Xung đột Azerbaijan-Armenia leo thang: Động cơ thực sự của các bên là gì?

Vy Anh
Azerbaijan dường như đang tạo ra một 'phép thử' đối với những cam kết của Nga, đồng thời gây sức ép với Armenia để đạt được một kết quả ngoại giao?
Theo dõi Baoquocte.vn trên
Xung đột Azerbaijian-Armenia leo thang: Động cơ thực sự của các bên là gì?
Azerbaijan đã tiến hành một cuộc tấn công trên diện rộng nhằm vào các mục tiêu tại Armenia. (Nguồn: AFP)

Leo thang chưa từng có tiền lệ

Azerbaijan đã tiến hành một cuộc tấn công trên diện rộng nhằm vào các mục tiêu tại Armenia, một sự leo thang chưa từng có tiền lệ trong cuộc xung đột kéo dài giữa hai bên.

Bộ Quốc phòng Armenia thông báo các cuộc tấn công, diễn ra vào khoảng nửa đêm 12 và rạng sáng ngày 13/9, nhằm vào các thành phố dọc biên giới phía Nam của Armenia với Azerbaijian, bao gồm các khu vực như Vardenis, Sotk, Artanish, Ishkhanasar, Goris và Kapan.

Trong khi đó, Bộ Quốc phòng Azerbaijan cho biết họ chỉ đơn thuần tiến hành “các biện pháp phòng vệ địa phương” để đáp trả “hành vi khiêu khích trên diện rộng” từ Armenia.

Azerbaijan thường xuyên sử dụng biện pháp leo thang quân sự trong cuộc xung đột với Armenia để gây sức ép nhằm đạt kết quả ngoại giao. Với những diễn biến vừa qua, chưa rõ liệu đây có phải là một nỗ lực khác của Baku nhằm đạt lợi ích ngoại giao hay là bước đệm cho nhiều hành động quân sự hơn.

Thủ tướng Armenia Nikol Pashinyan đã trao đổi với Tổng thống Nga Vladimir Putin ngay trong sáng 13/9 và đề nghị Moscow hỗ trợ quân sự theo các cam kết của Tổ chức Hiệp ước An ninh Tập thể (CSTO). Bộ Ngoại giao Nga thông báo họ đã nhận được yêu cầu hỗ trợ của Armenia nhưng không nói chi tiết Moscow sẽ phản ứng như thế nào.

Nga là bên bảo đảm cho thỏa thuận ngừng bắn kết thúc cuộc chiến năm 2020 giữa Armenia và Azerbaijan. Hiện có gần 2.000 binh sĩ gìn giữ hòa bình đóng tại khu vực tranh chấp Nagorny-Karabakh. Nga cũng duy trì một căn cứ quân sự ở Gyumri, phía Tây Bắc Armenia, tại biên giới Thổ Nhĩ Kỳ, nơi có sự hiện diện của vài nghìn binh sĩ.

Kể từ khi xung đột tại Ukraine bùng phát, đã có những dấu hiệu cho thấy Azerbaijan có thể đang thăm dò khả năng sẵn sàng của Nga trong việc duy trì hòa bình khu vực.

Đổ lỗi lẫn nhau

Trong những ngày trước khi xung đột mới bùng phát, Azerbaijan đã liên tục cáo buộc Armenia vi phạm lệnh ngừng bắn, song Yerevan phủ nhận các thông tin này. Azerbaijan cũng thường xuyên cáo buộc Armenia chậm thực hiện các nghĩa vụ trong thỏa thuận ngừng bắn để tiến tới thỏa thuận hòa bình cuối cùng nhằm giải quyết xung đột.

Tin liên quan
Thổ Nhĩ Kỳ và Armenia không còn Thổ Nhĩ Kỳ và Armenia không còn 'nói suông' về bình thường hóa quan hệ

Tuyên bố của Azerbaijan suy đoán rằng Armenia đang sử dụng "các hành động khiêu khích" để làm chậm quá trình hoàn thiện các dự án cơ sở hạ tầng do Azerbaijan thực hiện ở các khu vực biên giới và "duy trì bầu không khí căng thẳng" gần biên giới của Azerbaijan.

