Những chuyện nghề "nhớ đời" của một nhà báo

Đã là nhà báo, ai cũng có nhiều niềm vui và nỗi buồn trong nghề. Nhân Ngày Báo chí Cách mạng Việt Nam 21/6 năm nay, tôi chợt nhớ lại những vui buồn trong nghề báo mà tôi đã trải qua trong mấy chục năm qua...  
Theo dõi Baoquocte.vn trên
TIN LIÊN QUAN
nhung chuyen nghe nho doi cua mot nha bao Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam chúc mừng đội ngũ người làm báo cả nước
nhung chuyen nghe nho doi cua mot nha bao Chúc mừng Ngày Báo chí Cách Mạng Việt Nam 21/6: Thông tin đối ngoại thêm một góc nhìn

Nếu không làm báo, tôi sẽ không gặp được những con người, những số phận, đủ mọi lứa tuổi, đủ mọi địa vị xã hội. Dù họ thành đạt hay bất hạnh đến đâu, bao giờ cũng giữ được phẩm chất làm người khiến tôi phải khâm phục, kính trọng. Qua đó, giúp tôi viết nên chân dung của họ để có thể tập hợp vào trong một cuốn sách có tên Tiếng tụng kinh trong căn nhà vị tướng, khắc họa chân dung về số phận 54 con người mà tôi coi đó là tài sản quý giá mình có được trong cuộc đời làm báo.

Nếu không làm báo, tôi sẽ không có được những kỷ niệm thật vui và cảm động, như được một nhà giáo - sau nhiều năm kiên trì hỏi thăm và tìm địa chỉ để gặp - cảm ơn về một bài viết của tôi cuối tháng 3/1975. Bài báo có nhan đề Về Sơn Mỹ giải phóng được đăng trên báo Nhân Dân và đọc trên Đài Tiếng nói Việt Nam, Đài phát thanh Giải phóng ngay sau khi vùng đất này được giải phóng. Trong  bài viết đó, tôi kể chuyện gặp một số dân làng Mỹ Lai, Sơn Mỹ (Quảng Ngãi) còn sót lại sau vụ tàn sát của lính Mỹ, giết hại một lúc 504 người (năm 1968). Một trong những người dân còn sót lại đó là mẹ của nhà giáo đã tìm gặp và cảm ơn tôi. Vì tôi là người đầu tiên, qua bài báo của mình, đã báo tin cho anh biết mẹ anh vẫn còn sống sau vụ thảm sát kinh hoàng ấy. Khi đó, anh đang còn ở miền Bắc, từng giờ, từng phút đón tin tức giải phóng từ quê nhà.

nhung chuyen nghe nho doi cua mot nha bao
Nhà báo Dương Đức Quảng (bên trái ) tham dự một sự kiện cùng cố Thủ tướng Võ Văn Kiệt. (Ảnh: NVCC)

Nếu không làm báo, tôi không có được cơ duyên tiếp cận với Nhật ký Đặng Thùy Trâm từ khi cuốn Nhật ký này chưa xuất bản và được cùng các nhà văn, nhà báo từng có mặt ở chiến trường Khu 5, chiến trường Quảng Ngãi, Đức Phổ… trong chiến tranh chống Mỹ tổ chức việc phối hợp với các cơ quan báo chí tuyên truyền rộng rãi cuốn Nhật ký này trên các phương tiện thông tin đại chúng.

Và cũng qua hoạt động báo chí này, tôi trở thành người thân của hai gia đình liệt sĩ Đặng Thùy Trâm và Nguyễn Văn Giá (phóng viên quay phim, nhiếp ảnh trước khi hy sinh để lại 48 bức ảnh anh chụp ở Đức Phổ, sau này cũng được Fred, người cựu binh Mỹ trao lại cho gia đình, như đã trao cuốn Nhật ký Đặng Thùy Trâm cho gia đình chị) và trở thành “người bạn Việt Cộng từng đối đầu trên chiến trường Quảng Ngãi” được Fred và Rob, anh trai của Fred, cũng là một cựu binh Mỹ ở Việt Nam quý mến.

Nếu không làm báo, tôi không có điều kiện được ăn cơm nấu vẫn sống với chút nước mắm cái, không phải bằng chén, bát mà là trên nắp chiếc nồi quân dụng 20 cùng các chiến sĩ Quân giải phóng Miền Nam bên sông Thu Bồn giữa một trận càn của địch trong “mùa Hè đỏ lửa” năm 1972. Và sau này, lại có dịp được ngồi cùng bàn với một vị Tướng lừng danh từng xông pha trận mạc trong một bữa Quốc tiệc của Thủ tướng nước bạn chiêu đãi Thủ tướng Việt Nam sang thăm. 

