Ngoại giao Việt Nam ‘mềm dẻo’ trong một trật tự khu vực đầy biến động

Thảo Chi
TGVN. Cạnh tranh Mỹ-Trung đang có những biến chuyển căng thẳng. Trong khi Trung Quốc ngày một có những động thái táo bạo thì chính quyền Tổng thống Donald Trump những phản ứng kiên quyết. Bối cảnh đó khiến Việt Nam gặp không ít thách thức, nhất là cách trung hoà để hợp tác với cả hai bên.
Theo dõi Baoquocte.vn trên
TIN LIÊN QUAN
Viện Wilson: Năm 2020 - Cột mốc quan trọng của Ngoại giao Việt Nam
The Interpreter: Việt Nam tăng cường tính hiệu quả của ngoại giao trong năm 2020
Ngoại giao Việt Nam ‘mềm dẻo’ trong một trật tự khu vực đầy biến động
Tàu sân bay USS Carl Vinson là tàu sân bay của Mỹ đầu tiên đến thăm Việt Nam. (Nguồn: Hải quân Mỹ)

Cạnh tranh Mỹ-Trung hiện nay đang diễn ra trên nhiều lĩnh vực, từ kinh tế, thương mại cho đến chính trị, ngoại giao và ngày càng căng thẳng. Khu vực châu Á-Thái Bình Dương là mặt trận chủ yếu của cuộc cạnh tranh giữa hai cường quốc này, thể hiện rõ trên nhiều cơ chế khu vực như Đối thoại Shangri-La, ASEAN cũng như nhiều hội nghị thượng đỉnh khác ở châu Á.

Trung Quốc đang xây dựng nên một “cộng đồng chung vận mệnh”, tức một mạng lưới trong đó Trung Quốc là trung tâm trong quan hệ với các nước lân cận. Còn Mỹ đối trọng lại với Trung Quốc bằng chiến lược Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương tự do và rộng mở vào năm 2018 với ý tưởng “các nước nhỏ sẽ không phải sợ những nước láng giềng lớn’’.

Trong tranh chấp trên biển, khi hầu hết những nước liên quan khá kín tiếng thì Việt Nam đã mạnh mẽ đứng lên phản đối lập trường và những hành động phi pháp của Trung Quốc tại Biển Đông.

Theo Viện Nghiên cứu các vấn đề quốc tế Thụy Điển (UI), theo thuyết Cân bằng quyền lực của chủ nghĩa tự do, Hà Nội sẽ đứng về phía Mỹ để đối trọng với Trung Quốc, nhưng thực tế điều này đã và sẽ không xảy ra. Thực tế, Việt Nam đang ngày càng đẩy mạnh chính sách đối ngoại đa hướng, với việc tăng cường quan hệ ngoại giao với cả Washington và Bắc Kinh. Năm 2015, Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng lúc bấy giờ đã trở thành Tổng Bí thư đầu tiên của Đảng Cộng sản Việt Nam đến thăm Mỹ và cùng năm, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình cũng đã sang thăm Việt Nam lần đầu sau khi nhậm chức. Kể từ đó, Việt Nam đã luôn thúc đẩy ngoại giao ở các cấp với cả Mỹ và Trung Quốc.

Việc nắm bắt được khuôn khổ quan hệ đối ngoại của quốc gia giúp Hà Nội định vị được phương hướng giữa những căng thẳng rối ren. Việt Nam xây dựng chính sách dựa trên 4 nguyên tắc: độc lập và tự chủ, đa phương hóa và đa dạng hóa quan hệ, hợp tác và đấu tranh, và chủ động, tích cực hội nhập quốc tế.

Về nguyên tắc độc lập và tự chủ, Việt Nam thực hiện tiêu chí “3 không” trong chính sách quốc phòng bao gồm: không tham gia các liên minh quân sự hay là đồng minh quân sự của bất kỳ nước nào; không cho bất cứ nước nào đặt căn cứ quân sự ở Việt Nam; và không dựa vào nước này để chống nước kia. Từ những bài học về chiến tranh và việc bị cô lập trong lịch sử, Hà Nội đang đẩy mạnh đa phương hóa và đa dạng hóa quan hệ ngoại giao kể từ Đại hội Đảng lần thứ VIII năm 1996.

