Sổ tay Văn hóa Đông - Tây

Nhà văn hóa Hữu Ngọc bàn về 'Đánh du kích' (1946-1954)

Hữu Ngọc
TGVN. Sự phát triển của quân đội chính quy tiến hành song song với phong trào du kích là hình thái khác của chiến tranh nhân dân. Khi Pháp tiến công Nam Bộ (1945) thì chiến tranh du kích đã bắt đầu ở miền Nam để lan ra toàn quốc sau này. 
Theo dõi Baoquocte.vn trên
TIN LIÊN QUAN
nha van hoa huu ngoc ban ve danh du kich 1946 1954 Nhà văn hóa Hữu Ngọc bàn về hội nhập - tác động của phương Tây tới Đông Á
nha van hoa huu ngoc ban ve danh du kich 1946 1954 Nhà văn hóa Hữu Ngọc bàn về trí thức Việt Nam và hội nhập quốc tế
nha van hoa huu ngoc ban ve danh du kich 1946 1954
Đội du kích Ba Tơ tuyên thệ “Hy sinh vì tổ quốc!”

Cuộc kháng chiến chống Pháp bắt đầu từ 19/12/1946 và kết thúc với Hiệp định Geneva năm 1954 cùng triển vọng Tổng tuyển cử hai năm sau đó. Thời điểm ấy, thế giới biết khá lơ mơ về Việt Nam và cuộc chiến tranh Pháp-Việt.

Năm 1955, để làm sáng tỏ các vấn đề và tranh thủ dư luận thế giới, nhất là nhân dân Pháp. Nhà xuất bản Ngoại Văn Hà Nội đã cho ra cuốn sách tiếng Pháp Le Vietnam en marche (Việt Nam tiến bước) do Hữu Ngọc chấp bút. Nhà sử học Phạm Huy Thông đề tựa đã nhấn mạnh: “Tác giả không có tham vọng phát ngôn nhân danh nhân dân Việt Nam hay làm công việc sử gia. Trong những trang ngắn gọn, ông nhằm mục đích khiêm tốn là mang đến cho hàng triệu người dân thường ở các nước một cái nhìn bao quát về những cuộc đấu tranh xưa và nay vì đất nước của dân tộc chúng tôi”.

Thế giới chỉ biết đến chiến thắng Điện Biên Phủ dưới góc độ chiến tranh hiện đại. Ít ai biết đến góc độ chiến tranh du kích chuẩn bị và hậu thuẫn cho Điện Biên Phủ, xin trích dịch sau đây mấy đoạn trong cuốn Việt Nam tiến bước về vấn đề này:

Theo nhà báo Áo Fritz Jensen: “Người ta thường nói đến chiến tranh Việt-Pháp không có mặt trận. Thực ra có hai mặt trận, mặt trận quân đội chính quy và mặt trận du kích. Đạo quân viễn chinh Pháp phải đối đầu với hai mặt trận ấy”.

Sự phát triển của quân đội chính quy tiến hành song song với phong trào du kích là hình thái khác của chiến tranh nhân dân. Ngay sau khi Pháp tiến công Nam Bộ (1945) thì chiến tranh du kích đã bắt đầu ở miền Nam để lan ra toàn quốc sau này. Nhân dân là tai mắt cho quân đội chính quy, cùng chiến đấu dũng cảm phối hợp với quân đội chính quy.

Ở Hà Nội và các thành phố, nhân dân đánh giặc trong biên chế các đơn vị tự vệ, ở vùng nông thôn thì trong các đội du kích, dân quân.

Đó là sự hưởng ứng của nhân dân với lời kêu gọi của Hồ Chủ tịch “Ai có súng dùng súng, ai có gươm dùng gươm...” Rừng núi, nông thôn đều thành trận địa, mồ chôn quân giặc. Chúng phải co cụm trong các thành phố, thị trấn...