Farid Shafiyev, một cựu quan chức ngoại giao và Giám đốc Trung tâm Phân tích Quan hệ Quốc tế do chính phủ tài trợ ở Baku, bình luận: “Một trong những nguyên nhân chính của các cuộc đụng độ hiện nay giữa Armenia và Azerbaijan không chỉ là thiếu hiệp ước hòa bình mà còn do thiếu vắng những tiến bộ có ý nghĩa về một số vấn đề như phân định (biên giới) và các liên kết giao thông”.

Trợ lý Ngoại trưởng Mỹ về các vấn đề châu Âu và Á-Âu Karen Donfried đã trao đổi với cả Thủ tướng Armenia Pashinyan và Tổng thống Azerbaijan Ilham Aliyev. Ngoại trưởng Anthony Blinken cũng ra một tuyên bố bày tỏ “quan ngại sâu sắc” về các cuộc tấn công vào lãnh thổ Armenia.

Theo các nguồn tin, ông Pashinyan đã nói chuyện với Tổng thống Iran Ibrahim Raisi, người được cho là đã gợi mở ý định của Azerbaijan về một tuyến giao thông mới nối vùng ngoại ô Nakhchivan với đất liền Azerbaijan, một tuyến đường mà Baku gọi là “hành lang Zangezur”. Tuyến đường này sẽ đi dọc theo biên giới của Armenia với Iran, và có thể tiềm ẩn nguy cơ cho thương mại Armenia-Iran.

Văn phòng báo chí của Thủ tướng Pashinyan nói: “Tổng thống Iran nhắc lại lời của Lãnh tụ tối cao Khamenei nhấn mạnh rằng mối quan hệ của Iran với Armenia không nên bị đe dọa và các quốc gia cần phải kiểm soát các kênh liên lạc”.

Trong khi đó, Bộ trưởng Quốc phòng Azerbaijan Zakir Hasanov đã có cuộc điện đàm với người đồng cấp Hulusi Akar của Thổ Nhĩ Kỳ, đồng minh thân cận nhất của Azerbaijan. Ông Hasanov đã thông báo cho ông Akar về “các hành động khiêu khích của người Armenia”, nói rằng Azerbaijan “đã ngăn chặn những bước đi này”. Thổ Nhĩ Kỳ và Azerbaijan từng tiến hành các cuộc tập trận chung ở Azerbaijan trong khoảng thời gian trước khi xung đột leo thang.

Một số nguồn thạo tin cho biết sau các cuộc tấn công, người ta đã nhắc đến việc thiết lập “vùng đệm” dọc theo biên giới của Armenia với Azerbaijan.

Trang mạng report.az của Azerbaijan cho rằng, các binh sỹ Armenia cần được đưa khỏi lãnh thổ của Azerbaijian và nên thiết lập một vùng an toàn, nói đơn giản là ‘vùng đệm’ gần biên giới với Azerbaijian.

“Một vùng an toàn, tức là ‘ vùng đệm’ cần được thiết lập… Armenia nên hiểu rằng từ nay Azerbaijan sẽ không cho phép bất kỳ sự tùy tiện nào nữa. ‘Vùng đệm’ nên được thiết lập để đảm bảo Armenia không gây ra mối đe dọa cho lực lượng biên phòng, binh lính và cơ sở hạ tầng quân sự của Azerbaijan”, trích bài đăng trên report.az.

Gạt bất đồng, Thổ Nhĩ Kỳ đi bước 'giảm nhiệt' với Armenia; phản ứng của Nga, Mỹ

Gạt bất đồng, Thổ Nhĩ Kỳ đi bước 'giảm nhiệt' với Armenia; phản ứng của Nga, Mỹ

Ngày 15/12, Thổ Nhĩ Kỳ bổ nhiệm cựu đại sứ nước này tại Mỹ Serdar Kilic làm đặc phái viên nhằm nỗ lực bình thường ...

