 |
| Khủng hoảng năng lượng đang khiến châu Âu 'đau đầu'. (Nguồn: Reuters) |
Sau nhiều tháng lo lắng về nguồn cung khí đốt từ Nga bị thu hẹp và giá cả tăng vọt, giờ đây, các nhà giao dịch - ít nhất là trong khoảng thời gian ngắn hạn - có thể yên tâm.
Trong một khoảng thời gian ngắn, giá khí đốt tự nhiên ở châu Âu đã chuyển sang mức âm. Thời điểm này, các nhà kinh doanh sẵn sàng trả tiền để lấy nguồn tài nguyên quý giá. Khí đốt là nguồn tài nguyên quan trọng đối với châu Âu, được sử dụng để sưởi ấm nhà cửa và duy trì hoạt động của các nhà máy.
Tin tốt bất ngờ
Nguồn cung cấp khí đốt của Nga chiếm hơn 40% tổng nhu cầu khí đốt của châu Âu. Đức, nền kinh tế lớn nhất khu vực, đã nhận được hơn một nửa lượng khí đốt tự nhiên từ điện Kremlin.
Sau nhiều tháng mạnh tay cắt giảm "dòng chảy" khí đốt cho châu Âu, Tổng thống Nga Putin nói vào tháng 10 rằng: "Quả bóng đang ở trong sân của Liên minh châu Âu (EU). Nếu họ muốn, thì 'vòi' có thể được bật lên".
Ông Franziska Holz, một chuyên gia năng lượng tại Viện Nghiên cứu Kinh tế Đức cho hay: “Châu Âu đã tự tin hơn rất nhiều và có thể vượt qua mùa Đông này mà không bị gián đoạn nguồn cung năng lượng".
Đằng sau sự tự tin này là các yếu tố làm giảm hiệu quả "vũ khí" năng lượng của Tổng thống Putin.
Theo các chuyên gia, những tin tức của châu Âu tại thời điểm này tốt một cách bất ngờ. Sự kết hợp của mức dự trữ khí đốt kỷ lục, nguồn cung cấp năng lượng thay thế từ Na Uy, mức tiêu thụ giảm đáng kể của các hộ gia đình và các ngành công nghiệp đã khiến châu Âu có vị thế mạnh hơn nhiều trong mùa Đông.
| Tin liên quan |
|
Khí đốt - 'trúng đòn' trừng phạt châu Âu, sức khỏe người khổng lồ năng lượng Nga Gazprom giờ ra sao? |
Hiện tại, khí đốt tại các cơ sở dự trữ của châu Âu đã gần đầy. Ông Holz đặt câu hỏi, châu Âu đã làm gì để hoàn thành mục tiêu này?
Đầu tiên, Na Uy bước vào thị trường khí đốt châu Âu. Hiện quốc gia này đã thay thế Nga trở thành nhà cung cấp khí đốt tự nhiên lớn nhất EU bằng cách tăng sản lượng để tận dụng tối đa nhu cầu từ các nước láng giềng.
Vào cuối tháng 9, các nhà lãnh đạo châu Âu cắt băng đã khánh thành một đường ống mới, mang thêm khí đốt từ Na Uy qua Biển Baltic đến Ba Lan. Kết quả là đường ống này đã mang lại lợi nhuận kỷ lục cho Na Uy và là một nguồn năng lượng đáng tin cậy cho khu vực.
Thứ hai, châu Âu nỗ lực ký kết các thỏa thuận mới với các nhà cung cấp khí đốt tự nhiên hóa lỏng (LNG) trên thế giới.
LNG thường được làm lạnh thành dạng lỏng và được vận chuyển bằng tàu container - chỉ chiếm một phần tương đối nhỏ trong cơ cấu thị trường năng lượng của châu Âu. Khí đốt được vận chuyển qua các đường ống dẫn từ Nga có giá rẻ hơn.
Việc Moscow cắt hầu hết các nguồn cung cấp của Nga đã dẫn đến sự gia tăng nhập khẩu LNG trên khắp châu Âu. Nguồn cung LNG của Mỹ cho châu Âu đã tăng hơn gấp đôi trong năm nay. Các lô hàng từ Qatar và các nhà cung cấp quốc tế khác cũng tăng lên đáng kể.
Trong 9 tháng năm 2022, nhập khẩu LNG của châu Âu đã tăng khoảng 65%.
Ông Marzec-Manser giải thích: “Sự sẵn có của LNG ở châu Âu tốt hơn nhiều so với dự đoán của nhiều người. Điều này giúp khu vực nhanh chóng tiến tới các mục tiêu về dự trữ khí đốt. Tính đến giữa tháng 11, các cơ sở lưu trữ trên khắp EU đã đầy hơn 95%, vượt xa mục tiêu 80% mà khối đề ra".