Sau cuộc tấn công Việt Bắc (thành trì của kháng chiến 1947) thất bại, địch từ bỏ chiến tranh chớp nhoáng, quay sang chiến lược bình định đồng bằng Bắc Bộ và Nam Bộ bằng các chiến dịch càn quét và xây dựng chính quyền bù nhìn.

Xin trích dẫn những lời tố cáo của chính những quân nhân Pháp bị bắt làm tù binh (*).

Trung úy Levasseus thuộc trung đoàn 2/22e RIC cho biết: “Tháng 3/1946, trước khi mở chiến dịch vùng Biên Hòa, đại tá Grosjean ra lệnh cho các sĩ quan: “Các người sẽ càn quét một vùng của bọn Việt. Hãy phá hủy tất! Hãy giết tất cả những gì động đậy!”. Các sĩ quan ngạc nhiên hỏi tại sao, đại tá chỉ nhắc lại: “Hãy giết tất cả cái gì sống!”.

Tên cai Lezzar và tên đội Lorgeas thuộc đơn vị 5/7 R.T.A khai: “Ngày 26/9/1953, chúng tôi đánh làng Vân Cầu gần Kẻ Sặt. Chúng tôi được lệnh lùng khám rất kỹ. Nhiều lính của chúng tôi cướp bóc, đốt phá, giết người và súc vật. Tên đội Coudray giết một lúc hai người đàn ông độ 25-30 tuổi với lý do để dọa những thường dân bị bắt phải khai báo. Tên cai Flutiger giết một người đàn bà và một đứa trẻ độ 10 tuổi trốn trong cỏ rậm ngày 27/9/1950 ở gần Kẻ Sặt, nhiều súc vật bị giết, lúa bị đốt, nhà bị công binh dùng mìn cho nổ tung. Dân bị bắt và bị tra tấn phải khai báo. Coudray tra tấn một người, bắt nằm xuống đất sau khi phải uống mấy mũ sắt đầy nước. Lính ngụy thì hun khói và ném lựu đạn vào các hầm trú ẩn của dân”.

Theo trung úy Denelle thuộc đơn vị 1/R.A.C.M: “Trong chiến dịch, thẩm vấn bằng dí điện vào bộ phận sinh dục người bị bắt, tống giẻ ướt vào mồm họ để gây nghẹt thở tới chết. Ở đồn, ai không khai thì bị đóng cọc giữa sân, trói trần truồng trong nắng. Trong một chiến dịch, đại úy Tagger ra lệnh bắn 18 người trong số dân bị bắt, bất kể ai. Tôi hỏi, ông trả lời: “Đây là phương pháp tuyệt vời. Trong số 18 tên bị giết, thế nào cũng diệt được 4-5 đứa Việt minh”.

Dân vùng chiếm đóng căm hờn, nên du kích phát triển rất nhanh. Ở miền Nam, miền Bắc xuất hiện những đội lão du kích tuổi ngoài 60. Ở Đình Bảng có đội du kích thiếu nhi. Nhờ dân ủng hộ, các Ủy ban nhân dân vẫn bí mật hoạt động trong các thành phố. Nông thôn ban đêm hoàn toàn là của ta.

Địch mở chiến dịch Hòa Bình, quân ta đánh thọc vào trung tâm đồng bằng sông Hồng, phối hợp với du kích địa phương, phá hủy 2/3 đồn lính ngụy, dẹp 4.800 hội đồng kỳ mục ngụy, làm rung chuyển hệ thống cai trị vùng chiếm đóng của chúng. Các làng kháng chiến qua đó càng gia tăng gấp bội.n

(*) Tác giả Hữu Ngọc nguyên là Trại trưởng trại tù hàng binh Âu Phi.

nha van hoa huu ngoc ban ve danh du kich 1946 1954 Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Freud và khái niệm chết

TGVN. Freud đã có dịp thể nghiệm khái niệm cái chết của mình về mặt xã hội và bản thân. Những phân tích của ông về ...

nha van hoa huu ngoc ban ve danh du kich 1946 1954 Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Cái tóc trong văn hóa

TGVN. Tóc được coi là trang sức trời phú cho phụ nữ trong văn hóa của Việt Nam. Tóc hay gắn với cái đẹp của ...

nha van hoa huu ngoc ban ve danh du kich 1946 1954 Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Chuyện cái bắt tay

TGVN. Theo nhà văn hóa Hữu Ngọc, bắt tay để chào hỏi hay tỏ ý thân thiện không phải chỉ là đặc điểm của người ...

