Sách tiếng Việt không dạy chữ P: Chủ biên nói gì?

Mỹ Hà
Liên quan đến bài viết Sách tiếng Việt 1 không dạy chữ P: Hiệu trưởng viết tâm thư gửi Bộ trưởng, chiều 24/2, PGS.TS Bùi Mạnh Hùng, Chủ biên SGK Tiếng Việt 1 bộ 'Kết nối tri thức với cuộc sống' đã lên tiếng trả lời.
Theo dõi Baoquocte.vn trên
Chủ biên SGK Tiếng Việt 1 giải thích không dạy chữ "P" gây xôn xao
PGS.TS Bùi Mạnh Hùng, Chủ biên SGK Tiếng Việt 1 bộ "Kết nối tri thức với cuộc sống" giải thích không dạy chữ "P" gây xôn xao.

PGS.TS Bùi Mạnh Hùng, Chủ biên SGK Tiếng Việt 1 bộ "Kết nối tri thức với cuộc sống" khẳng định, bảng chữ cái trong SGK Tiếng Việt 1, bộ Kết nối có đầy đủ 29 chữ cái theo quy định.

Theo PGS.TS Bùi Mạnh Hùng, bảng chữ cái trong SGK Tiếng Việt 1, bộ Kết nối có đầy đủ 29 chữ cái theo quy định của Bộ GD&ĐT (trang 12, tập một). Đây là quy định "cứng", không có bất kì bộ SGK nào dám thay đổi và không có lý do gì để thay đổi. Ở nhiều bài học trong bộ sách này, học sinh được học và luyện viết chữ P qua ngữ liệu là những từ như đèn pin, cặp da, cá mập, lốp xe, tia chớp, bếp, bìm bịp, búp sen,… (trang 78, 118, 120, 124,… tập một).

Ở tập hai, trong các văn bản đọc thì số các từ có chữ P không thể tính hết. Vì vậy, ý kiến cho Tiếng Việt 1, Kết nối không dạy chữ P là hoàn toàn không có cơ sở.

Vấn đề thứ hai, việc dạy âm P (pờ) (được ghi bằng chữ P, chữ pê) như thế nào. Trong tiếng Việt, âm P xuất hiện chủ yếu là cuối âm tiết; trong một số trường hợp, xuất hiện đầu âm tiết.

"Trước hết, xin nói về việc dạy âm P cuối âm tiết (hiện tượng phổ biến). Qua loạt bài dạy vần ở tập một như ap, ăp, âp (trang 118); op, ôp, ơp (trang 120); ep, êp, ip, up (trang 124),… và những từ như đã nêu ở trên (cặp da, cá mập, lốp xe, tia chớp, bếp, bìm bịp, búp sen,…) thì có thể thấy rõ, SGK Tiếng Việt 1, bộ Kết nối, có dạy âm P cuối và dạy nhiều.

Còn về việc dạy âm đầu P (pờ), tất cả các bộ sách Tiếng Việt 1 đều phải đạt được mục tiêu: Học xong lớp 1, HS có khả năng đọc được các từ như đèn pin, Sa Pa, Nậm Pì,… Tuy nhiên, các bộ sách có thể có những cách khác nhau", PGS.TS Bùi Mạnh Hùng cho hay.

Cách thứ nhất: Dạy âm đầu P (âm pờ) trong bài dạy âm PH (âm phờ). Trước khi học âm PH, các em được luyện đọc âm P, chứ không học âm P riêng và không có từ ứng dụng riêng cho âm đầu P.

Cách thứ hai: Dạy âm P riêng và đưa những "từ ứng dụng" như pi-a-nô/piano, pa-nô/panô để HS tập đọc và phát triển vốn từ.

Cũng theo ông Hùng, SGK Tiếng Việt 1 của Bộ GD&ĐT (theo chương trình Tiếng Việt năm 2000) đã áp dụng cách thứ nhất và rất quen thuộc với đông đảo giáo viên dạy Tiếng Việt lớp 1 trên cả nước trong 20 năm qua. SGK Tiếng Việt 1, bộ Kết nối, kế thừa cách dạy này.

Sau khi làm quen, tập đọc âm P ngay trước khi học âm PH, học sinh được luyện đọc âm đầu P trong một số bài học sau đó, chẳng hạn, khi học vần IN, các em luyện đọc và viết từ đèn pin (trang 78, tập một), luyện đọc từ Sa Pa trong đoạn văn viết về Tây Bắc (trang 105 tập một) và trong bài đọc Ruộng bậc thang ở Sa Pa (trang 154, tập hai).

