Phát hiện bộ lịch cổ của nền văn minh Maya

Nguyễn Hiển
Theo một nghiên cứu vừa được công bố trên tạp chí Science Advances, các nhà khoa học đã phát hiện ký hiệu cổ nhất của bộ lịch 260 ngày thuộc nền văn minh Maya, hay còn được gọi là Tzolkin.
Theo dõi Baoquocte.vn trên
người Maya
Chữ từ nền văn minh Maya tại một địa điểm ở Guatemala. (Nguồn: Shutterstock)

Theo đó, các nhà khảo cổ học đã tìm thấy một số mảnh đá tại di chỉ San Bartolo, thuộc miền Bắc Guatemala, như một phần của bức tranh tường được khai quật trong khu vực kim tự tháp Las Pinturas.

Chính những mảnh vỡ này đã cung cấp bằng chứng về ký hiệu lịch cổ nhất của người Maya, với hình dáng tương tự đầu hươu, phía trên có 2 dấu chấm và 1 đường thẳng.

Các chuyên gia cho biết, ký hiệu này được tạo ra trong khoảng năm 200-300 trước Công nguyên.

Theo giới khoa học, ký hiệu tượng trưng cho ngày 7 Manik (trong tiếng Maya có nghĩa là 7 con hươu).

Chuyên gia về văn khắc Dmitry Belyayev, thuộc Trung tâm nghiên cứu Trung Bộ châu Mỹ cổ đại Yuri Knorozov, nhấn mạnh, đây là phát hiện cực kỳ quan trọng

Kết quả nghiên cứu chứng minh rằng, ngay từ thế kỷ thứ 3 trước Công nguyên, người Maya ở vùng đất thấp đã sở hữu hệ thống chữ viết tiên tiến, vì các mảnh vỡ được công bố không chỉ có các ký tự biểu đồ mà bao gồm cả ký hiệu ngữ âm.

Phát hiện này đồng thời sẽ giúp giới khoa học hiểu rõ hơn cách tính lịch 260 ngày của người Maya và các kiến thức liên quan đến khoa học vũ trụ.

Trong ngôn ngữ Maya cổ đại, Tzolkin có nghĩa là “đếm ngày”, đây được cho là bộ lịch cổ nhất ở Trung Bộ châu Mỹ.

Khác với các lịch khác dựa vào sự chuyển động của các vì sao, lịch Tzolkin được cho là chỉ phát xuất từ toán học và không dựa vào bất cứ hiện tượng thiên nhiên nào.

Theo Science Advances, lịch Tzolkin từng được sử dụng ở khắp Trung Bộ châu Mỹ cổ đại, cũng như trong các cộng đồng người Maya bản địa ngày nay. Đây cũng là 1 trong 7 loại lịch của người Maya cổ đại, từng sinh sống và phát triển rực rỡ ở miền Nam Mexico và một phần Trung Mỹ.

Maya từng là một nền văn minh vĩ đại, đạt tới đỉnh cao của mọi lĩnh vực, từ kiến trúc, toán học, thiên văn học cho đến nghệ thuật.

Xuất hiện từ năm 2.000 trước Công nguyên, nhiều công trình ấn tượng của người Maya vẫn còn tồn tại trong các khu rừng ở phía Đông Nam Mexico, Guatemala, Belize và phía Tây của Honduras.

Trong thời kỳ đầu Công nguyên, hàng loạt nhà nước, quốc gia của người Maya được thành lập và phát triển rực rỡ, đa dạng.

Tuy nhiên, các quốc gia lần lượt bị diệt vong một cách bí ẩn và gần như biến mất hoàn toàn vào thế kỷ X. Chỉ duy nhất một quốc gia trên bán đảo Yucatan, Mexico, tiếp tục tồn tại đến thế kỷ XVI, trước khi biến mất do cuộc tấn công của người Tây Ban Nha.

