Khi đồng USD không còn là ‘cây gậy’ quyền lực và 'quái vật' tiềm tàng lớn nhất bắt đầu rùng mình vươn dậy

Hạ Nhi
BRICS là thuật ngữ viết tắt của “Brazil, Nga, Ấn Độ, Trung Quốc và Nam Phi”. Thuật ngữ này có thể bắt nguồn từ báo cáo của Goldman Sachs năm 2001 về nền kinh tế của các nước đang phát triển. Ban đầu, phương Tây cho rằng liên minh kinh tế non trẻ này chẳng qua là một màn trình diễn phô trương.
Theo dõi Baoquocte.vn trên
Đồng tiền BRICS mới sẽ ảnh hưởng đến đồng đô la Mỹ như thế nào? Ảnh minh họa. (Nguồn: Nasdaq)
BRICS sẽ ảnh hưởng đến đồng USD như thế nào? Ảnh minh họa. (Nguồn: Nasdaq)

Theo bài viết trên trang National Interest, theo thời gian, khối BRICS đã chuyển đổi từ lý thuyết đơn thuần trong suy nghĩ của những người ở Phố Wall hồi đầu thế kỷ XXI để dần phát triển thành một “con dao tài chính” nhắm vào trung tâm của hệ thống kinh tế do Mỹ dẫn dắt.

"Trái tim đang đập" của nền kinh tế toàn cầu

Mỹ đã giành được vị trí trung tâm thương mại quốc tế vào giữa thế kỷ XX. Sau Thế chiến I, Mỹ trở thành chủ nợ ròng cho phần còn lại của các cường quốc đã kiệt quệ trên thế giới. Một lần nữa, vào cuối Thế chiến II, như Peter Hitchens ghi lại trong cuốn “Chiến thắng giả tạo: Ảo tưởng về Thế chiến II”, Washington đã dành nhiều thời gian để xóa bỏ vị thế thống trị một thời của London trong nền kinh tế thế giới.

Tin liên quan
Mỹ cam kết sát cánh cùng Pháp trong vấn đề Ukraine, Kiev cải thiện tình hình ở mặt trận phía Bắc, gặp khó ở phía Đông Mỹ cam kết sát cánh cùng Pháp trong vấn đề Ukraine, Kiev cải thiện tình hình ở mặt trận phía Bắc, gặp khó ở phía Đông

Từ đó, Mỹ duy trì vị thế thống trị kinh tế liên tục trong suốt thế kỷ XX bằng cách cô lập và kiềm chế đối thủ chính của mình trong Chiến tranh Lạnh là Liên Xô. Bị cô lập về mặt kinh tế với phần còn lại của thế giới, Liên Xô không thể cạnh tranh lâu dài với Mỹ. Hơn nữa, trong thời kỳ này, Mỹ đã bảo đảm được vị trí của đồng USD trở thành đồng tiền dự trữ chính.

Khi dầu mỏ được giao dịch bằng đồng USD, đồng bạc xanh của Mỹ thậm chí càng mạnh hơn trước. Vì Ngân hàng Dự trữ Liên bang (FED) có thể tự in tiền bất cứ khi nào họ cần, điều mà họ luôn làm, Mỹ có thể tự tài trợ cho chính họ theo những cách mà không quốc gia nào trên thế giới có thể làm.

Mỹ là nền kinh tế công nghiệp hóa duy nhất vẫn đứng vững sau Thế chiến II. Khi phần còn lại của thế giới phục hồi, Mỹ đi trước các đối thủ cạnh tranh kinh tế tiềm năng của họ từ 15-20 năm. Tất cả những yếu tố này đã tạo ra một vòng phản hồi tích cực, bảo đảm rằng chừng nào Mỹ vẫn là cường quốc kinh tế thống trị hệ thống toàn cầu, thâm hụt sẽ không thành vấn đề. Mỹ có thể chi tiêu hào phóng như họ muốn. Washington cũng có thể sử dụng vị trí quyền lực thống trị hệ thống tài chính thế giới của họ để tạo ra các vũ khí tài chính có sức tàn phá lớn, chẳng hạn như các biện pháp trừng phạt, nhằm gây tổn hại cho các quốc gia cạnh tranh hay mâu thuẫn với Mỹ.

