Việt Nam xác lập chủ quyền với Hoàng Sa và Trường Sa

Trung tá, TS. Nguyễn Thanh Minh
Bộ Tư lệnh Cảnh sát Biển, Bộ Quốc phòng
Sự thụ đắc lãnh thổ bằng chiếm hữu đối với hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa của Việt Nam phù hợp với những quy định tại UNCLOS 1982.
Theo dõi Baoquocte.vn trên
Việt Nam xác lập chủ quyền với Hoàng Sa và Trường Sa
Lễ chào cờ tại quần đảo Trường Sa.

Thực tiễn của luật pháp quốc tế tồn tại 5 hình thức thụ đắc lãnh thổ cơ bản gồm: Thụ đắc bằng chiếm hữu thực sự, thụ đắc bằng chuyển nhượng, thụ đắc bằng chiếm hữu theo thời hiệu, thụ đắc bằng xâm chiếm và thụ đắc bằng sự tác động của thiên nhiên.

Việt Nam thực hiện liên tục và hoà bình quyền lực nhà nước

Các cứ liệu lịch sử đều cho rằng, Nhà nước Việt Nam đã chiếm hữu thực sự hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa ít nhất từ thế kỷ XVII, tức là trước khi có sự công bố bản đồ của Đỗ Bá năm 1868. Như vậy, Nhà nước Việt Nam đã sử dụng hình thức chiếm hữu thực sự cho việc thụ đắc hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa. Điều này hoàn toàn phù hợp với công bố của Nhà nước trong sách trắng của Nhà nước Cộng hoà Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam.

Trên thực tế, Nhà nước Việt Nam đã làm chủ hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa bằng những hoạt động tổ chức khai thác, khảo sát, đặt bia, xây miếu, trồng cây, bảo vệ ngư dân… cũng như đã thể hiện ý chí thông qua hành vi của các nhà chức trách được quốc gia ủy quyền thực hiện chủ quyền của Nhà nước trên hai quần đảo bằng cách đặt ra các quy định thưởng phạt nghiêm minh, thực hiện nghĩa vụ trong việc bảo đảm an toàn bằng hàng hải quốc tế, cứu hộ người bị hại… Nhà nước đã đáp ứng được đầy đủ các tiêu chuẩn của việc thụ đắc lãnh thổ vô chủ vào những thời kỳ đó.

Như vậy, nguyên tắc thực hiện liên tục và hoà bình quyền lực nhà nước tạo ra danh nghĩa chủ quyền đã được chấp nhận trên thực tiễn quốc tế khi giải quyết các tranh chấp lãnh thổ. Vì thế, Việt Nam có thể sử dụng nguyên tắc này trong trường hợp hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa.

Trong lịch sử, thông qua hai đội thuyền Hoàng Sa và Bắc Hải, Nhà nước Việt Nam đã thực hiện liên tục và hoà bình quyền lực của mình đối với hai quần đảo và như vậy đã xác lập chủ quyền ở đó.

Tính kế cận trong xác định chủ quyền

Tuy nhiên, một số quốc gia đã dựa vào tính kế cận để đưa ra yêu sách chủ quyền với hai quần đảo này. Song trong thực tiễn các quy phạm pháp luật quốc tế, không có điều khoản nào quy định quốc gia ven biển có đảo nằm gần là thuộc về chủ quyền của quốc gia đó.

Một đảo nằm gần một quốc gia ven biển, chủ quyền vẫn có thể thuộc về nước khác không phụ thuộc vào vị trí địa lý, tính kế cận. Thực tiễn tập quán quốc tế và nguyên tắc của luật quốc tế hiện đại đã khẳng định chủ quyền của một quốc gia đối với các vùng lãnh thổ phụ thuộc vào quá trình xác lập chủ quyền về mặt nhà nước của quốc gia đó, chứ không phụ thuộc vào tính kế cận về địa lý.

