Tham vọng cải cách thị trường carbon, 'đòn mới' của EU có thể khiến Trung Quốc nao núng?

Tố Nhi
Một quan chức Ngân hàng Trung ương Trung Quốc (PBOC) mới đây đã lên tiếng chỉ trích những “kiến trúc sư” đứng đằng sau chính sách khí hậu mới của Liên minh châu Âu (EU) - Cơ chế điều chỉnh biên giới carbon (CBAM). Ông này cho rằng, CBAM không khác gì một “hàng rào thuế quan mới”, vi phạm các nguyên tắc kinh tế của toàn cầu.
Theo dõi Baoquocte.vn trên
Thuế carbon mới của EU đe doạ Trung Quốc
Chịu phí CBAM, các sản phẩm của ngành công nghiệp Trung Quốc chắc chắn sẽ phải chịu chi phí và thuế cao hơn khi xuất khẩu sang châu Âu. (Nguồn: AP)

CBAM là thuật ngữ liên quan đến hàng nhập khẩu sử dụng nhiều carbon từ các quốc gia có chính sách khí hậu ít nghiêm ngặt hơn. Loại hàng này được cho là sẽ lấn át sản xuất nội địa ở các quốc gia trong khu vực EU.

EU cho biết, theo các quy định mới, các nước xuất khẩu vào thị trường EU sẽ phải trả khoản chênh lệch giá giữa giá phát thải carbon được trả ở nước xuất xứ và giá sản xuất trong nước ở EU. Quy định có hiệu lực vào tháng 10, được thiết kế để ngăn chặn “rò rỉ carbon”.

“Nếu châu Âu áp thuế dựa trên chênh lệch giá carbon đối với các sản phẩm liên quan từ Trung Quốc, điều đó có thể có tác động rất lớn đến các ngành và doanh nghiệp liên quan của Trung Quốc”, ông Zhou Chengjun, Giám đốc Viện Nghiên cứu Tài chính của PBOC, cho biết hôm 8/7, theo thePaper.cn.

Ông Zhou ví CBAM như một “hàng rào thuế quan mới”, tác động bất lợi đến các nỗ lực toàn cầu hóa và “đi ngược lại các nguyên tắc kinh tế cơ bản”.

“Các nguyên tắc cơ bản của kinh tế quốc tế cho chúng ta biết rằng, tiền đề cơ bản của thương mại và thuế xuyên biên giới là các sản phẩm và dịch vụ có thể giao dịch được. Đối với hàng hóa phi thương mại, vì chúng không thể được giao dịch qua biên giới, do vậy không nên nhắc đến thuế”.

Tin liên quan
Trung Quốc thải carbon kỷ lục, dự báo tăng trưởng vượt mục tiêu Trung Quốc thải carbon kỷ lục, dự báo tăng trưởng vượt mục tiêu

Đầu tháng 6, Đại sứ Trung Quốc tại Tổ chức Thương mại thế giới (WTO), Li Chenggang cho biết, mức thuế carbon là "đòn trừng phạt" các nước đang phát triển một cách không công bằng, tờ Post đưa tin.

Theo Ủy ban châu Âu (EC), các nước xuất khẩu sẽ phải báo cáo về lượng khí thải phát sinh từ hàng hóa của mình trong giai đoạn chuyển tiếp cho đến cuối năm 2025. Phí carbon được áp dụng theo từng giai đoạn bắt đầu từ năm 2026 và có hiệu lực đầy đủ vào năm 2034.

Theo dữ liệu của Hải quan Trung Quốc, trong 5 tháng đầu năm 2023, EU là thị trường xuất khẩu lớn thứ hai của Trung Quốc, chỉ đứng sau Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN).

Dự kiến, cơ chế của EU ban đầu sẽ áp dụng cho 6 ngành công nghiệp sử dụng nhiều carbon: xi măng, sắt thép, nhôm, phân bón, điện và hydro.

