Ngoại giao khí hậu - khi Mỹ và Trung Quốc cùng 'so găng'

Hồng Phúc
Tờ Financial Times (Anh) mới đây đăng bài viết của nhà báo Christian Shepherd và Leslie Hook về ngoại giao khí hậu như một mặt trận cạnh tranh mới giữa Trung Quốc và Mỹ.
Theo dõi Baoquocte.vn trên
Ngoại giao khí hậu - cuộc chạy đua mới của Mỹ và Trung Quốc
Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình họp trực tuyến với nhà lãnh đạo Pháp và Đức về vấn đề biến đổi khí hậu ngày 16/4. (Nguồn: Reuters)

Các quan chức Trung Quốc đang thúc đẩy các cuộc thảo luận với châu Âu về mục tiêu trung hòa carbon trước khi Tổng thống Mỹ Joe Biden chủ trì hội nghị thượng đỉnh về khí hậu sắp tới.

Nỗ lực thúc đẩy của Trung Quốc

Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đã nhấn mạnh các cam kết về biến đổi khí hậu của mình tại cuộc họp trực tuyến với các nhà lãnh đạo của Pháp và Đức vào ngày 16/4.

Động thái này nằm trong nỗ lực của Bắc Kinh khi cạnh tranh với Washington để được coi là nhà lãnh đạo thế giới trong các cuộc đàm phán khí hậu toàn cầu.

Chủ tịch Tập Cận Bình đã nói với Tổng thống Pháp Emmanuel Macron và Thủ tướng Đức Angela Merkel rằng, cam kết của ông vào năm ngoái về mục tiêu Trung Quốc đưa mức phát thải carbon về 0 vào năm 2060 có nghĩa là Trung Quốc “sẽ sử dụng thời gian ngắn nhất trong lịch sử thế giới” để chuyển đổi từ nước phát thải carbon nhiều nhất thành nước trung hòa carbon.

Theo đài truyền hình nhà nước Trung Quốc CCTV, biến đổi khí hậu không nên trở thành “con bài thương lượng địa chính trị, mục tiêu tấn công các nước khác hoặc là cái cớ cho các rào cản thương mại”.

Trong tuyên bố từ Văn phòng của bà Merkel cho biết, ba nhà lãnh đạo đã thảo luận về bảo vệ môi trường và đa dạng sinh học. Hai nhà lãnh đạo Đức và Pháp “hoan nghênh việc Chủ tịch Tập Cận Bình đã tái khẳng định mục tiêu trung hòa CO2 của Trung Quốc vào năm 2060”.

Ông Tập Cận Bình cũng tuyên bố rằng Trung Quốc sẽ chấp thuận một thỏa thuận năm 2016 nhằm loại bỏ dần hydrofluorocarbon, một loại chất làm mát hóa học được sử dụng trong tủ lạnh và máy điều hòa không khí và cũng là chất gây hiệu ứng nhà kính.

Các quan chức Trung Quốc đã thúc đẩy cuộc thảo luận với châu Âu như một “hội nghị thượng đỉnh về khí hậu” mặc dù các đối tác châu Âu cho rằng đây là một phần của đối thoại ngoại giao thông thường mà thôi.

Sự trở lại của Mỹ

Cuộc điện đàm ba bên này diễn ra trước hội nghị thượng đỉnh về khí hậu mang tính bước ngoặt của Mỹ vào ngày 22/4 tới.

Tại sự kiện được tổ chức theo hình thức trực tuyến này, Tổng thống Biden được cho là sẽ giới thiệu các chính sách khí hậu và công bố mục tiêu khí hậu mới.

Mỹ dự kiến sẽ đặt mục tiêu giảm 50% lượng khí thải vào năm 2030 so với mức năm 2005, và kêu gọi các quốc gia khác thực hiện động thái tương tự.

Washington đã mời hơn 40 nhà lãnh đạo, bao gồm Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình và Tổng thống Nga Vladimir Putin, nhưng vấp phải sự phản đối từ một số khu vực, gồm cả ở Ấn Độ.

Chuyến thăm của đặc phái viên về biến đổi khí hậu của Mỹ, cựu Ngoại trưởng John Kerry đến Ấn Độ đã không đạt được kết quả tốt vào đầu tháng này. Truyền thông nhà nước Trung Quốc cũng không đề cập hội nghị thượng đỉnh tới đây.

Đặc phái viên John Kerry đã đến Thượng Hải hôm 14/4 và có cuộc gặp với người đồng cấp Trung Quốc, Bộ trưởng Môi trường Giải Chấn Hoa. Đây cũng là chuyến thăm đầu tiên của một quan chức cấp cao của chính quyền Mỹ tới Trung Quốc kể từ khi ông Biden nhậm chức.

