Sổ tay Văn hóa Đông - Tây

Nhà văn hóa Hữu Ngọc bàn về 'Đánh du kích' (1946-1954)

Hữu Ngọc
TGVN. Sự phát triển của quân đội chính quy tiến hành song song với phong trào du kích là hình thái khác của chiến tranh nhân dân. Khi Pháp tiến công Nam Bộ (1945) thì chiến tranh du kích đã bắt đầu ở miền Nam để lan ra toàn quốc sau này. 
Theo dõi Baoquocte.vn trên
TIN LIÊN QUAN
nha van hoa huu ngoc ban ve danh du kich 1946 1954 Nhà văn hóa Hữu Ngọc bàn về hội nhập - tác động của phương Tây tới Đông Á
nha van hoa huu ngoc ban ve danh du kich 1946 1954 Nhà văn hóa Hữu Ngọc bàn về trí thức Việt Nam và hội nhập quốc tế
nha van hoa huu ngoc ban ve danh du kich 1946 1954
Đội du kích Ba Tơ tuyên thệ “Hy sinh vì tổ quốc!”

Cuộc kháng chiến chống Pháp bắt đầu từ 19/12/1946 và kết thúc với Hiệp định Geneva năm 1954 cùng triển vọng Tổng tuyển cử hai năm sau đó. Thời điểm ấy, thế giới biết khá lơ mơ về Việt Nam và cuộc chiến tranh Pháp-Việt.

Năm 1955, để làm sáng tỏ các vấn đề và tranh thủ dư luận thế giới, nhất là nhân dân Pháp. Nhà xuất bản Ngoại Văn Hà Nội đã cho ra cuốn sách tiếng Pháp Le Vietnam en marche (Việt Nam tiến bước) do Hữu Ngọc chấp bút. Nhà sử học Phạm Huy Thông đề tựa đã nhấn mạnh: “Tác giả không có tham vọng phát ngôn nhân danh nhân dân Việt Nam hay làm công việc sử gia. Trong những trang ngắn gọn, ông nhằm mục đích khiêm tốn là mang đến cho hàng triệu người dân thường ở các nước một cái nhìn bao quát về những cuộc đấu tranh xưa và nay vì đất nước của dân tộc chúng tôi”.

Thế giới chỉ biết đến chiến thắng Điện Biên Phủ dưới góc độ chiến tranh hiện đại. Ít ai biết đến góc độ chiến tranh du kích chuẩn bị và hậu thuẫn cho Điện Biên Phủ, xin trích dịch sau đây mấy đoạn trong cuốn Việt Nam tiến bước về vấn đề này:

Theo nhà báo Áo Fritz Jensen: “Người ta thường nói đến chiến tranh Việt-Pháp không có mặt trận. Thực ra có hai mặt trận, mặt trận quân đội chính quy và mặt trận du kích. Đạo quân viễn chinh Pháp phải đối đầu với hai mặt trận ấy”.

Sự phát triển của quân đội chính quy tiến hành song song với phong trào du kích là hình thái khác của chiến tranh nhân dân. Ngay sau khi Pháp tiến công Nam Bộ (1945) thì chiến tranh du kích đã bắt đầu ở miền Nam để lan ra toàn quốc sau này. Nhân dân là tai mắt cho quân đội chính quy, cùng chiến đấu dũng cảm phối hợp với quân đội chính quy.

Ở Hà Nội và các thành phố, nhân dân đánh giặc trong biên chế các đơn vị tự vệ, ở vùng nông thôn thì trong các đội du kích, dân quân.

Đó là sự hưởng ứng của nhân dân với lời kêu gọi của Hồ Chủ tịch “Ai có súng dùng súng, ai có gươm dùng gươm...” Rừng núi, nông thôn đều thành trận địa, mồ chôn quân giặc. Chúng phải co cụm trong các thành phố, thị trấn...

Sau cuộc tấn công Việt Bắc (thành trì của kháng chiến 1947) thất bại, địch từ bỏ chiến tranh chớp nhoáng, quay sang chiến lược bình định đồng bằng Bắc Bộ và Nam Bộ bằng các chiến dịch càn quét và xây dựng chính quyền bù nhìn.

