Việt Nam trong ASEAN: Một đối tác năng động, tích cực, trách nhiệm

TS. Nguyễn Quốc Việt
Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu kinh tế và chính sách (VEPR), Trường Kinh tế, Đại học Quốc gia Hà Nội
Gia nhập ASEAN vào ngày 28/7/1995 là cột mốc đầu tiên của Việt Nam trong tiến trình hội nhập quốc tế, tạo đà cho các bước hội nhập sâu rộng hơn vào “sân chơi” khu vực và quốc tế. Kể từ thời điểm đó đến nay, Việt Nam trở thành một đối tác thực sự năng động, tích cực và tham gia có trách nhiệm vào phát triển kinh tế của khu vực.
Theo dõi Baoquocte.vn trên
Đối tác năng động, tích cực, trách nhiệm
TS. Nguyễn Quốc Việt, Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu kinh tế và chính sách (VEPR), Trường Kinh tế, Đại học Quốc gia Hà Nội.

Trong gần 30 năm qua, Việt Nam đã tích cực, chủ động tham gia hội nhập kinh tế và cùng các nước thành viên ASEAN khác xây dựng nền móng quan trọng để Cộng đồng Kinh tế ASEAN (AEC) chính thức được hình thành vào ngày 31/12/2015.

Trong bức tranh phát triển chung của ASEAN, hợp tác kinh tế luôn là mảng hợp tác sôi động, với nhiều kết quả cụ thể và thiết thực. Việt Nam đã tranh thủ được những cơ hội trong hội nhập kinh tế ASEAN để mở rộng thị trường xuất khẩu, bước đầu tham gia vào chuỗi cung ứng khu vực, góp phần thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, cải cách chính sách trong nước, thu hút đầu tư, xây dựng nguồn nhân lực chất lượng cao phù hợp với yêu cầu hội nhập.

Thời gian qua, Việt Nam luôn tích cực mở rộng liên kết kinh tế trong khối và đạt được những thành tựu rất lớn. Năm 1996, khi mới tham gia Khối thương mại tự do ASEAN (AFTA), thương mại hai chiều của Việt Nam với các nước trong khối mới chỉ đạt khoảng gần 6 tỷ USD. Nhưng đến năm 2023, con số này đã tăng tới hơn 10 lần, trung bình khoảng 60 tỷ USD.

ASEAN cũng là nhân tố giúp Việt Nam có điều kiện thúc đẩy quan hệ hợp tác kinh tế, thương mại và đầu tư với các đối tác quan trọng khác thông qua việc ký kết và thực thi các hiệp định thương mại tự do (FTA) giữa ASEAN với các đối tác này.

Hiện nay, trong số 15 FTA mà Việt Nam đã ký kết, có đến tám hiệp định thuộc khuôn khổ hợp tác ASEAN. Đáng chú ý, ASEAN đã cùng năm nước đối tác gồm Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc, Australia và New Zealand ký kết Hiệp định Đối tác kinh tế toàn diện khu vực (RCEP) vào năm 2020 - khi Việt Nam giữ cương vị Chủ tịch ASEAN.

Bên cạnh đó, Việt Nam cũng là một trong những quốc gia thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) đáng kể từ ngoài cũng như trong khu vực ASEAN. Cụ thể, Singapore hay Malaysia đã đầu tư rất nhiều trong những lĩnh vực chế biến, chế tạo, phát triển cơ sở hạ tầng, khu công nghiệp và lĩnh vực bất động sản của Việt Nam. Trong khi đó, Thái Lan cũng là một trong những nhà đầu tư tích cực trong lĩnh vực sản xuất gắn kết giữa hàng nông nghiệp, gia dụng và xây dựng.

Trong quá trình gần 10 năm tham gia AEC, có thể thấy rõ, năng lực của các doanh nghiệp Việt Nam được nâng lên để đáp ứng nhu cầu hội nhập kinh tế trong khu vực. Từ đó, góp phần nâng cao năng suất lao động của đất nước.

Việt Nam cũng được hưởng lợi từ việc chuyển dịch nguồn lực lao động chất lượng cao. Đất nước đã đón nhiều chuyên gia, quản lý các doanh nghiệp đến từ các nước trong khu vực ASEAN đến làm việc. Đây là yếu tố góp phần nâng cao vị thế và hình ảnh cũng như năng lực của nền kinh tế nói chung và của cộng đồng doanh nghiệp nói riêng.