Cơ quan chính sách đối ngoại của Mỹ đã quen với điều này. Các biện pháp trừng phạt chống lại Venezuela, Iran hay Triều Tiên, đã cho thấy tác dụng. Ý tưởng của Washington là sử dụng đòn bẩy kinh tế để làm nghèo các đối thủ của Mỹ, thay vì mạo hiểm gây chiến trực tiếp với họ.

Lạm dụng vị thế thống trị

Tuy nhiên, tính hiệu quả của các biện pháp trừng phạt theo thời gian đã bị nghi ngờ một cách có cơ sở. Washington cho rằng họ có thể trừng phạt các cường quốc khác, chẳng hạn như Nga.

Mọi thứ chỉ bắt đầu trở nên tồi tệ hơn đối với Nga khi xung đột ở Ukraine bùng phát vào năm 2022. Tuy vậy, điều bất ngờ đã xảy ra. Sau khi cú sốc ban đầu do các lệnh trừng phạt của phương Tây qua đi, nền kinh tế Nga không những sống sót mà còn bắt đầu phát triển mạnh, ngay cả khi phải đối mặt với các lệnh trừng phạt của Mỹ.

Đồng thời, nền kinh tế Mỹ phải trải qua thời kỳ hỗn loạn của chính họ. Đại dịch COVID-19 và các đợt phong tỏa toàn cầu sau đó đã phá vỡ chuỗi cung ứng mong manh. Hơn nữa, cả chính quyền cựu Tổng thống Trump và Tổng thống đương nhiệm Biden đều tăng chi tiêu ngân sách một cách “vô trách nhiệm”, đầu tiên là để chống lại sự suy thoái kinh tế do các lệnh phong tỏa gây ra, sau đó là để kích thích nền kinh tế đang ốm yếu (nhưng không có tác dụng).

Kết quả là lạm phát tăng vọt và lãi suất cũng vậy. Giá cả trở nên không thể chấp nhận được. Những người Mỹ thuộc tầng lớp trung lưu - trụ cột của nền kinh tế Mỹ - rơi vào tình trạng khó khăn nghiêm trọng.

Nhìn vào những xu hướng này, phần còn lại của thế giới, đặc biệt là các quốc gia ở Nam bán cầu, bắt đầu nghĩ rằng nền kinh tế Mỹ không thể tiếp tục phát triển. Nga và Trung Quốc, cảm thấy bị đe dọa bởi việc Mỹ sẵn sàng sử dụng đòn bẩy kinh tế của họ một cách bừa bãi, đã quyết định biến BRICS thành một thứ gì đó không chỉ là một thuật ngữ viết tắt nghe có vẻ hay ho.

Thách thức nhãn tiền

Các đối thủ phương Tây cho rằng dù điều gì xảy ra, khối BRICS do Trung Quốc và Nga dẫn đầu sẽ không bao giờ có thể thách thức trật tự kinh tế do Mỹ thống trị.

Tuy vậy, nền kinh tế Mỹ có vẻ không còn mạnh như trước đây. Thêm vào đó, nhiều quốc gia khác ở Nam bán cầu lo ngại rằng, đồng USD được vũ khí hóa có thể được sử dụng để chống lại họ và họ đang tìm kiếm giải pháp phòng ngừa điều đó.

Người ta cho rằng có lý do giải thích nguyên nhân tại sao nợ công và thâm hụt ngoài tầm kiểm soát của Mỹ lại quan trọng.