Vật về chủ cũ: Đức trao trả bộ sưu tập cổ vật của nền văn minh Maya

Vật về chủ cũ: Đức trao trả bộ sưu tập cổ vật của nền văn minh Maya

Ngày 5/11, Đức đã trao trả một bộ sưu tập đồ tạo tác cổ của nền văn minh Maya cho Mexico và Guatemala, được tìm ...

Mexico: Phát hiện 137 dấu tay linh thiêng của người Maya cổ đại trong hang động

Mexico: Phát hiện 137 dấu tay linh thiêng của người Maya cổ đại trong hang động

Ngày 1/5, các nhà khảo cổ học thông báo phát hiện hơn 100 dấu tay ước tính hơn 1.200 năm tuổi của nền văn minh ...

(theo TTXVN)

Đọc thêm

Tử vi 12 cung hoàng đạo Thứ Bảy ngày 24/1/2026: Bảo Bình có cơ hội trong sự nghiệp

Tử vi 12 cung hoàng đạo Thứ Bảy ngày 24/1/2026: Bảo Bình có cơ hội trong sự nghiệp

Tử vi hôm nay 24/1/2026 của 12 cung hoàng đạo – Ma Kết, Bảo Bình, Song Ngư, Bạch Dương, Kim Ngưu, Song Tử, Cự Giải, Sư Tử, Xử Nữ, Thiên ...
Tử vi hôm nay, xem tử vi 12 con giáp hôm nay ngày 24/1/2026: Tuổi Ngọ kinh doanh thuận lợi

Tử vi hôm nay, xem tử vi 12 con giáp hôm nay ngày 24/1/2026: Tuổi Ngọ kinh doanh thuận lợi

Xem tử vi 24/1 - tử vi 12 con giáp hôm nay 24/1/2026 - Tý, Sửu, Dần, Mão, Thìn, Tỵ, Ngọ, Mùi, Thân, Dậu, Tuất và Hợi về công việc, ...
Lịch âm hôm nay 2025: Xem lịch âm 24/1/2026, Lịch vạn niên ngày 24 tháng 1 năm 2026

Lịch âm hôm nay 2025: Xem lịch âm 24/1/2026, Lịch vạn niên ngày 24 tháng 1 năm 2026

Lịch âm 24/1. Lịch âm hôm nay 24/1/2026? Âm lịch hôm nay 24/1. Lịch vạn niên 24/1/2026. Ngày hôm nay tốt hay xấu? Xem ngày giờ, hướng tốt xấu...
Giá vàng hôm nay 24/1/2026 tăng vượt mức 'khó đạt tới', không phải do may mắn, mục tiêu giá năm 2026 là 5.400 USD

Giá vàng hôm nay 24/1/2026 tăng vượt mức 'khó đạt tới', không phải do may mắn, mục tiêu giá năm 2026 là 5.400 USD

Giá vàng hôm nay 24/1/2026 bật tăng mạnh mẽ, tiến sát 5.000 USD 'không phải do may mắn', có điều gì đó đang diễn ra?
Malta ấn tượng với tầm nhìn phát triển dài hạn, các mục tiêu chiến lược của Việt Nam

Malta ấn tượng với tầm nhìn phát triển dài hạn, các mục tiêu chiến lược của Việt Nam

Ngày 23/1, Thứ trưởng Ngoại giao Lê Thị Thu Hằng đã hội đàm với Thứ trưởng Thường trực Bộ Ngoại giao và Du lịch Malta Christopher Cutajar.
Thứ trưởng Lê Thị Thu Hằng trao Giấy chấp nhận lãnh sự cho tân Tổng Lãnh sự Lào tại Đà Nẵng

Thứ trưởng Lê Thị Thu Hằng trao Giấy chấp nhận lãnh sự cho tân Tổng Lãnh sự Lào tại Đà Nẵng

