Khủng hoảng S-400 và F-35 đẩy mối quan hệ Mỹ - Thổ đến bờ vực

Trường Phan
TGVN. Mối quan hệ đồng minh Mỹ - Thổ Nhĩ Kỳ đang đứng trước nguy cơ đổ vỡ toàn diện nếu các nỗ lực đối thoại giữa các bên không đạt được tiếng nói chung, cũng như Ankara tiếp tục triển khai công nghệ tên lửa S-400 của Nga (được cho là đối thủ của tiêm kích F-35) trong quân đội nước này.
Theo dõi Baoquocte.vn trên
TIN LIÊN QUAN
Thổ Nhĩ Kỳ quyết mua S-400, Mỹ dừng chương trình bàn giao máy bay tiêm kích F-35
Hệ thống phòng không S-400 của Nga "đắt hàng"
khung hoang s 400 va f 35 day moi quan he my tho ben bo vuc tan vo
Tên lửa S-400 được cho là kì phùng địch thủ của máy bay F35 hiện nay. (Nguồn: International Interest)

Lầu Năm Góc "mệt mỏi" vì S-400

Theo hãng thông tấn Nga TASS, quân đội Nga trong tuần này đã tiến hành các cuộc tập trận bắn đạn thật cho các hệ thống tên lửa đất đối không S-400 miền Nam Astrakhan. Được biết, Nga sử dụng các loại máy bay tàng hình mang tên lửa Strizh-M, Favorit Kaban và tên lửa mục tiêu tầm thấp Armavir để tạo môi trường huấn luyện chiến đấu giả định, đặc biệt mô phỏng các cuộc tấn công của tiêm kích F-35. Kết quả là, tất cả các mục tiêu được chỉ định đều bị bắn hạ một cách tinh nhạy theo yêu cầu kiểm tra.

S-400 Triumf là hệ thống tên lửa đất đối không tầm xa hiện đại nhất có thể phát hiện và tiêu diệt máy bay, tên lửa hành trình và đạn đạo tấn công các mục tiêu ở phạm vi lên đến 400km, gấp 6 lần tốc độ ánh sáng, độ cao 30.000m và cũng có thể phóng siêu tên lửa đánh chặn 40N6.

S-400 cũng được cho là hệ thống phòng thủ duy nhất có khả năng đối đầu với máy bay chiến đấu tàng hình F-35 do Mỹ sản xuất. Những chiếc F-35 được thiết kế với công nghệ tàng hình phức tạp như sơn hấp thụ radar, vật liệu và các đường góc cạnh của thân máy bay, giúp chúng giảm nhiệt, xóa dấu vết và phát xạ điện từ để trốn tránh hệ thống radar.

Được cho là khắc tinh của của F35, tên lửa S-400 có khả năng xác định và theo dõi máy bay tàng hình và mục tiêu siêu thanh, cũng như có thể gần như vô hiệu hóa các tính năng nổi bật nhất của F-35. Đó là một trong những lý do khiến Mỹ đứng ngồi không yên khi Tổng thống Nga Vladimir Putin xuất khẩu rộng rãi S-400. Mỹ thậm chí đã áp đặt các biện pháp trừng phạt kinh tế đối với các nước mua hệ thống phòng thủ này, trong đó bao gồm cả đồng minh Thổ Nhĩ Kỳ.