Cùng với việc tích cực đẩy mạnh hội nhập quốc tế, chủ nghĩa đa phương giúp Việt Nam có thêm nhiều đối tác để có thể gặt hái được nhiều lợi ích về kinh tế, chính trị và an ninh. Những đối tác nổi bật có thể kể đến là Mỹ, Trung Quốc, các nước ASEAN, EU và Nga. Những quan hệ đối tác này là lá chắn cho Việt Nam trước những đe dọa từ các nước lớn.

Cho đến nay, chính sách ngoại giao đa phương được xem là lựa chọn kiên định của Việt Nam. Hà Nội về lâu dài sẽ theo đuổi chính sách này bởi phù hợp với những mục tiêu phát triển và an ninh, giúp tăng cường vị thế đất nước trên trường quốc tế. Thêm vào đó là đường lối ngoại giao mềm dẻo thể hiện ở việc Việt Nam sẽ duy trì, dung hòa mối quan hệ với hai cường quốc là Mỹ và Trung Quốc, đồng thời cũng sẽ cứng rắn lên tiếng, giải quyết những tranh chấp với Trung Quốc bằng biện pháp hòa bình để bảo vệ lợi ích quốc gia.

Ngoại giao trong tuần: Hội thảo quốc tế Việt Nam-ASEAN, Người phát ngôn lên tiếng về việc ngư dân bị bắt giữ

Ngoại giao trong tuần: Hội thảo quốc tế Việt Nam-ASEAN, Người phát ngôn lên tiếng về việc ngư dân bị bắt giữ

TGVN. Báo TG&VN điểm lại một số hoạt động nổi bật của ngoại giao Việt Nam trong tuần từ ngày 17-22/8.

Việt Nam giữ vai trò nòng cốt trong ASEAN với nhiều dấu ấn

Việt Nam giữ vai trò nòng cốt trong ASEAN với nhiều dấu ấn

TGVN. Nằm trong chuỗi các hoạt động kỷ niệm 53 năm ngày thành lập ASEAN và 25 năm Việt Nam tham gia ASEAN, sáng 19/8 ...

Ngoại giao số: Lý thuyết, kinh nghiệm quốc tế và hàm ý chính sách với Việt Nam

Ngoại giao số: Lý thuyết, kinh nghiệm quốc tế và hàm ý chính sách với Việt Nam

TGVN. Kể từ đầu thế kỷ XXI, ngoại giao kỹ thuật số hay ngoại giao số, đã dần trở thành một phần không thể thiếu ...

Thảo Chi (theo Viện Nghiên cứu các vấn đề quốc tế Thuỵ Điển)

Bài viết cùng chủ đề

75 năm Ngoại giao Việt Nam

Đọc thêm

CNBC: Ngành bán dẫn toàn cầu đối mặt với thách thức kép từ căng thẳng tại Trung Đông

CNBC: Ngành bán dẫn toàn cầu đối mặt với thách thức kép từ căng thẳng tại Trung Đông

Nếu căng thẳng Trung Đông kéo dài, ngành chip đối mặt với hai sức ép: gián đoạn nguồn cung vật liệu quan trọng và nhu cầu suy yếu do chi ...
Cơ hội học bổng hấp dẫn cho sinh viên Việt Nam theo học khối ngành bán dẫn và công nghệ cao tại Đài Loan (Trung Quốc)

Cơ hội học bổng hấp dẫn cho sinh viên Việt Nam theo học khối ngành bán dẫn và công nghệ cao tại Đài Loan (Trung Quốc)

Chiều 11/3, tại Đại học Bách khoa Hà Nội, đông đảo sinh viên Hà Nội đã tham dự chuỗi chương trình giới thiệu học bổng INTENSE 2026 (Đài Loan, Trung ...
Chủ tịch Triều Tiên Kim Jong Un cùng con gái thăm nhà máy sản xuất súng, kêu gọi mở rộng năng lực sản xuất với tầm nhìn dài hạn

Chủ tịch Triều Tiên Kim Jong Un cùng con gái thăm nhà máy sản xuất súng, kêu gọi mở rộng năng lực sản xuất với tầm nhìn dài hạn

Chủ tịch Triều Tiên Kim Jong Un đã tới thăm một nhà máy sản xuất vũ khí cùng con gái Kim Ju Ae và cả hai đã thử bắn súng ...
Các nền kinh tế Đông Nam Á bất ngờ chịu ảnh hưởng từ căng thẳng tại Trung Đông