Tuy nhiên, các phương tiện truyền thông nhà nước Trung Quốc ít chú ý đến chuyến thăm kéo dài ba ngày này.

Phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Trung Quốc Triệu Lập Kiên đã mô tả Mỹ là một “học sinh trốn học trở lại trường học” chứ không phải là một “vị vua trở lại” trong các cuộc đàm phán về khí hậu, với lý do cựu Tổng thống Donald Trump đã quyết định rút khỏi Hiệp định Paris về biến đổi khí hậu.

Khi còn đang trong giai đoạn vận động tranh cử Tổng thống, Tổng thống Biden từng cam kết giải quyết vấn đề biến đổi khí hậu. Tuy nhiên, do khí thải nhà kính là vấn đề toàn cầu nên ông sẽ không thể thực hiện cam kết của mình nếu không có sự hợp tác quốc tế.

Những "cuộc chơi"

Ông Li Shuo, một nhà vận động của Greenpeace khu vực Đông Á có trụ sở tại Bắc Kinh, cho biết việc Bắc Kinh tập trung vào cuộc điện đàm với các nhà lãnh đạo châu Âu có thể nhằm gửi đi một tín hiệu rằng “hội nghị thượng đỉnh về khí hậu của ông Biden không phải là cuộc chơi duy nhất”.

Trong những tháng gần đây, Trung Quốc đã tìm cách đóng vai trò tích cực hơn trong các cuộc thảo luận quốc tế về khí hậu.

Các nhà phân tích đánh giá sự thay đổi này là một phần nỗ lực tránh nhượng lại “miếng bánh” cho Washington. Nhất là khi hiện nay Bắc Kinh đã vướng vào tranh chấp trừng phạt gay gắt với Liên minh châu Âu (EU), Anh, Mỹ và Canada liên quan đến vấn đề Tân Cương.

Trong khi Đặc phái viên John Kerry đã đi khắp thế giới để vận động ủng hộ cho hội nghị thượng đỉnh về khí hậu của Mỹ, Trung Quốc dự kiến sẽ không đóng góp bất kỳ chính sách lớn nào tại sự kiện này.

Bà Jennifer Tollman, cố vấn chính sách cấp cao tại E3G, một tổ chức tư vấn về khí hậu độc lập của châu Âu, cho biết Trung Quốc dường như không phản ứng lại với sức ép từ Mỹ.

Chuyên gia này nhận xét rằng điều đáng chú ý là sự khác biệt trong cách tiếp cận của hai bên và thế giới đang chứng kiến một cuộc chạy đua đến đỉnh cao xem ai là người dẫn đầu về khí hậu, theo đó Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình coi khí hậu là một vấn đề địa chính trị.

Hiện các nỗ lực của Mỹ và Trung Quốc - hai nền kinh tế lớn nhất thế giới và cũng là hai nước xả khí thải nhiều nhất thế giới đóng vai trò quan trọng nhất trong giải quyết những tác động của tình trạng biến đổi khí hậu, song khả năng hợp tác giữa hai nước trong vấn đề là xa vời do đang vướng vào những căng thẳng thương mại chưa có hồi kết.
TIN LIÊN QUAN
Ấn Độ, châu Phi và ngoại giao khí hậu
Thủ tướng Nhật Bản thăm Mỹ: Thắt chặt tình xưa hay sự khởi đầu mới
Đấu trường mới trong cuộc cạnh tranh Mỹ-Trung
Ngoại giao trực tuyến vs Ngoại giao truyền thống
Chống biến đổi khí hậu: Tổng Thư ký LHQ nêu bật 4 lĩnh vực ưu tiên nhằm giải quyết khủng hoảng

Bài viết cùng chủ đề

Cạnh tranh Mỹ-Trung Quốc

Đọc thêm

Phó Thủ tướng Chính phủ Bùi Thanh Sơn tham dự Lễ ký Hiến chương Hội đồng Hòa bình về chấm dứt xung đột tại Dải Gaza

Phó Thủ tướng Chính phủ Bùi Thanh Sơn tham dự Lễ ký Hiến chương Hội đồng Hòa bình về chấm dứt xung đột tại Dải Gaza

Đoàn đại biểu Việt Nam do Phó Thủ tướng Bùi Thanh Sơn dẫn đầu dự Lễ ký Hiến chương Hội đồng Hòa bình về chấm dứt xung đột tại Dải ...
Xây dựng Đảng bộ Quốc hội trong sạch, vững mạnh, toàn diện, lãnh đạo Quốc hội đổi mới mạnh mẽ đưa đất nước vững bước vào kỷ nguyên mới

Xây dựng Đảng bộ Quốc hội trong sạch, vững mạnh, toàn diện, lãnh đạo Quốc hội đổi mới mạnh mẽ đưa đất nước vững bước vào kỷ nguyên mới