Mặc dù Trung Quốc không xuất khẩu điện sang EU nhưng lại xuất khẩu 5 sản phẩm bị ảnh hưởng khác sang khu vực này. Trung Quốc là một trong những nhà cung cấp xi măng, nhôm, sắt và thép hàng đầu của khối.

Ông Fan Tiejun, người đứng đầu Viện Nghiên cứu và Quy hoạch Công nghiệp Luyện kim Trung Quốc bình luận: “CBAM có thể làm tăng chi phí xuất khẩu cho ngành Thép của Trung Quốc từ 4 đến 6%, với 200 triệu USD đến 400 triệu USD thuế carbon mới”.

Theo ông Fan, với việc mở rộng dần phạm vi các ngành bị ảnh hưởng bởi CBAM và khoảng cách giá carbon giữa Trung Quốc và châu Âu ngày càng lớn, các sản phẩm thép của Trung Quốc chắc chắn sẽ phải chịu chi phí và thuế cao hơn khi xuất khẩu sang châu Âu.

“Theo chân EU, nước phát triển khác cũng có thể thiết lập các rào cản thương mại tương tự như CBAM. Cùng với nhau, những điều này sẽ có tác động sâu rộng hơn đối với ngành thép của Trung Quốc", ông cảnh báo.

Mặc dù một công cụ để khuyến khích toàn cầu phải hành động vì khí hậu, CBAM đặt ra những câu hỏi quan trọng về trách nhiệm của các quốc gia trong việc giải trình khí thải. Tuy nhiên, điều này lại gây bất lợi nghiêm trọng cho các nền kinh tế mới nổi ở Nam bán cầu, các quốc gia đang phát triển, đặc biệt là ở châu Á.

Sự khác biệt giữa các quốc gia công nghiệp hóa và hậu công nghiệp hóa so với các quốc gia đang phát triển khá rõ ràng. Mỹ đã thải ra nhiều carbon hơn bất kỳ quốc gia nào khác và chịu trách nhiệm cho 25% tổng lượng khí thải trong lịch sử, tiếp theo là EU và Anh, điều chiếm 22%.

Tuy nhiên, thay vì đánh thuế các nguồn phát thải tích lũy lớn nhất, CBAM chuyển trách nhiệm pháp lý và đặt gánh nặng hành chính và tài chính lên các nền kinh tế mới nổi giàu nguyên liệu, vốn ít phải chịu trách nhiệm nhất đối với cuộc khủng hoảng khí hậu hiện nay.

Không chỉ riêng Trung Quốc, các nền kinh tế Nam và Đông Nam Á phải đối mặt với nguy cơ từ các khoản phí CBAM do sự phụ thuộc của các quốc gia này vào thương mại với EU.

IMF: Xung đột Nga-Ukraine đẩy lùi tăng trưởng kinh tế toàn cầu; Mỹ, Trung Quốc, Eurozone giảm tốc

IMF: Xung đột Nga-Ukraine đẩy lùi tăng trưởng kinh tế toàn cầu; Mỹ, Trung Quốc, Eurozone giảm tốc

Theo dự báo tăng trưởng của IMF, Mỹ và Trung Quốc sẽ chịu sự tác động của cuộc khủng hoảng Ukraine và làn sóng dịch ...

Giữa lúc vẫn lạnh nhạt với Trung Quốc, EU nối lại đàm phán thương mại với Ấn Độ

Giữa lúc vẫn lạnh nhạt với Trung Quốc, EU nối lại đàm phán thương mại với Ấn Độ

Tiến trình đàm phán thương mại EU-Ấn Độ nhằm củng cố quan hệ kinh tế và thiết lập thỏa thuận thương mại toàn diện chung ...

Báo Trung Quốc: EU không nên quá phụ thuộc vào Mỹ

Báo Trung Quốc: EU không nên quá phụ thuộc vào Mỹ

Tờ Thời báo Hoàn cầu số ra ngày 10/10 đưa tin, chịu ảnh hưởng của Mỹ, EU đang theo đuổi một chính sách thiếu sót ...