Việt Nam xác lập chủ quyền với Hoàng Sa và Trường Sa
Kiều bào tham gia các chuyến thăm đảo. (Nguồn: Sở Ngoại vụ Hải Phòng)

Ví dụ, đảo Jersey, Guernsey, Alderney và Shark nằm gần Pháp hơn Anh, nhưng chủ quyền thực tế lại thuộc về Anh. Đảo Phú Quốc nằm gần Campuchia hơn Việt Nam, nhưng chủ quyền thực tế thuộc về Nhà nước Việt Nam.

Sự phát triển của luật pháp quốc tế hiện đại và luật biển quốc tế đến sự hình thành quy định của Công ước của Liên hợp quốc về Luật biển (UNCLOS) năm 1982 không có điểm nào quy định lợi thế về mặt vị trí địa lý của một quốc gia với sự khẳng định chủ quyền về một vùng lãnh thổ như các đảo đá, bãi ngầm, bãi cạn. Một đảo nằm gần một quốc gia ven biển chưa hẳn thuộc chủ quyền về quốc gia đó, đó cũng là lẽ đương nhiên.

Chỉ Việt Nam có chứng cứ phù hợp

Xét về mặt nhà nước, xác lập chủ quyền đối với hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa, duy nhất chỉ có Việt Nam là có chứng cứ phù hợp với các nguyên tắc của luật quốc tế về xác lập chủ quyền đối với các vùng lãnh thổ.

Những cơ sở pháp lý thể hiện qua các phương diện như sử học, khảo cổ học, luật pháp và văn hoá biển đã chứng minh một cách rõ ràng rằng, vào nửa đầu thế kỷ XVII, khi Chúa Nguyễn bắt đầu thực thi chủ quyền về mặt nhà nước đối với hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa, không có một quốc gia nào khẳng định chủ quyền về mặt nhà nước đối với hai quần đảo này.

Do đó, chủ quyền của Việt Nam đối với hai quần đảo này là không thể chối cãi.

Dân binh biển Trung Quốc - Lực lượng 'vùng xám' ở Biển Đông (phần I)

Dân binh biển Trung Quốc - Lực lượng 'vùng xám' ở Biển Đông (phần I)

Thời gian qua, tâm điểm chú ý ở Biển Đông là căng thẳng giữa Philippines và Trung Quốc ở Bãi Cỏ Mây. Tàu Trung Quốc ...

Dân binh biển, 'công cụ đắc lực' của Trung Quốc ở Biển Đông (phần II)

Dân binh biển, 'công cụ đắc lực' của Trung Quốc ở Biển Đông (phần II)

Bất chấp sự phủ nhận của Bắc Kinh, có rất ít sự hoài nghi tại phương Tây về những gì mà Bộ Quốc phòng Mỹ ...

Biển Đông: Vùng biển tốn nhiều giấy mực nghiên cứu trong lịch sử

Biển Đông: Vùng biển tốn nhiều giấy mực nghiên cứu trong lịch sử

Hiện nay, khu vực Biển Đông là một trong những vùng biển đang diễn ra các tranh chấp chủ quyền về đảo, quần đảo, tranh ...

Quan điểm giải quyết vấn đề phân định biển của Việt Nam (Phần I)

Quan điểm giải quyết vấn đề phân định biển của Việt Nam (Phần I)

Trong số các nước xung quanh Biển Đông, Việt Nam là quốc gia có vùng biển tiếp giáp với hầu hết các nước xung quanh ...

Quan điểm giải quyết vấn đề phân định biển của Việt Nam (Phần II)

Quan điểm giải quyết vấn đề phân định biển của Việt Nam (Phần II)

Trong công cuộc đấu tranh bảo vệ chủ quyền biển đảo của dân tộc Việt Nam, trải qua các thời kỳ lịch sử, Nhà nước ...

