Văn hóa và cuộc chiến chống tham nhũng

Chu Văn
Có một vũ khí vô cùng quan trọng hoặc có thể nói là quan trọng nhất trong cuộc đấu tranh chống tham nhũng chính là văn hóa.
Theo dõi Baoquocte.vn trên
Văn hóa và cuộc chiến chống tham nhũng
Ảnh minh họa.

Cuộc đấu tranh chống tham nhũng của Đảng do Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng lãnh đạo đang là cuộc đấu tranh chống tham nhũng lớn nhất trong toàn bộ lịch sử Việt Nam ở tất cả các mức độ: hệ thống, con người và tài sản.

Hàng trăm phiên tòa đã được tiến hành đúng người, đúng tội. Nhưng ảnh hưởng của nạn tham nhũng còn kéo dài và có nguy cơ tiếp tục phá vỡ niềm tin của Nhân dân vào thể chế, phá vỡ nền tảng đạo đức xã hội và cản trở sự phát triển của đất nước. Thấy được điều đó, chúng ta mới thấy được ý nghĩa hệ trọng và cấp bách của cuộc đấu tranh chống tham nhũng.

Cuộc đấu tranh chống tham nhũng không chỉ là ngăn chặn nguồn tài sản của Nhà nước, của Nhân dân bị đánh cắp để đưa vào túi của một số cá nhân có quyền chức, không chỉ để làm trong sạch hệ thống chính trị, không chỉ khôi phục một phần lòng tin của Nhân dân vào thể chế đã bị phá vỡ mà còn bảo vệ phẩm giá của một dân tộc.

Để công cuộc chống tham nhũng thành công, kể cả về mặt pháp luật và tinh thần, sự kiên quyết, kiên định và không nao núng của cả hệ thống chính trị đứng đầu là Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng là chìa khóa duy nhất cho thành công trong cuộc đấu tranh đặc biệt khó khăn này.

Kẻ thù của dân tộc trong hai cuộc kháng chiến vì độc lập, tự do và thống nhất đất nước rất rõ ràng. Dưới sự lãnh đạo của Đảng, ý chí của Nhân dân, chúng ta đã đi qua và chiến thắng. Thế nhưng trong những ngày hoà bình và trong giai đoạn đất nước đang phát triển thì kẻ thù của chúng ta lại vô cùng phức tạp, mưu mô, khôn ngoan, không dễ nhận diện và nhiều lúc thật mơ hồ. Khác với kẻ thù của chúng ta trong chiến tranh, kẻ thù của dân tộc trong thời bình ở bên cạnh chúng ta, cười nói với chúng ta, ăn tối với chúng ta và đôi khi sinh hoạt trong một tổ chức chính trị với chúng ta.

Văn hóa giúp mọi dân tộc làm ra lương tri của con người và dân tộc. Khi có lương tri tức là con người mang trong mình những phẩm chất tốt đẹp nhất. Đó là lòng tự trọng, tình thương yêu đồng loại, sự sẻ chia, sự dâng hiến và “ĐẠO” làm người.

Cách đây chừng 20 năm, trong một bài phỏng vấn một đồng chí Giám đốc Công an tỉnh in trên tờ An ninh Thế giới Cuối tháng, phóng viên có hỏi “Trước họng súng của tội phạm và trước những đồng tiền, ông sợ cái nào?”. Đồng chí Giám đốc Công an lúc đó như co người lại và nói: “Tôi sợ đồng tiền”. Cuộc đấu tranh chống tham nhũng trong những năm gần đây đã chứng minh một cách hùng hồn nỗi sợ hãi của đồng chí Giám đốc Công an tỉnh 20 về trước là sự thật. Câu nói ấy tiếp tục cảnh báo chúng ta.

Sự thật đã minh chứng một cách đầy kinh hãi mà chúng ta không thể chối cãi khi có những cán bộ cao cấp trong hệ thống chính trị đã gục ngã bởi đồng tiền. Nếu lúc này có kẻ đến trước mặt đặt 1 triệu USD để xui khiến ai đó phải đầu hàng có thể họ sẽ bước qua mặt kẻ đó. Nhưng với 10 triệu USD, 100 triệu USD và hơn nữa thì có thể ai đó sẽ bắt đầu hoang mang và có nguy cơ chấp nhận đồng hành cùng tội ác cho dù họ biết đó là tội ác.

Những cán bộ gục ngã bởi đồng tiền nói trên từng là những người được học hành, được rèn luyện kỹ lưỡng và được chứng minh năng lực của mình ở một giai đoạn nào đó. Nhưng đến một đoạn đường họ không còn đủ ý chí đi tiếp và họ gục ngã. Họ không đi hết được con đường họ chọn. Vật chất đã chiến thắng lương tri họ.