Nếu không làm báo, chắc tôi khó có điều kiện được trải nghiệm để biết hầu hết các phương tiện giao thông chủ yếu trên trái đất này. Từ đôi chân đi bộ vượt Trường Sơn ròng rã hơn 3 tháng trời trong chiến tranh đến đi xe đạp gần 200km  từ Vinh (Nghệ An) vào Đồng Hới (Quảng Bình) giữa những ngày nơi đây là “đất lửa”, “túi bom”.

nhung chuyen nghe nho doi cua mot nha bao
Nhà báo Dương Đức Quảng có không ít kỷ niệm với cố Thủ tướng Phan Văn Khải. (Ảnh: NVCC)

Nếu không làm báo, chắc tôi sẽ không có được những người bạn đồng nghiệp thân thiết cùng nhau chia ngọt, sẻ bùi trong suốt mấy chục năm làm báo vừa qua. Có người đã hy sinh, có người đã mất, có người đang bị bệnh tật. Và chính những người bạn đồng nghiệp ấy đã mang lại cho tôi nhiều niềm vui và cả sự may mắn không ngờ. 

Cách đây hơn chục năm, nhân ngày Báo chí Cách mạng Việt Nam 21/6, tôi viết bài báo: Phóng viên nhiếp ảnh Kim Hùng: Ngạo nghễ chống lại tử thần, nói về cuộc đời cầm máy ảnh lắm nỗi truân chuyên nhưng đầy tự hào của anh và sự lạc quan chống lại bệnh ung thư quái ác để tiếp tục làm việc và sáng tạo trong những ngày tháng còn lại của cuộc đời.

Nếu không làm báo, tôi sẽ không hiểu hết ý nghĩa của các từ “sai một ly đi một dặm”, “cái sảy nảy cái ung”, “chữ tác thành chữ tộ”. Gần đây, có một vài chuyện về sai lầm của tờ báo này, tờ báo nọ trong việc đưa tin sai sự thật hoặc bất lợi về chính trị. Nhưng người chịu trách nhiệm chính để cho các tin bài đó xuất hiện trên mặt báo hoặc trên mạng internet đã không bị xử lý kỷ luật đúng mức, với lý do “lỗi do cậu đánh máy”.

Và từ đó, “lỗi do cô/cậu đánh máy” đã trở thành câu chuyện khôi hài được nhiều người “nhễu nhại” trong các bài viết đưa trên mạng internet. Nhưng quả thật, nếu không làm báo, tôi sẽ không biết một chuyện cụ thể về lỗi thật của một cô đánh máy. Thật may, tôi đã kịp thời phát hiện ra và sửa trước khi phát tin cho các báo, nếu không thì chắc tôi khó có thể biện hộ cho cái sai này và khó có thể kéo dài nghề làm báo của mình đến bây giờ.

Còn nhiều chuyện “sai một ly đi một dặm”, “chữ tác thành chữ tộ” không thể cười hoặc cười ra nước mắt khác mà tôi đã gặp trong đời làm báo của mình, kiểu đánh máy không dấu thì “nha tho” có thể đọc thành “nhà thơ”, “nhà thờ” hay… “nhà thổ” như Tổng Bí thư Trường Chinh từng nhắc một nhà báo của Thông tấn xã Việt Nam.

nhung chuyen nghe nho doi cua mot nha bao
Nhà báo Dương Đức Quảng. (Ảnh: NVCC)

Nếu không làm báo, tôi đã không mắc phải một sai lầm nhớ đời, đưa một chuyện không có thật thành một chuyện như thật lên mặt báo. Đó là năm 1992, trên cương vị Phó Tổng Biên tập báo Tuần Tin Tức, phụ trách phía Nam, tôi đã ký để cho in lên báo Tuần Tin Tức một vụ “đòi vàng” hoàn toàn sai sự thật, khiến dư luận lúc đó rất bức xúc, và không ít người đọc oán trách các cơ quan Nhà nước và Chính phủ trong cung cách và thái độ “đối xử tồi tệ” với dân. Một phóng viên của báo đưa cho tôi bài viết kèm theo hồ sơ về vụ việc ông Trần Đức ở thành phố Hồ Chí Minh, hơn 90 tuổi, suốt 30 năm với trên 300 lá đơn gửi hết cấp này cấp khác để đòi lại 394 lượng vàng gửi vào Ngân hàng Nhà nước mà nay vẫn không đòi được.