Mỹ 'minh oan' cho Nga-Trung Quốc, EU nói về 'tình bạn có giới hạn' của Moscow-Bắc Kinh

Mỹ 'minh oan' cho Nga-Trung Quốc, EU nói về 'tình bạn có giới hạn' của Moscow-Bắc Kinh

Ngày 24/3, Tổng thống Mỹ Joe Biden bày tỏ tin tưởng rằng, Trung Quốc chưa gửi vũ khí đến Nga sau khi Moscow phát động ...

‘Bừng tỉnh’ trước áp lực ngày càng lớn từ Trung Quốc, EU lập công thức duy trì vị trí dẫn đầu

‘Bừng tỉnh’ trước áp lực ngày càng lớn từ Trung Quốc, EU lập công thức duy trì vị trí dẫn đầu

Việc tập đoàn Trung Quốc Midea mua lại nhà sản xuất robot Kuka của Đức vào năm 2016 là một hồi chuông cảnh tỉnh cho ...

(theo SCMP)

Bài viết cùng chủ đề

Biến đổi khí hậu

Đọc thêm

SBI Group và Việt Nam: Làm sâu hệ sinh thái tài chính, mở rộng hợp tác AI

SBI Group và Việt Nam: Làm sâu hệ sinh thái tài chính, mở rộng hợp tác AI

"Xác định Việt Nam là một trong những cứ điểm chiến lược quan trọng tại châu Á, và thông qua việc hợp tác với các doanh nghiệp hàng đầu, Tập ...
Điện mừng Chủ tịch Quốc hội Cộng hòa Nhân dân Bangladesh

Điện mừng Chủ tịch Quốc hội Cộng hòa Nhân dân Bangladesh

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn gửi điện mừng nhân dịp Ngài Hafiz Uddin Ahmad được bầu làm Chủ tịch Quốc hội Cộng hòa Nhân dân Bangladesh.
Đại sứ Trung Quốc tại Liên hợp quốc: Lịch sử Trung Đông cho thế giới thấy rằng vũ lực không phải là giải pháp

Đại sứ Trung Quốc tại Liên hợp quốc: Lịch sử Trung Đông cho thế giới thấy rằng vũ lực không phải là giải pháp

Trung Quốc lấy làm tiếc khi dự thảo nghị quyết của Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc về chấm dứt xung đột tại Trung Đông đã không được thông ...
Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh 3 yêu cầu trọng tâm từ nay đến ngày bầu cử 15/3

Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh 3 yêu cầu trọng tâm từ nay đến ngày bầu cử 15/3

Ba yêu cầu trọng tâm từ nay đến ngày bầu cử: Bảo đảm diễn ra dân chủ, đúng pháp luật, an toàn...; xử lý tình huống phát sinh ngay từ ...
Việt Nam thúc đẩy hợp tác du lịch với Thái Lan

Việt Nam thúc đẩy hợp tác du lịch với Thái Lan

Hiệp hội Du lịch Việt Nam vừa tổ chức hội nghị giao lưu với Hiệp hội Khách sạn Thái Lan vào ngày 12/3 nhằm tăng cường kết nối doanh nghiệp.
Dự báo thời tiết ngày mai (13/3): Bắc Bộ sáng trời rét,  trưa chiều hửng nắng; Đông Nam Bộ nắng nóng, cao nhất trên 35 độ C

Dự báo thời tiết ngày mai (13/3): Bắc Bộ sáng trời rét, trưa chiều hửng nắng; Đông Nam Bộ nắng nóng, cao nhất trên 35 độ C

Thông tin dự báo thời tiết các khu vực trong ngày mai (13/3) từ Trung tâm Dự báo khí tượng thuỷ văn quốc gia.
Giá heo hơi hôm nay 12/3: Miền Bắc đi ngang, miền Trung - Tây Nguyên đảo chiều tăng, miền Nam tiếp đà giảm