Văn hóa và cuộc chiến chống tham nhũng
Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng phát biểu tại Hội nghị văn hóa toàn quốc, tháng 11/2021.

Nếu quan sát, chúng ta thấy song hành với cuộc đấu tranh chống tham nhũng là công cuộc chấn hưng văn hóa mà điểm nhấn quan trọng là Hội nghị văn hóa toàn quốc do Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng chủ trì tháng 11/2021.

Tại Hội nghị này, Tổng Bí thư nhắc lại chân lý của Chủ tịch Hồ Chí Minh khi nói về văn hóa: “Văn hóa soi đường quốc dân đi” và khẳng định: “Văn hóa còn, dân tộc còn”. Cuộc đấu tranh chống tham nhũng của Đảng đã và đang ngăn chặn kịp thời sự suy thoái của một bộ phận cán bộ đảng viên có quyền chức. Nhưng có một vũ khí vô cùng quan trọng hoặc có thể nói là quan trọng nhất trong cuộc đấu tranh chống tham nhũng chính là văn hóa.

Văn hóa giúp mọi dân tộc làm ra lương tri của con người và dân tộc. Khi có lương tri tức là con người mang trong mình những phẩm chất tốt đẹp nhất. Đó là lòng tự trọng, tình thương yêu đồng loại, sự sẻ chia, sự dâng hiến và “ĐẠO” làm người.

Văn hóa làm cho mỗi cá nhân luôn có khả năng tự vấn đề những hành vi của mình với gia đình và cộng đồng, văn hóa làm cho từng cá nhân thấu hiểu thế nào là hạnh phúc và văn hóa làm cho con người biết xấu hổ về những dục vọng thấp hèn của mình. Khi con người biết tự vấn, thấu hiểu ý nghĩa của hạnh phúc, biết xấu hổ và xám hối thì con người biết quyết định hành vi của mình. Từ đó, sự ích kỷ, lòng tham lam, thói hưởng lạc cá nhân bị lương tri chặn lại.

Cách đây 30 năm, trong một cuộc trò chuyện với phụ huynh của một trường trung học phổ thông về định hướng sống cho những trẻ vị thành niên trước khi bước vào làm công dân của một đất nước, một phụ huynh đề nghị các nhà văn hãy viết một cuốn cẩm nang về những cạm bẫy có trong đời sống để con em họ có thể thấy trước và đi qua. Tôi nói với các phụ huynh rằng: Nếu các nhà văn viết một cuốn cẩm nang với 1.000 cạm bẫy thì khi bước vào đời con em họ gặp cạm bẫy thứ 1.001 thì có thể sẽ bị sa bẫy. Điều quan trọng nhất là chúng ta phải gieo vào tâm hồn những đứa trẻ hạt giống của cái đẹp. Khi cái cây mang tên cái đẹp mọc lên và tươi tốt trong tâm hồn của một con người thì con người ấy thấu hiểu cái đẹp.

Cuộc đấu tranh chống tham nhũng của Đảng đã và đang ngăn chặn kịp thời sự suy thoái của một bộ phận cán bộ đảng viên có quyền chức. Nhưng có một vũ khí vô cùng quan trọng hoặc có thể nói là quan trọng nhất trong cuộc đấu tranh chống tham nhũng chính là văn hóa.

Khi thấu hiểu được cái đẹp thì con người đó sẽ có khả năng nhận biết cái gì là ĐẸP và cái gì là XẤU. Và như thế, chúng sẽ đi qua được mọi cạm bẫy của cuộc đời này. Khi biết được số tiền mà một số tội phạm tham nhũng được từ tài sản của Nhà nước và Nhân dân, nhiều người đã phải kêu lên: “Sao họ lại cần đến một số tiền nhiều đến như vậy?”.

Nhu cần bản thân một tội phạm tham nhũng không cần tới một lượng tiền lớn như thế cho cá nhân họ và gia đình họ. Nhưng nhu cầu của lòng tham và sự vô lương tâm của họ đã không cho phép họ dừng lại. Nếu họ có khả năng dày vò lương tâm, nếu họ có khả năng tự vấn bản thân là số tài sản họ đang có đến từ đâu, nếu họ có khả năng xấu hổ về hành vi ăn cắp của mình, họ sẽ dừng lại. Những “khả năng” đó chỉ có thể sinh ra từ văn hóa.

Bởi thế, văn hóa chính là ngọn đuốc soi đường cho một con người và một dân tộc tìm thấy đường trong bóng tối của tâm hồn và bước đi về phía ánh sáng.