Tình hình Nagorno-Karabakh: Armenia cảm ơn Nga vì nỗ lực hòa giải tích cực

Tình hình Nagorno-Karabakh: Armenia cảm ơn Nga vì nỗ lực hòa giải tích cực

Ngày 21/11, Thủ tướng Armenia Nikol Pashinyan đã cảm ơn Tổng thống Nga Vladimir Putin vì nỗ lực tích cực trong hòa giải xung đột ...

Bước đi mới của Armenia và Azerbaijan nhằm ngăn ngừa sự cố tại Nagorno-Karabakh

Bước đi mới của Armenia và Azerbaijan nhằm ngăn ngừa sự cố tại Nagorno-Karabakh

Ngày 19/11, Thủ tướng Armenia Nikol Pashinyan và Tổng thống Azerbaijan Ilham Aliyev đã nhất trí thiết lập đường dây liên lạc trực tiếp ở ...

Armenia nói gì về vai trò của Nga và Tổng thống Putin tại Nagorno-Karabakh?

Armenia nói gì về vai trò của Nga và Tổng thống Putin tại Nagorno-Karabakh?

Trong một cuộc phỏng vấn ngày 7/11, Thủ tướng Armenia Nikol Pashinyan đã đề cao vai trò của Nga và đóng góp của Tổng thống ...

Thủ tướng gặp lãnh đạo Czech và Armenia; tiếp Tổng Giám đốc điều hành Ngân hàng Thế giới

Thủ tướng gặp lãnh đạo Czech và Armenia; tiếp Tổng Giám đốc điều hành Ngân hàng Thế giới

Sáng 2/11 (giờ địa phương), nhân dịp dự Hội nghị COP26 tại Vương quốc Anh, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính đã gặp Thủ ...

(theo Eurasia Review)

Đọc thêm

Lịch âm hôm nay 2026: Xem lịch âm 13/6/2026, Lịch vạn niên ngày 13 tháng 6 năm 2026

Lịch âm hôm nay 2026: Xem lịch âm 13/6/2026, Lịch vạn niên ngày 13 tháng 6 năm 2026

Lịch âm 13/6. Lịch âm hôm nay 13/6/2026? Âm lịch hôm nay 13/6. Lịch vạn niên 13/6/2026. Ngày hôm nay tốt hay xấu? Xem ngày giờ, hướng tốt xấu.
Tử vi 12 cung hoàng đạo Thứ Bảy ngày 13/6/2026: Bảo Bình tình yêu ngọt ngào

Tử vi 12 cung hoàng đạo Thứ Bảy ngày 13/6/2026: Bảo Bình tình yêu ngọt ngào

Tử vi hôm nay 13/6/2026 của 12 cung hoàng đạo – Ma Kết, Bảo Bình, Song Ngư, Bạch Dương, Kim Ngưu, Song Tử, Cự Giải, Sư Tử, Xử Nữ, Thiên ...
Tử vi hôm nay, xem tử vi 12 con giáp hôm nay ngày 13/6/2026: Tuổi Thân tài chính ổn định

Tử vi hôm nay, xem tử vi 12 con giáp hôm nay ngày 13/6/2026: Tuổi Thân tài chính ổn định

Xem tử vi 13/6 - tử vi 12 con giáp hôm nay 13/6/2026 - Tý, Sửu, Dần, Mão, Thìn, Tỵ, Ngọ, Mùi, Thân, Dậu, Tuất và Hợi về công việc, ...
Xây dựng các ‘điểm chạm’ chiến lược của Việt Nam trên không gian truyền thông quốc tế

Xây dựng các ‘điểm chạm’ chiến lược của Việt Nam trên không gian truyền thông quốc tế