Văn kiện Đại hội XIV của Đảng đặt ra yêu cầu lịch sử, đưa đất nước bước vào kỷ nguyên vươn mình, trong đó hoàn thiện thể chế là khâu ...
Tập trung thực hiện ba khâu đột phá chiến lược, đưa Vĩnh Long phát triển nhanh và bền vững

Tập trung thực hiện ba khâu đột phá chiến lược, đưa Vĩnh Long phát triển nhanh và bền vững

Đại hội XIV của Đảng là sự kiện chính trị trọng đại của đất nước, quyết định những vấn đề mang tầm chiến lược đối với tương lai và vận ...
Mỹ tuyên bố chính thức rút khỏi WHO, Liên hợp quốc nói gì?

Mỹ tuyên bố chính thức rút khỏi WHO, Liên hợp quốc nói gì?

Mỹ tuyên bố chính thức hoàn tất việc rút khỏi Tổ chức Y tế thế giới (WHO) sau gần 80 năm là thành viên của tổ chức thuộc Liên hợp ...
Đại hội XIV: Chuyển 'từ bị động sang chủ động' kiểm tra, giám sát, không để xảy ra sai phạm nghiêm trọng

Đại hội XIV: Chuyển 'từ bị động sang chủ động' kiểm tra, giám sát, không để xảy ra sai phạm nghiêm trọng

Theo Phó Chủ nhiệm Ủy ban Kiểm tra Trung ương, cần đổi mới về tư duy trong công tác kiểm tra, giám sát của Đảng. Cụ thể, phải đổi mới ...
Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 23/1: Đồng USD giảm nhẹ, dòng vốn thực sự rời bỏ đồng bạc xanh

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 23/1: Đồng USD giảm nhẹ, dòng vốn thực sự rời bỏ đồng bạc xanh

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 23/1 ghi nhận đà giảm nhẹ do những lo ngại về Greenland trong giới đầu tư dần hạ nhiệt.
Mỹ tuyên bố chính thức rút khỏi WHO, Liên hợp quốc nói gì?

Mỹ tuyên bố chính thức rút khỏi WHO, Liên hợp quốc nói gì?

Mỹ tuyên bố chính thức hoàn tất việc rút khỏi Tổ chức Y tế thế giới (WHO) sau gần 80 năm là thành viên của tổ chức thuộc Liên hợp quốc (LHQ) này.
Tình hình Ukraine: Đạt nhất trí về bảo đảm an ninh, thỏa thuận hòa bình 'gần như đã sẵn sàng', chuẩn bị đàm phán 3 bên với Nga và Mỹ

Tình hình Ukraine: Đạt nhất trí về bảo đảm an ninh, thỏa thuận hòa bình 'gần như đã sẵn sàng', chuẩn bị đàm phán 3 bên với Nga và Mỹ

Tổng thống Ukraine tiết lộ những dấu hiệu cho thấy khả năng về việc kết thúc cuộc xung đột đã kéo dài 4 năm với Nga có thể trở thành hiện thực.
Hàn Quốc: Tổng thống ra chỉ thị mạnh tay với tội phạm xuyên quốc gia; chuẩn bị dẫn độ số lượng lớn nghi phạm lừa đảo từ Campuchia về nước

Hàn Quốc: Tổng thống ra chỉ thị mạnh tay với tội phạm xuyên quốc gia; chuẩn bị dẫn độ số lượng lớn nghi phạm lừa đảo từ Campuchia về nước

Tổng thống Hàn Quốc chỉ thị các trợ lý cấp cao triển khai biện pháp cứng rắn đối phó tội phạm xuyên quốc gia nhắm vào công dân nước này.
Giữa những 'trúc trắc' với Mỹ, EU gọi một quốc gia tỷ dân là 'không thể thiếu' với sự vững mạnh kinh tế của châu Âu

Giữa những 'trúc trắc' với Mỹ, EU gọi một quốc gia tỷ dân là 'không thể thiếu' với sự vững mạnh kinh tế của châu Âu

EU và Ấn Độ đã nhất trí ký kết một Hiệp định đối tác an ninh và quốc phòng mới, bao gồm an ninh hàng hải, an ninh mạng và chống khủng bố.
Israel tấn công các điểm qua biên giới Syria-Lebanon, ít nhất 2 người thiệt mạng

Israel tấn công các điểm qua biên giới Syria-Lebanon, ít nhất 2 người thiệt mạng

Israel cho biết đã tiến hành các cuộc không kích nhằm vào bốn điểm qua lại trên tuyến biên giới Syria-Lebanon trong ngày 21/1.
Vấn đề Greenland: Không vũ lực hay áp thuế, đây là cách Tổng thống Trump cân nhắc để thâu tóm hòn đảo? Liệu NATO có thỏa hiệp nào sau lưng Đan Mạch?

