Kinh tế thế giới tuần qua 14-20/5:
 |
| Kinh tế thế giới, thương mại toàn cầu đã tăng trở lại mức cao kỷ lục trong quý I/2021. |
Kinh tế Thế giới
Thương mại toàn cầu tăng trở lại mức cao kỷ lục
Trong báo cáo của Hội nghị Liên hợp quốc về thương mại và phát triển (UNCTAD) công bố ngày 18/5 cho biết thương mại toàn cầu đã tăng trở lại mức cao kỷ lục trong quý I/2021, mặc dù các ngành dịch vụ vẫn trong tình trạng ảm đạm do tác động của đại dịch Covid-19.
Theo dữ liệu mới từ UNCTAD, giá trị thương mại hàng hóa đã vượt qua mức trước đại dịch trong quý đầu tiên của năm 2021, tăng 10% so với cùng kỳ năm ngoái. Xuất khẩu từ các nền kinh tế ở Đông Á đã thúc đẩy sự phục hồi này, đặc biệt là Trung Quốc, nhưng các khu vực và quốc gia đang phát triển khác, bao gồm cả Nga đã chứng kiến thương mại phục hồi chậm hơn.
Theo UNCTAD, sự phục hồi này dự kiến sẽ tiếp tục diễn ra trong quý II/2021, với tổng giá trị hàng hóa và dịch vụ đạt 6.600 tỷ USD. Trong bản cập nhật thương mại toàn cầu của UNCTAD đánh giá sự phục hồi này cao hơn khoảng 3% so với mức trước đại dịch năm 2019, đồng thời dự đoán nền kinh tế Trung Quốc và Mỹ có thể sẽ là động lực chính của tăng trưởng toàn cầu trong những tháng tới. (UNCTAD)
WEF hoãn Hội nghị thường niên đến đầu năm 2022
Diễn đàn kinh tế thế giới (WEF) đã hoãn Hội nghị WEF thường niên, dự kiến được tổ chức tại Singapore từ 17-20/8, sang nửa đầu năm 2022 do tình hình dịch bệnh Covid-19 chưa cho phép các chính khách, doanh nghiệp, học giả đi lại bình thường. Thông cáo báo chí của WEF cho hay, thời gian và địa điểm tổ chức sẽ được quyết định sau. (Straits Time)
Kinh tế Mỹ
Giá cả tăng nhanh đang tạo ra sức ép ngày càng lớn đối với Tổng thống Mỹ Joe Biden và Cục Dự trữ liên bang (Fed) trong việc ngăn chặn lạm phát, bảo đảm sự phục hồi kinh tế do tác động của đại dịch. Các gói kích thích của chính phủ, tình hình vaccine Covid-19 được cải thiện và việc dỡ bỏ các hạn chế phòng dịch đã thúc đẩy nhu cầu tiêu dùng nhưng cũng đặt ra gánh nặng cho chuỗi cung ứng toàn cầu. Các nhà sản xuất và các ngành công nghiệp bị ảnh hưởng nặng bởi đại dịch đang cố gắng hồi phục sau một năm nền kinh tế bị đóng cửa. Điều này đã gây sự khan hiếm nguyên liệu đầu vào và việc giá cả gia tăng. Các nhân tố này đã đẩy chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tăng 0,8% trong tháng 4/2021 và tăng 4,2% so với 12 tháng trước đây, tỷ lệ tăng hàng năm cao nhất kể từ 2008. (The Hill)
Tổng thống Joe Biden dự kiến công bố ngân sách cho năm tài khoá 2022 vào ngày 27/5. Dự trù ngân sách lần này sẽ bao trùm nhiều nhóm vấn đề và có khung thời gian dài hơn. Kế hoạch ngân sách sẽ bao gồm các chương trình chi tiêu bắt buộc có quy mô lớn, như an sinh xã hội, Medicare và Medicaid và bao gồm các kế hoạch mà Tổng thống muốn thực hiện. Kế hoạch này kéo dài khoảng 10 năm và thường đưa ra các mục tiêu tài khoá cho việc cân bằng ngân sách. Tuy nhiên, cân bằng ngân sách sẽ là một thách thức sau đại dịch, vốn đã làm nước Mỹ nợ hơn 28.000 tỷ USD. (The Hill)