Ngày 12/6, Báo Thế giới và Việt Nam phối hợp với Học viện Ngoại giao tổ chức Hội thảo ‘Thông tin đối ngoại trong kỷ nguyên mới: Thực trạng và ...
Đại sứ quán Nga kỷ niệm 36 năm Ngày Quốc khánh tại Hà Nội

Đại sứ quán Nga kỷ niệm 36 năm Ngày Quốc khánh tại Hà Nội

Đại sứ quán Nga tại Việt Nam tổ chức chương trình chiêu đãi trọng thể nhân kỷ niệm 36 năm Ngày Quốc khánh Nga (12/6/1990-12/6/2026).
Facebook, Messenger đồng loạt 'sập', người dùng hoang mang vì lỗi đăng nhập

Facebook, Messenger đồng loạt 'sập', người dùng hoang mang vì lỗi đăng nhập

Facebook bất ngờ bị sập diện rộng, nhiều người dùng bị văng khỏi ứng dụng, Messenger lỗi, gây hoang mang trên mạng xã hội.
Canada và Nhật Bản tăng cường gắn kết an ninh với các quốc gia Đông Nam Á

Canada và Nhật Bản tăng cường gắn kết an ninh với các quốc gia Đông Nam Á

Canada và Nhật Bản đã có các động thái nhằm tăng cường quan hệ quốc phòng với hai đối tác quan trọng ở Đông Nam Á là Philippines và Indonesia.
Công chúa Thái Lan ‘Princess Bha’ qua đời sau gần 4 năm hôn mê

Công chúa Thái Lan ‘Princess Bha’ qua đời sau gần 4 năm hôn mê

Công chúa Thái Lan Bajrakitiyabha Narendiradebyavati đã qua đời ở tuổi 47 sau nhiều năm hôn mê do biến chứng tim nghiêm trọng.
Cựu Tổng thống Hàn Quốc Yoon Suk Yeol bị kết án 30 năm tù vì chỉ đạo các vụ UAV xâm nhập Triều Tiên

Cựu Tổng thống Hàn Quốc Yoon Suk Yeol bị kết án 30 năm tù vì chỉ đạo các vụ UAV xâm nhập Triều Tiên

Tòa án Hàn Quốc đã tuyên phạt cựu Tổng thống 30 năm tù với cáo buộc chỉ đạo các vụ xâm nhập bằng máy bay không người lái (UAV) vào Triều Tiên
Mỹ và Canada hoãn khai trương cầu biên giới mới vào phút chót vì một lý do

Mỹ và Canada hoãn khai trương cầu biên giới mới vào phút chót vì một lý do

Mỹ và Canada đã quyết định hoãn việc đưa vào hoạt động cây cầu trị giá 4,7 tỷ USD chỉ vài ngày trước thời điểm dự kiến khánh thành.
Vì sao Bộ trưởng Quốc phòng Anh bất ngờ từ chức?

Vì sao Bộ trưởng Quốc phòng Anh bất ngờ từ chức?

Bộ trưởng Quốc phòng Anh tuyên bố từ chức, đồng thời chỉ trích kế hoạch đầu tư quốc phòng của chính phủ của Thủ tướng Starmer.
Anh, Pháp, Đức hối thúc Nga-Ukraine đàm phán trực tiếp, Italy bất ngờ gây chú ý với lập trường mới về trừng phạt Moscow

Anh, Pháp, Đức hối thúc Nga-Ukraine đàm phán trực tiếp, Italy bất ngờ gây chú ý với lập trường mới về trừng phạt Moscow

Khi các đại sứ của E3 kêu gọi Nga-Ukraine đàm phán trực tiếp, các nghị sĩ Italy cũng đang thúc đẩy việc gỡ bỏ trừng phạt Moscow hậu xung đột.
Chủ tịch Trung Quốc thăm Triều Tiên: Phía sau tấm thảm đỏ

Chủ tịch Trung Quốc thăm Triều Tiên: Phía sau tấm thảm đỏ

Chuyến thăm Triều Tiên của Chủ tịch Trung Quốc đã củng cố quan hệ hữu nghị bền chặt, xuyên suốt giữa hai nước trước sức ép từ Mỹ và phương Tây.
Khoảng lặng chiến lược trong xung đột Israel-Iran