Bài viết cùng chủ đề

Biển Đông

Đọc thêm

Vinmec Ocean Park 2 - Bệnh viện được đầu tư 'khủng' với máy móc hiện đại top đầu thế giới

Vinmec Ocean Park 2 - Bệnh viện được đầu tư 'khủng' với máy móc hiện đại top đầu thế giới

Nhờ sự đầu tư bài bản và chú trọng chất lượng, Vinmec Ocean Park 2 được xây dựng như một không gian y tế tinh tế, sở hữu hệ thống ...
Nhật Bản viện trợ không hoàn lại cho nhiều dự án tại Việt Nam

Nhật Bản viện trợ không hoàn lại cho nhiều dự án tại Việt Nam

Cuối tuần qua, tại Lãnh sự quán Nhật Bản ở TP.HCM đã diễn ra Lễ ký kết viện trợ không hoàn lại của Chính phủ Nhật Bản cho 3 dự ...
Giá vàng hôm nay 24/3/2026 rơi thẳng đứng, vàng trong nước bất ngờ đến phút chót, đồng USD 'chứng minh' sức mạnh

Giá vàng hôm nay 24/3/2026 rơi thẳng đứng, vàng trong nước bất ngờ đến phút chót, đồng USD 'chứng minh' sức mạnh

Giá vàng hôm nay 24/3/2026 rơi thẳng đứng, vàng trong nước bất ngờ đến phút chót, đồng USD 'chứng minh' sức mạnh.
Va chạm trên đường băng ở New York: 2 người thiệt mạng, các chuyến bay phải tạm dừng

Va chạm trên đường băng ở New York: 2 người thiệt mạng, các chuyến bay phải tạm dừng

Một máy bay của hãng Air Canada đâm vào một xe cứu hỏa trên đường băng sau khi hạ cánh, khiến hai phi công thiệt mạng và nhiều người bị ...
11 nhiệm vụ, giải pháp bảo vệ trẻ em phát triển lành mạnh trên môi trường mạng

11 nhiệm vụ, giải pháp bảo vệ trẻ em phát triển lành mạnh trên môi trường mạng

Ngày 23/3, Thủ tướng vừa ký Quyết định số 468/QĐ-TTg, phê duyệt Chương trình 'Bảo vệ và hỗ trợ trẻ em phát triển trên môi trường mạng giai đoạn 2026-2030'.
Tổng Bí thư Tô Lâm tiếp đoàn đại biểu Hội đồng quốc gia Mặt trận Đoàn kết phát triển Tổ quốc Campuchia

Tổng Bí thư Tô Lâm tiếp đoàn đại biểu Hội đồng quốc gia Mặt trận Đoàn kết phát triển Tổ quốc Campuchia

Tổng Bí thư Tô Lâm tiếp bà Men Sam An, Phó Chủ tịch Đảng Nhân dân Campuchia (CPP), Chủ tịch Hội đồng quốc gia Mặt trận đoàn kết phát triển ...
Chương mới của quan hệ đồng minh Mỹ-Nhật Bản

Chương mới của quan hệ đồng minh Mỹ-Nhật Bản

Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae đã lên đường sang Washington trong chuyến thăm 4 ngày (từ ngày 18/3).
Tính toán phía sau Lá chắn châu Mỹ

Tính toán phía sau Lá chắn châu Mỹ

Sự ra đời của 'Lá chắn châu Mỹ' có thể coi là bước đi đầu tiên nhằm hiện thực hóa tham vọng của Washington giữ vai trò và vị thế áp đảo tại Tây bán ...
Kỳ họp Lưỡng hội Trung Quốc: Tầm nhìn cho phát triển chất lượng cao

Kỳ họp Lưỡng hội Trung Quốc: Tầm nhìn cho phát triển chất lượng cao

Kỳ họp Lưỡng hội Trung Quốc được kỳ vọng vạch tầm nhìn thúc đẩy phát triển chất lượng cao và duy trì đà cải cách của Trung Quốc.
Cơ hội vàng với bà Takaichi Sanae

