Thiết bị bay không người lái: ‘Át chủ bài’ của tương lai

HOÀNG TRUNG HIẾU
Sự phát triển như vũ bão của các thiết bị bay không người lái (UAV) đang có tác động đến nhiều lĩnh vực, từ kinh tế - xã hội đến quân sự.
Theo dõi Baoquocte.vn trên
Thiết bị bay không người lái: ‘Át chủ bài’ của tương lai
Sử dụng UAV để vận chuyển hàng hóa đang trở nên quen thuộc ở nhiều nước. Ảnh minh họa. (Nguồn: gihub.org)

Hãng Da-Jiang Innovations (công ty hàng đầu thế giới về sản xuất UAV, có trụ sở tại Quảng Đông, Trung Quốc) vừa hoàn thành cuộc thử nghiệm giao hàng bằng UAV đầu tiên trên thế giới tại đỉnh núi Everest.

Everest là đỉnh núi cao nhất thế giới với độ cao 8.848m. UAV cất cánh từ Trạm căn cứ ở độ cao 5.364m, bay lên Trại 1 ở độ cao 6.000m. Trong chuyến bay lượt đi, thiết bị này đem theo ba bình oxy và 1,5kg vật tư khác để bàn giao cho một nhóm nhà leo núi và khi trở về mang theo rác với trọng lượng tương tự.

UAV được định nghĩa là phương tiện di chuyển trong không trung, có thể bay tự hành, hoặc được điều khiển từ xa, có thể thu hồi tái sử dụng hoặc không, có thể mang theo tải trọng hoặc không.

Với thiết kế nhỏ gọn và tính năng độc đáo, các UAV hiện được sử dụng trong rất nhiều lĩnh vực.

Hiện thực hóa nhiệm vụ bất khả thi

Ban đầu, UAV được sử dụng cho những nhiệm vụ quá tốn kém hoặc nguy hiểm cho con người. Mặc dù vốn được dùng để ứng dụng cho mục đích quân sự, nhưng sau này UAV nhanh chóng được mở rộng sang khoa học, thương mại, giải trí, nông nghiệp và các lĩnh vực khác.

Những chiếc UAV chở hàng hóa từ vài kg đến cả trăm kg không còn xa lạ trên thế giới. Tại một số nước, UAV được sử dụng làm phương tiện giao nhận hàng hóa, bổ sung cho các phương tiện vận tải truyền thống, đặc biệt là ở các khu vực nông thôn hoặc vùng sâu, vùng xa.

Giới chuyên gia lưu ý rằng UAV không đơn giản chỉ là các thiết bị bay mà còn là công cụ thu thập số liệu.

Ông Reese Mozer, nhà đồng sáng lập và Giám đốc điều hành (CEO) của công ty sản xuất phiên bản UAV thông minh là drone có tên American Robotics (Mỹ), cho rằng sản phẩm sau cùng của ngành công nghiệp này là dữ liệu, không phải các thiết bị bay.

Sự ra đời của UAV được đánh giá là cuộc cách mạng trong lĩnh vực khảo sát, thu thập số liệu, và theo dõi các đối tượng trên thực địa. Thực tiễn cho thấy, có rất nhiều ứng dụng bắt buộc phải triển khai trên diện rộng như giám sát, thu thập số liệu lâm nghiệp, đảm bảo hành lang an toàn đường dây truyền tải điện, ghi nhận số liệu thiên tai như ngập lụt, sạt lở đất… mà nếu sử dụng các kỹ thuật truyền thống sẽ rất tốn kém kinh phí và thời gian. Tuy vậy, các drone lại làm rất tốt những công việc này.

Ông Richard Schwartz, Chủ tịch kiêm CEO của công ty dịch vụ dữ liệu Pensa Systems (Mỹ) nói rằng, cần hiểu drone là robot trên không rất nhẹ, nhanh nhẹn, và đặc biệt rẻ hơn hàng trăm lần so với các robot mặt đất cồng kềnh, có thể dễ dàng vượt qua chướng ngại vật và thay đổi vị trí trong không gian rất linh hoạt.

UAV thường được sử dụng trong nông nghiệp, giúp giám sát thực vật, rừng và các trang trại rộng lớn khó kiểm soát.