Ngược lại, trong gần 30 năm gia nhập “ngôi nhà chung” ASEAN, Việt Nam đã thúc đẩy rất nhiều các hoạt động đầu tư sang các nước ASEAN. Chúng ta chủ yếu đầu tư ở các nước như Lào, Campuchia và cả Myanmar, trong các lĩnh vực sản xuất, dịch vụ.

Bên cạnh việc đón nhận nguồn nhân lực chất lượng cao, Việt Nam có xu thế xuất khẩu lực lượng lao động sang các quốc gia khu vực. Việc làm ăn, kinh doanh của người Việt Nam ở các nước bạn trở nên thuận lợi và tương đối dễ dàng. Hai bên bù đắp nguồn nhân lực thiếu hụt cho nhau, mở rộng các mối quan hệ hợp tác.

Nhìn lại tiến trình hội nhập kinh tế quốc tế của đất nước, có thể thấy, gia nhập ASEAN là một quyết định quan trọng, tạo nền tảng vững chắc cho quá trình hội nhập của Việt Nam với thế giới. Trước bối cảnh kinh tế thế giới bất định, Việt Nam cần cải thiện nhiều yếu tố để đáp ứng yêu cầu của quá trình hội nhập kinh tế sâu rộng trong ASEAN nói riêng và toàn cầu nói chung như cơ sở hạ tầng, nguồn nhân lực, tốc độ điều chỉnh cơ cấu kinh tế…

Hiện tại, vẫn còn nhiều dư địa cho việc tiếp tục thúc đẩy hợp tác kinh tế ASEAN. Chính phủ, cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam cần tiếp tục tranh thủ cơ hội để nâng tầm hợp tác kinh tế, hướng tới thịnh vượng bền vững với “ngôi nhà chung”.

Dành riêng cho ASEAN, của ASEAN và vì người dân ASEAN

Dành riêng cho ASEAN, của ASEAN và vì người dân ASEAN

Trả lời phỏng vấn báo chí trước thềm Diễn đàn Tương lai ASEAN, Thứ trưởng Ngoại giao Đỗ Hùng Việt nhấn mạnh điều tạo nên ...

Diễn đàn hợp tác kinh tế ASEAN-BRICS-Nga trong bối cảnh mới: Vấn đề và triển vọng

Diễn đàn hợp tác kinh tế ASEAN-BRICS-Nga trong bối cảnh mới: Vấn đề và triển vọng

13 bài tham luận của các diễn giả trong và ngoài nước đã đề cập các khía cạnh khác nhau trong mối quan hệ hợp ...

ASEAN cần duy trì những giá trị cốt lõi trong hành trình tới tương lai

ASEAN cần duy trì những giá trị cốt lõi trong hành trình tới tương lai

Đoàn kết và vai trò trung tâm là cách tiếp cận của ASEAN khi giải quyết các vấn đề trong khu vực. Cách tiếp cận ...

Hãy luôn giữ ASEAN là điểm sáng của hòa bình, thịnh vượng

Hãy luôn giữ ASEAN là điểm sáng của hòa bình, thịnh vượng

ASEAN cần nâng cao năng lực, khả năng cạnh tranh và hợp tác để bất kể môi trường nào đều thể làm tốt hơn cho ...

Thanh niên góp phần định hình tương lai ASEAN

Thanh niên góp phần định hình tương lai ASEAN

Hoa hậu Nguyễn Thúc Thùy Tiên - Gương mặt trẻ Việt Nam tiêu biểu 2021 sẽ đại diện thanh niên Việt Nam phát biểu tại ...

Đọc thêm

Vinmec Ocean Park 2 - Bệnh viện được đầu tư 'khủng' với máy móc hiện đại top đầu thế giới

Vinmec Ocean Park 2 - Bệnh viện được đầu tư 'khủng' với máy móc hiện đại top đầu thế giới

Nhờ sự đầu tư bài bản và chú trọng chất lượng, Vinmec Ocean Park 2 được xây dựng như một không gian y tế tinh tế, sở hữu hệ thống ...
Nhật Bản viện trợ không hoàn lại cho nhiều dự án tại Việt Nam

Nhật Bản viện trợ không hoàn lại cho nhiều dự án tại Việt Nam

Cuối tuần qua, tại Lãnh sự quán Nhật Bản ở TP.HCM đã diễn ra Lễ ký kết viện trợ không hoàn lại của Chính phủ Nhật Bản cho 3 dự ...
Giá vàng hôm nay 24/3/2026 rơi thẳng đứng, vàng trong nước bất ngờ đến phút chót, đồng USD 'chứng minh' sức mạnh