Ngày 23/1, Thứ trưởng Lê Thị Thu Hằng đã trao Giấy chấp nhận lãnh sự cho bà Vonekham Cheuangmanivong, tân Tổng Lãnh sự của Lào tại TP. Đà Nẵng.
Việt Nam trước cơ hội định vị 'vùng đất chữa lành'

Việt Nam trước cơ hội định vị 'vùng đất chữa lành'

Du lịch chữa lành không chỉ là một phân khúc kinh tế tiềm năng mà còn là công cụ quan trọng để Việt Nam định vị hình ảnh quốc gia và gia tăng quyền lực ...
Du lịch Nhật Bản lần đầu tiên vượt mốc 40 triệu khách quốc tế nhờ một điều

Du lịch Nhật Bản lần đầu tiên vượt mốc 40 triệu khách quốc tế nhờ một điều

Ngành du lịch Nhật Bản vừa ghi nhận một năm 2025 bùng nổ với con số kỷ lục 42,7 triệu lượt khách quốc tế, đánh dấu lần đầu tiên vượt mốc 40 triệu.
Lào đón hơn 4,5 triệu lượt khách quốc tế trong năm 2025

Lào đón hơn 4,5 triệu lượt khách quốc tế trong năm 2025

Năm 2025, ngành du lịch Lào ghi nhận sự tăng trưởng tích cực khi lượng khách quốc tế đến nước này đạt hơn 4,5 triệu lượt, tăng 11% so với năm trước.
10 điểm đến lý tưởng nhất châu Âu cho kỳ nghỉ Xuân

10 điểm đến lý tưởng nhất châu Âu cho kỳ nghỉ Xuân

Châu Âu vào mùa Xuân, từ tháng 3-5, khoác lên mình một vẻ đẹp rực rỡ, làm say đắm biết bao du khách.
Đảo Phú Quý ở Lâm Đồng lọt top điểm đến hàng đầu Đông Nam Á

Đảo Phú Quý ở Lâm Đồng lọt top điểm đến hàng đầu Đông Nam Á

Phú Quý, hòn đảo mang vẻ đẹp điện ảnh, được Khaosod Thái Lan đưa vào danh sách 10 điểm đến yên tĩnh và nguyên sơ nhất Đông Nam Á.
Cánh đồng hoa ly tại Hải Phòng khoe sắc, du khách thích thú đến tham quan, chụp ảnh

Cánh đồng hoa ly tại Hải Phòng khoe sắc, du khách thích thú đến tham quan, chụp ảnh

Cánh đồng hoa ly cách Hà Nội 70km đang vào mùa nở rộ, thu hút du khách từ nhiều nơi đến tham quan và chụp ảnh.
Ra mắt ấn phẩm đặc biệt 'Nhâm nhi Tết Bính Ngọ'

Ra mắt ấn phẩm đặc biệt 'Nhâm nhi Tết Bính Ngọ'

“Nhâm nhi Tết Bính Ngọ” là cuốn sách Tết được thực hiện công phu, chỉn chu, ra mắt nhân dịp Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026 nhằm gìn giữ nếp đọc sách ngày Xuân.
3 con giáp “vàng son” năm 2026: Tài lộc dồi dào, cuộc sống khởi sắc

3 con giáp “vàng son” năm 2026: Tài lộc dồi dào, cuộc sống khởi sắc

Năm 2026 được dự báo mang đến nhiều thay đổi tích cực về vận trình, trong đó có những con giáp bất ngờ bước vào giai đoạn thuận lợi cả về tài lộc lẫn cuộc ...
Trải nghiệm Tết Việt-Nhật 2026: Nơi hội tụ văn hóa và tình bạn quốc tế

Trải nghiệm Tết Việt-Nhật 2026: Nơi hội tụ văn hóa và tình bạn quốc tế

Chương trình “Tết Việt-Nhật 2026” với chủ đề “Tân xuân: Gắn kết và giao thoa” được Trường Đại học Việt Nhật tổ chức tại cơ sở Hòa Lạc trong ngày 17/1.
Từ nền tảng văn hóa đến khát vọng phát triển