Song song với đó, người dân châu Âu cũng đang đóng một vai trò quan trọng trong nỗ lực "thoát ly" khí đốt Nga.
Trên khắp châu Âu, người dân giảm mạnh nhu cầu sử dụng khí đốt và các ngành công nghiệp cũng đã hoàn thành phần việc này.
Ông Holz cho hay, tại Đức, chính phủ đã tiến hành một chiến dịch quảng cáo, khuyến khích người dân hạn chế sử dụng năng lượng và mọi người đã hưởng ứng".
Một nghiên cứu gần đây ở Đức cho thấy, vào tháng 9, việc sử dụng khí đốt của các công ty nước này đã giảm khoảng 19%.
Chưa thể "thở phào"
Tuy nhiên, ngay cả khi các tin tốt dồn dập như vậy, các nhà lãnh đạo châu Âu chưa thể "thở phào nhẹ nhõm".
| Tin liên quan |
 'Phản đòn' trừng phạt từ phương Tây, kinh tế Nga đã sẵn sàng cho một cuộc lao dốc? |
Ông Marzec-Manser nhận thấy, mất nguồn cung từ Nga đồng nghĩa với việc khối lượng khí đốt của châu Âu thiếu hụt rất nhiều. Vì vậy, đợt lạnh đột ngột trong những tháng tới có thể có tác động đáng kể đến thị trường năng lượng khu vực.
Ngoài ra, điều khiến các chuyên gia thực sự lo lắng là điều gì sẽ xảy ra sau đó, khi mùa Đông kết thúc.
Ông Marzec-Manser nhận định: "Mức dự trữ khí đốt cao hiện nay được hỗ trợ bởi thực tế là nguồn cung của Nga khá ổn định thời gian qua. Năm tới, mọi chuyện sẽ rất khác. Nguồn cung khí đốt từ Nga sẽ không dễ dàng tăng trở lại, thậm chí, có thể giảm xuống bằng không".
Theo các chuyên gia, LNG có thể không đủ để lấp đầy khoảng trống khí đốt ở châu Âu. Có một rủi ro tiềm ẩn khác đối với khu vực này. Từ bên kia thế giới, sự trỗi dậy của nền kinh tế Trung Quốc có thể ảnh hưởng đến nhu cầu LNG.
Khi Bắc Kinh nới lỏng các biện pháp hạn chế vì đại dịch Covid-19, nền kinh tế lớn thứ hai sẽ phục hồi, nhu cầu LNG chắc chắn sẽ được thúc đẩy. Điều này sẽ gia tăng cạnh tranh trên thị trường LNG toàn cầu.
Như Chủ tịch Ủy ban Châu Âu (EC) Ursula von der Leyen đã nhận định vào đầu tháng này rằng: “Nga có thể quyết định cắt đứt hoàn toàn nguồn cung cấp khí đốt cho châu Âu. Công suất LNG toàn cầu sẽ tăng không đủ nhanh để lấp đầy khoảng trống này. Đặc biệt, sự cạnh tranh LNG với châu Á có thể khiến châu Âu gặp khó".
Nói cách khác, châu Âu đang làm tốt hơn nhiều người mong đợi và mùa Đông tới sẽ tốt hơn mọi người tưởng tượng. Song, trong số các nhà hoạch định chính sách và chuyên gia năng lượng, vẫn chưa có ai ăn mừng!
| Thu hút FDI: Việt Nam chỉ cần làm tốt hơn những điều đang làm Trao đổi với TG&VN, Viện trưởng Viện Nghiên cứu quản lý kinh tế Trung ương (CIEM) TS. Trần Thị Hồng Minh nhận định, các tổ ... |
| Khủng hoảng năng lượng: ‘Cai’ khí đốt Nga, Đức ‘đỏ mắt’ tìm nguồn thay thế, nước xa khó cứu lửa gần Khi năng lượng Nga bị trừng phạt, Đức tới châu Phi để kiếm tìm giải pháp thay thế nguồn cung khí đốt. Tuy nhiên, đây ... |
| Với các kịch bản kém lạc quan về quan hệ Nga-EU trong bối cảnh xung đột ở Ukraine, khi sang năm 2023 và 2024, người ... |
| Châu Âu: Tích lũy 'núi nợ' nhưng vẫn hào phóng 'vung tiền', người tiêu dùng mệt mỏi vì bão giá Cuộc khủng hoảng năng lượng và hệ lụy từ xung đột Nga-Ukraine là nguyên nhân tác động đến đời sống kinh tế và hàng hóa ... |
| Ngày 15/11, báo cáo cập nhật theo ngày của Cơ quan mạng lưới Liên bang (Đức) cho biết, tổng dự trữ khí đốt của nước ... |
