Tham vọng cải cách thị trường carbon, 'đòn mới' của EU có thể khiến Trung Quốc nao núng?

Tố Nhi
Một quan chức Ngân hàng Trung ương Trung Quốc (PBOC) mới đây đã lên tiếng chỉ trích những “kiến trúc sư” đứng đằng sau chính sách khí hậu mới của Liên minh châu Âu (EU) - Cơ chế điều chỉnh biên giới carbon (CBAM). Ông này cho rằng, CBAM không khác gì một “hàng rào thuế quan mới”, vi phạm các nguyên tắc kinh tế của toàn cầu.
Theo dõi Baoquocte.vn trên
Thuế carbon mới của EU đe doạ Trung Quốc
Chịu phí CBAM, các sản phẩm của ngành công nghiệp Trung Quốc chắc chắn sẽ phải chịu chi phí và thuế cao hơn khi xuất khẩu sang châu Âu. (Nguồn: AP)

CBAM là thuật ngữ liên quan đến hàng nhập khẩu sử dụng nhiều carbon từ các quốc gia có chính sách khí hậu ít nghiêm ngặt hơn. Loại hàng này được cho là sẽ lấn át sản xuất nội địa ở các quốc gia trong khu vực EU.

EU cho biết, theo các quy định mới, các nước xuất khẩu vào thị trường EU sẽ phải trả khoản chênh lệch giá giữa giá phát thải carbon được trả ở nước xuất xứ và giá sản xuất trong nước ở EU. Quy định có hiệu lực vào tháng 10, được thiết kế để ngăn chặn “rò rỉ carbon”.

“Nếu châu Âu áp thuế dựa trên chênh lệch giá carbon đối với các sản phẩm liên quan từ Trung Quốc, điều đó có thể có tác động rất lớn đến các ngành và doanh nghiệp liên quan của Trung Quốc”, ông Zhou Chengjun, Giám đốc Viện Nghiên cứu Tài chính của PBOC, cho biết hôm 8/7, theo thePaper.cn.

Ông Zhou ví CBAM như một “hàng rào thuế quan mới”, tác động bất lợi đến các nỗ lực toàn cầu hóa và “đi ngược lại các nguyên tắc kinh tế cơ bản”.

“Các nguyên tắc cơ bản của kinh tế quốc tế cho chúng ta biết rằng, tiền đề cơ bản của thương mại và thuế xuyên biên giới là các sản phẩm và dịch vụ có thể giao dịch được. Đối với hàng hóa phi thương mại, vì chúng không thể được giao dịch qua biên giới, do vậy không nên nhắc đến thuế”.

Tin liên quan
Trung Quốc thải carbon kỷ lục, dự báo tăng trưởng vượt mục tiêu Trung Quốc thải carbon kỷ lục, dự báo tăng trưởng vượt mục tiêu

Đầu tháng 6, Đại sứ Trung Quốc tại Tổ chức Thương mại thế giới (WTO), Li Chenggang cho biết, mức thuế carbon là "đòn trừng phạt" các nước đang phát triển một cách không công bằng, tờ Post đưa tin.

Theo Ủy ban châu Âu (EC), các nước xuất khẩu sẽ phải báo cáo về lượng khí thải phát sinh từ hàng hóa của mình trong giai đoạn chuyển tiếp cho đến cuối năm 2025. Phí carbon được áp dụng theo từng giai đoạn bắt đầu từ năm 2026 và có hiệu lực đầy đủ vào năm 2034.

Theo dữ liệu của Hải quan Trung Quốc, trong 5 tháng đầu năm 2023, EU là thị trường xuất khẩu lớn thứ hai của Trung Quốc, chỉ đứng sau Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN).

Dự kiến, cơ chế của EU ban đầu sẽ áp dụng cho 6 ngành công nghiệp sử dụng nhiều carbon: xi măng, sắt thép, nhôm, phân bón, điện và hydro.

Mặc dù Trung Quốc không xuất khẩu điện sang EU nhưng lại xuất khẩu 5 sản phẩm bị ảnh hưởng khác sang khu vực này. Trung Quốc là một trong những nhà cung cấp xi măng, nhôm, sắt và thép hàng đầu của khối.

Ông Fan Tiejun, người đứng đầu Viện Nghiên cứu và Quy hoạch Công nghiệp Luyện kim Trung Quốc bình luận: “CBAM có thể làm tăng chi phí xuất khẩu cho ngành Thép của Trung Quốc từ 4 đến 6%, với 200 triệu USD đến 400 triệu USD thuế carbon mới”.

Theo ông Fan, với việc mở rộng dần phạm vi các ngành bị ảnh hưởng bởi CBAM và khoảng cách giá carbon giữa Trung Quốc và châu Âu ngày càng lớn, các sản phẩm thép của Trung Quốc chắc chắn sẽ phải chịu chi phí và thuế cao hơn khi xuất khẩu sang châu Âu.