Từ nền tảng văn hóa đến khát vọng phát triển

Cuốn sách 'Con người Việt Nam vào kỷ nguyên mới' của PGS.TS. Nguyễn Hồng Vinh chạm trúng một vấn đề cốt lõi, có tính thời.
Một hành trình dài cùng Việt Nam

Một hành trình dài cùng Việt Nam

Thomas Bo Pedersen là một trong số ít người nước ngoài có mối gắn bó bền bỉ, sâu sắc với Việt Nam suốt hơn bốn thập kỷ.
Ra mắt sách ảnh ‘90 Gương mặt thân quen’ của nhà báo, nghệ sĩ nhiếp ảnh Ngô Minh Đạo

Ra mắt sách ảnh ‘90 Gương mặt thân quen’ của nhà báo, nghệ sĩ nhiếp ảnh Ngô Minh Đạo

Sáng 11/1, tại Hà Nội, tác phẩm sách ảnh ‘90 Gương mặt thân quen’ của nhà báo, nghệ sĩ nhiếp ảnh Ngô Minh Đạo đã chính thức ra mắt công chúng.
Chú Tễu kể chuyện Tết Việt bằng ngôn ngữ hoạt hình 3D

Chú Tễu kể chuyện Tết Việt bằng ngôn ngữ hoạt hình 3D

Câu chuyện về 'Bánh Tễu' được kể lại bằng ngôn ngữ phim hoạt hình 3D đã mở ra một hướng tiếp cận giàu cảm xúc và giá trị văn hóa.
China Daily bầu chọn 10 sự kiện văn hóa tiêu biểu năm 2025 của Trung Quốc

China Daily bầu chọn 10 sự kiện văn hóa tiêu biểu năm 2025 của Trung Quốc

Năm 2025, văn hóa Trung Quốc "bừng nở" tại giao điểm giữa truyền thống và đổi mới.
Nhà hát Lớn Hà Nội lọt danh sách kiến trúc ngoạn mục châu Á

Nhà hát Lớn Hà Nội lọt danh sách kiến trúc ngoạn mục châu Á

Trong danh sách những công trình kiến trúc ngoạn mục nhất châu Á vừa được tạp chí Time Out (Anh) công bố, Việt Nam có một đại diện là Nhà hát Lớn Hà Nội.
Bảo tồn bền vững và phát huy giá trị Di tích quốc gia đặc biệt Di tích lịch sử Chi Lăng

Bảo tồn bền vững và phát huy giá trị Di tích quốc gia đặc biệt Di tích lịch sử Chi Lăng

Phó Thủ tướng Mai Văn Chính vừa ký Quyết định phê duyệt Quy hoạch bảo quản, tu bổ, phục hồi Di tích quốc gia đặc biệt Di tích lịch sử Chi Lăng (tỉnh Lạng Sơn).
Phong Nha - Kẻ Bàng chuẩn bị hồ sơ đề cử Di sản thiên nhiên thế giới lần thứ ba

Phong Nha - Kẻ Bàng chuẩn bị hồ sơ đề cử Di sản thiên nhiên thế giới lần thứ ba

Ban Quản lí Vườn quốc gia Phong Nha – Kẻ Bàng (Quảng Trị) đang tích cực xây dựng hồ sơ đề cử UNESCO công nhận Di sản thiên nhiên thế giới lần thứ ba.
Khám phá vẻ đẹp và chiều sâu di sản văn hóa Việt Nam qua trang sách

Khám phá vẻ đẹp và chiều sâu di sản văn hóa Việt Nam qua trang sách

Cuốn sách "Dấu ấn Việt Nam trên bản đồ di sản thế giới" do PGS.TS. Vũ Trọng Lâm chủ biên là nhịp cầu đưa độc giả khám phá vẻ đẹp và chiều sâu văn hóa ...
Phiên bản di động