'Trọng nam, khinh nữ': Định kiến lỗi thời!

Công Thành
Gốc rễ của vấn đề là do sự “trọng nam, khinh nữ” đã ăn sâu vào văn hóa của người Việt Nam, từ khi chuẩn bị kết hôn đến khi đã có con.
Theo dõi Baoquocte.vn trên
Dù xã hội đã văn minh hơn nhiều, vẫn còn một bộ phận nặng nề định kiến giới.
Dù xã hội đã văn minh hơn nhiều, vẫn còn một bộ phận nặng nề định kiến giới. Ảnh minh họa.

Vợ chồng tôi đón bé trai đầu lòng cuối năm 2022. Lúc đưa bé đến phòng chụp ảnh lưu niệm của bệnh viện, bạn nhân viên ‘buôn chuyện’: “Mấy hôm nay bọn em chụp toàn là bé trai. Hiếm lắm mới có một cô công chúa”.

Tôi có một nhóm bạn thân năm người. Giữa năm 2023, chúng tôi đón em bé thứ bảy của nhóm. Thật bất ngờ, cả bảy nhóc đều là bé trai, dù chúng tôi không hề lựa chọn giới tính thai nhi. Chúng tôi tự gọi mình là “Hội thèm con gái”. Nghe thì vui đấy nhưng tôi cứ dấm dứt lo “tỷ lệ chọi” của con mình khi đến tuổi kết hôn.

Theo công bố của Học viện Phụ nữ Việt Nam vào tháng 6/2023, tỷ lệ mất cân bằng giới tính khi sinh (SRB) tại Việt Nam đang ở mức khá nghiêm trọng (115,5 bé trai/100 bé gái). Đặc biệt, có sáu tỉnh có SRB rất cao trên 120/100 bé gái gồm Bắc Giang (126,8/100), Hà Nam (125,3/100), Hưng Yên (123,6/100), Sơn La (121,8/100), Hòa Bình (121,8/100) và Bà Rịa - Vũng Tàu (121,1/100).

Vấn đề nghiêm trọng hơn là Việt Nam nằm trong nhóm những quốc gia hiếm hoi chênh lệch giới tính khi sinh ngay từ đứa con đầu tiên (110/100), tức là các gia đình đã nghĩ đến lựa chọn nam - nữ ngay ở lần sinh đầu. Đặc biệt, tỷ lệ này cao hơn nhiều ở những cặp vợ chồng có trình độ học vấn cao, tình hình kinh tế khá giả.

Gốc rễ của vấn đề là do sự “trọng nam, khinh nữ” đã ăn sâu vào văn hóa của người Việt Nam, từ khi chuẩn bị kết hôn đến khi đã có con. Thậm chí, đến tận lúc chết, người ta vẫn còn nói với nhau: Có “thằng chống gậy” thì mới yên lòng.

Còn nhớ năm 2020, một nữ sinh giành chiến thắng ở Đường lên đỉnh Olympia bị chỉ trích vì giơ hai tay lên trời ăn mừng. Cô bé bị chê là tự tin thái quá, không tôn trọng đối thủ. Tuy vậy, ở một trận bóng đá nam, khi cầu thủ ghi bàn và ăn mừng tương tự. Hành động đó lại được ca ngợi với các “mỹ từ” như ngạo nghễ, lừng lững, bùng nổ...

Sự việc ấy, một lần nữa cho thấy, dù xã hội đã văn minh hơn nhiều, vẫn còn một bộ phận nặng nề định kiến giới. Sự định kiến đến từ những suy nghĩ nhỏ nhặt nhất trong cuộc sống hằng ngày. Bé trai mặc áo xanh, chơi ô tô; bé gái mặc áo hồng, chơi búp bê. Ngay cả đến chuyện mếu máo của trẻ, nhiều người cũng dạy rằng: “Mình là con trai phải cứng cỏi, sao lại khóc nhè như bọn con gái“.

Như một vòng tuần hoàn, những lời nói và suy nghĩ vô tình của người lớn khiến nhiều trẻ em ngay từ bé đã có cái nhìn phân biệt về giới tính. Khi lớn lên, chúng tiếp tục những định kiến trọng nam khinh nữ từ ngàn đời xưa để lại.

Đừng quên nữ cầu thủ Huỳnh Như đang là ngôi sao của một CLB tại châu Âu - điều mà chưa có nam đồng nghiệp nào làm được. Dạo một vòng mạng xã hội, chúng ta dễ dàng bắt gặp những cô gái làm barber (thợ cắt tóc nam), lái những chiếc motor PKL hay vác những chiếc máy quay đồ sộ.

Mặt khác, Việt Nam có rất nhiều nam đầu bếp, nhà tạo mẫu, chuyên viên trang điểm... nổi tiếng thế giới. Rõ ràng, quan niệm định kiến giới đã không còn phù hợp trong cuộc sống hiện đại.