Với mức thâm hụt 1,5 nghìn tỷ USD, nợ công 35 nghìn tỷ USD và 1 nghìn tỷ USD tiền lãi phải trả trong năm nay, nếu đồng USD không còn là đồng tiền dự trữ chính của thế giới và đột nhiên xuất hiện một đối thủ thực sự của đồng bạc xanh, toàn bộ hệ thống tài chính Mỹ sẽ sụp đổ.

Chiến thắng cuối cùng cho Trung Quốc, Nga và rất nhiều đối thủ khác của Mỹ sẽ là làm tê liệt nền kinh tế Mỹ bằng cách xóa bỏ sự thống trị của đồng USD. Một khi đồng USD bị lật đổ, theo thời gian, việc in và chi tiêu đồng tiền của chính Mỹ trong mỗi năm tài chính trở nên bất khả thi.

"Quái vật" tiềm tàng

Theo bài viết, Đô đốc Hải quân Mỹ Mike Mullen có câu nói nổi tiếng rằng nợ công của Mỹ là mối đe dọa an ninh quốc gia lớn nhất mà nước Mỹ phải đối mặt. Ông ấy đã đúng.

Với việc phải gánh khoản nợ công khổng lồ và không ngừng chồng chất thêm trong khi sử dụng vị thế thống trị của đồng USD như một “cây gậy” chống lại các cường quốc khác, Washington đã tạo ra các điều kiện cần để biến khối BRICS nhỏ bé thành một "quái vật" thực sự đối với toàn bộ khu vực trong vài thập kỷ tới.

Khi điều đó xảy ra, cuộc sống ở Mỹ sẽ nhanh chóng trở nên ảm đạm và nước Mỹ từ siêu cường chỉ sau một đêm sẽ trở thành một cường quốc tầm trung đang đến hồi suy vong. Đó là những rủi ro khi khối kinh tế BRICS do Trung Quốc và Nga dẫn đầu đang dần gắn kết với nhau.

Giá vàng hôm nay 20/5/2024: Giá vàng có thể tăng lên mức 2.500 USD/ounce, bắt đầu 'thắt dây an toàn' và 'chạy đua'

Giá vàng hôm nay 20/5/2024: Giá vàng có thể tăng lên mức 2.500 USD/ounce, bắt đầu 'thắt dây an toàn' và 'chạy đua'

Giá vàng hôm nay 20/5/2024 ghi nhận tín hiệu lạc quan, có thể bằng hoặc vượt mức cao nhất mọi thời đại. Chiến lược gia ...

BRICS+ tổng lực 'tấn công' đồng USD - Giấc mơ viển vông hay trò chơi quyền lực?

BRICS+ tổng lực 'tấn công' đồng USD - Giấc mơ viển vông hay trò chơi quyền lực?

Đồng USD cho đến nay vẫn là loại tiền tệ được sử dụng rộng rãi nhất, chiến dịch của BRICS+ nhằm "phế ngôi vua" của ...

Ba Lan sẽ có hành động lớn nhất gần biên giới với Nga và Belarus, chi hơn nửa tỷ USD 'rước' vũ khí tầm xa của Mỹ

Ba Lan sẽ có hành động lớn nhất gần biên giới với Nga và Belarus, chi hơn nửa tỷ USD 'rước' vũ khí tầm xa của Mỹ

Ba Lan có kế hoạch tăng cường giám sát chống thiết bị bay không người lái (UAV) và phòng thủ quân sự trên mặt đất ...

Giá tiêu hôm nay 4/6/2024, tiếp tục tăng ‘siêu’ mạnh, đà đi lên vượt mọi dự báo lạc quan nhất, đâu là động lực?

Giá tiêu hôm nay 4/6/2024, tiếp tục tăng ‘siêu’ mạnh, đà đi lên vượt mọi dự báo lạc quan nhất, đâu là động lực?

Giá tiêu hôm nay 4/6/2024 tại thị trường trong nước tăng “siêu” mạnh ở một số địa phương trọng điểm, giao dịch từ 137.000 - ...