Kinh tế Trung Quốc
Báo cáo “Tình hình và triển vọng kinh tế thế giới 2021” của Liên hợp quốc vừa công bố, dự báo, kinh tế Trung Quốc sẽ tăng trưởng 8,2% trong năm nay, tăng 1 điểm% so với mức dự báo 7,2% đưa ra hồi đầu năm 2021. Theo nhận định của các chuyên gia, động lực thúc đẩy tăng trưởng kinh tế Trung Quốc là xuất khẩu, sản xuất và xây dựng cơ sở hạ tầng. Thị trường việc làm cải thiện, niềm tin của người tiêu dùng, tiêu dùng hộ gia đình phục hồi là những yếu tố thuận lợi cho thị trường tiêu dùng Trung Quốc. Việc Trung Quốc khuyến khích tiêm chủng quy mô lớn sẽ mang lại nhiều cơ hội phát triển cho ngành dịch vụ, giải trí và du lịch. (TG&VN)
Trung Quốc đang nỗ lực thúc đẩy tham gia Hiệp định CPTPP. Tháng 2/2021, Trung Quốc cho biết nước này đã có các cuộc làm việc không chính thức với các quốc gia thành viên nhưng không cho biết thêm thông tin chi tiết. Trung Quốc đã có các cuộc trao đổi mang tính kỹ thuật với quan chức Australia, New Zealand, Malaysia để xúc tiến khả năng tham gia CPTPP. (Bloomberg)
Châu Âu
Thống đốc Ngân hàng Trung ương Anh (BoE) cho biết, sự phổ biến của tiền điện tử thể hiện xu hướng tìm kiếm lợi nhuận và đây có thể là một dấu hiệu cảnh báo đối với thị trường tài chính cho thấy nhiều người đang tìm kiếm cơ hội đầu tư. Ngân hàng trung ương Anh sẽ mất một vài năm để giới thiệu đồng tiền kỹ thuật số của riêng mình. Đề cập tới nền kinh tế Anh, Thống đốc cho biết, nền kinh tế đang phục hồi nhanh chóng và BoE đang theo dõi lạm phát "rất cẩn thận".
Một phần lý do cho dự báo lạm phát phi mã là do giá dầu và năng lượng ở mức thấp vào thời điểm này năm ngoái. Các ngành có khả năng phục hồi mạnh nhất trong năm nay bao gồm giải trí, thể thao, ăn uống – đều là những lĩnh vực bị ảnh hưởng nặng nề nhất bởi đại dịch Covid-19. (Bloomberg)
Quốc hội Tây Ban Nha mới đây đã thông qua dự luật năng lượng sạch được xây dựng nhằm đạt được mục tiêu chung mà Liên minh châu Âu (EU) đã đề ra về trung hòa khí thải cacbon vào năm 2050 và cấm kinh doanh ô tô sử dụng nhiên liệu hóa thạch vào năm 2040. Dự luật này đề ra lộ trình để Tây Ban Nha hiện thực hóa các mục tiêu nêu trên, theo đó quốc gia châu Âu này đến năm 2030 sẽ giảm lượng khí thải gây hiệu ứng nhà kính ít nhất 23% so với lượng khí phát thải của năm 1990. (AFP)
