Vai trò của chủ nghĩa đa phương: Tự nhiên như ‘hơi thở’

Phương Hà
Một cách tự nhiên, đa phương như trở thành “hơi thở”, len lỏi trong mọi khía cạnh của đời sống quốc tế.
Theo dõi Baoquocte.vn trên
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm phát biểu tại Hội nghị thượng đỉnh Tương lai, Đại hội đồng Liên hợp quốc Khóa 79. (Nguồn: TTXVN)
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm phát biểu tại Hội nghị thượng đỉnh Tương lai, Đại hội đồng Liên hợp quốc Khóa 79. (Nguồn: TTXVN)

Sự ra đời của Liên hợp quốc (LHQ) năm 1945 phản ánh khát vọng chung của nhân dân các nước về một thế giới hòa bình, an ninh và phát triển sau những nỗi kinh hoàng của Thế chiến II.

Trong gần tám thập kỷ sau khi LHQ được thành lập, những thành tựu to lớn của hệ thống đa phương đã đưa hơn một tỷ người trên hành tinh thoát khỏi đói nghèo và đặc biệt là ngăn chặn một cuộc chiến tranh thế giới thứ ba. Một cách tự nhiên, đa phương như trở thành “hơi thở”, len lỏi trong mọi khía cạnh của đời sống quốc tế.

Chiến tranh và xung đột vốn được nuôi dưỡng bằng hận thù, sự thiếu vắng lòng tin. Do đó, nếu không có hận thù, lòng tin được củng cố thì rõ ràng có thể đẩy lùi xung đột, xóa bỏ chiến tranh và kiến tạo hòa bình. Những “trái ngọt” của đa phương phần nào minh chứng rõ cho lập luận giản đơn đó. Đông Nam Á đã từng phủ bóng bởi bất đồng, đối đầu, chia rẽ cho đến khi ASEAN ra đời và vững bước như ngày nay. Hai cuộc chiến tranh khốc liệt ở châu Âu từ năm 1914 tới 1945, khiến hàng triệu người thiệt mạng và để lại một lục địa bị tàn phá, kiệt quệ chỉ còn là “dĩ vãng” khi Cộng đồng kinh tế châu Âu (tiền thân của EU ngày nay) ra đời vào năm 1957.

Những chuyển biến sâu rộng của tình hình thế giới và khu vực đã tác động mạnh mẽ đến sức sống của chủ nghĩa đa phương, thay vào đó là những miết mải của đơn phương, chính trị cường quyền, chủ nghĩa bảo hộ hay chủ nghĩa dân tộc vị kỷ…

Tại một phiên thảo luận mở của Hội đồng Bảo an LHQ tháng 4/2023, Tổng thư ký LHQ Antonio Guterres khẳng định thế giới đang phải đối mặt với nhiều cuộc khủng hoảng đan xen và chưa từng có tiền lệ trong khi hệ thống đa phương hiện chịu sức ép “lớn hơn bất kỳ thời điểm nào” kể từ khi LHQ được thành lập.

Khi nhiều người còn chưa hết băn khoăn về hiệu quả, hiệu lực của các thể chế đa phương truyền thống thì ngay lập tức bị choáng ngợp với chuỗi trăn trở về mục đích, sứ mệnh của các cơ chế đa phương mới, cơ chế hợp tác “tiểu đa phương” đang hình thành… Mặc dù các nước, trong đó cả nước lớn và các nước vừa và nhỏ tiếp tục tận dụng các thể chế và cơ chế hợp tác đa phương để bảo đảm lợi ích quốc gia - dân tộc, chung tay xử lý các vấn đề toàn cầu. Tuy vậy, vẫn chẳng thể chấm dứt các cơn “sóng ngầm” âm ỉ làm “méo mó” cách hiểu, tiếp cận chủ nghĩa đa phương. Các nhà lãnh đạo toàn cầu đang cứu vãn tình thế bằng hành động.

Có thể thấy rõ nỗ lực này từ Hội nghị thượng đỉnh Tương lai LHQ 2024 đến Hội nghị thượng đỉnh APEC, G20 hay COP29, Hiệp ước Tương lai đạt được tháng 9/2024 là thỏa thuận mang tính bước ngoặt, mà theo Tổng thư ký LHQ Antonio Guterres, là khởi đầu mới trong chủ nghĩa đa phương.

Chợt nghĩ, “khởi đầu mới” đó gắn với một “chủ nghĩa đa phương đổi mới” được Tổng Bí thư Tô Lâm chia sẻ khi tham dự phiên họp “Vì một chủ nghĩa đa phương đổi mới” (Paris, Pháp ngày 7/10) là hướng đến tương lai hòa bình, thịnh vượng và bền vững với mọi quốc gia và người dân. Đó còn là chủ nghĩa đa phương gắn liền với các tiến trình chuyển đổi lớn, nhất là chuyển đổi số và chuyển đổi xanh; bảo đảm được tính bao trùm, toàn diện, lấy người dân làm trung tâm, đặc biệt là thế hệ trẻ.