Thực tế, số vàng trên không phải của ông Trần Đức mà là của một nhà tư sản người Hoa tìm cách tẩu tán tài sản khi bị cải tạo sau ngày giải phóng, gửi ông Trần Đức cất giấu hộ, bị Đội cải tạo phát hiện và thu giữ. Sau này, một kẻ xấu nhận ông Trần Đức là cha nuôi biết chuyện đã đứng tên ông để khiếu kiện, đòi lại số vàng đó, hy vọng nếu đòi được sẽ được ông Trần Đức chia cho một nửa như ông đã hứa!

Vụ việc này, sau báo Tuần Tin Tức còn có một số báo khác đăng khiến đích thân Thủ tướng Võ Văn Kiệt phải giải quyết. Vì vụ việc được báo chí nêu nên Thủ tướng đã giao cho tôi làm việc với các cơ quan có trách nhiệm để làm rõ vụ việc, báo cáo Thủ tướng.

Tôi đã báo cáo Thủ tướng hồ sơ vụ việc được người “con nuôi” của ông Trần Đức đưa cho các nhà báo đã bị “rút ruột”. Toàn bộ kết luận thanh tra xử lý vụ việc và ý kiến trả lời của các cơ quan có thẩm quyền ở TP. Hồ Chí Minh và của một số cơ quan Trung ương từ khi có “đơn đòi vàng của ông Trần Đức” đã không được người “con nuôi” của ông cung cấp cho các nhà báo.

Cứ cho là không có chuyện tiêu cực của các nhà báo trong việc viết bài về vụ việc này, thì rõ ràng các nhà báo đã bị đánh lừa. Và không chỉ vậy, cả Tòa soạn báo và người phụ trách, trong đó có tôi, cũng bị đánh lừa vì một chuyện tưởng như thật này.

Đó quả thật là những kỷ niệm "nhớ đời" trong cuộc đời làm báo của tôi.

Nhà báo Dương Đức Quảng

(Nguyên Vụ trưởng Vụ Thông tin báo chí - Văn phòng Chính phủ)

nhung chuyen nghe nho doi cua mot nha bao

Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam chúc mừng đội ngũ người làm báo cả nước

Nhân kỷ niệm 93 năm Ngày Báo chí Cách mạng Việt Nam (21/6/1925-21/6/2018), tại buổi giao ban báo chí thường kỳ do Ban Tuyên giáo ...

nhung chuyen nghe nho doi cua mot nha bao

Báo Thế giới & Việt Nam đoạt giải Ba Giải thưởng toàn quốc về thông tin đối ngoại 2017

Chiều 14/6, tại Hà Nội, Ban Tuyên giáo Trung ương phối hợp Ban Chỉ đạo Công tác thông tin đối ngoại Trung ương tổ chức ...

nhung chuyen nghe nho doi cua mot nha bao

Ngày ấy “vui sao nước mắt lại trào”

Mới đó mà đã 43 năm ngày miền Nam hoàn toàn giải phóng, đất nước thu về một mối. Tôi không thể quên được những ...

Đọc thêm

Giá vàng hôm nay 27/4/2026 giảm sau 4 tuần tăng liên tiếp, tâm lý thận trọng bao trùm, dự báo tuần mới vẫn khó xác định

Giá vàng hôm nay 27/4/2026 giảm sau 4 tuần tăng liên tiếp, tâm lý thận trọng bao trùm, dự báo tuần mới vẫn khó xác định

Giá vàng hôm nay 27/4/2026 giảm sau 4 tuần tăng liên tiếp, tâm lý thận trọng bao trùm, dự báo tuần mới vẫn khó xác định.
NSND Nguyễn Khắc Lợi, người thầy lặng lẽ của điện ảnh Việt

NSND Nguyễn Khắc Lợi, người thầy lặng lẽ của điện ảnh Việt

Từ giảng đường đến phim trường, NSND Nguyễn Khắc Lợi lặng lẽ đào tạo nhiều thế hệ đạo diễn và để lại dấu ấn sâu đậm với bộ phim ‘Tướng ...
Hé lộ thêm thông tin về nghi phạm vụ nổ súng tại Washington

Hé lộ thêm thông tin về nghi phạm vụ nổ súng tại Washington

Truyền thông Mỹ ngày 26/4 tiếp tục công bố thêm thông tin về nghi phạm trong vụ nổ súng gây hỗn loạn tại buổi dạ tiệc báo chí ở Washington.
Đồng Nai phát triển du lịch sinh thái gắn với bảo tồn rừng