“Theo chân EU, nước phát triển khác cũng có thể thiết lập các rào cản thương mại tương tự như CBAM. Cùng với nhau, những điều này sẽ có tác động sâu rộng hơn đối với ngành thép của Trung Quốc", ông cảnh báo.

Mặc dù một công cụ để khuyến khích toàn cầu phải hành động vì khí hậu, CBAM đặt ra những câu hỏi quan trọng về trách nhiệm của các quốc gia trong việc giải trình khí thải. Tuy nhiên, điều này lại gây bất lợi nghiêm trọng cho các nền kinh tế mới nổi ở Nam bán cầu, các quốc gia đang phát triển, đặc biệt là ở châu Á.

Sự khác biệt giữa các quốc gia công nghiệp hóa và hậu công nghiệp hóa so với các quốc gia đang phát triển khá rõ ràng. Mỹ đã thải ra nhiều carbon hơn bất kỳ quốc gia nào khác và chịu trách nhiệm cho 25% tổng lượng khí thải trong lịch sử, tiếp theo là EU và Anh, điều chiếm 22%.

Tuy nhiên, thay vì đánh thuế các nguồn phát thải tích lũy lớn nhất, CBAM chuyển trách nhiệm pháp lý và đặt gánh nặng hành chính và tài chính lên các nền kinh tế mới nổi giàu nguyên liệu, vốn ít phải chịu trách nhiệm nhất đối với cuộc khủng hoảng khí hậu hiện nay.

Không chỉ riêng Trung Quốc, các nền kinh tế Nam và Đông Nam Á phải đối mặt với nguy cơ từ các khoản phí CBAM do sự phụ thuộc của các quốc gia này vào thương mại với EU.

IMF: Xung đột Nga-Ukraine đẩy lùi tăng trưởng kinh tế toàn cầu; Mỹ, Trung Quốc, Eurozone giảm tốc

IMF: Xung đột Nga-Ukraine đẩy lùi tăng trưởng kinh tế toàn cầu; Mỹ, Trung Quốc, Eurozone giảm tốc

Theo dự báo tăng trưởng của IMF, Mỹ và Trung Quốc sẽ chịu sự tác động của cuộc khủng hoảng Ukraine và làn sóng dịch ...

Giữa lúc vẫn lạnh nhạt với Trung Quốc, EU nối lại đàm phán thương mại với Ấn Độ

Giữa lúc vẫn lạnh nhạt với Trung Quốc, EU nối lại đàm phán thương mại với Ấn Độ

Tiến trình đàm phán thương mại EU-Ấn Độ nhằm củng cố quan hệ kinh tế và thiết lập thỏa thuận thương mại toàn diện chung ...

Báo Trung Quốc: EU không nên quá phụ thuộc vào Mỹ

Báo Trung Quốc: EU không nên quá phụ thuộc vào Mỹ

Tờ Thời báo Hoàn cầu số ra ngày 10/10 đưa tin, chịu ảnh hưởng của Mỹ, EU đang theo đuổi một chính sách thiếu sót ...

Mỹ 'minh oan' cho Nga-Trung Quốc, EU nói về 'tình bạn có giới hạn' của Moscow-Bắc Kinh

Mỹ 'minh oan' cho Nga-Trung Quốc, EU nói về 'tình bạn có giới hạn' của Moscow-Bắc Kinh

Ngày 24/3, Tổng thống Mỹ Joe Biden bày tỏ tin tưởng rằng, Trung Quốc chưa gửi vũ khí đến Nga sau khi Moscow phát động ...

‘Bừng tỉnh’ trước áp lực ngày càng lớn từ Trung Quốc, EU lập công thức duy trì vị trí dẫn đầu

‘Bừng tỉnh’ trước áp lực ngày càng lớn từ Trung Quốc, EU lập công thức duy trì vị trí dẫn đầu

Việc tập đoàn Trung Quốc Midea mua lại nhà sản xuất robot Kuka của Đức vào năm 2016 là một hồi chuông cảnh tỉnh cho ...