Vấn đề Greenland: Không vũ lực hay áp thuế, đây là cách Tổng thống Trump cân nhắc để thâu tóm hòn đảo? Liệu NATO có thỏa hiệp nào sau lưng Đan Mạch?

Tổng thống Mỹ Donald Trump đang cân nhắc đề nghị trả 1 triệu USD cho mỗi cư dân Greenland nếu người dân hòn đảo này bỏ phiếu 'nhập Mỹ'.
Đức-Ấn Độ: Định vị lại quan hệ đối tác

Đức-Ấn Độ: Định vị lại quan hệ đối tác

Chuyến thăm chính thức Ấn Độ của Thủ tướng Đức Friedrich Merz diễn ra trong bối cảnh kinh tế và chính trị quốc tế đang trải qua nhiều biến động sâu sắc.
Tổng thống Hàn Quốc thăm Đông Bắc Á: Nối lại tình xưa

Tổng thống Hàn Quốc thăm Đông Bắc Á: Nối lại tình xưa

Chuyến thăm của Tổng thống Hàn Quốc đến Trung Quốc và Nhật Bản nhằm hàn gắn những vết nứt trong quá khứ, mở ra tương lai hợp tác.
Tổng thống Hàn Quốc thăm Trung Quốc: Dò lại nhịp chiến lược

Tổng thống Hàn Quốc thăm Trung Quốc: Dò lại nhịp chiến lược

Chuyến thăm Trung Quốc của Tổng thống Hàn Quốc Lee Jae Myung phản ánh nỗ lực cân bằng trong bối cảnh thế giới và khu vực chứng kiến nhiều biến chuyển sâu sắc.
Iran trước ngã rẽ bất ổn

Iran trước ngã rẽ bất ổn

Làn sóng biểu tình lan rộng đang đẩy Iran vào một thời điểm đặc biệt nhạy cảm để giải bài toán cân bằng sức ép trong -ngoài...
Những yếu tố định hình thế giới 2026

Những yếu tố định hình thế giới 2026

Mười nhân tố bắt đầu bằng chữ 'T' tác động định hình thế giới năm 2026.
Tổng thống Ukraine thăm Mỹ: Bước đệm chiến thuật

Tổng thống Ukraine thăm Mỹ: Bước đệm chiến thuật

Chuyến thăm Mỹ của Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky diễn ra trong một thời điểm đặc biệt nhạy cảm của cuộc xung đột Nga - Ukraine...
Greenland trong tính toán chiến lược của chính quyền Tổng thống Trump

Greenland trong tính toán chiến lược của chính quyền Tổng thống Trump

Từ nhiệm kỳ đầu tiên, Tổng thống Donald Trump đã đề cập vấn đề Mỹ cần kiểm soát Greenland và đến nay đang ráo riết thúc đẩy chương trình nghị sự này.
Hiệp định biển cả có hiệu lực: Cột mốc lịch sử trong quản trị đại dương

Hiệp định biển cả có hiệu lực: Cột mốc lịch sử trong quản trị đại dương

Hiệp định BBNJ sẽ chính thức có hiệu lực vào ngày 19/1, là bước tiến lớn trong nỗ lực bảo đảm sức khỏe đại dương trong nhiều thập kỷ tới.
Bức tranh bầu cử 2026: Đoán định và biến số

Bức tranh bầu cử 2026: Đoán định và biến số

Bước sang năm 2026, chu kỳ bầu cử toàn cầu dự báo tiếp tục sự pha trộn giữa những kết cục có thể đoán trước và các biến số khó lường.
Giao thừa muôn sắc

Giao thừa muôn sắc

Dù năm mới được đón chờ trên khắp thế giới, mỗi quốc gia, mỗi cộng đồng lại chào đón thời khắc ấy theo những văn hóa và phong tục rất khác nhau.
Tàu ngầm diesel-điện Velikiye Luki của Nga sẽ thực hiện nhiệm vụ gì ở Biển Baltic?

Tàu ngầm diesel-điện Velikiye Luki của Nga sẽ thực hiện nhiệm vụ gì ở Biển Baltic?

Tàu ngầm diesel-điện Velikiye Luki mới của Nga có khả năng sử dụng tên lửa hành trình Kalibr và hiệu quả trong tác chiến chống tàu ngầm.
Chiến lược an ninh quốc gia Mỹ 2025 (Kỳ 2): Thay đổi hay tiếp nối?

Chiến lược an ninh quốc gia Mỹ 2025 (Kỳ 2): Thay đổi hay tiếp nối?

Liệu những thay đổi trong chiến lược an ninh quốc gia của Mỹ hiện nay là nhất thời hay là sự trở lại của những luận điểm nền tảng trong lịch sử?
Phiên bản di động