Đọc thêm

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm thăm, động viên công nhân, người lao động tại TP. Hồ Chí Minh

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm thăm, động viên công nhân, người lao động tại TP. Hồ Chí Minh

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm thăm, động viên công nhân, người lao động tại TP. Hồ Chí Minh...
Hà Nội và TP Hồ Chí Minh lọt Top 5 các đô thị tăng trưởng nhanh nhất toàn cầu

Hà Nội và TP Hồ Chí Minh lọt Top 5 các đô thị tăng trưởng nhanh nhất toàn cầu

Theo Savills, Hà Nội và TP. Hồ Chí Minh nằm trong Top 5 đô thị có tốc độ tăng trưởng nhanh nhất toàn cầu.
Kết quả xổ số hôm nay ngày 27 tháng 4: XSHCM, XSCM, XSDT và XSMN 27/4/2026

Kết quả xổ số hôm nay ngày 27 tháng 4: XSHCM, XSCM, XSDT và XSMN 27/4/2026

XSMN 27-4, Trực tiếp kết quả xổ số miền Nam 27-4-2025. Kết quả xổ số hôm nay 27-4, được các công ty XSHCM, XSCM, XSDT... công bố.
Tuyển sinh đại học 2026: Những mốc thời gian quan trọng cần lưu ý

Tuyển sinh đại học 2026: Những mốc thời gian quan trọng cần lưu ý

Bộ GD&ĐT đã công bố kế hoạch chi tiết cho công tác tuyển sinh đại học và cao đẳng năm 2026, với nhiều mốc thời gian quan trọng cần lưu ...
Tử vi 12 cung hoàng đạo Thứ Ba ngày 28/4/2026: Sư Tử tài chính khởi sắc

Tử vi 12 cung hoàng đạo Thứ Ba ngày 28/4/2026: Sư Tử tài chính khởi sắc

Tử vi hôm nay 28/4/2026 của 12 cung hoàng đạo – Ma Kết, Bảo Bình, Song Ngư, Bạch Dương, Kim Ngưu, Song Tử, Cự Giải, Sư Tử, Xử Nữ, Thiên ...
Lịch thi đấu bóng đá hôm nay 28/4 và sáng 29/4: Lịch thi đấu Champions League - Paris Saint-Germain vs Bayern Munich

Lịch thi đấu bóng đá hôm nay 28/4 và sáng 29/4: Lịch thi đấu Champions League - Paris Saint-Germain vs Bayern Munich

Lịch thi đấu bóng đá hôm nay 28/4 và sáng 29/4: Lịch thi đấu bán kết Champions League - Paris Saint-Germain vs Bayern Munich; Hạng nhất Anh...
Du lịch Hà Nội bứt phá mạnh mẽ, hướng tới mục tiêu 12 triệu khách quốc tế

Du lịch Hà Nội bứt phá mạnh mẽ, hướng tới mục tiêu 12 triệu khách quốc tế

Theo Sở Du lịch Hà Nội, trong tháng 4/2026, tổng lượng khách du lịch đến Thủ đô ước đạt 3,09 triệu lượt, tăng 13,3% so với cùng kỳ năm trước.
Staycation 2026: Khi 'chữa lành' không còn cần một tấm vé máy bay

Staycation 2026: Khi 'chữa lành' không còn cần một tấm vé máy bay

Không cần rời khỏi thành phố, một thế hệ người trẻ đang tìm thấy cách nghỉ ngơi hiệu quả hơn: ít di chuyển, nhiều cảm nhận. Staycation vì thế không chỉ là xu hướng, mà ...
Đồng Nai phát triển du lịch sinh thái gắn với bảo tồn rừng