Các nền kinh tế Đông Nam Á bất ngờ chịu ảnh hưởng từ căng thẳng tại Trung Đông

Một số ngành nghề của các nền kinh tế khu vực Đông Nam Á, trong đó có Thái Lan, Philippines và Indonesia, đang chịu ảnh hưởng từ căng thẳng tại ...
EU kích hoạt đồng bộ loạt biện pháp bảo vệ công dân và nền kinh tế giữa chiến sự leo thang

EU kích hoạt đồng bộ loạt biện pháp bảo vệ công dân và nền kinh tế giữa chiến sự leo thang

Trước diễn biến phức tạp của cuộc xung đột giữa Israel, Mỹ và Iran, Liên minh châu Âu triển khai đồng bộ các biện pháp bảo vệ công dân và ...
Các mốc thời gian đáng chú ý sau Ngày bầu cử đại biểu Quốc hội và HĐND các cấp

Các mốc thời gian đáng chú ý sau Ngày bầu cử đại biểu Quốc hội và HĐND các cấp

Chủ nhật (ngày 15/3), cử tri cả nước sẽ tham gia bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ ...
CNBC: Ngành bán dẫn toàn cầu đối mặt với thách thức kép từ căng thẳng tại Trung Đông

CNBC: Ngành bán dẫn toàn cầu đối mặt với thách thức kép từ căng thẳng tại Trung Đông

Nếu căng thẳng Trung Đông kéo dài, ngành chip đối mặt với hai sức ép: gián đoạn nguồn cung vật liệu quan trọng và nhu cầu suy yếu do chi phí năng lượng cao.
Chủ tịch Triều Tiên Kim Jong Un cùng con gái thăm nhà máy sản xuất súng, kêu gọi mở rộng năng lực sản xuất với tầm nhìn dài hạn

Chủ tịch Triều Tiên Kim Jong Un cùng con gái thăm nhà máy sản xuất súng, kêu gọi mở rộng năng lực sản xuất với tầm nhìn dài hạn

Chủ tịch Triều Tiên Kim Jong Un đã tới thăm một nhà máy sản xuất vũ khí cùng con gái Kim Ju Ae và cả hai đã thử bắn súng ngắn.
Các nền kinh tế Đông Nam Á bất ngờ chịu ảnh hưởng từ căng thẳng tại Trung Đông

Các nền kinh tế Đông Nam Á bất ngờ chịu ảnh hưởng từ căng thẳng tại Trung Đông

Một số ngành nghề của các nền kinh tế khu vực Đông Nam Á, trong đó có Thái Lan, Philippines và Indonesia, đang chịu ảnh hưởng từ căng thẳng tại Trung Đông.
Liên hợp quốc cảnh báo khủng hoảng viện trợ nhân đạo toàn cầu trong bối cảnh chiến sự Trung Đông lan rộng

Liên hợp quốc cảnh báo khủng hoảng viện trợ nhân đạo toàn cầu trong bối cảnh chiến sự Trung Đông lan rộng

Liên hợp quốc cảnh báo, cuộc xung đột ở Trung Đông đang gây sức ép lớn lên các hoạt động nhân đạo trên toàn thế giới, làm gián đoạn chuỗi cung ứng.
Tổng thống Mỹ tuyên bố 'đã chiến thắng' trong cuộc xung đột với Iran

Tổng thống Mỹ tuyên bố 'đã chiến thắng' trong cuộc xung đột với Iran

Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 11/3 tuyên bố "đã chiến thắng” trong cuộc xung đột với Iran, song Washington sẽ tiếp tục chiến dịch quân sự để hoàn tất nhiệm vụ.
Các đồng minh vùng Vịnh cạn kiệt vũ khí, Mỹ chậm nhịp, tính đến phương án mới

Các đồng minh vùng Vịnh cạn kiệt vũ khí, Mỹ chậm nhịp, tính đến phương án mới

Mỹ đang không thể bổ sung kịp thời kho dự trữ phòng không cho các đồng minh tại Vịnh Ba Tư trong bối cảnh xung đột Trung Đông diễn ra khốc liệt.
Phép thử với Nepal trước bước ngoặt mới