Lý giải vì sao lại chọn cách thứ nhất (đồng thời cũng là lựa chọn kế thừa cách dạy của SGK Tiếng Việt 1 năm 2000 của Bộ GD&ĐT), ông Hùng cho rằng, âm P và PH đều được học trong phần Âm, ở khoảng tuần 5 hoặc tuần 6 của lớp 1.

Nếu dạy âm P riêng thì cần phải có "từ ứng dụng" để học sinh tập đọc và phát triển vốn từ. Những từ này chỉ chứa các âm tiết mở (bộ phận vần chỉ có 1 nguyên âm), nghĩa là buộc phải dùng từ như pi-a-nô/piano, pa-nô/panô,….; không thể dùng các từ như Sa Pa, Nậm Pì,… vì 2 lí do: 1) HS chưa được học âm S (trong Sa Pa) và vần ÂM (trong Nậm Pì) và 2).

Thông thường, tên riêng không được dùng ở phần dạy phát triển vốn từ. Mới chỉ được học 5 - 6 tuần mà học sinh phải đọc và hiểu nghĩa của những từ như pi-a-nô/piano, pa-nô/panô,…. là không phù hợp. Chắc hẳn nhiều người sẽ e ngại vì học sinh lớp 1, mới đến trường mấy tuần, mà phải đọc, viết và hiểu nghĩa của những từ không quen thuộc như vậy.

"Tóm lại, Tiếng Việt 1, bộ Kết nối, có dạy chữ P (chữ pê), âm đầu và âm cuối P (pờ) (ghi bằng chữ P). Tất cả đều dạy theo cách quen thuộc với giáo viên dạy tiếng Việt lớp 1 trên cả nước trong nhiều năm qua", ông Hùng khẳng định.

Đặc biệt, ông Hùng còn cho biết thêm, trong tiếng Việt, khi âm cuối P được mặc nhiên thừa nhận dựa trên hàng loạt cứ liệu thực tế như các từ đã được nêu trên (cặp da, cá mập, lốp xe, tia chớp, bếp, bìm bịp, búp sen,…) thì nhiều nhà Ngữ âm học hàng đầu, "ông tổ" của ngành Ngữ âm học Việt Nam, không coi tiếng Việt có âm đầu P (theo Đoàn Thiện Thuật, Ngữ âm học tiếng Việt, Đại học Quốc gia Hà Nội, 1999, trang 157 - 158; Hoàng Tuệ và Hoàng Minh (Cao Xuân Hạo), Remarks on the Phonological Structure of Vietnamese, Vietnamese Studies: No 40, p. 76).

Như vậy, nếu có coi tiếng Việt có âm đầu P thì đó không phải là việc hiển nhiên và âm đầu P không phải có vị trí "bình đẳng" như các âm đầu khác trong tiếng Việt. Âm này xuất hiện trong các từ vay mượn như: pi-a-nô/piano, pê-đan/pêđan, pa-nô/panô, pê-nê-xi-lin,…, các âm tiết được viết liền hoặc có dấu nối.

Ngoài ra, âm đầu P có thể xuất hiện ở một số tên riêng (Sa Pa, Nậm Pì,…). Trong miêu tả ngữ âm học, tất cả các hiện tượng ngữ âm thuộc từ vay mượn mà chưa Việt hóa (pi-a-nô/piano, pê-nê-xi-lin, pê-đan/pêđan, pa-nô/panô,…), tên riêng (Sa Pa, Nậm Pì,…), cùng với từ tượng thanh, từ cổ,… đều thuộc hiện tượng ngữ âm "ngoại biên", không được lấy làm ngữ liệu để miêu tả hệ thống âm vị của một ngôn ngữ.

Như Dân trí phản ánh trước đó, ông Đào Quốc Vịnh, Hiệu trưởng Trường tiểu học Tô Hiến Thành (quận Hai Bà Trưng) cho biết sách giáo khoa Tiếng Việt 1, bộ "Kết nối tri thức với cuộc sống", sách có dạy chữ "P" khi nó kết hợp với H tạo thành PH đọc là " phờ" nhưng chưa dạy chữ "P" khi đứng trước các nguyên âm vì rất ít từ tiếng Việt có chữ P đứng trước các nguyên âm, nếu có thì là từ ngoại lai.

Chính vì thế, hiệu trưởng này đã viết thư ngỏ gửi Bộ trưởng Bộ GD&ĐT Nguyễn Kim Sơn.