Xin trích dẫn những lời tố cáo của chính những quân nhân Pháp bị bắt làm tù binh (*).

Trung úy Levasseus thuộc trung đoàn 2/22e RIC cho biết: “Tháng 3/1946, trước khi mở chiến dịch vùng Biên Hòa, đại tá Grosjean ra lệnh cho các sĩ quan: “Các người sẽ càn quét một vùng của bọn Việt. Hãy phá hủy tất! Hãy giết tất cả những gì động đậy!”. Các sĩ quan ngạc nhiên hỏi tại sao, đại tá chỉ nhắc lại: “Hãy giết tất cả cái gì sống!”.

Tên cai Lezzar và tên đội Lorgeas thuộc đơn vị 5/7 R.T.A khai: “Ngày 26/9/1953, chúng tôi đánh làng Vân Cầu gần Kẻ Sặt. Chúng tôi được lệnh lùng khám rất kỹ. Nhiều lính của chúng tôi cướp bóc, đốt phá, giết người và súc vật. Tên đội Coudray giết một lúc hai người đàn ông độ 25-30 tuổi với lý do để dọa những thường dân bị bắt phải khai báo. Tên cai Flutiger giết một người đàn bà và một đứa trẻ độ 10 tuổi trốn trong cỏ rậm ngày 27/9/1950 ở gần Kẻ Sặt, nhiều súc vật bị giết, lúa bị đốt, nhà bị công binh dùng mìn cho nổ tung. Dân bị bắt và bị tra tấn phải khai báo. Coudray tra tấn một người, bắt nằm xuống đất sau khi phải uống mấy mũ sắt đầy nước. Lính ngụy thì hun khói và ném lựu đạn vào các hầm trú ẩn của dân”.

Theo trung úy Denelle thuộc đơn vị 1/R.A.C.M: “Trong chiến dịch, thẩm vấn bằng dí điện vào bộ phận sinh dục người bị bắt, tống giẻ ướt vào mồm họ để gây nghẹt thở tới chết. Ở đồn, ai không khai thì bị đóng cọc giữa sân, trói trần truồng trong nắng. Trong một chiến dịch, đại úy Tagger ra lệnh bắn 18 người trong số dân bị bắt, bất kể ai. Tôi hỏi, ông trả lời: “Đây là phương pháp tuyệt vời. Trong số 18 tên bị giết, thế nào cũng diệt được 4-5 đứa Việt minh”.

Dân vùng chiếm đóng căm hờn, nên du kích phát triển rất nhanh. Ở miền Nam, miền Bắc xuất hiện những đội lão du kích tuổi ngoài 60. Ở Đình Bảng có đội du kích thiếu nhi. Nhờ dân ủng hộ, các Ủy ban nhân dân vẫn bí mật hoạt động trong các thành phố. Nông thôn ban đêm hoàn toàn là của ta.

Địch mở chiến dịch Hòa Bình, quân ta đánh thọc vào trung tâm đồng bằng sông Hồng, phối hợp với du kích địa phương, phá hủy 2/3 đồn lính ngụy, dẹp 4.800 hội đồng kỳ mục ngụy, làm rung chuyển hệ thống cai trị vùng chiếm đóng của chúng. Các làng kháng chiến qua đó càng gia tăng gấp bội.n

(*) Tác giả Hữu Ngọc nguyên là Trại trưởng trại tù hàng binh Âu Phi.

nha van hoa huu ngoc ban ve danh du kich 1946 1954 Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Freud và khái niệm chết

TGVN. Freud đã có dịp thể nghiệm khái niệm cái chết của mình về mặt xã hội và bản thân. Những phân tích của ông về ...

nha van hoa huu ngoc ban ve danh du kich 1946 1954 Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Cái tóc trong văn hóa

TGVN. Tóc được coi là trang sức trời phú cho phụ nữ trong văn hóa của Việt Nam. Tóc hay gắn với cái đẹp của ...

nha van hoa huu ngoc ban ve danh du kich 1946 1954 Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Chuyện cái bắt tay

TGVN. Theo nhà văn hóa Hữu Ngọc, bắt tay để chào hỏi hay tỏ ý thân thiện không phải chỉ là đặc điểm của người ...

