Ngoại giao khí hậu - khi Mỹ và Trung Quốc cùng 'so găng'

Hồng Phúc
Tờ Financial Times (Anh) mới đây đăng bài viết của nhà báo Christian Shepherd và Leslie Hook về ngoại giao khí hậu như một mặt trận cạnh tranh mới giữa Trung Quốc và Mỹ.
Theo dõi Baoquocte.vn trên
Ngoại giao khí hậu - cuộc chạy đua mới của Mỹ và Trung Quốc
Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình họp trực tuyến với nhà lãnh đạo Pháp và Đức về vấn đề biến đổi khí hậu ngày 16/4. (Nguồn: Reuters)

Các quan chức Trung Quốc đang thúc đẩy các cuộc thảo luận với châu Âu về mục tiêu trung hòa carbon trước khi Tổng thống Mỹ Joe Biden chủ trì hội nghị thượng đỉnh về khí hậu sắp tới.

Nỗ lực thúc đẩy của Trung Quốc

Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đã nhấn mạnh các cam kết về biến đổi khí hậu của mình tại cuộc họp trực tuyến với các nhà lãnh đạo của Pháp và Đức vào ngày 16/4.

Động thái này nằm trong nỗ lực của Bắc Kinh khi cạnh tranh với Washington để được coi là nhà lãnh đạo thế giới trong các cuộc đàm phán khí hậu toàn cầu.

Chủ tịch Tập Cận Bình đã nói với Tổng thống Pháp Emmanuel Macron và Thủ tướng Đức Angela Merkel rằng, cam kết của ông vào năm ngoái về mục tiêu Trung Quốc đưa mức phát thải carbon về 0 vào năm 2060 có nghĩa là Trung Quốc “sẽ sử dụng thời gian ngắn nhất trong lịch sử thế giới” để chuyển đổi từ nước phát thải carbon nhiều nhất thành nước trung hòa carbon.

Theo đài truyền hình nhà nước Trung Quốc CCTV, biến đổi khí hậu không nên trở thành “con bài thương lượng địa chính trị, mục tiêu tấn công các nước khác hoặc là cái cớ cho các rào cản thương mại”.

Trong tuyên bố từ Văn phòng của bà Merkel cho biết, ba nhà lãnh đạo đã thảo luận về bảo vệ môi trường và đa dạng sinh học. Hai nhà lãnh đạo Đức và Pháp “hoan nghênh việc Chủ tịch Tập Cận Bình đã tái khẳng định mục tiêu trung hòa CO2 của Trung Quốc vào năm 2060”.

Ông Tập Cận Bình cũng tuyên bố rằng Trung Quốc sẽ chấp thuận một thỏa thuận năm 2016 nhằm loại bỏ dần hydrofluorocarbon, một loại chất làm mát hóa học được sử dụng trong tủ lạnh và máy điều hòa không khí và cũng là chất gây hiệu ứng nhà kính.

Các quan chức Trung Quốc đã thúc đẩy cuộc thảo luận với châu Âu như một “hội nghị thượng đỉnh về khí hậu” mặc dù các đối tác châu Âu cho rằng đây là một phần của đối thoại ngoại giao thông thường mà thôi.

Sự trở lại của Mỹ

Cuộc điện đàm ba bên này diễn ra trước hội nghị thượng đỉnh về khí hậu mang tính bước ngoặt của Mỹ vào ngày 22/4 tới.

Tại sự kiện được tổ chức theo hình thức trực tuyến này, Tổng thống Biden được cho là sẽ giới thiệu các chính sách khí hậu và công bố mục tiêu khí hậu mới.

Mỹ dự kiến sẽ đặt mục tiêu giảm 50% lượng khí thải vào năm 2030 so với mức năm 2005, và kêu gọi các quốc gia khác thực hiện động thái tương tự.

Washington đã mời hơn 40 nhà lãnh đạo, bao gồm Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình và Tổng thống Nga Vladimir Putin, nhưng vấp phải sự phản đối từ một số khu vực, gồm cả ở Ấn Độ.

Chuyến thăm của đặc phái viên về biến đổi khí hậu của Mỹ, cựu Ngoại trưởng John Kerry đến Ấn Độ đã không đạt được kết quả tốt vào đầu tháng này. Truyền thông nhà nước Trung Quốc cũng không đề cập hội nghị thượng đỉnh tới đây.