Người trẻ cần nâng cấp bản thân để đứng vững trong thị trường lao động

Người trẻ cần nâng cấp bản thân để đứng vững trong thị trường lao động

Thạc sĩ Tâm lý Đinh Văn Thịnh, Giảng viên kỹ năng mềm, PGĐ Kỹ năng và Truyền thông Hệ thống Trung tâm ATC nêu quan ...

Chuyên gia y tế: Phải áp dụng sớm nhất giải pháp công nghệ trong quản lý dịch Covid-19

Chuyên gia y tế: Phải áp dụng sớm nhất giải pháp công nghệ trong quản lý dịch Covid-19

'Phải áp dụng sớm nhất giải pháp công nghệ trong quản lý dịch Covid-19 thống nhất ở tất cả các tuyến. Nếu tỉnh nào làm ...

(theo Dân trí)

Đọc thêm

Tử vi 12 cung hoàng đạo Thứ Ba ngày 24/3/2026: Bọ Cạp có khoản tiền bất ngờ

Tử vi 12 cung hoàng đạo Thứ Ba ngày 24/3/2026: Bọ Cạp có khoản tiền bất ngờ

Tử vi hôm nay 24/3/2026 của 12 cung hoàng đạo – Ma Kết, Bảo Bình, Song Ngư, Bạch Dương, Kim Ngưu, Song Tử, Cự Giải, Sư Tử, Xử Nữ, Thiên ...
Lịch âm hôm nay 2026: Xem lịch âm 24/3/2026, Lịch vạn niên ngày 24 tháng 3 năm 2026

Lịch âm hôm nay 2026: Xem lịch âm 24/3/2026, Lịch vạn niên ngày 24 tháng 3 năm 2026

Lịch âm 24/3. Lịch âm hôm nay 24/3/2026? Âm lịch hôm nay 24/3. Lịch vạn niên 24/3/2026. Ngày hôm nay tốt hay xấu? Xem ngày giờ, hướng tốt xấu...
Tử vi hôm nay, xem tử vi 12 con giáp hôm nay ngày 24/3/2026: Tuổi Mão thu nhập tốt

Tử vi hôm nay, xem tử vi 12 con giáp hôm nay ngày 24/3/2026: Tuổi Mão thu nhập tốt

Xem tử vi 24/3 - tử vi 12 con giáp hôm nay 24/3/2026 - Tý, Sửu, Dần, Mão, Thìn, Tỵ, Ngọ, Mùi, Thân, Dậu, Tuất và Hợi về công việc, ...
Bất ngờ dừng xuất khẩu 2 kim loại chuyên sử dụng cho công nghệ quân sự sau căng thẳng, Trung Quốc gửi cảnh báo ngầm tới Nhật Bản

Bất ngờ dừng xuất khẩu 2 kim loại chuyên sử dụng cho công nghệ quân sự sau căng thẳng, Trung Quốc gửi cảnh báo ngầm tới Nhật Bản

Trung Quốc đã cắt giảm xuất khẩu hai kim loại được sử dụng trong công nghệ quân sự sang Nhật Bản trong khi tăng cường xuất khẩu nam châm đất ...
Vinmec Ocean Park 2 - Bệnh viện được đầu tư 'khủng' với máy móc hiện đại top đầu thế giới

Vinmec Ocean Park 2 - Bệnh viện được đầu tư 'khủng' với máy móc hiện đại top đầu thế giới

Nhờ sự đầu tư bài bản và chú trọng chất lượng, Vinmec Ocean Park 2 được xây dựng như một không gian y tế tinh tế, sở hữu hệ thống ...
Nhật Bản viện trợ không hoàn lại cho nhiều dự án tại Việt Nam

Nhật Bản viện trợ không hoàn lại cho nhiều dự án tại Việt Nam

Cuối tuần qua, tại Tổng Lãnh sự quán Nhật Bản ở TP.HCM đã diễn ra Lễ ký kết viện trợ không hoàn lại của Chính phủ Nhật Bản cho 3 ...
Va chạm trên đường băng ở New York: 2 người thiệt mạng, các chuyến bay phải tạm dừng

Va chạm trên đường băng ở New York: 2 người thiệt mạng, các chuyến bay phải tạm dừng

Một máy bay của hãng Air Canada đâm vào một xe cứu hỏa trên đường băng sau khi hạ cánh, khiến hai phi công thiệt mạng và nhiều người bị thương.
Liên hợp quốc: Tình trạng nóng lên toàn cầu có thể kéo dài hàng nghìn năm