Vòng xoáy bạo lực cùng biến đổi khí hậu 'cuốn sạch' quyền con người ở Sahel, UNHCR kêu gọi khẩn

Vòng xoáy bạo lực cùng biến đổi khí hậu 'cuốn sạch' quyền con người ở Sahel, UNHCR kêu gọi khẩn

Ngày 7/6, Cao ủy Liên hợp quốc về người tị nạn (UNHCR) kêu gọi cộng đồng quốc tế hành động ngay lập tức để ngăn ...

Đọc thêm

Các hạ nghị sĩ Dân chủ Mỹ kêu gọi dỡ bỏ trừng phạt Cuba, hai nước láng giềng bày tỏ đoàn kết với Havana

Các hạ nghị sĩ Dân chủ Mỹ kêu gọi dỡ bỏ trừng phạt Cuba, hai nước láng giềng bày tỏ đoàn kết với Havana

Cuba hiện đang tiếp tục đối mặt với cuộc khủng hoảng kinh tế và năng lượng do ảnh hưởng của lệnh trừng phạt kéo dài của Mỹ hơn 60 năm ...
Tương lai nào cho ngành bán dẫn Nhật Bản?

Tương lai nào cho ngành bán dẫn Nhật Bản?

The Economist đặt câu hỏi: Triển vọng bán dẫn của Nhật Bản sẽ đi về đâu khi nước này đặt cược toàn bộ vào Rapidus - công ty duy nhất ...
Đội hình tình nguyện Du học sinh Việt Nam tại quê hương

Đội hình tình nguyện Du học sinh Việt Nam tại quê hương

Đội hình tình nguyện Du học sinh quy tụ sinh viên Việt Nam tại Thái Lan, Singapore, Australia và Vương quốc Anh trở về tham gia các hoạt động vì ...
Lịch cúp điện Thành phố Huế hôm nay ngày 16/7/2026

Lịch cúp điện Thành phố Huế hôm nay ngày 16/7/2026

Thông tin lịch cúp điện tại Thành phố Huế theo từng khu vực được cập nhật mới nhất từ Điện lực miền Trung ngày 16/7/2026.
Phường Quy Nhơn: Khát vọng vươn lên từ nền tảng mới

Phường Quy Nhơn: Khát vọng vươn lên từ nền tảng mới

Hội tụ đầy đủ lợi thế về vị trí, văn hóa và con người, phường Quy Nhơn đứng trước cơ hội lớn để bứt phá, trở thành phường kiểu ...
Hạt điều rang Hapro: Chất lượng đảm bảo từ Thương hiệu Quốc gia Vietnam Value

Hạt điều rang Hapro: Chất lượng đảm bảo từ Thương hiệu Quốc gia Vietnam Value

Tổng công ty Thương mại Hà Nội (Hapro) nhiều năm đưa hạt điều Việt Nam đến các thị trường quốc tế với dòng sản phẩm Hạt điều rang Hapro, hướng ...
Petrovietnam giữ vai trò chiến lược trong bảo đảm an ninh năng lượng, an ninh kinh tế và bảo vệ chủ quyền biển, đảo

Petrovietnam giữ vai trò chiến lược trong bảo đảm an ninh năng lượng, an ninh kinh tế và bảo vệ chủ quyền biển, đảo

Phó Thủ tướng Phạm Gia Túc nêu bật đánh giá Petrovietnam đã có những đóng góp quan trọng vào ổn định kinh tế vĩ mô, bảo đảm các cân đối lớn của nền kinh tế ...
Việt Nam có thể giải bài toán kép tăng trưởng và giảm phát thải nhờ đòn bẩy này

Việt Nam có thể giải bài toán kép tăng trưởng và giảm phát thải nhờ đòn bẩy này

Nâng hiệu quả sử dụng năng lượng thêm 10% có thể giúp GDP Việt Nam tăng khoảng 1%, đồng thời giảm phát thải và cải thiện thu nhập hộ gia đình.
Giá heo hơi hôm nay 15/7: Miền Bắc và miền Trung đồng loạt giữ giá đi ngang, vùng giá dao động từ 62.000 - 67.000 đồng/kg