Hệ thống pháp lý và các cơ quan chống tham nhũng là vành đai cuối cùng trong cuộc đấu tranh chống tham nhũng. Nhưng vành đai đầu tiên và quan trọng nhất là văn hóa. Một con người, một cộng đồng chứa đựng bên trong mình văn hóa (cái đẹp) thì sẽ đi qua được bóng tối của lòng tham.

“Vũ khí” quan trọng nhất và hiệu quả nhất chống lại cái Ác là lương tri, còn tất cả những “công cụ” khác là thứ yếu. Bởi thế, chúng ta càng nhận rõ một cách sâu sắc cuộc đấu tranh cụ thể, trực diện chống tham nhũng và công cuộc chấn hưng văn hóa dân tộc. Đấy chính là tư tưởng lớn của một quốc gia.

Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng: Công tác phòng, chống tham nhũng, tiêu cực không chịu bất cứ sức ép nào

Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng: Công tác phòng, chống tham nhũng, tiêu cực không chịu bất cứ sức ép nào

Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng yêu cầu, công tác phòng, chống tham nhũng, tiêu cực phải luôn luôn tổng kết, rút kinh nghiệm, tinh ...

Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng: Phải nêu cao hơn nữa tinh thần trách nhiệm, quyết liệt đấu tranh phòng, chống tham nhũng, tiêu cực

Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng: Phải nêu cao hơn nữa tinh thần trách nhiệm, quyết liệt đấu tranh phòng, chống tham nhũng, tiêu cực

Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng yêu cầu tạo chuyển biến tích cực hơn nữa trong công tác phát hiện, xử lý tham nhũng, tiêu ...

Phát biểu của Tổng Bí thư tại Hội nghị sơ kết 1 năm hoạt động của Ban Chỉ đạo cấp tỉnh về phòng, chống tham nhũng, tiêu cực

Phát biểu của Tổng Bí thư tại Hội nghị sơ kết 1 năm hoạt động của Ban Chỉ đạo cấp tỉnh về phòng, chống tham nhũng, tiêu cực

Ngày 19/6, tại trụ sở Trung ương Đảng, Ban Chỉ đạo Trung ương về phòng, chống tham nhũng, tiêu cực (Ban Chỉ đạo Trung ương) ...

Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng chủ trì cuộc họp Bộ Chính trị, Ban Bí thư cho ý kiến về tình hình kinh tế - xã hội

Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng chủ trì cuộc họp Bộ Chính trị, Ban Bí thư cho ý kiến về tình hình kinh tế - xã hội

Bộ Chính trị, Ban Bí thư cơ bản tán thành những nhận định, đánh giá tình hình kinh tế-xã hội 6 tháng đầu năm theo ...

Bộ GD&ĐT đề nghị các trường đại học cập nhật nội dung giảng dạy về phòng, chống tham nhũng

Bộ GD&ĐT đề nghị các trường đại học cập nhật nội dung giảng dạy về phòng, chống tham nhũng

Việc cập nhật, bổ sung nội dung chương trình, tài liệu giảng dạy phòng, chống tham nhũng, tiêu cực thực hiện theo quy định tại ...

Đọc thêm

Phần lớn doanh nghiệp xuất khẩu Phần Lan chịu tác động từ xung đột Trung Đông

Phần lớn doanh nghiệp xuất khẩu Phần Lan chịu tác động từ xung đột Trung Đông

Hơn một nửa doanh nghiệp xuất khẩu của Phần Lan cho biết hoạt động kinh doanh của họ đang bị ảnh hưởng bởi xung đột tại Trung Đông.
Diễn đàn ‘Văn hóa với doanh nghiệp’ năm 2026: Tạo dựng môi trường kinh doanh minh bạch, văn minh và bền vững

Diễn đàn ‘Văn hóa với doanh nghiệp’ năm 2026: Tạo dựng môi trường kinh doanh minh bạch, văn minh và bền vững

Diễn đàn 'Văn hóa với doanh nghiệp' năm 2026 kỳ vọng sẽ tiếp tục thúc đẩy việc xây dựng và lan tỏa các giá trị văn hóa kinh doanh trong ...
Ngày giấc ngủ thế giới 13/3: Tôn vinh vai trò thiết yếu của giấc ngủ

Ngày giấc ngủ thế giới 13/3: Tôn vinh vai trò thiết yếu của giấc ngủ

Đây là dịp để nhắc nhở mọi người xây dựng thói quen ngủ tốt, nhận thức tầm quan trọng của việc nghỉ ngơi và ưu tiên sức khỏe giấc ngủ.
Chính phủ Libya cải tổ nội các giữa bối cảnh chia rẽ chính trị kéo dài