Theo số liệu mới nhất của Tổng cục Thống kê, Việt Nam sẽ dư thừa 1,5 triệu đàn ông vào năm 2034 và sẽ tăng lên 2,5 triệu vào 25 năm sau đó.

Các gia đình vẫn miệt mài đang tìm kiếm “thằng chống gậy”, các bạn nghĩ sao về những con số này?

Cùng hưởng ứng chiến dịch 'Rung chuông vì bình đẳng giới'

Cùng hưởng ứng chiến dịch 'Rung chuông vì bình đẳng giới'

Nhân kỷ niệm Ngày quốc tế Phụ nữ (8/3), cùng với 123 Sở Giao dịch chứng khoán trên thế giới, Sở Giao dịch chứng khoán ...

Giáo dục là nền tảng vững chắc để thực hiện các mục tiêu quốc gia bình đẳng giới

Giáo dục là nền tảng vững chắc để thực hiện các mục tiêu quốc gia bình đẳng giới

Chuyên gia Tô Thụy Diễm Quyên cho rằng, nền tảng vững chắc để thực hiện các mục tiêu quốc gia bình đẳng giới trong giai ...

Bình đẳng giới - nền tảng hiện thực hoá các mục tiêu phát triển bền vững

Bình đẳng giới - nền tảng hiện thực hoá các mục tiêu phát triển bền vững

Thế giới hiện chưa đạt được bình đẳng giới bất chấp những nỗ lực toàn cầu.

Ngày quốc tế Phụ nữ 8/3: Cần những chính sách để phụ nữ tận dụng các cơ hội trong thời đại số

Ngày quốc tế Phụ nữ 8/3: Cần những chính sách để phụ nữ tận dụng các cơ hội trong thời đại số

Bà Ngô Thị Thu Hà, Giám đốc Trung tâm thúc đẩy giáo dục và nâng cao năng lực phụ nữ cho rằng, thời hiện đại, ...

GS. TS. Huỳnh Văn Sơn: Bình đẳng giới và trao quyền cho phụ nữ đã có bước tiến rõ rệt

GS. TS. Huỳnh Văn Sơn: Bình đẳng giới và trao quyền cho phụ nữ đã có bước tiến rõ rệt

Dưới góc nhìn của một chuyên gia tâm lý, giáo dục, GS. TS. Huỳnh Văn Sơn, Hiệu trưởng Trường Đại học Sư phạm TP. Hồ ...

Bài viết cùng chủ đề

Góc nhìn Nhân quyền

Đọc thêm

Ngành điều Việt Nam: Từ công xưởng chế biến tới bài toán thương hiệu

Ngành điều Việt Nam: Từ công xưởng chế biến tới bài toán thương hiệu

Tháng 4/2026, Việt Nam chi gần 943 triệu USD nhập khẩu hạt điều thô – mức cao nhất từ trước tới nay trong một tháng.
GE Vernova sẽ đầu tư thêm 200 triệu USD, hỗ trợ nhà cung cấp Việt Nam tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu

GE Vernova sẽ đầu tư thêm 200 triệu USD, hỗ trợ nhà cung cấp Việt Nam tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu

Các công nghệ của GE Vernova đang đóng góp khoảng 30% sản lượng điện tại Việt Nam, giữ vai trò quan trọng trong đảm bảo an ninh năng lượng quốc ...
Kiên trì mục tiêu chuyển đổi xăng sinh học E10

Kiên trì mục tiêu chuyển đổi xăng sinh học E10

Việt Nam đang bắt kịp xu hướng của thế giới khi triển khai xăng sinh học E10, đồng thời có thể nâng lên xăng E15 hoặc E20...
Văn Miếu - Quốc Tử Giám: Điểm hẹn của những người trẻ yêu tiếng Pháp

Văn Miếu - Quốc Tử Giám: Điểm hẹn của những người trẻ yêu tiếng Pháp

Sáng 16/5, tại di tích Văn Miếu - Quốc Tử Giám đã diễn ra vòng thi cấp thành phố của cuộc thi Chính tả Pháp ngữ thường niên.
Xuất khẩu dầu của Iraq lao dốc mạnh vì một nguyên nhân

Xuất khẩu dầu của Iraq lao dốc mạnh vì một nguyên nhân

Iraq cho biết xuất khẩu dầu của nước này qua eo biển Hormuz đã giảm mạnh xuống chỉ còn 10 triệu thùng trong tháng 4.
Phát động cuộc thi Samsung Solve for Tomorrow 2026 khu vực miền Trung