Liên hợp quốc: Tình trạng nóng lên toàn cầu có thể kéo dài hàng nghìn năm

Ngày 23/3, Liên hợp quốc cho biết, lượng nhiệt tích tụ trong hệ thống Trái đất đã đạt mức kỷ lục trong năm 2025.
Mỹ hồi sinh tượng đài Christopher Columbus

Mỹ hồi sinh tượng đài Christopher Columbus

Tác phẩm điêu khắc của nhà hàng hải nổi tiếng Christopher Columbus đã được dựng tại khuôn viên Nhà Trắng.
Ngày Nước Thế giới 2026: Khi câu chuyện về nước gắn với bình đẳng giới

Ngày Nước Thế giới 2026: Khi câu chuyện về nước gắn với bình đẳng giới

Ngày Nước Thế giới 2026 nhấn mạnh vai trò thiết yếu của nước và mối liên hệ với bình đẳng giới, hướng tới phát triển bền vững toàn cầu.
El Nino có thể trở lại năm 2026: Cảnh báo sớm và những kịch bản ứng phó toàn cầu

El Nino có thể trở lại năm 2026: Cảnh báo sớm và những kịch bản ứng phó toàn cầu

Các dự báo mới cho thấy El Nino có thể quay trở lại trong năm 2026 với cường độ mạnh, kéo theo nguy cơ thời tiết cực đoan và nhiệt độ toàn cầu tăng cao.
Ngành đường sắt tăng cường chuyến tàu phục vụ dịp Giỗ Tổ và lễ 30/4-1/5

Ngành đường sắt tăng cường chuyến tàu phục vụ dịp Giỗ Tổ và lễ 30/4-1/5

Ngành đường sắt triển khai kế hoạch tăng chuyến để đáp ứng nhu cầu đi lại của người dân trong kỳ nghỉ Giỗ Tổ Hùng Vương và lễ 30/4-1/5.
Vinmec Ocean Park 2 - Bệnh viện được đầu tư 'khủng' với máy móc hiện đại top đầu thế giới

Vinmec Ocean Park 2 - Bệnh viện được đầu tư 'khủng' với máy móc hiện đại top đầu thế giới

Nhờ sự đầu tư bài bản và chú trọng chất lượng, Vinmec Ocean Park 2 được xây dựng như một không gian y tế tinh tế, sở hữu hệ thống trang thiết bị chẩn đoán ...
Bí quyết ăn sáng giúp ổn định đường huyết và giảm căng thẳng

Bí quyết ăn sáng giúp ổn định đường huyết và giảm căng thẳng

Nhịn ăn sáng hoặc bữa ăn đầu tiên trong ngày chỉ toàn tinh bột làm dao động đường huyết, khiến cơ thể tiết nhiều hormone cortisol.
Cảnh báo nguy cơ suy gan cấp ở trẻ từ thói quen dùng thuốc không kiểm soát

Cảnh báo nguy cơ suy gan cấp ở trẻ từ thói quen dùng thuốc không kiểm soát

Một bé trai 7 tuổi đã bị suy gan cấp sau khi uống thuốc ho tự mua, men gan tăng cao gấp 40-50 lần bình thường.
30 triệu sổ sức khỏe điện tử trên VNeid phủ khắp 34 tỉnh thành

30 triệu sổ sức khỏe điện tử trên VNeid phủ khắp 34 tỉnh thành

Sổ sức khỏe điện tử trên VNeID đã triển khai toàn quốc, giúp hơn 30 triệu người dân tiếp cận dịch vụ y tế số hóa và nâng cao chất lượng khám chữa bệnh.
Phương pháp chống ung thư mới: Tạo tế bào miễn dịch ngay trong cơ thể

Phương pháp chống ung thư mới: Tạo tế bào miễn dịch ngay trong cơ thể

Các nhà khoa học vừa phát triển một phương pháp điều trị ung thư mới cho phép lập trình trực tiếp tế bào miễn dịch ngay trong cơ thể người.
Những nhóm người cần bổ sung vitamin A và lưu ý quan trọng khi sử dụng

Những nhóm người cần bổ sung vitamin A và lưu ý quan trọng khi sử dụng

Vitamin A là vi chất thiết yếu cho cơ thể, cần được bổ sung qua thực phẩm. Một số nhóm người cần chú ý bổ sung để bảo đảm sức khỏe.
Phiên bản di động