Không thể phủ nhận tác dụng của UAV trong công tác cứu nạn cứu hộ. Chúng giúp con người phát hiện người gặp nạn, đi sâu vào nơi có địa hình phức tạp, khó tiếp cận để thu hình trực tiếp như khu vực sạt lở, lũ lụt, hỏa hoạn, động đất…

UAV cũng được dùng trong các cơ quan khí tượng để quan sát thời tiết, thu thập thông tin khí tượng, phòng tránh thiên tai…

Không thể bỏ qua công nghiệp điện ảnh. Hình ảnh thường được coi là dấu mốc đưa UAV vào ngành điện ảnh, đó là cảnh quay ghi lại cuộc rượt đuổi căng thẳng giữa điệp viên 007 và kẻ phản diện trong phim Skyfall. Từ đó, UAV trở thành công nghệ không thể thiếu trong quá trình ghi hình những bộ phim điện ảnh “bom tấn” do nó cho phép các nhà làm phim thực hiện những góc nhìn mà trước đây là bất khả thi.

Tiềm năng, lợi ích và nỗi lo ngại

Một điểm chung có thể khẳng định là các UAV đầu tiên được phát minh phục vụ cho mục đích quân sự. Trải qua nhiều thập kỷ, sự phát triển nhanh chóng của khoa học công nghệ đã đưa UAV trở thành bộ phận quan trọng trong quân đội nhiều nước, phục vụ hoạt động trinh sát, thu thập tin tức tình báo, cảnh báo sớm và tấn công. Hiện nay, các UAV trong lĩnh vực quân sự đang bước vào giai đoạn phát triển mới khi chúng ngày càng nhỏ gọn, thông minh hơn, nhanh hơn, và rẻ hơn.

Thực tiễn các cuộc xung đột quân sự gần đây đang chứng tỏ sẽ có một cuộc cách mạng về nghệ thuật tác chiến của loại phương tiện bay này và kéo theo đó là những tác động rất lớn tới chiến lược quân sự của nhiều quốc gia trong tương lai gần.

UAV đã chứng minh mức độ nguy hiểm và làm thay đổi phương thức tác chiến trong chiến tranh hiện đại. Những cuộc tấn công bằng UAV đã cho thấy sự khốc liệt trong các cuộc chiến ở Syria, Libya, Nagorno - Karabakh và đặc biệt là trong cuộc xung đột Nga - Ukraine.

Sự phụ thuộc ngày càng tăng vào UAV trong chiến tranh hiện đại cũng làm nảy sinh một số lo ngại về đạo đức, có một số ý kiến cho rằng, phạm vi hoạt động của UAV ngày càng mở rộng, có thể dẫn đến mất quyền kiểm soát của con người trong việc sử dụng UAV gây chết người và để lại hậu quả nghiêm trọng.

Sự phổ biến của công nghệ UAV cũng gây lo ngại về khả năng xảy ra một cuộc chạy đua vũ trang, khi ngày càng có nhiều nước phát triển các UAV tiên tiến, gây nguy cơ gia tăng căng thẳng và có khả năng xảy ra xung đột.

Bất chấp những băn khoăn này, UAV đã trở thành một phần không thể thiếu trong đời sống hiện đại và ảnh hưởng của chúng sẽ càng tăng lên khi công nghệ tiếp tục phát triển.

Giới chuyên gia nhấn mạnh, việc sản xuất UAV có khả năng mở rộng thành một ngành công nghiệp quy mô lớn, cung cấp các giải pháp đa ngành nghề.

Chất lượng của các UAV sẽ tiếp tục được cải tiến và các mô hình trí tuệ nhân tạo sẽ từng bước được tích hợp vào, cho phép UAV hoạt động hiệu quả hơn, thực hiện được nhiều nhiệm vụ khó khăn hơn trong tương lai.

Vì vậy, việc đầu tư nghiên cứu công nghệ UAV được đánh giá là một lĩnh vực nhiều tiềm năng và mang lại nhiều lợi ích.

Hàn Quốc cảnh báo nguy cơ bị tấn công bằng UAV từ Triều Tiên

Hàn Quốc cảnh báo nguy cơ bị tấn công bằng UAV từ Triều Tiên

Ngày 30/4, Cơ quan Tình báo quốc gia (NIS) Hàn Quốc cho biết không thể loại trừ khả năng Triều Tiên tiến hành các cuộc ...