Cơ hội vàng với bà Takaichi Sanae

Quyết định giải tán Hạ viện được cho là bước đi được tính toán kỹ lưỡng của nữ Thủ tướng Nhật Bản nhằm thiết lập ưu thế vững chắc trên chính trường xứ sở mặt ...
Bước tiến mới trong quan hệ Hàn Quốc-Nhật Bản

Bước tiến mới trong quan hệ Hàn Quốc-Nhật Bản

Chuyến thăm Nhật Bản của Tổng thống Hàn Quốc Lee Jae Myung và gặp gỡ với Thủ tướng nước chủ nhà Sanae Takaichi đã mở ra giai đoạn mới trong quan hệ giữa Seoul và ...
Bước ngoặt trong quan hệ EU-Jordan

Bước ngoặt trong quan hệ EU-Jordan

Là cuộc gặp đầu tiên ở cấp cao nhất, Hội nghị thượng đỉnh Liên minh châu Âu (EU) - Jordan tại Amman vào 8/1 được mô tả là bước ngoặt trong quan hệ giữa hai ...
Việc eo biển Hormuz đóng cửa sẽ tác động đến thế giới như thế nào?

Việc eo biển Hormuz đóng cửa sẽ tác động đến thế giới như thế nào?

Bất kỳ sự gián đoạn hoặc đóng cửa nào tại eo biển Hormuz cũng sẽ gây ra những cú sốc lan rộng khắp các thị trường năng lượng.
Dầu mỏ qua eo biển Hormuz phải giao dịch bằng NDT - ‘nước cờ cao tay’ của Iran có đủ sức khiến đồng USD nao núng?

Dầu mỏ qua eo biển Hormuz phải giao dịch bằng NDT - ‘nước cờ cao tay’ của Iran có đủ sức khiến đồng USD nao núng?

Liệu đề xuất để dầu mỏ qua eo biển Hormuz đổi lấy NDT của Iran có phải là một tính toán chiến lược nhằm đẩy nhanh quá trình phi USD trên toàn cầu?
Mỹ đang tụt hậu trong cuộc chạy đua vũ trang siêu thanh - Tên lửa mới đáng sợ của Trung Quốc là bằng chứng

Mỹ đang tụt hậu trong cuộc chạy đua vũ trang siêu thanh - Tên lửa mới đáng sợ của Trung Quốc là bằng chứng

Theo tác giả bài báo đăng trên tờ Popular Mechanics, còn quá sớm để tuyên bố liệu Mỹ đã thắng hay thua trong cuộc đua vũ khí siêu thanh. Xét cho cùng, cuộc đua chỉ ...
Dự đoán các kịch bản của Mỹ ở Iran

Dự đoán các kịch bản của Mỹ ở Iran

Chính quyền của Tổng thống Donald Trump đang đứng trước thế tiến thoái lưỡng nan đối với xung đột ở Iran.
Thấy gì từ nỗ lực tự chủ trong lĩnh vực đất hiếm của Nhật Bản?

Thấy gì từ nỗ lực tự chủ trong lĩnh vực đất hiếm của Nhật Bản?

Nhật Bản đang phải đối mặt với rủi ro chiến lược từ sự phụ thuộc vào các khoáng sản thiết yếu cho ngành điện tử, ô tô và sản xuất công nghiệp.
Quan hệ Trung-Nhật: Để giao lưu nhân dân góp phần định hình chính sách đối ngoại

Quan hệ Trung-Nhật: Để giao lưu nhân dân góp phần định hình chính sách đối ngoại

Học giả Shigeto Sonoda, Giáo sư tại Viện Nghiên cứu cao cấp về châu Á thuộc Đại học Tokyo đăng bài phân tích về quan hệ Nhật-Trung trên East Asia Forum.
Phiên bản di động