Đồng Nai phát triển du lịch sinh thái gắn với bảo tồn rừng

Đồng Nai đặt mục tiêu đưa Khu Bảo tồn thiên nhiên, văn hóa Đồng Nai thành trung tâm du lịch sinh thái cấp vùng Đông Nam Bộ.
Thương hiệu ô tô Honda sẽ rút khỏi thị trường Hàn Quốc

Thương hiệu ô tô Honda sẽ rút khỏi thị trường Hàn Quốc

Hãng xe Nhật Bản Honda vừa công bố quyết định rút khỏi mảng kinh doanh ô tô tại thị trường Hàn Quốc, dự kiến chấm dứt hoạt động vào cuối ...
Nhà nghiên cứu Việt Nam được trao tặng Giải thưởng Nghiên cứu Humboldt 2026 danh giá của Đức

Nhà nghiên cứu Việt Nam được trao tặng Giải thưởng Nghiên cứu Humboldt 2026 danh giá của Đức

GS.TS. Phùng Hồ Hải, chuyên gia trong lĩnh vực đại số và hình học đại số, đã trở thành nhà khoa học Việt Nam đầu tiên được trao Giải thưởng ...
Đại học Quốc gia TP. Hồ Chí Minh mở rộng điểm thi đánh giá năng lực

Đại học Quốc gia TP. Hồ Chí Minh mở rộng điểm thi đánh giá năng lực

Đại học Quốc gia TP. Hồ Chí Minh mở thêm điểm thi để đáp ứng số lượng thí sinh tăng mạnh trong đợt 2 kỳ thi đánh giá năng lực.
Giáo sư Furuta Motoo: Hiểu Việt Nam để hiểu thế giới

Giáo sư Furuta Motoo: Hiểu Việt Nam để hiểu thế giới

Lựa chọn nghiên cứu Việt Nam như một chìa khóa để lý giải thế giới, hơn 50 năm qua, Giáo sư Furuta Motoo làm cầu nối bền bỉ trong hợp tác giáo dục Việt - ...
Giáo dục, đào tạo: Nhiệm vụ trọng tâm, lâu dài, có ý nghĩa đặc biệt quan trọng của phường Dương Kinh

Giáo dục, đào tạo: Nhiệm vụ trọng tâm, lâu dài, có ý nghĩa đặc biệt quan trọng của phường Dương Kinh

Phường Dương Kinh thành lập trên cơ sở sáp nhập 3 phường thuộc quận Dương Kinh (cũ) gồm: Hòa Nghĩa, Hải Thành, Tân Thành...
Mở rộng cơ hội học tập cho trẻ em vùng cao

Mở rộng cơ hội học tập cho trẻ em vùng cao

Đại sứ quán Nhật Bản tại Việt Nam và Plan International Việt Nam đã tổ chức lễ ký kết hợp đồng viện trợ cho cho trẻ em dân tộc thiểu số.
Từ 'xin chào' đến 'ở lại': Hành trình người nước ngoài học tiếng Việt tại Hà Nội

Từ 'xin chào' đến 'ở lại': Hành trình người nước ngoài học tiếng Việt tại Hà Nội

Từ những câu “xin chào” còn ngập ngừng đến những cuộc trò chuyện đời thường, nhiều người nước ngoài tại Hà Nội đang từng bước “chạm” vào tiếng Việt – không chỉ để giao tiếp, ...
TP. Hồ Chí Minh tăng chỉ tiêu vào lớp 10 công lập

TP. Hồ Chí Minh tăng chỉ tiêu vào lớp 10 công lập

Năm học 2026-2027, TP. Hồ Chí Minh dự kiến nâng chỉ tiêu, đảm bảo hơn 80% học sinh lớp 9 có chỗ học công lập.
Ủy viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Ngoại giao Lê Hoài Trung tặng quà gia đình chính sách, người lao động khó khăn tại Phú Thọ

Ủy viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Ngoại giao Lê Hoài Trung tặng quà gia đình chính sách, người lao động khó khăn tại Phú Thọ

Nhân dịp 30/4, đoàn công tác Trung ương đã trao 200 suất quà, gửi gắm sự tri ân, sẻ chia tới gia đình chính sách, người lao động khó khăn tại Phú Thọ.
Bánh mì Việt - bánh sừng trâu Pháp: Giao thoa di sản ẩm thực tại TP. Hồ Chí Minh