(theo SCMP)

Bài viết cùng chủ đề

Biến đổi khí hậu

Đọc thêm

Vấn đề Biển Đông: Philippines khẳng định lập trường COC cần ràng buộc pháp lý theo UNCLOS

Vấn đề Biển Đông: Philippines khẳng định lập trường COC cần ràng buộc pháp lý theo UNCLOS

Ngoại trưởng Maria Theresa Lazaro tái khẳng định lập trường của Manila rằng Bộ Quy tắc ứng xử của các bên ở Biển Đông (COC) cần có tính ràng buộc ...
Hội thảo Giới thiệu Nghị định thư Istanbul: Bước đi thiết thực của Việt Nam trong thực hiện Công ước Chống tra tấn

Hội thảo Giới thiệu Nghị định thư Istanbul: Bước đi thiết thực của Việt Nam trong thực hiện Công ước Chống tra tấn

Ngày 23/1, tại tỉnh Gia Lai đã diễn ra Hội thảo quốc tế giới thiệu Nghị định thư Istanbul, bước đi thiết thực trong thực hiện Công ước Chống tra ...
200 Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam khóa XIV

200 Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam khóa XIV

200 Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương khóa XIV gồm 180 Ủy viên chính thức và 20 Ủy viên dự khuyết, 113 ủy viên tái cử và 87 ủy ...
Pháp tuyên bố kiểm tra, bắt giữ một tàu chở dầu nghi của Nga, Moscow cảnh báo hành động leo thang căng thẳng

Pháp tuyên bố kiểm tra, bắt giữ một tàu chở dầu nghi của Nga, Moscow cảnh báo hành động leo thang căng thẳng

Hải quân Pháp đã kiểm tra và chuyển hướng một tàu chở dầu ngoài khơi Địa Trung Hải, do nghi ngờ con tàu này thuộc 'hạm đội bóng tối' của ...
Hà Nội bắn pháo hoa nghệ thuật chào mừng thành công Đại hội XIV

Hà Nội bắn pháo hoa nghệ thuật chào mừng thành công Đại hội XIV

Tối nay (23/1), Hà Nội tổ chức bắn pháo hoa nghệ thuật quy mô lớn tại khu vực Sân vận động quốc gia Mỹ Đình,chào mừng thành công Đại hội ...
Đồn đoán Mỹ cân nhắc rút quân khỏi Syria, Washington nói gì?

Đồn đoán Mỹ cân nhắc rút quân khỏi Syria, Washington nói gì?

Ngày 23/1, tờ Wall Street Journal dẫn lời các quan chức Mỹ giấu tên cho biết, nước này đang cân nhắc rút toàn bộ quân đội khỏi Syria.
Giá nông sản hôm nay 23/1/2026: Giá cà phê chờ 'mức giá thuận lợi'; Vấn đề Greenland tạm xuôi, EU sớm nối lại phê chuẩn thỏa thuận thương mại với Mỹ?

Giá nông sản hôm nay 23/1/2026: Giá cà phê chờ 'mức giá thuận lợi'; Vấn đề Greenland tạm xuôi, EU sớm nối lại phê chuẩn thỏa thuận thương mại với Mỹ?

Báo Thế giới và Việt Nam cập nhật giá nông sản hôm nay 23/1/2026, giá cà phê, giá tiêu, giá gạo xuất khẩu... giao dịch trên thị trường quốc tế và trong nước:
Giá heo hơi hôm nay 23/1: Nhích nhẹ thêm 1.000 đồng/kg, dao động trong khoảng 72.000 - 79.000 đồng/kg

Giá heo hơi hôm nay 23/1: Nhích nhẹ thêm 1.000 đồng/kg, dao động trong khoảng 72.000 - 79.000 đồng/kg

Giá heo hơi hôm nay 23/1, cả 3 miền vẫn theo đà tăng, nhích nhẹ thêm 1.000 đồng/kg, cả nước hiện dao động trong khoảng 72.000 - 79.000 đồng/kg.
Vietcombank phát hành Chứng chỉ tiền gửi trực tuyến có nhiều ưu điểm nổi bật

Vietcombank phát hành Chứng chỉ tiền gửi trực tuyến có nhiều ưu điểm nổi bật

Vietcombank phát hành Chứng chỉ tiền gửi trực tuyến, khách hàng chủ động mua và bán online, lãi suất hấp dẫn hơn tiết kiệm thông thường.
VCB Tablet đoạt giải thưởng công nghệ số uy tín hàng đầu ASEAN

VCB Tablet đoạt giải thưởng công nghệ số uy tín hàng đầu ASEAN

VCB Tablet đoạt Giải Vàng hạng mục Digital innovation (Đổi mới sáng tạo số) tại ASEAN Digital Awards 2026.
Đồng kiến tạo thị trường M&A Việt Nam trong bối cảnh mới

Đồng kiến tạo thị trường M&A Việt Nam trong bối cảnh mới

Chiều 21/1, tại Hà Nội đã diễn ra Diễn đàn M&A mùa Xuân 2026 với chủ đề 'Đồng kiến tạo thị trường M&A Việt Nam'.
Cơ hội mua sắm đa dạng các sản phẩm nhiều ngành hàng tại Tuần lễ sản phẩm Thái Lan 2026

Cơ hội mua sắm đa dạng các sản phẩm nhiều ngành hàng tại Tuần lễ sản phẩm Thái Lan 2026