Giá heo hơi hôm nay 12/3: Miền Bắc đi ngang, miền Trung - Tây Nguyên đảo chiều tăng, miền Nam tiếp đà giảm

Giá heo hơi hôm nay 12/3, miền Bắc đi ngang, miền Trung - Tây Nguyên đảo chiều tăng, miền Nam tiếp tục giảm, dao động trong khoảng 60.000 - 68.000 đồng/kg.
Giá nông sản hôm nay 12/3/2026: Giá cà phê 'lao dốc', hồ tiêu khởi sắc'; Kịch bản tác động xung đột Trung Đông đến xuất khẩu nông, lâm, thủy sản?

Giá nông sản hôm nay 12/3/2026: Giá cà phê 'lao dốc', hồ tiêu khởi sắc'; Kịch bản tác động xung đột Trung Đông đến xuất khẩu nông, lâm, thủy sản?

Báo Thế giới và Việt Nam cập nhật giá nông sản hôm nay 12/3/2026, giá cà phê, giá tiêu, giá gạo xuất khẩu... giao dịch trên thị trường quốc tế và trong nước:
Một ngày ở TP. Hồ Chí Minh: đi metro, ăn tối, đặt chuyến đi… không cần tiền mặt

Một ngày ở TP. Hồ Chí Minh: đi metro, ăn tối, đặt chuyến đi… không cần tiền mặt

Một ngày ở TP. Hồ Chí Minh: đi metro, ăn tối, đặt chuyến đi… không cần tiền mặt.
Dấu ấn Vietcombank trên hành trình phụng sự cộng đồng

Dấu ấn Vietcombank trên hành trình phụng sự cộng đồng

Dấu ấn Vietcombank trên hành trình phụng sự cộng đồng, hiện diện từ lớp học vùng cao, những góc thư viện mới trong sân trường, đến mái nhà kiên cố của một gia đình nghèo ...
Học giả Trung Quốc: Đại hội XIV mở ra giai đoạn mới trong tiến trình đổi mới và phát triển của Việt Nam

Học giả Trung Quốc: Đại hội XIV mở ra giai đoạn mới trong tiến trình đổi mới và phát triển của Việt Nam

Giáo sư Mễ Lương nhận định, Đại hội XIV của Đảng Cộng sản Việt Nam đã mở ra một giai đoạn mới trong tiến trình đổi mới và phát triển của Việt Nam.
Việt Nam - EU chung tay hợp tác đầu tư hướng tới tương lai bền vững

Việt Nam - EU chung tay hợp tác đầu tư hướng tới tương lai bền vững

Diễn đàn Kinh doanh và Đầu tư EU - Việt Nam - Chiến lược Cửa ngõ toàn cầu sẽ diễn ra vào ngày 24/3 tại Hà Nội, quy tụ 500 đại biểu và chuyên gia.
Hoàng Huy New City - ‘Cực sống mới’ Bắc Sông Cấm, nâng tầm chuẩn đô thị hiện đại Hải Phòng

Hoàng Huy New City - ‘Cực sống mới’ Bắc Sông Cấm, nâng tầm chuẩn đô thị hiện đại Hải Phòng

Hoàng Huy New City - một khu đô thị quy mô lớn, định hướng hiện đại, hạ tầng đồng bộ và giàu tiện ích, hướng tới nâng cao chất lượng sống tại Thủy Nguyên.
Fresia Riverside - Điểm giao thoa giữa an cư bền vững và dòng tiền sinh lời

Fresia Riverside - Điểm giao thoa giữa an cư bền vững và dòng tiền sinh lời

Fresia Riverside nổi lên như điểm giao thoa giữa giá trị an cư bền vững và tiềm năng sinh lời hấp dẫn, xem như một là tài sản phòng thủ an toàn trước lạm
Vinhomes Golden Avenue triển khai chính sách kép dành cho nhà đầu tư