Giá heo hơi hôm nay 15/7: Miền Bắc và miền Trung đồng loạt giữ giá đi ngang, vùng giá dao động từ 62.000 - 67.000 đồng/kg

Giá heo hơi hôm nay 15/7, ghi nhận biến động nhẹ tại hai tỉnh phía Nam, các địa phương tại miền Bắc và miền Trung đồng loạt giữ giá, đi ngang.
Giá nông sản hôm nay 15/7/2026: Giá cà phê trong nước tăng mạnh, vẫn còn cơ hội đi lên? Giá xăng dầu 'phi mã' trước nguồn cung hạn hẹp

Giá nông sản hôm nay 15/7/2026: Giá cà phê trong nước tăng mạnh, vẫn còn cơ hội đi lên? Giá xăng dầu 'phi mã' trước nguồn cung hạn hẹp

Báo Thế giới và Việt Nam cập nhật giá nông sản hôm nay 15/7/2026, giá cà phê, giá tiêu, giá gạo xuất khẩu... giao dịch trên thị trường quốc tế và trong nước:
SCG: Hơn 30 năm đồng hành cùng Việt Nam kiến tạo tương lai công nghiệp xanh bền vững

SCG: Hơn 30 năm đồng hành cùng Việt Nam kiến tạo tương lai công nghiệp xanh bền vững

Từ những khoản đầu tư tiên phong trải dài hơn ba thập kỷ, SCG – tập đoàn công nghiệp hàng đầu ASEAN – đang viết tiếp hành trình đồng hành cùng Việt Nam, không chỉ ...
Thực tiễn vận hành của ngành sản xuất bia Việt Nam trên hành trình tới Net Zero

Thực tiễn vận hành của ngành sản xuất bia Việt Nam trên hành trình tới Net Zero

Đối với ngành bia, Net Zero không chỉ là câu chuyện giảm phát thải trong phạm vi nhà máy mà còn là bài toán quản trị toàn bộ chuỗi giá trị, từ năng lượng, nước, ...
Bất động sản Công nghiệp 2026: Kiến tạo hệ sinh thái chuỗi cung ứng toàn cầu

Bất động sản Công nghiệp 2026: Kiến tạo hệ sinh thái chuỗi cung ứng toàn cầu

Đây là chủ đề trọng tâm được đề cập tại Diễn đàn Phát triển Khu công nghiệp Việt Nam (Vietnam Industrial Park Summit 2026) diễn ra ngày 10/7/2026 tại Hải Phòng.
Nền kinh tế lớn nhất châu Âu đầu tư sản xuất chip, quyết tâm ghi 'dấu ấn' EU trên bản đồ bán dẫn toàn cầu

Nền kinh tế lớn nhất châu Âu đầu tư sản xuất chip, quyết tâm ghi 'dấu ấn' EU trên bản đồ bán dẫn toàn cầu

Ngày 2/7, Tập đoàn sản xuất chất bán dẫn Infineon của Đức đã khánh thành nhà máy sản xuất vi mạch Smart Power Fab trị giá 5 tỷ Euro.
Sky Real - Đơn vị phân phối chính thức Cloud Icon L'Avenir

Sky Real - Đơn vị phân phối chính thức Cloud Icon L'Avenir

Sky Real trở thành đại lý phân phối chính thức dự án Cloud Icon L’Avenir vị trí đắt giá trên trục đường ven biển Độc Lập tại phía Đông Đắk Lắk.
Sky Real trở thành đơn vị phân phối chính thức IKI Village