Tăng năng lực ứng phó Triều Tiên, Hàn Quốc tăng mạnh một loại thiết bị

Tăng năng lực ứng phó Triều Tiên, Hàn Quốc tăng mạnh một loại thiết bị

Ngày 2/5, Văn phòng Tổng thống Hàn Quốc thông báo, quân đội nước này sẽ tăng số lượng thiết bị bay không người lái (UAV) ...

Không thể đuổi kịp Moscow về kho tên lửa, Ukraine chạy đua với Nga một loại thiết bị 'làm mưa làm gió' trên mặt trận

Không thể đuổi kịp Moscow về kho tên lửa, Ukraine chạy đua với Nga một loại thiết bị 'làm mưa làm gió' trên mặt trận

Ngày 8/5, người đứng đầu nhà sản xuất vũ khí nhà nước của Ukraine Herman Smetanin cho hay nước này đang sản xuất số lượng ...

Các thành viên NATO ra mắt 'bức tường thiết bị bay không người lái' có một không hai

Các thành viên NATO ra mắt 'bức tường thiết bị bay không người lái' có một không hai

Bức tường UAV trải dài từ Na Uy đến Ba Lan của 5 thành viên NATO có mục tiêu là sử dụng UAV và các ...

Houthi tấn công tàu Mỹ ở khu vực phía Đông Biển Arab bằng UAV

Houthi tấn công tàu Mỹ ở khu vực phía Đông Biển Arab bằng UAV

Lực lượng Houthi ở Yemen ngày 5/6 thừa nhận thực hiện những cuộc tấn công bằng tên lửa và phương tiện bay không người lái ...

(tổng hợp)

Đọc thêm

Dự báo thời tiết 10 ngày tới (17-27/5): Bắc Bộ mưa giảm dần, từ ngày 23/5 khả năng có nắng nóng diện rộng; Nam Bộ chiều tối mưa rào

Dự báo thời tiết 10 ngày tới (17-27/5): Bắc Bộ mưa giảm dần, từ ngày 23/5 khả năng có nắng nóng diện rộng; Nam Bộ chiều tối mưa rào

Thông tin dự báo thời tiết 10 ngày tới (17-27/5) từ Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia.
Giá vàng tăng vọt chưa từng có, ngành công nghiệp chế tác bùng nổ tại Trung Quốc

Giá vàng tăng vọt chưa từng có, ngành công nghiệp chế tác bùng nổ tại Trung Quốc

Ngành công nghiệp chế tác vàng của Trung Quốc đang mở rộng với tốc độ nhanh nhất trong một thập kỷ.
Khu di tích Kim Liên chuyển mình trong không gian số

Khu di tích Kim Liên chuyển mình trong không gian số

Chuyển đổi số đang mở ra cách tiếp cận mới tại Khu di tích Kim Liên, giúp di sản về Chủ tịch Hồ Chí Minh lan tỏa sâu rộng hơn.
Vận dụng Tư tưởng ngoại giao Hồ Chí Minh trong kỷ nguyên mới

Vận dụng Tư tưởng ngoại giao Hồ Chí Minh trong kỷ nguyên mới

Chủ tịch Hồ Chí Minh là người sáng lập và là người thầy vĩ đại của ngoại giao Việt Nam.
Tầm quan trọng của Quốc hội trong tư tưởng Hồ Chí Minh

Tầm quan trọng của Quốc hội trong tư tưởng Hồ Chí Minh

Chủ tịch Hồ Chí Minh đã đặt ra những chuẩn mực về đạo đức và trách nhiệm, bản lĩnh cho các đại biểu Quốc hội, những người đại diện của ...
16 năm liên tiếp, Trung Quốc duy trì vị trí đối tác thương mại lớn nhất của Nga

16 năm liên tiếp, Trung Quốc duy trì vị trí đối tác thương mại lớn nhất của Nga

Phó Thủ tướng Trung Quốc Trương Quốc Thanh ngày 17/5 tuyên bố Trung Quốc là đối tác thương mại lớn nhất của Nga trong 16 năm liên tiếp.
Thượng đỉnh Mỹ-Trung: Hướng tới ổn định chiến lược và thể chế hóa khuôn khổ hợp tác thực chất

Thượng đỉnh Mỹ-Trung: Hướng tới ổn định chiến lược và thể chế hóa khuôn khổ hợp tác thực chất