Đọc thêm

Giá vàng hôm nay 24/1/2026 tăng vượt mức 'khó đạt tới', không phải do may mắn, mục tiêu giá năm 2026 là 5.400 USD

Giá vàng hôm nay 24/1/2026 tăng vượt mức 'khó đạt tới', không phải do may mắn, mục tiêu giá năm 2026 là 5.400 USD

Giá vàng hôm nay 24/1/2026 bật tăng mạnh mẽ, tiến sát 5.000 USD 'không phải do may mắn', có điều gì đó đang diễn ra?
Malta ấn tượng với tầm nhìn phát triển dài hạn, các mục tiêu chiến lược của Việt Nam

Malta ấn tượng với tầm nhìn phát triển dài hạn, các mục tiêu chiến lược của Việt Nam

Ngày 23/1, Thứ trưởng Ngoại giao Lê Thị Thu Hằng đã hội đàm với Thứ trưởng Thường trực Bộ Ngoại giao và Du lịch Malta Christopher Cutajar.
Thứ trưởng Lê Thị Thu Hằng trao Giấy chấp nhận lãnh sự cho tân Tổng Lãnh sự Lào tại Đà Nẵng

Thứ trưởng Lê Thị Thu Hằng trao Giấy chấp nhận lãnh sự cho tân Tổng Lãnh sự Lào tại Đà Nẵng

Ngày 23/1, Thứ trưởng Lê Thị Thu Hằng đã trao Giấy chấp nhận lãnh sự cho bà Vonekham Cheuangmanivong, tân Tổng Lãnh sự của Lào tại TP. Đà Nẵng.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Lào sắp thăm cấp Nhà nước tới Việt Nam

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Lào sắp thăm cấp Nhà nước tới Việt Nam

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Lào Thongloun Sisoulith và Phu nhân sẽ thăm cấp Nhà nước tới Việt Nam trong 2 ngày.
Lãnh đạo các nước gửi điện, thư chúc mừng Tổng Bí thư Tô Lâm

Lãnh đạo các nước gửi điện, thư chúc mừng Tổng Bí thư Tô Lâm

Lãnh đạo các nước đã gửi các điện, thư mừng chúc mừng đồng chí Tô Lâm được bầu lại làm Tổng Bí thư Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng ...
Thư, điện mừng, thông điệp từ khắp thế giới mừng Đại hội XIV của Đảng

Thư, điện mừng, thông điệp từ khắp thế giới mừng Đại hội XIV của Đảng

Từ phiên khai mạc đến nay, Đại hội XIV của Đảng ta nhận thêm 339 thư, điện mừng từ các chính đảng, tổ chức, bạn bè quốc tế và người ...
Việt Nam trước cơ hội định vị 'vùng đất chữa lành'

Việt Nam trước cơ hội định vị 'vùng đất chữa lành'

Du lịch chữa lành không chỉ là một phân khúc kinh tế tiềm năng mà còn là công cụ quan trọng để Việt Nam định vị hình ảnh quốc gia và gia tăng quyền lực ...
Du lịch Nhật Bản lần đầu tiên vượt mốc 40 triệu khách quốc tế nhờ một điều

Du lịch Nhật Bản lần đầu tiên vượt mốc 40 triệu khách quốc tế nhờ một điều

Ngành du lịch Nhật Bản vừa ghi nhận một năm 2025 bùng nổ với con số kỷ lục 42,7 triệu lượt khách quốc tế, đánh dấu lần đầu tiên vượt mốc 40 triệu.
Lào đón hơn 4,5 triệu lượt khách quốc tế trong năm 2025