Giá vàng hôm nay 24/3/2026 rơi thẳng đứng, vàng trong nước bất ngờ đến phút chót, đồng USD 'chứng minh' sức mạnh

Giá vàng hôm nay 24/3/2026 rơi thẳng đứng, vàng trong nước bất ngờ đến phút chót, đồng USD 'chứng minh' sức mạnh.
Va chạm trên đường băng ở New York: 2 người thiệt mạng, các chuyến bay phải tạm dừng

Va chạm trên đường băng ở New York: 2 người thiệt mạng, các chuyến bay phải tạm dừng

Một máy bay của hãng Air Canada đâm vào một xe cứu hỏa trên đường băng sau khi hạ cánh, khiến hai phi công thiệt mạng và nhiều người bị ...
11 nhiệm vụ, giải pháp bảo vệ trẻ em phát triển lành mạnh trên môi trường mạng

11 nhiệm vụ, giải pháp bảo vệ trẻ em phát triển lành mạnh trên môi trường mạng

Ngày 23/3, Thủ tướng vừa ký Quyết định số 468/QĐ-TTg, phê duyệt Chương trình 'Bảo vệ và hỗ trợ trẻ em phát triển trên môi trường mạng giai đoạn 2026-2030'.
Tổng Bí thư Tô Lâm tiếp đoàn đại biểu Hội đồng quốc gia Mặt trận Đoàn kết phát triển Tổ quốc Campuchia

Tổng Bí thư Tô Lâm tiếp đoàn đại biểu Hội đồng quốc gia Mặt trận Đoàn kết phát triển Tổ quốc Campuchia

Tổng Bí thư Tô Lâm tiếp bà Men Sam An, Phó Chủ tịch Đảng Nhân dân Campuchia (CPP), Chủ tịch Hội đồng quốc gia Mặt trận đoàn kết phát triển ...
Việc eo biển Hormuz đóng cửa sẽ tác động đến thế giới như thế nào?

Việc eo biển Hormuz đóng cửa sẽ tác động đến thế giới như thế nào?

Bất kỳ sự gián đoạn hoặc đóng cửa nào tại eo biển Hormuz cũng sẽ gây ra những cú sốc lan rộng khắp các thị trường năng lượng.
Dầu mỏ qua eo biển Hormuz phải giao dịch bằng NDT - ‘nước cờ cao tay’ của Iran có đủ sức khiến đồng USD nao núng?

Dầu mỏ qua eo biển Hormuz phải giao dịch bằng NDT - ‘nước cờ cao tay’ của Iran có đủ sức khiến đồng USD nao núng?

Liệu đề xuất để dầu mỏ qua eo biển Hormuz đổi lấy NDT của Iran có phải là một tính toán chiến lược nhằm đẩy nhanh quá trình phi USD trên toàn cầu?
Mỹ đang tụt hậu trong cuộc chạy đua vũ trang siêu thanh - Tên lửa mới đáng sợ của Trung Quốc là bằng chứng

Mỹ đang tụt hậu trong cuộc chạy đua vũ trang siêu thanh - Tên lửa mới đáng sợ của Trung Quốc là bằng chứng

Theo tác giả bài báo đăng trên tờ Popular Mechanics, còn quá sớm để tuyên bố liệu Mỹ đã thắng hay thua trong cuộc đua vũ khí siêu thanh. Xét cho cùng, cuộc đua chỉ ...
Dự đoán các kịch bản của Mỹ ở Iran

Dự đoán các kịch bản của Mỹ ở Iran

Chính quyền của Tổng thống Donald Trump đang đứng trước thế tiến thoái lưỡng nan đối với xung đột ở Iran.
Thấy gì từ nỗ lực tự chủ trong lĩnh vực đất hiếm của Nhật Bản?

Thấy gì từ nỗ lực tự chủ trong lĩnh vực đất hiếm của Nhật Bản?

Nhật Bản đang phải đối mặt với rủi ro chiến lược từ sự phụ thuộc vào các khoáng sản thiết yếu cho ngành điện tử, ô tô và sản xuất công nghiệp.
Quan hệ Trung-Nhật: Để giao lưu nhân dân góp phần định hình chính sách đối ngoại

Quan hệ Trung-Nhật: Để giao lưu nhân dân góp phần định hình chính sách đối ngoại

Học giả Shigeto Sonoda, Giáo sư tại Viện Nghiên cứu cao cấp về châu Á thuộc Đại học Tokyo đăng bài phân tích về quan hệ Nhật-Trung trên East Asia Forum.
Phiên bản di động