Mong manh liên minh Mỹ-Thổ-NATO

Sau khi Mỹ thẳng tay gạt bỏ Thổ Nhĩ Kỳ tham gia vào “Chương trình máy bay chiến đấu F-35” vì đã mua hệ thống tên lửa S-400 chiến lược của Nga, Quốc hội Mỹ dự đoán sẽ tiến hành các biện pháp trừng phạt thứ cấp đối với Ankara. Tất cả những đòn trừng phạt này sẽ đẩy mối quan hệ liên minh Mỹ-Thổ đến bờ vực. Điều đó càng làm cho Mỹ và phương Tây lo ngại rằng Thổ Nhĩ Kỳ sẽ “dứt khoát quay lưng” với NATO để theo đuổi các mối quan hệ đối tác thay thế.

khung hoang s 400 va f 35 day moi quan he my tho ben bo vuc tan vo
Các chiến thuật của F-35 có thể bị bắt bài nếu triển khai chung với tên lửa S-400 trên bầu trời Thổ Nhĩ Kỳ. (Nguồn: International Interest)

Giới chuyên gia nhận định, mặc dù thỏa thuận quân sự mang tính “chọc ngoáy” như S-400 có thể coi là tín hiệu báo trước cho sự ra đời một liên minh nồng ấm Nga-Thổ sắp tới, thế nhưng kể từ sau Chiến tranh Lạnh đến nay, Ankara luôn đứng bên kia chiến tuyến đối nghịch với Nga rõ nét trong các cuộc chiến ở Syria, Libya, thậm chí cả xung đột Azerbaijan và Armenia.

Vậy nên, nhiều ý kiến cho rằng, mối quan hệ Mỹ-Thổ vẫn còn nhiều cơ hội hàn gắn thông qua các thỏa thuận từ các hoạt động đối ngoại. Cụ thể, trước mắt, là các bên tăng cường tham gia vào các dự án đối thoại liên minh Mỹ-Thổ-NATO giữa viện Carnegie Europe từ phía Mỹ và Trung tâm Nghiên cứu Chính sách Đối ngoại và Kinh tế (EDAM) của Thổ Nhĩ Kỳ phối hợp tổ chức.

Cái giá của S-400 có quá đắt với Thổ?

Từ quan điểm quân sự, hành động mua sắm tên lửa S-400 của Ankara sẽ gây ra những trở ngại kỹ thuật tối kỵ đối với việc vận hành các vũ khí quân sư của Mỹ-NATO, cụ thể là hoạt động của máy bay chiến đấu tàng hình F-35 trong không phận Thổ Nhĩ Kỳ.

Thời điểm hiện tại và trong tương lai, có thể Thổ Nhĩ Kỳ sẽ không trực tiếp tham gia vào các hoạt động bảo trì sơ cấp hệ thống tên lửa S-400, vì Nga vẫn chưa chuyển giao công nghệ và các thuật toán vận hành, cũng như bản thiết kế của S-400 cho Ankara quản lí.

Từ đây dấy lên e ngại rằng trong trường hợp chuyển giao công nghệ và thỏa thuận hợp tác toàn diện về tên lửa S-400 không thành công, Bộ Quốc phòng Thổ Nhĩ Kỳ khó lòng kiểm soát hệ thống SAM chiến lược của Nga trên đất của mình. Thậm chí đã xuất hiện nghi vấn rằng liệu hệ thống này có phải là “gián điệp” ngầm chuyển các thông tin tình báo quân sự của NATO cho Moscow hay không. Điều này được giới quân sự Mỹ đánh giá là mối nguy hại khủng khiếp cho các hạm đội Mỹ trên khắp toàn cầu.

Mặc dù Ankara đã nhiều lần kêu gọi thành lập một ủy ban chung để đảm bảo an ninh cho dữ liệu F-35, nhưng trớ trêu thay, nước này lại sẵn sàng thử nghiệm các cảm biến của S-400 (có thể là hệ thống nhận dạng đồng minh- kẻ thù IFF hoặc hệ thống gây mù radar) trên các máy bay F-16 và F-4 do Mỹ sản xuất, vốn được coi là đóng vai trò “nòng cốt” trong lực lượng Không quân Thổ Nhĩ Kỳ. Có thể nói, Thổ Nhĩ Kỳ đã đi một nước cờ táo bạo đẩy Lầu Năm Góc vào thế ngồi trên lửa.