Phép thử với Nepal trước bước ngoặt mới

Kết quả tổng tuyển cử tại Nepal và tiến trình hình thành chính phủ sau đó có ý nghĩa quan trọng đối với ổn định chính trị của đất nước này thời gian tới.
Phản ứng của Tây Ban Nha về xung đột Mỹ-Iran: Tiếng nói dũng cảm giữa lòng châu Âu

Phản ứng của Tây Ban Nha về xung đột Mỹ-Iran: Tiếng nói dũng cảm giữa lòng châu Âu

Tây Ban Nha có phản ứng trái chiều với nhiều nhà lãnh đạo châu Âu về xung đột Mỹ-Iran.
Vòng xoáy 'chảo lửa' Trung Đông

Vòng xoáy 'chảo lửa' Trung Đông

Diễn biến và động thái của các bên từ khi Mỹ bất ngờ tấn công Iran ngày 28/2 đến nay đã lý giải một số vấn đề quan trọng.
Điểm nóng Trung Đông: Tính toán chiến lược của Mỹ và 'sức bền' của Iran

Điểm nóng Trung Đông: Tính toán chiến lược của Mỹ và 'sức bền' của Iran

Vấn đề hạt nhân Iran và các bất đồng giữa Iran, Mỹ và Israel chỉ có thể giải quyết bằng thương lượng hoà bình.
Afghanistan-Pakistan trong trạng thái leo thang mới

Afghanistan-Pakistan trong trạng thái leo thang mới

Quan hệ Afghanistan-Pakistan bước vào vòng xoáy leo thang mới, đánh dấu chuyển biến từ các vụ đụng độ biên giới cường độ thấp sang đối đầu quân sự trực tiếp.
Đại hội lần thứ IX của Đảng Lao động Triều Tiên: Để vững tay chèo

Đại hội lần thứ IX của Đảng Lao động Triều Tiên: Để vững tay chèo

Đại hội lần thứ IX của Đảng Lao động Triều Tiên (ngày 19-25/2) khép lại với một số kết quả đáng chú ý.
Mỹ sử dụng một vũ khí lâu đời trong xung đột với Iran, không lạc hậu và cực kỳ hiệu quả

Mỹ sử dụng một vũ khí lâu đời trong xung đột với Iran, không lạc hậu và cực kỳ hiệu quả

Mới đây, Mỹ sử dụng ngư lôi trong xung đột với Iran, vũ khí cổ điển nhưng vẫn hiệu quả.
Cuộc đua năng lượng sạch của các 'ông lớn' châu Á

Cuộc đua năng lượng sạch của các 'ông lớn' châu Á

Châu Á chiếm hơn một nửa mức tiêu thụ năng lượng toàn cầu và cũng là nơi cuộc đua năng lượng sạch diễn ra quyết liệt nhất.
Chiến tranh trên 'gương mặt người đàn bà'

Chiến tranh trên 'gương mặt người đàn bà'

Khi đặt bút viết chủ đề phụ nữ và chiến tranh vào ngày của phái đẹp, trong đầu người viết thoáng xuất hiện người đàn bàn đẹp Trung Đông.
Xung đột Trung Đông 2026: Mục tiêu chiến lược, nguyên nhân và tác động

Xung đột Trung Đông 2026: Mục tiêu chiến lược, nguyên nhân và tác động

Xung đột ở Trung Đông giữa Mỹ, Israel và Iran bùng phát từ cuối tháng 2, nhanh chóng trở thành một trong những điểm nóng đáng chú ý nhất hiện nay.
Tổng thống Trump hé lộ thông tin chính thức cho vị trí 'ghế nóng' tân Chủ tịch Fed

Tổng thống Trump hé lộ thông tin chính thức cho vị trí 'ghế nóng' tân Chủ tịch Fed

Tổng thống Donald Trump đã chính thức đề cử ông Kevin Warsh làm Chủ tịch tiếp theo của Cục Dự trữ liên bang Mỹ (Fed).
Đồng chí Phạm Văn Đồng - Tấm gương lớn trọn đời tận hiến cho Tổ quốc và nhân dân

Đồng chí Phạm Văn Đồng - Tấm gương lớn trọn đời tận hiến cho Tổ quốc và nhân dân

Hành trình hoạt động cách mạng của Thủ tướng Phạm Văn Đồng là sự nhất quán đến kỳ lạ giữa lời nói và việc làm, giữa lý tưởng và hành động.
Phiên bản di động