thi tốt nghiệp THPT: 74 thí sinh vi phạm quy chế bị đình chỉ thi

Kỳ thi tốt nghiệp THPT: 74 thí sinh vi phạm quy chế bị đình chỉ thi

Trong kỳ thi tốt nghiệp THPT 2026, cả nước có 74 thí sinh vi phạm quy chế bị đình chỉ thi, trong đó có 69 em mang điện thoại.
Ung thư ở người trẻ gia tăng: Những dấu hiệu cảnh báo không nên bỏ qua

Ung thư ở người trẻ gia tăng: Những dấu hiệu cảnh báo không nên bỏ qua

Ngày càng nhiều người dưới 50 tuổi mắc ung thư. Chuyên gia cảnh báo các dấu hiệu sớm, yếu tố nguy cơ và cách giảm nguy cơ mắc bệnh.
Cách chế biến khoai tây chuẩn khoa học cho người giảm cân

Cách chế biến khoai tây chuẩn khoa học cho người giảm cân

Nếu được nấu đúng cách, khoai tây có thể trở thành nguồn carbohydrate lành mạnh, giúp kéo dài cảm giác no và hỗ trợ kiểm soát cân nặng.
6 đồ uống tự nhiên giàu vitamin C bổ sung năng lượng cho cơ thể

6 đồ uống tự nhiên giàu vitamin C bổ sung năng lượng cho cơ thể

Vitamin C là dưỡng chất quan trọng đối với hệ miễn dịch, bổ sung vitamin C hỗ trợ cơ chế phòng vệ tự nhiên của cơ thể và giúp bảo vệ sức khỏe.
Bảo vệ da mùa Hè: Tránh ngay 5 thói quen gây lão hóa sớm

Bảo vệ da mùa Hè: Tránh ngay 5 thói quen gây lão hóa sớm

Chỉ chống nắng khi ra ngoài lâu, để da mất nước, lạm dụng điều hòa hay tắm nắng có thể đẩy nhanh quá trình lão hóa da.
Ứng dụng AI trong y tế: Hỗ trợ sàng lọc ung thư, phát hiện sớm bệnh tim mạch

Ứng dụng AI trong y tế: Hỗ trợ sàng lọc ung thư, phát hiện sớm bệnh tim mạch

Trí tuệ nhân tạo đang được ứng dụng mạnh mẽ trong y tế, hứa hẹn nâng cao chất lượng dịch vụ và trải nghiệm cho người bệnh.
Bước ngoặt y học: Lần đầu tiên AI tham gia trực tiếp ca mổ tại Anh

Bước ngoặt y học: Lần đầu tiên AI tham gia trực tiếp ca mổ tại Anh

Lần đầu tiên tại Vương quốc Anh, các bác sĩ đã sử dụng một công cụ trí tuệ nhân tạo (AI) trong quá trình phẫu thuật trực tiếp.
Phiên bản di động