Cuộc gặp thượng đỉnh giữa hai nhà lãnh đạo Mỹ và Trung Quốc thể hiện nhu cầu lớn của cả hai về ổn định chiến lược và thúc đẩy hợp tác.
Những vấn đề phức tạp của xung đột Trung Đông

Những vấn đề phức tạp của xung đột Trung Đông

Sau hơn hai tháng bom đạn bao phủ vùng Vịnh, cuộc xung đột ở Trung Đông vẫn mờ mịt, nhưng hậu họa thì đã rõ.
Myanmar: Cuộc chuyển giao quyền lực

Myanmar: Cuộc chuyển giao quyền lực

Quá trình chuyển giao quyền lực tại Myanmar từ chính quyền quân sự sang chính phủ dân sự chính danh đã bắt đầu.
Hội nghị Ngoại trưởng G7: Ngăn cú sốc năng lượng toàn cầu

Hội nghị Ngoại trưởng G7: Ngăn cú sốc năng lượng toàn cầu

Việc G7 tổ chức cuộc họp khẩn cấp về nguồn cung dầu mỏ tại Paris là để khẳng định vai trò trung tâm của nhóm trong định hình kinh tế và quản trị toàn cầu.
Chương mới của quan hệ đồng minh Mỹ-Nhật Bản

Chương mới của quan hệ đồng minh Mỹ-Nhật Bản

Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae đã lên đường sang Washington trong chuyến thăm 4 ngày (từ ngày 18/3).
Tính toán phía sau Lá chắn châu Mỹ

Tính toán phía sau Lá chắn châu Mỹ

Sự ra đời của 'Lá chắn châu Mỹ' có thể coi là bước đi đầu tiên nhằm hiện thực hóa tham vọng của Washington giữ vai trò và vị thế áp đảo tại Tây bán ...
Ngoại giao công chúng của Singapore: Khi đam mê khai mở tiềm năng

Ngoại giao công chúng của Singapore: Khi đam mê khai mở tiềm năng

Chiến dịch 'Passion Made Possible' do Singapore khởi xướng năm 2017 nên được xem là một hoạt động ngoại giao công chúng có chủ đích.
Tổng thống Trump thăm Bắc Kinh: 'So găng' vị thế siêu cường kinh tế của Mỹ và Trung Quốc

Tổng thống Trump thăm Bắc Kinh: 'So găng' vị thế siêu cường kinh tế của Mỹ và Trung Quốc

Chuyến thăm Trung Quốc của Tổng thống Trump diễn ra khi cạnh tranh được định hình rõ nét trên lĩnh vực kinh tế, năng lực công nghệ và ảnh hưởng toàn cầu.
Không phải Nga, đây mới là quốc gia mà châu Âu nhập khẩu ngày càng nhiều khí đốt

Không phải Nga, đây mới là quốc gia mà châu Âu nhập khẩu ngày càng nhiều khí đốt

Châu Âu dự kiến sẽ đáp ứng gần hai phần ba nhu cầu khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) nhập khẩu từ Mỹ vào năm 2026.
Brazil 'ngỡ ngàng' trước quyết định EU đóng cửa với thịt nhập khẩu

Brazil 'ngỡ ngàng' trước quyết định EU đóng cửa với thịt nhập khẩu

Đại sứ Brazil tại Liên minh châu Âu (EU) Pedro Miguel da Costa e Silva cho biết Brazil 'bất ngờ' trước quyết định của EU cấm nhập khẩu thịt từ nước này.
Căng thẳng Mỹ-Iran có thể bất ngờ tác động tích cực đến nền kinh tế toàn cầu?

Căng thẳng Mỹ-Iran có thể bất ngờ tác động tích cực đến nền kinh tế toàn cầu?

Trong khi cuộc chiến tại Iran có thể gây ra những hệ lụy kinh tế nghiêm trọng, thì về dài hạn, kinh tế toàn cầu lại có khả năng càng được hưởng lợi.
Vai trò ngày càng quan trọng của hòa giải quốc tế và cơ hội cho Thái Lan

Vai trò ngày càng quan trọng của hòa giải quốc tế và cơ hội cho Thái Lan

Ở nhiều nơi trên thế giới, đối thoại ngày càng trở nên khó khăn, song chính trong hoàn cảnh như vậy, hòa giải lại càng trở nên cần thiết hơn hết.
Phiên bản di động