Lào đón hơn 4,5 triệu lượt khách quốc tế trong năm 2025

Năm 2025, ngành du lịch Lào ghi nhận sự tăng trưởng tích cực khi lượng khách quốc tế đến nước này đạt hơn 4,5 triệu lượt, tăng 11% so với năm trước.
10 điểm đến lý tưởng nhất châu Âu cho kỳ nghỉ Xuân

10 điểm đến lý tưởng nhất châu Âu cho kỳ nghỉ Xuân

Châu Âu vào mùa Xuân, từ tháng 3-5, khoác lên mình một vẻ đẹp rực rỡ, làm say đắm biết bao du khách.
Đảo Phú Quý ở Lâm Đồng lọt top điểm đến hàng đầu Đông Nam Á

Đảo Phú Quý ở Lâm Đồng lọt top điểm đến hàng đầu Đông Nam Á

Phú Quý, hòn đảo mang vẻ đẹp điện ảnh, được Khaosod Thái Lan đưa vào danh sách 10 điểm đến yên tĩnh và nguyên sơ nhất Đông Nam Á.
Cánh đồng hoa ly tại Hải Phòng khoe sắc, du khách thích thú đến tham quan, chụp ảnh

Cánh đồng hoa ly tại Hải Phòng khoe sắc, du khách thích thú đến tham quan, chụp ảnh

Cánh đồng hoa ly cách Hà Nội 70km đang vào mùa nở rộ, thu hút du khách từ nhiều nơi đến tham quan và chụp ảnh.
Chú Tễu kể chuyện Tết Việt bằng ngôn ngữ hoạt hình 3D

Chú Tễu kể chuyện Tết Việt bằng ngôn ngữ hoạt hình 3D

Câu chuyện về 'Bánh Tễu' được kể lại bằng ngôn ngữ phim hoạt hình 3D đã mở ra một hướng tiếp cận giàu cảm xúc và giá trị văn hóa.
China Daily bầu chọn 10 sự kiện văn hóa tiêu biểu năm 2025 của Trung Quốc

China Daily bầu chọn 10 sự kiện văn hóa tiêu biểu năm 2025 của Trung Quốc

Năm 2025, văn hóa Trung Quốc "bừng nở" tại giao điểm giữa truyền thống và đổi mới.
Nhà hát Lớn Hà Nội lọt danh sách kiến trúc ngoạn mục châu Á

Nhà hát Lớn Hà Nội lọt danh sách kiến trúc ngoạn mục châu Á

Trong danh sách những công trình kiến trúc ngoạn mục nhất châu Á vừa được tạp chí Time Out (Anh) công bố, Việt Nam có một đại diện là Nhà hát Lớn Hà Nội.
Bảo tồn bền vững và phát huy giá trị Di tích quốc gia đặc biệt Di tích lịch sử Chi Lăng

Bảo tồn bền vững và phát huy giá trị Di tích quốc gia đặc biệt Di tích lịch sử Chi Lăng

Phó Thủ tướng Mai Văn Chính vừa ký Quyết định phê duyệt Quy hoạch bảo quản, tu bổ, phục hồi Di tích quốc gia đặc biệt Di tích lịch sử Chi Lăng (tỉnh Lạng Sơn).
Phong Nha - Kẻ Bàng chuẩn bị hồ sơ đề cử Di sản thiên nhiên thế giới lần thứ ba

Phong Nha - Kẻ Bàng chuẩn bị hồ sơ đề cử Di sản thiên nhiên thế giới lần thứ ba

Ban Quản lí Vườn quốc gia Phong Nha – Kẻ Bàng (Quảng Trị) đang tích cực xây dựng hồ sơ đề cử UNESCO công nhận Di sản thiên nhiên thế giới lần thứ ba.
Khám phá vẻ đẹp và chiều sâu di sản văn hóa Việt Nam qua trang sách

Khám phá vẻ đẹp và chiều sâu di sản văn hóa Việt Nam qua trang sách

Cuốn sách "Dấu ấn Việt Nam trên bản đồ di sản thế giới" do PGS.TS. Vũ Trọng Lâm chủ biên là nhịp cầu đưa độc giả khám phá vẻ đẹp và chiều sâu văn hóa ...
Phiên bản di động