Chính phủ Libya cải tổ nội các giữa bối cảnh chia rẽ chính trị kéo dài

Chính phủ Đoàn kết dân tộc Libya (GNU) tại Tripoli thông báo cải tổ nội các, thay đổi nhân sự tại 13 bộ nhằm củng cố hoạt động điều hành.
CSW70: Việt Nam cam kết thúc đẩy quyền tiếp cận công lý của phụ nữ, chung tay xây dựng một thế giới công bằng và bao trùm

CSW70: Việt Nam cam kết thúc đẩy quyền tiếp cận công lý của phụ nữ, chung tay xây dựng một thế giới công bằng và bao trùm

Thứ trưởng Nguyễn Thị Hà nhấn mạnh bảo đảm quyền tiếp cận công lý cho phụ nữ, chia sẻ kinh nghiệm của Việt Nam trong trợ giúp pháp lý, phòng ...
Cập nhật lịch thi lớp 10 năm 2026

Cập nhật lịch thi lớp 10 năm 2026

Sở GD&ĐT Hà Nội đã công bố lịch thi chính thức vào lớp 10 công lập năm 2026, với nhiều điểm mới đáng chú ý nhằm giảm áp lực cho ...
Liên hợp quốc cảnh báo khủng hoảng viện trợ nhân đạo toàn cầu trong bối cảnh chiến sự Trung Đông lan rộng

Liên hợp quốc cảnh báo khủng hoảng viện trợ nhân đạo toàn cầu trong bối cảnh chiến sự Trung Đông lan rộng

Liên hợp quốc cảnh báo, cuộc xung đột ở Trung Đông đang gây sức ép lớn lên các hoạt động nhân đạo trên toàn thế giới, làm gián đoạn chuỗi cung ứng.
Đại sứ quán Việt Nam tại UAE bám sát tình hình xung đột khu vực, đảm bảo an toàn cho công dân Việt Nam

Đại sứ quán Việt Nam tại UAE bám sát tình hình xung đột khu vực, đảm bảo an toàn cho công dân Việt Nam

Đại sứ quán Việt Nam tại UAE tích cực bảo hộ công dân Việt Nam tại Trung Đông.
Sản xuất không đủ tiêu dùng, chuyên gia cảnh báo Anh dễ rơi vào khủng hoảng lương thực

Sản xuất không đủ tiêu dùng, chuyên gia cảnh báo Anh dễ rơi vào khủng hoảng lương thực

Chuyên gia cảnh báo Anh đặc biệt dễ tổn thương nếu xảy ra khủng hoảng lương thực do quốc gia này sản xuất ít lương thực hơn nhiều so với nhu cầu dân số.
Tổng thống Hàn Quốc cam kết thúc đẩy bình đẳng giới nhân Ngày quốc tế phụ nữ

Tổng thống Hàn Quốc cam kết thúc đẩy bình đẳng giới nhân Ngày quốc tế phụ nữ

Nhân Ngày quốc tế phụ nữ 8/3, Tổng thống Hàn Quốc Lee Jae Myung khẳng định cam kết thúc đẩy bình đẳng giới.
Hội nhập để nâng tầm trí tuệ phụ nữ Công an nhân dân

Hội nhập để nâng tầm trí tuệ phụ nữ Công an nhân dân

Đoàn công tác Bộ Công an Việt Nam đã tham gia khóa đào tạo quốc tế tại Trung tâm JCLEC (Indonesia) cùng học viên nhiều quốc gia trong khu vực.
Tập huấn về phòng, chống mua bán người cho các cán bộ ngoại giao chuẩn bị đi công tác nhiệm kỳ ở nước ngoài

Tập huấn về phòng, chống mua bán người cho các cán bộ ngoại giao chuẩn bị đi công tác nhiệm kỳ ở nước ngoài

Cán bộ ngoại giao là lực lượng tuyến đầu khi xử lý các vụ việc mua bán người xảy ra ở nước ngoài, góp phần bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của công dân ...
Chủ động định hình luật chơi trong kỷ nguyên số: Đặt quyền con người vào vị trí trung tâm

Chủ động định hình luật chơi trong kỷ nguyên số: Đặt quyền con người vào vị trí trung tâm

AI đang can dự ngày càng sâu vào mọi lĩnh vực của đời sống xã hội, đặt ra thách thức đối với chủ quyền pháp lí, quản trị xã hội và bảo đảm quyền con ...
Gợi ý cách khiến AI trở thành công cụ thúc đẩy bình đẳng giới