Ngày 22/1, Tuần lễ sản phẩm Thái Lan 2026 (Thailand Week 2026) đã chính thức khai mạc tại Hà Nội.
Việt Nam tỏa sáng tại Giải thưởng Bất động sản châu Á PropertyGuru 2025

Việt Nam tỏa sáng tại Giải thưởng Bất động sản châu Á PropertyGuru 2025

Tại đêm Chung kết Giải thưởng Bất động sản châu Á PropertyGuru lần thứ 20, các chủ đầu tư đến từ Việt Nam đã xuất sắc giành 14 danh hiệu 'Best in Asia'.
Giá nhà cao tạo áp lực, người trẻ chuyển hướng chiến lược

Giá nhà cao tạo áp lực, người trẻ chuyển hướng chiến lược

Giá bất động sản duy trì ở mức cao đang tạo ra sức ép lớn lên khả năng sở hữu nhà của người trẻ.
Thị trường bất động sản năm 2025 mang gam màu sáng

Thị trường bất động sản năm 2025 mang gam màu sáng

Tại VRES 2025 ngày 9/12, chuyên gia nhận định nếu năm 2022 thị trường chao đảo vì lãi suất tăng thì 2025 lại cho thấy gam màu tươi sáng hơn.
Vietnam Land chính thức trở thành đối tác phân phối chiến lược của Charmora City

Vietnam Land chính thức trở thành đối tác phân phối chiến lược của Charmora City

Ngày 10/11, Công ty CP DV Môi Giới Vietnam Land và Naman Realty đã chính thức ký kết trở thành đối tác phân phối dự án Charmora City.
Động lực tăng trưởng của vùng đô thị vệ tinh phía Đông TP. Hồ Chí Minh

Động lực tăng trưởng của vùng đô thị vệ tinh phía Đông TP. Hồ Chí Minh

Thị trường bất động sản giáp ranh phía Đông TP. Hồ Chí Minh đang bước vào giai đoạn chuyển động rõ nét.
Tại sao Cảng trung chuyển quốc tế Cần Giờ là đòn bẩy đưa Vinhomes Green Paradise trở thành 'đảo tỷ phú'?

Tại sao Cảng trung chuyển quốc tế Cần Giờ là đòn bẩy đưa Vinhomes Green Paradise trở thành 'đảo tỷ phú'?

Thị trường bất động sản biển tại TP.HCM đã có sự chuyển dịch mạnh mẽ. Mọi bàn luận đều xoay quanh Cần Giờ - địa phương đang được định hướng trở thành đô thị biển ...
Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 23/1: Đồng USD giảm nhẹ, dòng vốn thực sự rời bỏ đồng bạc xanh

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 23/1: Đồng USD giảm nhẹ, dòng vốn thực sự rời bỏ đồng bạc xanh

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 23/1 ghi nhận đà giảm nhẹ do những lo ngại về Greenland trong giới đầu tư dần hạ nhiệt.
Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 22/1: Đồng USD tăng trở lại, tâm lý nhà đầu tư được giải toả

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 22/1: Đồng USD tăng trở lại, tâm lý nhà đầu tư được giải toả

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 22/1 ghi nhận đà tăng trở lại sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump rút lại lệnh áp thuế 8 nước EU.
Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 21/1: Đồng USD giảm mạnh bởi xu thế 'bán tài sản Mỹ'

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 21/1: Đồng USD giảm mạnh bởi xu thế 'bán tài sản Mỹ'

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 21/1 cho thấy đồng USD đã giảm mạnh so với phiên giao dịch ngày hôm qua, chủ yếu do xu hướng 'bán tài sản Mỹ'.
Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 20/1: Vai trò của đồng USD suy yếu, không còn là tài sản trú ẩn an toàn

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 20/1: Vai trò của đồng USD suy yếu, không còn là tài sản trú ẩn an toàn

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 20/1 cho thấy vai trò của đồng USD đang suy yếu dần khi không còn là tài sản trú ẩn an toàn của các nhà đầu ...
Nâng cao kiến thức tài chính cho hơn 30.000 người lao động giúp việc trên khắp châu Á

Nâng cao kiến thức tài chính cho hơn 30.000 người lao động giúp việc trên khắp châu Á

Chương trình mang tên 'Brighter Financial Futures' hướng đến mục tiêu nâng cao kiến thức và kỹ năng tài chính cho lao động giúp việc tại châu Á.
Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 19/1: Đồng USD chịu áp lực đan xen trước các thông tin và chính sách kinh tế quan trọng

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 19/1: Đồng USD chịu áp lực đan xen trước các thông tin và chính sách kinh tế quan trọng

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 19/1 cho thấy đồng USD đang phải chịu áp lực đan xen trước các thông tin và chính sách kinh tế quan trọng của Mỹ.
Phiên bản di động