Vinhomes Golden Avenue triển khai chính sách kép dành cho nhà đầu tư

Với mục tiêu góp phần giảm áp lực ban đầu, tạo dòng tiền nền và vùng đệm an toàn cho nhà đầu tư trong bối cảnh chi phí vốn và biến động thị trường vẫn ...
Từ 23/2, các tranh chấp về kinh phí quản lý vận hành nhà chung cư tại Hà Nội sẽ do cấp xã, phường giải quyết

Từ 23/2, các tranh chấp về kinh phí quản lý vận hành nhà chung cư tại Hà Nội sẽ do cấp xã, phường giải quyết

Từ ngày 23/2, UBND cấp xã, phường tại Hà Nội sẽ trực tiếp giải quyết các tranh chấp về kinh phí quản lý vận hành nhà chung cư.
Thị trường nhà ở Hà Nội từ năm 2026: Ngoại thành dẫn dắt chu kỳ phát triển mới

Thị trường nhà ở Hà Nội từ năm 2026: Ngoại thành dẫn dắt chu kỳ phát triển mới

Năm 2026, thị trường nhà ở Hà Nội được dự báo bước vào giai đoạn phát triển ổn định và chọn lọc hơn, với xu hướng dịch chuyển nguồn cung ra khu vực ngoại thành.
Việt Nam tỏa sáng tại Giải thưởng Bất động sản châu Á PropertyGuru 2025

Việt Nam tỏa sáng tại Giải thưởng Bất động sản châu Á PropertyGuru 2025

Tại đêm Chung kết Giải thưởng Bất động sản châu Á PropertyGuru lần thứ 20, các chủ đầu tư đến từ Việt Nam đã xuất sắc giành 14 danh hiệu 'Best in Asia'.
Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 12/3: Đồng USD tiếp tục tăng do lo ngại xung đột tại Trung Đông leo thang

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 12/3: Đồng USD tiếp tục tăng do lo ngại xung đột tại Trung Đông leo thang

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 12/3 ghi nhận đà tăng của đồng USD do lo ngại xung đột tại Trung Đông leo thang.
Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 11/3: Đồng USD nhích nhẹ so với các đồng tiền chủ chốt khác

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 11/3: Đồng USD nhích nhẹ so với các đồng tiền chủ chốt khác

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 11/3 cho thấy đà tăng giá nhẹ của đồng USD so với các đồng tiền chủ chốt khác.
Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 10/3: Đồng USD tăng giá do giới đầu tư gia tăng nhu cầu giữ tài sản an toàn

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 10/3: Đồng USD tăng giá do giới đầu tư gia tăng nhu cầu giữ tài sản an toàn

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 10/3 ghi nhận đà tăng giá của đồng USD ​​​​​​​do giới đầu tư gia tăng nhu cầu giữ tài sản an toàn, trong đó có đồng ...
Ngành kinh tế-tài chính trước làn sóng chuyển đổi số: Cơ hội mới cho nguồn nhân lực chất lượng cao

Ngành kinh tế-tài chính trước làn sóng chuyển đổi số: Cơ hội mới cho nguồn nhân lực chất lượng cao

Làn sóng chuyển đổi số được đánh giá là đang mang lại cơ hội mới cho nguồn nhân lực chất lượng cao trong ngành kinh tế-tài chính.
Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 9/3: Đồng USD có thêm lực hỗ trợ

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 9/3: Đồng USD có thêm lực hỗ trợ

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 9/3 cho thấy đồng USD có thêm lực hỗ trợ, qua đó tiếp tục củng cố vai trò là tài sản trú ẩn an toàn.
Anh hỗ trợ Việt Nam nâng cao năng lực quản lý thị trường hàng hóa phái sinh

Anh hỗ trợ Việt Nam nâng cao năng lực quản lý thị trường hàng hóa phái sinh

Vương quốc Anh tin tưởng Việt Nam có vị thế thuận lợi để trở thành một trong những điểm đến hấp dẫn hàng đầu khu vực về giao dịch hàng hóa và phái sinh.
Phiên bản di động