Đồng Nai phát triển du lịch sinh thái gắn với bảo tồn rừng

Đồng Nai đặt mục tiêu đưa Khu Bảo tồn thiên nhiên, văn hóa Đồng Nai thành trung tâm du lịch sinh thái cấp vùng Đông Nam Bộ.
Hội An đứng đầu điểm đến du lịch chậm ở châu Á

Hội An đứng đầu điểm đến du lịch chậm ở châu Á

Với nhịp sống chậm rãi, không gian di sản giàu bản sắc và chiều sâu văn hóa, Hội An được Agoda xếp đầu danh sách điểm đến du lịch chậm ở châu Á.
Khám phá những quốc gia miễn visa cho công dân Việt Nam vào năm 2026

Khám phá những quốc gia miễn visa cho công dân Việt Nam vào năm 2026

Năm 2026, công dân Việt Nam có thể du lịch đến hơn 50 quốc gia và vùng lãnh thổ mà không cần visa hoặc có thể xin visa tại cửa khẩu.
Ngành du lịch Quảng Ninh thu về gần 500 tỷ đồng ngày đầu kỳ nghỉ lễ

Ngành du lịch Quảng Ninh thu về gần 500 tỷ đồng ngày đầu kỳ nghỉ lễ

Quảng Ninh khẳng định sức hút lớn của du lịch biển đảo khi đón 160.000 lượt khách ngày đầu kỳ nghỉ lễ, doanh thu gần 500 tỷ đồng.
Lễ hội Đàn Kính Thiên 2026: Tái hiện lễ tế trời của vua Đinh Bộ Lĩnh

Lễ hội Đàn Kính Thiên 2026: Tái hiện lễ tế trời của vua Đinh Bộ Lĩnh

Lễ hội Đàn Kính Thiên 2026 tại Ninh Bình đã tái hiện lễ tế trời của vua Đinh Bộ Lĩnh, khẳng định giá trị văn hóa, lịch sử của vùng đất Hoa Lư.
Rực rỡ sắc hoa khai hội Đình-Miếu Tây Tựu năm 2026

Rực rỡ sắc hoa khai hội Đình-Miếu Tây Tựu năm 2026

Ngày 25/4, phường Tây Tựu (Hà Nội) tổ chức khai mạc Lễ hội truyền thống Đình-Miếu Tây Tựu năm 2026.
Chương trình hữu nghị đặc biệt chào mừng chuyến thăm Việt Nam của Tổng thống Hàn Quốc và Phu nhân

Chương trình hữu nghị đặc biệt chào mừng chuyến thăm Việt Nam của Tổng thống Hàn Quốc và Phu nhân

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Phu nhân chủ trì Chương trình hữu nghị chào mừng chuyến thăm cấp Nhà nước của Tổng thống Hàn Quốc Lee Jae Myung.
Lan tỏa hào khí cội nguồn tại Lễ hội Bình Đà 2026

Lan tỏa hào khí cội nguồn tại Lễ hội Bình Đà 2026

Lễ rước, tế và dâng hương Đức Quốc Tổ Lạc Long Quân đã được tổ chức trang nghiêm trong khuôn khổ Lễ hội Bình Đà 2026, thu hút đông đảo du khách.
Trưng bày 156 hình tượng Lenin tại Bảo tàng Hồ Chí Minh

Trưng bày 156 hình tượng Lenin tại Bảo tàng Hồ Chí Minh

Bảo tàng Hồ Chí Minh phối hợp Khu Lưu niệm V.I. Lenin khai mạc trưng bày “156 hình tượng Lenin – Từ bộ sưu tập của Khu Lưu niệm V.I. Lenin ở Ulyanovsk”.
Khám phá những nghi lễ độc bản của các dân tộc Việt Nam

Khám phá những nghi lễ độc bản của các dân tộc Việt Nam

Không khí tại Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam trở nên rộn ràng với chuỗi hoạt động chào mừng Ngày Văn hóa các dân tộc Việt Nam.
Phiên bản di động