Italy chính thức mở cửa biên giới nước này vào ngày 16/5, cho phép việc đi lại không giới hạn đối với du khách từ một số quốc gia. Kể từ ngày 16/5, du khách từ các quốc gia thành viên EU, Anh và Israel có quyền nhập cảnh vào Italy nếu xuất trình được giấy xét nghiệm âm tính với virus SARS-CoV-2, chứng nhận đã tiêm phòng hoặc họ khỏi bệnh trong khoảng sáu tháng trở lại. Những du khách từ các nơi khác trên thế giới vẫn có thể nhập cảnh vào Italy miễn là tuân thủ theo các quy tắc kiểm dịch khi đến và những người ở trong nước phải tuân theo các hạn chế về sức khỏe quốc gia. (THX)
Nhật Bản và Hàn Quốc
Chính phủ Nhật Bản quyết định chi 512 tỷ Yen (khoảng 4,7 tỷ USD) từ quỹ dự phòng của tài khóa 2021 để mua thêm vaccine phòng dịch Covid-19. Quyết định này được đưa ra trong bối cảnh số ca mắc mới vẫn tiếp tục gia tăng ở nước này bất chấp việc Nhật Bản đã ban bố tình trạng khẩn cấp ở 4 tỉnh, thành và áp dụng các biện pháp phòng dịch trọng điểm ở 8 tỉnh khác. Trong dự toán ngân sách có tổng trị giá 106.610 tỷ Yen của tài khóa 2021, bắt đầu từ tháng 4/2021, Chính phủ Nhật Bản đã phân bổ 5.000 tỷ Yen quỹ dự phòng để đối phó với đại dịch. Trước đó, trong tài khóa 2020, Chính phủ Nhật Bản đã phân bổ tổng cộng 11.500 tỷ Yen trong hai dự thảo ngân sách bổ sung cho quỹ dự phòng và đã sử dụng gần như tất cả số tiền này (chỉ còn 508 tỷ Yen). (Nikkei)
Bộ Kinh tế và Tài chính Hàn Quốc cho biết, nhu cầu nội địa của nước này đang dần được cải thiện khi sự sụt giảm trong lĩnh vực dịch vụ do Covid-19 gây ra đã chững lại. Tiêu dùng tư nhân tích cực hơn so với tháng trước, còn lĩnh vực chế tạo và đầu tư tiếp tục được cải thiện nhờ xuất khẩu mạnh mẽ và nhu cầu trong nước đang có xu hướng phát triển khi sự sụt giảm trong lĩnh vực dịch vụ đã chững lại. Sản lượng công nghiệp tháng 3/2021 của nước này đã tăng tháng thứ hai liên tiếp nhờ tốc độ phục hồi kinh tế đang diễn ra. Chi tiêu tư nhân trong quý I/2021 đã tăng 1,1% so với ba tháng trước đó, phục hồi từ mức giảm 1,5% trong quý IV/2020. Tổng thống Moon Jae-in vừa cho biết, chính phủ sẽ nỗ lực để giúp nền kinh tế Hàn Quốc tăng trưởng ít nhất 4% trong năm nay. Trước đó, bộ trên dự kiến tăng trưởng kinh tế của nước này đạt khoảng 3%. (Yonhap)
ASEAN và các nền kinh tế mới nổi
Sau 20 năm thực hiện các quy hoạch, trong đó có quy hoạch cảng biển, Việt Nam đã hình thành được một hệ thống cảng biển hoàn chỉnh từ Bắc vào Nam. Hiện nay, Việt Nam có 45 cảng biển và 263 bến cảng, với tổng chiều dài khoảng 89km. Đặc biệt, với việc đầu tư trọng tâm ở phía Nam là cảng nước sâu Cái Mép-Thị Vải, phía Bắc là cảng nước sâu Lạch Huyện cộng với các giải pháp để đón được các tàu có trọng tải lớn, Việt Nam bước đầu đã hình thành và có tốc độ phát triển rất nhanh hai cảng biển nước sâu có năng lực đón các tàu chạy biển tuyến xa (tàu mẹ) đi bờ Tây nước Mỹ, châu Âu. Năm 2020, mặc dù ảnh hưởng bởi đại dịch Covid-19, khối lượng hàng hóa thông qua cảng biển vẫn duy trì tăng trưởng, đạt hơn 630 triệu tấn. (TTXVN)