Bánh mì Việt - bánh sừng trâu Pháp: Giao thoa di sản ẩm thực tại TP. Hồ Chí Minh

Cuộc thi 'Bánh mì và bánh sừng trâu ngon nhất' đã trở thành điểm nhấn trong khuôn khổ Lễ hội Bánh mì Việt Nam lần thứ 4 năm 2026.
Hà Nội miễn phí vé xe buýt và bố trí 8 điểm đỗ xe quanh Lăng Bác dịp lễ

Hà Nội miễn phí vé xe buýt và bố trí 8 điểm đỗ xe quanh Lăng Bác dịp lễ

Hà Nội cấm xe khách từ 16 chỗ trở lên trên một số tuyến khu vực Ba Đình và bố trí 8 điểm đỗ xe, tăng cường xe buýt phục vụ người dân vào Lăng ...
Vấn nạn thực phẩm bẩn: Đừng để sự thờ ơ trở thành nỗi đau

Vấn nạn thực phẩm bẩn: Đừng để sự thờ ơ trở thành nỗi đau

Trong xã hội hiện đại, câu chuyện ‘ăn gì hôm nay’ không còn là lựa chọn khẩu vị mà là sự cân nhắc giữa an toàn và rủi ro.
Giao thông Thủ đô thông thoáng ngày đầu nghỉ lễ Giỗ Tổ Hùng Vương

Giao thông Thủ đô thông thoáng ngày đầu nghỉ lễ Giỗ Tổ Hùng Vương

Sáng 25/4, giao thông nội thành Hà Nội thông thoáng trong khi các cửa ngõ Thủ đô ghi nhận lượng người tham gia giao thông tăng cao.
Giáo dục - Chìa khóa cho cuộc chiến chống biến đổi khí hậu

Giáo dục - Chìa khóa cho cuộc chiến chống biến đổi khí hậu

Giới chuyên gia quốc tế vừa đưa ra lời kêu gọi cấp thiết về việc phát huy sức mạnh giáo dục trong nỗ lực ứng phó với biến đổi khí hậu toàn cầu.
Hy vọng mới cho bệnh nhân nữ bị ung thư

Hy vọng mới cho bệnh nhân nữ bị ung thư

Hai nghiên cứu do Singapore dẫn đầu mở ra hy vọng mới cho bệnh nhân ung thư buồng trứng, nội mạc tử cung và ung thư vú thể tam âm.
Những tác hại không ngờ từ quả dứa đối với sức khỏe

Những tác hại không ngờ từ quả dứa đối với sức khỏe

Quả dứa, loại trái cây quen thuộc, có nhiều lợi ích nhưng cũng tiềm ẩn nguy cơ đối với sức khoẻ nếu sử dụng không đúng cách.
Vaccine mRNA cá thể hóa: Hy vọng cải thiện tiên lượng ung thư tụy

Vaccine mRNA cá thể hóa: Hy vọng cải thiện tiên lượng ung thư tụy

Các nhà khoa học Israel cho rằng nghiên cứu quốc tế về vaccine mRNA cá thể hóa đang mở ra thêm hy vọng trong điều trị ung thư tụy.
Đọc sách và học ngoại ngữ giúp não bộ trẻ lâu

Đọc sách và học ngoại ngữ giúp não bộ trẻ lâu

Những hoạt động trí óc như đọc sách, viết, học ngoại ngữ và giải đố chữ có liên quan mật thiết đến việc giảm nguy cơ suy giảm nhận thức.
Ngộ độc thực phẩm gia tăng: Ngành chức năng chuyển hướng sang quản lý toàn bộ chuỗi thực phẩm

Ngộ độc thực phẩm gia tăng: Ngành chức năng chuyển hướng sang quản lý toàn bộ chuỗi thực phẩm

Quý I/2026, cả nước đã xảy ra 36 vụ ngộ độc thực phẩm. Bộ Y tế đang phối hợp cùng các bộ, ngành liên quan, chuyển tư duy quản lý an toàn thực phẩm.
Tuần lễ Tiêm chủng thế giới 2026: Vaccine hiệu quả cho mọi thế hệ

Tuần lễ Tiêm chủng thế giới 2026: Vaccine hiệu quả cho mọi thế hệ

Từ ngày 24-30/4, cộng đồng quốc tế hưởng ứng Tuần lễ Tiêm chủng thế giới do Tổ chức Y tế thế giới (WHO) phát động.
Phiên bản di động