Nếu NATO miễn cưỡng triển khai F-35 hoặc tiến hành các cuộc tập trận chung trong không phận Thổ Nhĩ Kỳ song song với đối thủ S-400, người ta e rằng các chiến thuật của NATO sẽ thường xuyên bị S-400 bắt bài. Bên cạnh đó, việc mua tên lửa S-400 đồng nghĩa với việc Ankara mất quyền sở hữu vũ khí tàng hình F-35 từ đồng minh Mỹ. Nhưng có lẽ quan trọng hơn, thất bại của đối thoại Mỹ-Thổ sau thương vụ S-400/F-35 không chỉ gây rạn nứt sâu sắc mối quan hệ đồng minh, mà còn đặc biệt khiến Ankara chuyển hướng tăng cường mua thêm sản phẩm quốc phòng từ Nga hoặc các quốc gia khác.

Vì sao S-400 hay S-500 'khó nhằn' máy bay tàng hình B-21 của Mỹ?

Vì sao S-400 hay S-500 'khó nhằn' máy bay tàng hình B-21 của Mỹ?

TGVN. Quân đội Mỹ đang phát triển thế hệ máy bay ném bom tàng hình B- 21, hứa hẹn sẽ mở ra một kỷ nguyên ...

Sau S-400, Thổ Nhĩ Kỳ sẽ tiếp tục gây choáng váng với tên lửa phòng không SUNGUR?

Sau S-400, Thổ Nhĩ Kỳ sẽ tiếp tục gây choáng váng với tên lửa phòng không SUNGUR?

TGVN. Hệ thống tên lửa phòng không SUNGUR được gắn trên nóc xe bọc thép Vuran 4x4 do Công ty BMC của Thổ Nhĩ Kỳ ...

Nga bắt đầu sản xuất các hệ thống phòng không S-400 cho Ấn Độ

Nga bắt đầu sản xuất các hệ thống phòng không S-400 cho Ấn Độ

TGVN. Nga đã bắt đầu sản xuất các hệ thống phòng không S-400 cho Ấn Độ, việc giao hàng sẽ được thực hiện theo đúng ...

(theo National Interest và Eur Asian Times)

Đọc thêm

Giá vàng hôm nay 24/1/2026 tăng vượt mức 'khó đạt tới', không phải do may mắn, mục tiêu giá năm 2026 là 5.400 USD

Giá vàng hôm nay 24/1/2026 tăng vượt mức 'khó đạt tới', không phải do may mắn, mục tiêu giá năm 2026 là 5.400 USD

Giá vàng hôm nay 24/1/2026 bật tăng mạnh mẽ, tiến sát 5.000 USD 'không phải do may mắn', có điều gì đó đang diễn ra?
Malta ấn tượng với tầm nhìn phát triển dài hạn, các mục tiêu chiến lược của Việt Nam

Malta ấn tượng với tầm nhìn phát triển dài hạn, các mục tiêu chiến lược của Việt Nam

Ngày 23/1, Thứ trưởng Ngoại giao Lê Thị Thu Hằng đã hội đàm với Thứ trưởng Thường trực Bộ Ngoại giao và Du lịch Malta Christopher Cutajar.
Thứ trưởng Lê Thị Thu Hằng trao Giấy chấp nhận lãnh sự cho tân Tổng Lãnh sự Lào tại Đà Nẵng

Thứ trưởng Lê Thị Thu Hằng trao Giấy chấp nhận lãnh sự cho tân Tổng Lãnh sự Lào tại Đà Nẵng

Ngày 23/1, Thứ trưởng Lê Thị Thu Hằng đã trao Giấy chấp nhận lãnh sự cho bà Vonekham Cheuangmanivong, tân Tổng Lãnh sự của Lào tại TP. Đà Nẵng.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Lào sắp thăm cấp Nhà nước tới Việt Nam

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Lào sắp thăm cấp Nhà nước tới Việt Nam