Indonesia cho biết nước này đang xem xét kế hoạch đánh thuế giao dịch tiền điện tử sau khi sự quan tâm của các nhà đầu tư trong nước đối với các loại tài sản này tăng đột biến. Hiện chính quyền Indonesia đang cấm sử dụng tiền điện tử như một công cụ thanh toán, song cho phép giao dịch tiền điện tử như một loại hàng hóa. Indodax - nền tảng giao dịch tiền điện tử được cho là lớn nhất ở Indonesia - cho biết số lượng thành viên hoạt động trên nền tảng này đã tăng từ mức 2,3 triệu người vào đầu năm lên ba triệu người vào tháng Tư, trong bối cảnh giá bitcoin và các tiền điện tử khác đạt mức cao kỷ lục. (Jakarta Post)
Philippines mới đây đã quyết định giảm thuế nhập khẩu gạo nhằm đảm bảo an ninh lương thực và bảo vệ người tiêu dùng tại quốc gia nhập khẩu ngũ cốc lớn nhất thế giới này. Văn phòng Tổng thống cho hay quốc gia Đông Nam Á này, vốn đang phải chống chọi với tình hình lạm phát gia tăng, đã xét tới sự tăng giá gạo toàn cầu và bất ổn nguồn cung gạo trong nước. Trong một sắc lệnh, Tổng thống Duterte đã cắt giảm mức thuế Tối huệ quốc (MFN) đối với gạo nhập khẩu trong hạn ngạch từ 40% xuống 35%, còn gạo nhập khẩu ngoài hạn ngạch ở mức 50% trong một năm nhằm đa dạng hóa các nguồn cung cho thị trường, tăng nguồn cung gạo, giữ giá gạo ở mức hợp lý và giảm sức ép lên lạm phát. (Reuters)
Tổng cục Du lịch Thái Lan đã hạ thấp dự báo về du lịch nội địa trong năm nay do suy thoái kinh tế cộng với việc làn sóng dịch Covid19 thứ ba. Thái Lan đặt mục tiêu có 160 triệu chuyến đi trong nước, đạt doanh thu 870 tỷ Baht (hơn 27 tỷ USD) trong năm 2021. Tuy nhiên, làn sóng dịch Covid-19 thứ ba đã khiến Thái Lan phải hạ thấp chỉ tiêu du lịch nội địa xuống còn 100-120 triệu chuyến, trong khi doanh thu dự báo sẽ giảm xuống còn 550 tỷ Baht. Chính phủ Thái Lan cũng đã cắt giảm dự báo số lượng du khách quốc tế xuống còn 3-4 triệu lượt trong năm nay, khoảng một nửa so với hy vọng trước đó là 6,5 triệu lượt. Trong khi đó, Trung tâm Nghiên cứu Kasikorn dự báo lượng khách du lịch nước ngoài đến Thái Lan trong năm 2021 sẽ sụt giảm mạnh, xuống còn khoảng 250.000 đến 1,2 triệu lượt do ảnh hưởng của làn sóng dịch Covid-19 lần thứ ba kể từ cuối tháng Ba. (TG&VN)
Cuộc khủng hoảng Covid-19 đang diễn ra tại Ấn Độ đang khiến các nhà đầu tư quan ngại về việc liệu quốc gia này có được xem là một cường quốc kinh tế trong tương lai hay không sau nhiều năm đi vay và tiến triển không đồng đều trong các cải cách. Mức độ nghiêm trọng của làn sóng Covid-19 hiện nay đang khiến các cơ quan xếp hạng lớn là S&P, Moody's và Fitch xem xét đánh giá lại triển vọng tăng trưởng của Ấn Độ. Cả ba tổ chức này cảnh báo sẽ hạ dự báo tăng trưởng kinh tế của Ấn Độ trong những tuần gần đây và nhận định nợ công của nước này tính trên GDP sẽ tăng lên mức kỷ lục 90% trong năm nay. (The Times of India)