Như vậy, vai trò của chủ nghĩa đa phương là không thể đảo ngược và như Tổng Bí thư Tô Lâm từng nhấn mạnh “chính trong khó khăn, chủ nghĩa đa phương lại thể hiện rõ vai trò không thể thay thế”.

Hành động đa phương, cộng hưởng song phương... vì tương lai

Hành động đa phương, cộng hưởng song phương... vì tương lai

Chuyến công tác đa phương kết hợp song phương của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tới những vùng đất cách nửa vòng ...

Đa phương hóa quan hệ quốc tế, chuyện không của riêng ai

Đa phương hóa quan hệ quốc tế, chuyện không của riêng ai

Hôm nay, 22/9, Hội nghị thượng đỉnh Tương lai, Đại hội đồng Liên hợp quốc khóa 79 khai mạc, với tinh thần cốt lõi là ...

Phát biểu của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại Hội nghị thượng đỉnh Tương lai

Phát biểu của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại Hội nghị thượng đỉnh Tương lai

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã tham dự và có bài phát biểu quan trọng tại phiên khai mạc Hội nghị Thượng ...

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm dự Đại hội đồng Liên hợp quốc: Tầm nhìn Việt Nam trong ‘bản giao hưởng thời đại’

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm dự Đại hội đồng Liên hợp quốc: Tầm nhìn Việt Nam trong ‘bản giao hưởng thời đại’

“Chủ tịch Hồ Chí Minh của chúng tôi - Anh hùng giải phóng dân tộc và Nhà văn hoá kiệt xuất của Việt Nam từng ...

Đại hội đồng Liên hợp quốc: Nỗ lực cho tương lai tốt đẹp hơn

Đại hội đồng Liên hợp quốc: Nỗ lực cho tương lai tốt đẹp hơn

Khoảng 200 nhà lãnh đạo, đại diện các quốc gia thành viên và tổ chức quốc tế đang tụ họp tại New York (Mỹ) dự ...

Đọc thêm

Peru thông qua gói tăng chi ngân sách hàng tỷ USD cho một lĩnh vực ưu tiên

Peru thông qua gói tăng chi ngân sách hàng tỷ USD cho một lĩnh vực ưu tiên

Quốc hội Peru đã thông qua gói tăng chi ngân sách trị giá 2,8 tỷ USD trong bối cảnh Tổng thống đắc cử Keiko Fujimori chuẩn bị nhậm chức vào ...
Khai trương trụ sở Đại sứ quán Việt Nam tại Timor-Leste

Khai trương trụ sở Đại sứ quán Việt Nam tại Timor-Leste

Đại sứ quán Việt Nam tại Timor-Leste ngày 15/7 tổ chức Lễ khai trương trụ sở làm việc tại thủ đô Dili.
Trung vệ Đỗ Duy Mạnh chia tay tuyển Việt Nam trước thềm ASEAN Cup 2026

Trung vệ Đỗ Duy Mạnh chia tay tuyển Việt Nam trước thềm ASEAN Cup 2026

Tuyển Việt Nam nói lời chia tay với trung vệ Đỗ Duy Mạnh, trước thềm ASEAN Cup 2026, sau khi trở về từ chuyến tập huấn tại Hàn Quốc.
Thứ trưởng Ngoại giao Lê Anh Tuấn: Duy trì tham vấn pháp lý góp phần làm sâu sắc quan hệ Việt Nam - Nhật Bản

Thứ trưởng Ngoại giao Lê Anh Tuấn: Duy trì tham vấn pháp lý góp phần làm sâu sắc quan hệ Việt Nam - Nhật Bản

Sáng 15/7, tại trụ sở Bộ Ngoại giao, Thứ trưởng Ngoại giao Lê Anh Tuấn tiếp đoàn công tác của Bộ Ngoại giao Nhật Bản.
Tielemans và những 'ông già' từng mang thành công về Old Trafford

Tielemans và những 'ông già' từng mang thành công về Old Trafford

MU từng mua một tiền đạo 29 tuổi và giành chức vô địch Premier League, rồi ký với một thủ môn 34 tuổi và bước lên đỉnh châu Âu. Nhưng ...
Hoàn thiện thể chế số vì người dân: Không để ai bị bỏ lại trong dòng chảy dữ liệu

Hoàn thiện thể chế số vì người dân: Không để ai bị bỏ lại trong dòng chảy dữ liệu