Gợi ý cách khiến AI trở thành công cụ thúc đẩy bình đẳng giới

AI đang dần trở thành một công cụ quen thuộc trong đời sống hằng ngày trên khắp thế giới. Thế nhưng, “khoảng cách kép” về giới cũng đang xuất hiện.
Giáo dục Việt Nam: Đột phá và kỳ vọng

Giáo dục Việt Nam: Đột phá và kỳ vọng

Năm 2025 đánh dấu giai đoạn bản lề với nhiều đột phá về thể chế, chính sách và chất lượng giáo dục, bảo đảm quyền học tập của mọi người dân.
Phát huy giá trị quyền con người xã hội chủ nghĩa

Phát huy giá trị quyền con người xã hội chủ nghĩa

Khẳng định và phát huy giá trị cốt lõi của quyền con người xã hội chủ nghĩa có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, mang tính thời sự và mang giá trị chiến lược lâu ...
Việt Nam: Những kỳ vọng trong nhiệm kỳ thành viên Hội đồng Nhân quyền Liên hợp quốc 2026-2028

Việt Nam: Những kỳ vọng trong nhiệm kỳ thành viên Hội đồng Nhân quyền Liên hợp quốc 2026-2028

​​​​​​​Việt Nam tái đắc cử Hội đồng Nhân quyền Liên hợp quốc nhiệm kỳ 2026-2028 là một dấu mốc quan trọng của đối ngoại đa phương Việt Nam trong thời kì mới.
Công tác nhân quyền 2025: Chuyển mình để bứt phá

Công tác nhân quyền 2025: Chuyển mình để bứt phá

Thế giới năm 2025 chứng kiến những biến chuyển sâu sắc chưa từng có, ảnh hưởng trực tiếp đến an ninh, sinh kế và việc thụ hưởng các quyền con người.
Những nội dung cơ bản của Chiến lược truyền thông quảng bá hình ảnh Việt Nam ra nước ngoài

Những nội dung cơ bản của Chiến lược truyền thông quảng bá hình ảnh Việt Nam ra nước ngoài

Lấy con người làm trung tâm, coi văn hóa, tri thức, sáng tạo và trách nhiệm quốc tế là nền tảng cốt lõi để xây dựng hình ảnh Việt Nam hiện đại, nhân văn...
Những 'bóng hồng' Việt Nam bảo vệ thành công danh hiệu vô địch bi sắt nữ thế giới

Những 'bóng hồng' Việt Nam bảo vệ thành công danh hiệu vô địch bi sắt nữ thế giới

Ngày 12/10, Đội tuyển nữ Việt Nam đã bảo vệ thành công danh hiệu vô địch bi sắt nữ thế giới sau chiến thắng áp đảo trước Thái Lan tại Pháp.
Các hoạt động tôn vinh phẩm giá và nâng cao đời sống người cao tuổi tại Iran

Các hoạt động tôn vinh phẩm giá và nâng cao đời sống người cao tuổi tại Iran

Từ 30/9-6/10, Iran tổ chức Tuần lễ Người cao tuổi quốc gia nhằm khuyến khích sự tham gia xã hội và nâng cao chất lượng cuộc sống cho thế hệ cao niên.
Đầu tư vào bình đẳng giới 'sinh lời' lớn cho nền kinh tế toàn cầu

Đầu tư vào bình đẳng giới 'sinh lời' lớn cho nền kinh tế toàn cầu

Thu hẹp khoảng cách giới có thể giúp hàng trăm triệu phụ nữ và trẻ em gái, đồng thời đóng góp thêm khoảng 1.500 tỷ USD GDP toàn cầu vào năm 2030.
Hướng dẫn triển khai thực hiện Quyết định đặc xá đợt 2 năm 2025

Hướng dẫn triển khai thực hiện Quyết định đặc xá đợt 2 năm 2025

Phó Thủ tướng Thường trực Nguyễn Hòa Bình, Chủ tịch Hội đồng tư vấn đặc xá vừa ký Hướng dẫn triển khai thực hiện Quyết định đặc xá năm 2025 (đợt 2).
Chiến dịch xuyên quốc gia triệt phá đường dây tài liệu lạm dụng tình dục trẻ em, 20 đối tượng sa lưới

Chiến dịch xuyên quốc gia triệt phá đường dây tài liệu lạm dụng tình dục trẻ em, 20 đối tượng sa lưới

Chiến dịch do cảnh sát Tây Ban Nha dẫn đầu, nhằm vào các đối tượng tàng trữ và phát tán tài liệu lạm dụng tình dục trẻ em.
Phiên bản di động