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Lào Thongloun Sisoulith và Phu nhân sẽ thăm cấp Nhà nước tới Việt Nam trong 2 ngày.
Lãnh đạo các nước gửi điện, thư chúc mừng Tổng Bí thư Tô Lâm

Lãnh đạo các nước gửi điện, thư chúc mừng Tổng Bí thư Tô Lâm

Lãnh đạo các nước đã gửi các điện, thư mừng chúc mừng đồng chí Tô Lâm được bầu lại làm Tổng Bí thư Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng ...
Thư, điện mừng, thông điệp từ khắp thế giới mừng Đại hội XIV của Đảng

Thư, điện mừng, thông điệp từ khắp thế giới mừng Đại hội XIV của Đảng

Từ phiên khai mạc đến nay, Đại hội XIV của Đảng ta nhận thêm 339 thư, điện mừng từ các chính đảng, tổ chức, bạn bè quốc tế và người ...
Đức-Ấn Độ: Định vị lại quan hệ đối tác

Đức-Ấn Độ: Định vị lại quan hệ đối tác

Chuyến thăm chính thức Ấn Độ của Thủ tướng Đức Friedrich Merz diễn ra trong bối cảnh kinh tế và chính trị quốc tế đang trải qua nhiều biến động sâu sắc.
Tổng thống Hàn Quốc thăm Đông Bắc Á: Nối lại tình xưa

Tổng thống Hàn Quốc thăm Đông Bắc Á: Nối lại tình xưa

Chuyến thăm của Tổng thống Hàn Quốc đến Trung Quốc và Nhật Bản nhằm hàn gắn những vết nứt trong quá khứ, mở ra tương lai hợp tác.
Tổng thống Hàn Quốc thăm Trung Quốc: Dò lại nhịp chiến lược

Tổng thống Hàn Quốc thăm Trung Quốc: Dò lại nhịp chiến lược

Chuyến thăm Trung Quốc của Tổng thống Hàn Quốc Lee Jae Myung phản ánh nỗ lực cân bằng trong bối cảnh thế giới và khu vực chứng kiến nhiều biến chuyển sâu sắc.
Iran trước ngã rẽ bất ổn

Iran trước ngã rẽ bất ổn

Làn sóng biểu tình lan rộng đang đẩy Iran vào một thời điểm đặc biệt nhạy cảm để giải bài toán cân bằng sức ép trong -ngoài...
Những yếu tố định hình thế giới 2026

Những yếu tố định hình thế giới 2026

Mười nhân tố bắt đầu bằng chữ 'T' tác động định hình thế giới năm 2026.
Tổng thống Ukraine thăm Mỹ: Bước đệm chiến thuật

Tổng thống Ukraine thăm Mỹ: Bước đệm chiến thuật

Chuyến thăm Mỹ của Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky diễn ra trong một thời điểm đặc biệt nhạy cảm của cuộc xung đột Nga - Ukraine...
Greenland trong tính toán chiến lược của chính quyền Tổng thống Trump

Greenland trong tính toán chiến lược của chính quyền Tổng thống Trump

Từ nhiệm kỳ đầu tiên, Tổng thống Donald Trump đã đề cập vấn đề Mỹ cần kiểm soát Greenland và đến nay đang ráo riết thúc đẩy chương trình nghị sự này.
Hiệp định biển cả có hiệu lực: Cột mốc lịch sử trong quản trị đại dương

Hiệp định biển cả có hiệu lực: Cột mốc lịch sử trong quản trị đại dương

Hiệp định BBNJ sẽ chính thức có hiệu lực vào ngày 19/1, là bước tiến lớn trong nỗ lực bảo đảm sức khỏe đại dương trong nhiều thập kỷ tới.
Bức tranh bầu cử 2026: Đoán định và biến số

Bức tranh bầu cử 2026: Đoán định và biến số

Bước sang năm 2026, chu kỳ bầu cử toàn cầu dự báo tiếp tục sự pha trộn giữa những kết cục có thể đoán trước và các biến số khó lường.
Giao thừa muôn sắc

Giao thừa muôn sắc

Dù năm mới được đón chờ trên khắp thế giới, mỗi quốc gia, mỗi cộng đồng lại chào đón thời khắc ấy theo những văn hóa và phong tục rất khác nhau.
Tàu ngầm diesel-điện Velikiye Luki của Nga sẽ thực hiện nhiệm vụ gì ở Biển Baltic?