Đặc phái viên John Kerry đã đến Thượng Hải hôm 14/4 và có cuộc gặp với người đồng cấp Trung Quốc, Bộ trưởng Môi trường Giải Chấn Hoa. Đây cũng là chuyến thăm đầu tiên của một quan chức cấp cao của chính quyền Mỹ tới Trung Quốc kể từ khi ông Biden nhậm chức.

Tuy nhiên, các phương tiện truyền thông nhà nước Trung Quốc ít chú ý đến chuyến thăm kéo dài ba ngày này.

Phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Trung Quốc Triệu Lập Kiên đã mô tả Mỹ là một “học sinh trốn học trở lại trường học” chứ không phải là một “vị vua trở lại” trong các cuộc đàm phán về khí hậu, với lý do cựu Tổng thống Donald Trump đã quyết định rút khỏi Hiệp định Paris về biến đổi khí hậu.

Khi còn đang trong giai đoạn vận động tranh cử Tổng thống, Tổng thống Biden từng cam kết giải quyết vấn đề biến đổi khí hậu. Tuy nhiên, do khí thải nhà kính là vấn đề toàn cầu nên ông sẽ không thể thực hiện cam kết của mình nếu không có sự hợp tác quốc tế.

Những "cuộc chơi"

Ông Li Shuo, một nhà vận động của Greenpeace khu vực Đông Á có trụ sở tại Bắc Kinh, cho biết việc Bắc Kinh tập trung vào cuộc điện đàm với các nhà lãnh đạo châu Âu có thể nhằm gửi đi một tín hiệu rằng “hội nghị thượng đỉnh về khí hậu của ông Biden không phải là cuộc chơi duy nhất”.

Trong những tháng gần đây, Trung Quốc đã tìm cách đóng vai trò tích cực hơn trong các cuộc thảo luận quốc tế về khí hậu.

Các nhà phân tích đánh giá sự thay đổi này là một phần nỗ lực tránh nhượng lại “miếng bánh” cho Washington. Nhất là khi hiện nay Bắc Kinh đã vướng vào tranh chấp trừng phạt gay gắt với Liên minh châu Âu (EU), Anh, Mỹ và Canada liên quan đến vấn đề Tân Cương.

Trong khi Đặc phái viên John Kerry đã đi khắp thế giới để vận động ủng hộ cho hội nghị thượng đỉnh về khí hậu của Mỹ, Trung Quốc dự kiến sẽ không đóng góp bất kỳ chính sách lớn nào tại sự kiện này.

Bà Jennifer Tollman, cố vấn chính sách cấp cao tại E3G, một tổ chức tư vấn về khí hậu độc lập của châu Âu, cho biết Trung Quốc dường như không phản ứng lại với sức ép từ Mỹ.

Chuyên gia này nhận xét rằng điều đáng chú ý là sự khác biệt trong cách tiếp cận của hai bên và thế giới đang chứng kiến một cuộc chạy đua đến đỉnh cao xem ai là người dẫn đầu về khí hậu, theo đó Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình coi khí hậu là một vấn đề địa chính trị.

Hiện các nỗ lực của Mỹ và Trung Quốc - hai nền kinh tế lớn nhất thế giới và cũng là hai nước xả khí thải nhiều nhất thế giới đóng vai trò quan trọng nhất trong giải quyết những tác động của tình trạng biến đổi khí hậu, song khả năng hợp tác giữa hai nước trong vấn đề là xa vời do đang vướng vào những căng thẳng thương mại chưa có hồi kết.
TIN LIÊN QUAN
Ấn Độ, châu Phi và ngoại giao khí hậu
Thủ tướng Nhật Bản thăm Mỹ: Thắt chặt tình xưa hay sự khởi đầu mới
Đấu trường mới trong cuộc cạnh tranh Mỹ-Trung
Ngoại giao trực tuyến vs Ngoại giao truyền thống
Chống biến đổi khí hậu: Tổng Thư ký LHQ nêu bật 4 lĩnh vực ưu tiên nhằm giải quyết khủng hoảng

Bài viết cùng chủ đề

Cạnh tranh Mỹ-Trung Quốc

Đọc thêm

Các nền kinh tế Đông Nam Á bất ngờ chịu ảnh hưởng từ căng thẳng tại Trung Đông

Các nền kinh tế Đông Nam Á bất ngờ chịu ảnh hưởng từ căng thẳng tại Trung Đông

Một số ngành nghề của các nền kinh tế khu vực Đông Nam Á, trong đó có Thái Lan, Philippines và Indonesia, đang chịu ảnh hưởng từ căng thẳng tại ...
EU kích hoạt đồng bộ loạt biện pháp bảo vệ công dân và nền kinh tế giữa chiến sự leo thang