Sky Real trở thành đơn vị phân phối chính thức IKI Village

Sky Real chính thức đảm nhận vai trò nhà phân phối chính thức dự án IKI Village - Khu căn hộ cao cấp được định vị theo xu hướng sống wellness đang là tâm điểm ...
Tập đoàn Đất Xanh tái cấu trúc toàn diện nhằm hướng tới mô hình tập đoàn bất động sản toàn cầu

Tập đoàn Đất Xanh tái cấu trúc toàn diện nhằm hướng tới mô hình tập đoàn bất động sản toàn cầu

Sáng 20/5, Công ty Cổ phần Tập đoàn Đất Xanh (HOSE: DXG) đã chính thức công bố tên gọi mới là Công ty Cổ phần BLUEMARQ GROUP, đồng thời cho ra mắt bộ nhận diện ...
Sky Real - Đại lý F1 phân phối chính thức dự án The Aspira

Sky Real - Đại lý F1 phân phối chính thức dự án The Aspira

Ngày 14/5, Sky Real chính thức nhận Giấy Chứng nhận Đại lý F1 Phân phối dự án The Aspira - biểu tượng sống năng lượng tiên phong giữa tâm mạch thành phố trẻ Dĩ An.
Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 15/7: Đồng USD chịu ảnh hưởng bởi dữ liệu lạm phát của Mỹ

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 15/7: Đồng USD chịu ảnh hưởng bởi dữ liệu lạm phát của Mỹ

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 15/7 cho thấy đồng USD chịu ảnh hưởng bởi dữ liệu lạm phát của Mỹ.
Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 14/7: Đồng USD nhích nhẹ vì tình hình Mỹ-Iran và dữ liệu lạm phát Mỹ

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 14/7: Đồng USD nhích nhẹ vì tình hình Mỹ-Iran và dữ liệu lạm phát Mỹ

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 14/7 ghi nhận đà tăng nhẹ của đồng USD do những diễn biến mới trong căng thẳng Mỹ-Iran và dữ liệu lạm phát Mỹ.
Bất động sản Công nghiệp 2026: Kiến tạo hệ sinh thái chuỗi cung ứng toàn cầu

Bất động sản Công nghiệp 2026: Kiến tạo hệ sinh thái chuỗi cung ứng toàn cầu

Đây là chủ đề trọng tâm được đề cập tại Diễn đàn Phát triển Khu công nghiệp Việt Nam (Vietnam Industrial Park Summit 2026) diễn ra ngày 10/7/2026 tại Hải Phòng.
Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 13/7: Triển vọng đồng USD phụ thuộc vào dữ liệu kinh tế Mỹ và tình hình Mỹ-Iran

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 13/7: Triển vọng đồng USD phụ thuộc vào dữ liệu kinh tế Mỹ và tình hình Mỹ-Iran

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 13/7 cho thấy triển vọng của đồng USD trong tuần này sẽ phụ thuộc vào dữ liệu kinh tế Mỹ và tình hình Mỹ-Iran.
Khai trương trụ sở kinh doanh tại Trung tâm Tài chính Quốc tế Việt Nam ở TP. HCM: Bước chuyển sang thị trường phía Nam của Ngân hàng MBV

Khai trương trụ sở kinh doanh tại Trung tâm Tài chính Quốc tế Việt Nam ở TP. HCM: Bước chuyển sang thị trường phía Nam của Ngân hàng MBV

Ngày 10/7, Ngân hàng TNHH MTV Việt Nam Hiện đại (MBV) đã khai trương trụ sở kinh doanh mới tại tòa nhà Trung tâm Tài chính Quốc tế Việt Nam ở TP. HCM (VIFC – ...
Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 10/7: Đồng USD giảm phiên thứ hai liên tiếp do căng thẳng Mỹ-Iran

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 10/7: Đồng USD giảm phiên thứ hai liên tiếp do căng thẳng Mỹ-Iran

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 10/7 cho thấy, trước bất ổn tại Trung Đông, đồng USD đã tiếp tục giảm phiên thứ hai liên tiếp.
Phiên bản di động