Tàu ngầm diesel-điện Velikiye Luki của Nga sẽ thực hiện nhiệm vụ gì ở Biển Baltic?

Tàu ngầm diesel-điện Velikiye Luki mới của Nga có khả năng sử dụng tên lửa hành trình Kalibr và hiệu quả trong tác chiến chống tàu ngầm.
Chiến lược an ninh quốc gia Mỹ 2025 (Kỳ 2): Thay đổi hay tiếp nối?

Chiến lược an ninh quốc gia Mỹ 2025 (Kỳ 2): Thay đổi hay tiếp nối?

Liệu những thay đổi trong chiến lược an ninh quốc gia của Mỹ hiện nay là nhất thời hay là sự trở lại của những luận điểm nền tảng trong lịch sử?
Thêm một quốc gia Nam Mỹ nhập cuộc chơi đất hiếm

Thêm một quốc gia Nam Mỹ nhập cuộc chơi đất hiếm

Brazil đang được đánh giá là đối thủ nặng ký trong "cuộc chơi" về đất hiếm trên toàn cầu.
Báo Lào: Đại hội XIV của Đảng là dấu mốc tạo đột phá để đất nước phát triển giàu mạnh và thịnh vượng

Báo Lào: Đại hội XIV của Đảng là dấu mốc tạo đột phá để đất nước phát triển giàu mạnh và thịnh vượng

Ngày 21/1, báo Pasaxon của Lào có bài xã luận với nhan đề 'Đại hội lần thứ XIV của Đảng Cộng sản Việt Nam, dấu mốc 40 năm Đổi mới'.
Dư luận Nhật Bản bày tỏ quan tâm đặc biệt đến Đại hội XIV của Việt Nam

Dư luận Nhật Bản bày tỏ quan tâm đặc biệt đến Đại hội XIV của Việt Nam

Báo chí và học giả Nhật Bản đã bày tỏ sự quan tâm đặc biệt đến Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ XIV (Đại hội XIV) của Đảng Cộng sản Việt Nam.
Đại hội XIV của Đảng: Báo Tây Ban Nha đánh giá cao thành tựu kinh tế của Việt Nam

Đại hội XIV của Đảng: Báo Tây Ban Nha đánh giá cao thành tựu kinh tế của Việt Nam

Ngày 19/1, báo điện tử elcomun.es của Tây Ban Nha đã đăng bài viết đánh giá cao thành tựu kinh tế của Việt Nam.
Truyền thông quốc tế đưa tin đậm nét, tích cực về Đại hội Đảng lần thứ XIV của Việt Nam

Truyền thông quốc tế đưa tin đậm nét, tích cực về Đại hội Đảng lần thứ XIV của Việt Nam

Buổi khai mạc chính thức của Đại hội XIV với bài phát biểu của Tổng Bí thư Tô Lâm đã thu hút sự quan tâm của nhiều hãng truyền thông lớn trên thế giới.
Báo Mexico: Đại hội XIV của Đảng định hướng những mục tiêu phát triển cao và chiến lược của Việt Nam

Báo Mexico: Đại hội XIV của Đảng định hướng những mục tiêu phát triển cao và chiến lược của Việt Nam

Ngày 19/1, báo Mexico La Jornada có bài nhấn mạnh ý nghĩa Đại hội XIV của Đảng trong việc định hướng những mục tiêu phát triển của Việt Nam.
Phiên bản di động