EU kích hoạt đồng bộ loạt biện pháp bảo vệ công dân và nền kinh tế giữa chiến sự leo thang

Trước diễn biến phức tạp của cuộc xung đột giữa Israel, Mỹ và Iran, Liên minh châu Âu triển khai đồng bộ các biện pháp bảo vệ công dân và ...
Các mốc thời gian đáng chú ý sau Ngày bầu cử đại biểu Quốc hội và HĐND các cấp

Các mốc thời gian đáng chú ý sau Ngày bầu cử đại biểu Quốc hội và HĐND các cấp

Chủ nhật (ngày 15/3), cử tri cả nước sẽ tham gia bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ ...
Liên hợp quốc cảnh báo khủng hoảng viện trợ nhân đạo toàn cầu trong bối cảnh chiến sự Trung Đông lan rộng

Liên hợp quốc cảnh báo khủng hoảng viện trợ nhân đạo toàn cầu trong bối cảnh chiến sự Trung Đông lan rộng

Liên hợp quốc cảnh báo, cuộc xung đột ở Trung Đông đang gây sức ép lớn lên các hoạt động nhân đạo trên toàn thế giới, làm gián đoạn chuỗi ...
Gục ngã 0-3 trước Real, HLV Pep Guardiola thừa nhận khó xoay chuyển cục diện

Gục ngã 0-3 trước Real, HLV Pep Guardiola thừa nhận khó xoay chuyển cục diện

HLV Pep Guardiola thừa nhận, Man City không còn nhiều cơ hội vào tứ kết Champions League sau khi để thua Real Madrid với tỷ số 0-3 ở lượt đi.
Tổng thống Mỹ tuyên bố 'đã chiến thắng' trong cuộc xung đột với Iran

Tổng thống Mỹ tuyên bố 'đã chiến thắng' trong cuộc xung đột với Iran

Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 11/3 tuyên bố "đã chiến thắng” trong cuộc xung đột với Iran, song Washington sẽ tiếp tục chiến dịch quân sự để hoàn tất ...
Các nền kinh tế Đông Nam Á bất ngờ chịu ảnh hưởng từ căng thẳng tại Trung Đông

Các nền kinh tế Đông Nam Á bất ngờ chịu ảnh hưởng từ căng thẳng tại Trung Đông

Một số ngành nghề của các nền kinh tế khu vực Đông Nam Á, trong đó có Thái Lan, Philippines và Indonesia, đang chịu ảnh hưởng từ căng thẳng tại Trung Đông.
Liên hợp quốc cảnh báo khủng hoảng viện trợ nhân đạo toàn cầu trong bối cảnh chiến sự Trung Đông lan rộng

Liên hợp quốc cảnh báo khủng hoảng viện trợ nhân đạo toàn cầu trong bối cảnh chiến sự Trung Đông lan rộng

Liên hợp quốc cảnh báo, cuộc xung đột ở Trung Đông đang gây sức ép lớn lên các hoạt động nhân đạo trên toàn thế giới, làm gián đoạn chuỗi cung ứng.
Tổng thống Mỹ tuyên bố 'đã chiến thắng' trong cuộc xung đột với Iran

Tổng thống Mỹ tuyên bố 'đã chiến thắng' trong cuộc xung đột với Iran

Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 11/3 tuyên bố "đã chiến thắng” trong cuộc xung đột với Iran, song Washington sẽ tiếp tục chiến dịch quân sự để hoàn tất nhiệm vụ.
Các đồng minh vùng Vịnh cạn kiệt vũ khí, Mỹ chậm nhịp, tính đến phương án mới

Các đồng minh vùng Vịnh cạn kiệt vũ khí, Mỹ chậm nhịp, tính đến phương án mới

Mỹ đang không thể bổ sung kịp thời kho dự trữ phòng không cho các đồng minh tại Vịnh Ba Tư trong bối cảnh xung đột Trung Đông diễn ra khốc liệt.
Tình hình của tân Lãnh tụ tối cao Iran hiện ra sao?

Tình hình của tân Lãnh tụ tối cao Iran hiện ra sao?