Phát động cuộc thi Samsung Solve for Tomorrow 2026 khu vực miền Trung

Cuộc thi Samsung Solve for Tomorrow 2026 khu vực miền Trung tại Đà Nẵng vừa được phát động, tiếp tục lan tỏa giáo dục STEM trong học sinh phổ thông...
Thượng đỉnh Mỹ-Trung: Hướng tới ổn định chiến lược và thể chế hóa khuôn khổ hợp tác thực chất

Thượng đỉnh Mỹ-Trung: Hướng tới ổn định chiến lược và thể chế hóa khuôn khổ hợp tác thực chất

Cuộc gặp thượng đỉnh giữa hai nhà lãnh đạo Mỹ và Trung Quốc thể hiện nhu cầu lớn của cả hai về ổn định chiến lược và thúc đẩy hợp tác.
Những vấn đề phức tạp của xung đột Trung Đông

Những vấn đề phức tạp của xung đột Trung Đông

Sau hơn hai tháng bom đạn bao phủ vùng Vịnh, cuộc xung đột ở Trung Đông vẫn mờ mịt, nhưng hậu họa thì đã rõ.
Myanmar: Cuộc chuyển giao quyền lực

Myanmar: Cuộc chuyển giao quyền lực

Quá trình chuyển giao quyền lực tại Myanmar từ chính quyền quân sự sang chính phủ dân sự chính danh đã bắt đầu.
Hội nghị Ngoại trưởng G7: Ngăn cú sốc năng lượng toàn cầu

Hội nghị Ngoại trưởng G7: Ngăn cú sốc năng lượng toàn cầu

Việc G7 tổ chức cuộc họp khẩn cấp về nguồn cung dầu mỏ tại Paris là để khẳng định vai trò trung tâm của nhóm trong định hình kinh tế và quản trị toàn cầu.
Chương mới của quan hệ đồng minh Mỹ-Nhật Bản

Chương mới của quan hệ đồng minh Mỹ-Nhật Bản

Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae đã lên đường sang Washington trong chuyến thăm 4 ngày (từ ngày 18/3).
Tính toán phía sau Lá chắn châu Mỹ

Tính toán phía sau Lá chắn châu Mỹ

Sự ra đời của 'Lá chắn châu Mỹ' có thể coi là bước đi đầu tiên nhằm hiện thực hóa tham vọng của Washington giữ vai trò và vị thế áp đảo tại Tây bán ...
Ngoại giao công chúng của Singapore: Khi đam mê khai mở tiềm năng

Ngoại giao công chúng của Singapore: Khi đam mê khai mở tiềm năng

Chiến dịch 'Passion Made Possible' do Singapore khởi xướng năm 2017 nên được xem là một hoạt động ngoại giao công chúng có chủ đích.
Tổng thống Trump thăm Bắc Kinh: 'So găng' vị thế siêu cường kinh tế của Mỹ và Trung Quốc

Tổng thống Trump thăm Bắc Kinh: 'So găng' vị thế siêu cường kinh tế của Mỹ và Trung Quốc

Chuyến thăm Trung Quốc của Tổng thống Trump diễn ra khi cạnh tranh được định hình rõ nét trên lĩnh vực kinh tế, năng lực công nghệ và ảnh hưởng toàn cầu.
Không phải Nga, đây mới là quốc gia mà châu Âu nhập khẩu ngày càng nhiều khí đốt

Không phải Nga, đây mới là quốc gia mà châu Âu nhập khẩu ngày càng nhiều khí đốt

Châu Âu dự kiến sẽ đáp ứng gần hai phần ba nhu cầu khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) nhập khẩu từ Mỹ vào năm 2026.
Brazil 'ngỡ ngàng' trước quyết định EU đóng cửa với thịt nhập khẩu

Brazil 'ngỡ ngàng' trước quyết định EU đóng cửa với thịt nhập khẩu

Đại sứ Brazil tại Liên minh châu Âu (EU) Pedro Miguel da Costa e Silva cho biết Brazil 'bất ngờ' trước quyết định của EU cấm nhập khẩu thịt từ nước này.
Căng thẳng Mỹ-Iran có thể bất ngờ tác động tích cực đến nền kinh tế toàn cầu?

Căng thẳng Mỹ-Iran có thể bất ngờ tác động tích cực đến nền kinh tế toàn cầu?

Trong khi cuộc chiến tại Iran có thể gây ra những hệ lụy kinh tế nghiêm trọng, thì về dài hạn, kinh tế toàn cầu lại có khả năng càng được hưởng lợi.
Vai trò ngày càng quan trọng của hòa giải quốc tế và cơ hội cho Thái Lan

Vai trò ngày càng quan trọng của hòa giải quốc tế và cơ hội cho Thái Lan

Ở nhiều nơi trên thế giới, đối thoại ngày càng trở nên khó khăn, song chính trong hoàn cảnh như vậy, hòa giải lại càng trở nên cần thiết hơn hết.
Phiên bản di động