Kỷ nguyên dữ liệu đòi hỏi một tư duy lập pháp mới, lấy người dân làm trung tâm để xây dựng thể chế số an toàn, minh bạch và hiệu ...
Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình thăm Triều Tiên: Tái định vị giữa thế giới phân cực

Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình thăm Triều Tiên: Tái định vị giữa thế giới phân cực

Chuyến thăm của ông Tập Cận Bình khẳng định, Trung Quốc vẫn là nhân tố không thể thiếu trên con đường hướng tới bán đảo Triều Tiên hòa bình và ổn định lâu dài.
Thượng đỉnh Mỹ-Trung: Hướng tới ổn định chiến lược và thể chế hóa khuôn khổ hợp tác thực chất

Thượng đỉnh Mỹ-Trung: Hướng tới ổn định chiến lược và thể chế hóa khuôn khổ hợp tác thực chất

Cuộc gặp thượng đỉnh giữa hai nhà lãnh đạo Mỹ và Trung Quốc thể hiện nhu cầu lớn của cả hai về ổn định chiến lược và thúc đẩy hợp tác.
Những vấn đề phức tạp của xung đột Trung Đông

Những vấn đề phức tạp của xung đột Trung Đông

Sau hơn hai tháng bom đạn bao phủ vùng Vịnh, cuộc xung đột ở Trung Đông vẫn mờ mịt, nhưng hậu họa thì đã rõ.
Myanmar: Cuộc chuyển giao quyền lực

Myanmar: Cuộc chuyển giao quyền lực

Quá trình chuyển giao quyền lực tại Myanmar từ chính quyền quân sự sang chính phủ dân sự chính danh đã bắt đầu.
Hội nghị Ngoại trưởng G7: Ngăn cú sốc năng lượng toàn cầu

Hội nghị Ngoại trưởng G7: Ngăn cú sốc năng lượng toàn cầu

Việc G7 tổ chức cuộc họp khẩn cấp về nguồn cung dầu mỏ tại Paris là để khẳng định vai trò trung tâm của nhóm trong định hình kinh tế và quản trị toàn cầu.
Chương mới của quan hệ đồng minh Mỹ-Nhật Bản

Chương mới của quan hệ đồng minh Mỹ-Nhật Bản

Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae đã lên đường sang Washington trong chuyến thăm 4 ngày (từ ngày 18/3).
Tương lai nào cho ngành bán dẫn Nhật Bản?

Tương lai nào cho ngành bán dẫn Nhật Bản?

The Economist đặt câu hỏi: Triển vọng bán dẫn của Nhật Bản sẽ đi về đâu khi nước này đặt cược toàn bộ vào Rapidus - công ty duy nhất được chính phủ hậu thuẫn?
Bắc Cực: Ván cờ mới của NATO

Bắc Cực: Ván cờ mới của NATO

Bắc Cực và Bắc Đại Tây Dương từ lâu đã giữ vai trò trọng yếu trong chiến lược quân sự cũng như lợi ích kinh tế của NATO.
Đại sứ quán Ấn Độ: Những lời cầu nguyện, sự nỗ lực của Việt Nam tiếp thêm sức mạnh trong thời khắc đau thương

Đại sứ quán Ấn Độ: Những lời cầu nguyện, sự nỗ lực của Việt Nam tiếp thêm sức mạnh trong thời khắc đau thương

Đại sứ quán Ấn Độ tại Việt Nam đã bày tỏ lòng biết ơn tới Việt Nam vì sự hỗ trợ trong suốt quá trình xử lý hậu quả vụ tai nạn lật ca nô ...
Xung đột Mỹ-Iran tái bùng phát: Hiểm họa vượt ngoài Trung Đông

Xung đột Mỹ-Iran tái bùng phát: Hiểm họa vượt ngoài Trung Đông

Các cuộc không kích và trả đũa mới giữa Mỹ và Iran không chỉ đẩy lệnh ngừng bắn vào nguy cơ đổ vỡ mà còn cho thấy một thực tế mới.
NATO đang phải đối mặt với một thách thức mới, không phải an ninh truyền thống

NATO đang phải đối mặt với một thách thức mới, không phải an ninh truyền thống

Theo Foreign Policy, Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) đang đối mặt với một thách thức an ninh mới, đó là nắng nóng ở châu Âu.
Giữa cạnh tranh Trung Quốc-EU, Morocco vươn lên thành trung tâm công nghiệp mới ở Địa Trung Hải

Giữa cạnh tranh Trung Quốc-EU, Morocco vươn lên thành trung tâm công nghiệp mới ở Địa Trung Hải

Từ một cứ điểm sản xuất quen thuộc của châu Âu, Morocco đang trở thành điểm đến của dòng vốn Trung Quốc trong các ngành công nghệ cao.
Phiên bản di động