Đại sứ Iran tại CH Cyprus Alireza Salarian xác nhận, tân lãnh tụ tối cao Iran Mojtaba Khamenei đã bị thương trong cuộc tấn công ngày 28/2.
EU tính kế 'cứu' Ukraine thoát hiểm cảnh

EU tính kế 'cứu' Ukraine thoát hiểm cảnh

Các nước EU đang chuẩn bị phương án hỗ trợ tài chính cho Ukraine nhằm duy trì nỗ lực đối phó xung đột.
Phép thử với Nepal trước bước ngoặt mới

Phép thử với Nepal trước bước ngoặt mới

Kết quả tổng tuyển cử tại Nepal và tiến trình hình thành chính phủ sau đó có ý nghĩa quan trọng đối với ổn định chính trị của đất nước này thời gian tới.
Phản ứng của Tây Ban Nha về xung đột Mỹ-Iran: Tiếng nói dũng cảm giữa lòng châu Âu

Phản ứng của Tây Ban Nha về xung đột Mỹ-Iran: Tiếng nói dũng cảm giữa lòng châu Âu

Tây Ban Nha có phản ứng trái chiều với nhiều nhà lãnh đạo châu Âu về xung đột Mỹ-Iran.
Vòng xoáy 'chảo lửa' Trung Đông

Vòng xoáy 'chảo lửa' Trung Đông

Diễn biến và động thái của các bên từ khi Mỹ bất ngờ tấn công Iran ngày 28/2 đến nay đã lý giải một số vấn đề quan trọng.
Điểm nóng Trung Đông: Tính toán chiến lược của Mỹ và 'sức bền' của Iran

Điểm nóng Trung Đông: Tính toán chiến lược của Mỹ và 'sức bền' của Iran

Vấn đề hạt nhân Iran và các bất đồng giữa Iran, Mỹ và Israel chỉ có thể giải quyết bằng thương lượng hoà bình.
Afghanistan-Pakistan trong trạng thái leo thang mới

Afghanistan-Pakistan trong trạng thái leo thang mới

Quan hệ Afghanistan-Pakistan bước vào vòng xoáy leo thang mới, đánh dấu chuyển biến từ các vụ đụng độ biên giới cường độ thấp sang đối đầu quân sự trực tiếp.
Đại hội lần thứ IX của Đảng Lao động Triều Tiên: Để vững tay chèo

Đại hội lần thứ IX của Đảng Lao động Triều Tiên: Để vững tay chèo

Đại hội lần thứ IX của Đảng Lao động Triều Tiên (ngày 19-25/2) khép lại với một số kết quả đáng chú ý.
Mỹ sử dụng một vũ khí lâu đời trong xung đột với Iran, không lạc hậu và cực kỳ hiệu quả

Mỹ sử dụng một vũ khí lâu đời trong xung đột với Iran, không lạc hậu và cực kỳ hiệu quả

Mới đây, Mỹ sử dụng ngư lôi trong xung đột với Iran, vũ khí cổ điển nhưng vẫn hiệu quả.
Cuộc đua năng lượng sạch của các 'ông lớn' châu Á

Cuộc đua năng lượng sạch của các 'ông lớn' châu Á

Châu Á chiếm hơn một nửa mức tiêu thụ năng lượng toàn cầu và cũng là nơi cuộc đua năng lượng sạch diễn ra quyết liệt nhất.
Chiến tranh trên 'gương mặt người đàn bà'

Chiến tranh trên 'gương mặt người đàn bà'

Khi đặt bút viết chủ đề phụ nữ và chiến tranh vào ngày của phái đẹp, trong đầu người viết thoáng xuất hiện người đàn bàn đẹp Trung Đông.
Xung đột Trung Đông 2026: Mục tiêu chiến lược, nguyên nhân và tác động

Xung đột Trung Đông 2026: Mục tiêu chiến lược, nguyên nhân và tác động

Xung đột ở Trung Đông giữa Mỹ, Israel và Iran bùng phát từ cuối tháng 2, nhanh chóng trở thành một trong những điểm nóng đáng chú ý nhất hiện nay.
Tổng thống Trump hé lộ thông tin chính thức cho vị trí 'ghế nóng' tân Chủ tịch Fed

Tổng thống Trump hé lộ thông tin chính thức cho vị trí 'ghế nóng' tân Chủ tịch Fed

Tổng thống Donald Trump đã chính thức đề cử ông Kevin Warsh làm Chủ tịch tiếp theo của Cục Dự trữ liên bang Mỹ (Fed).
Đồng chí Phạm Văn Đồng - Tấm gương lớn trọn đời tận hiến cho Tổ quốc và nhân dân

Đồng chí Phạm Văn Đồng - Tấm gương lớn trọn đời tận hiến cho Tổ quốc và nhân dân

Hành trình hoạt động cách mạng của Thủ tướng Phạm Văn Đồng là sự nhất quán đến kỳ lạ giữa lời nói và việc làm, giữa lý tưởng và hành động.
Phiên bản di động