Khoảng lặng chiến lược trong xung đột Israel-Iran

Sau gần hai tuần leo thang quân sự nghiêm trọng, Israel và Iran những ngày qua đồng loạt phát tín hiệu chấm dứt các hoạt động tấn công trực tiếp nhằm vào nhau.
SPIEF 2026 và thông điệp của Tổng thống Putin

SPIEF 2026 và thông điệp của Tổng thống Putin

Diễn đàn Kinh tế Quốc tế St. Petersburg (SPIEF) 2026 diễn ra trong một bối cảnh đặc biệt và bài phát biểu của Tổng thống Puthin được xem là một thông điệp kinh tế và ...
Brazil - Trung Quốc: ‘Xoay trục’ về phương Nam

Brazil - Trung Quốc: ‘Xoay trục’ về phương Nam

Chuyến thăm của Ngoại trưởng Brazil Mauro Vieira tới Trung Quốc phản ánh nỗ lực củng cố trục hợp tác Nam-Nam giữa một thế giới đầy biến động.
Đối thoại Shangri-La lần thứ 23: Chiếc cầu đi tới lòng tin

Đối thoại Shangri-La lần thứ 23: Chiếc cầu đi tới lòng tin

Dù không ra Tuyên bố chung, không có thỏa thuận, cam kết được ký kết nhưng Đối thoại Shangri-La lần thứ 23 vẫn cho thấy vai trò thiết yếu.
Tuyến đường sắt Baku-Tbilisi-Kars mở rộng công suất, Hành lang Trung tâm thành trục kết nối chiến lược Á-Âu

Tuyến đường sắt Baku-Tbilisi-Kars mở rộng công suất, Hành lang Trung tâm thành trục kết nối chiến lược Á-Âu

Giữa bối cảnh chuỗi cung ứng toàn cầu chịu nhiều biến động, Hành lang Trung tâm đang thu hút sự chú ý như một lựa chọn kết nối mới giữa Đông và Tây.
Quyền lực mềm: Mặt trận mới giữa các cường quốc

Quyền lực mềm: Mặt trận mới giữa các cường quốc

Quyền lực mềm ngày càng trở thành mặt trận cạnh tranh chiến lược giữa các quốc gia.
Từ chất thải công nghiệp đến khoáng sản chiến lược

Từ chất thải công nghiệp đến khoáng sản chiến lược

Bùn đỏ, chất thải độc hại của ngành luyện nhôm, đang được Mỹ nhìn nhận lại như một nguồn khoáng sản chiến lược.
Bí ẩn dưới lòng đất thủ đô Helsinki: Chiến lược phục hồi quốc gia của Phần Lan

Bí ẩn dưới lòng đất thủ đô Helsinki: Chiến lược phục hồi quốc gia của Phần Lan

Phần Lan nổi lên như một hình mẫu đặc biệt về sự chuẩn bị phòng thủ dân sự với mạng lưới hầm trú ẩn quy mô lớn ngay bên dưới các đô thị hiện đại.
Hé lộ vũ khí giá rẻ mới mà Ukraine đang dựa vào để đối phó các đòn tập kích Nga

Hé lộ vũ khí giá rẻ mới mà Ukraine đang dựa vào để đối phó các đòn tập kích Nga

Ukraine đang đặt cược nhiều hơn vào một giải pháp rẻ hơn nhưng đầy hiệu quả nhằm khiến tên lửa và UAV Nga mất phương hướng trước khi tới mục tiêu.
Khủng hoảng nhân khẩu học: Khi những chiếc nôi bị để trống

Khủng hoảng nhân khẩu học: Khi những chiếc nôi bị để trống

Chưa bao giờ trong lịch sử nhân loại, sự thay đổi nhân khẩu học lại diễn ra nhanh và rộng đến vậy.
50 năm quan hệ Việt Nam-Thái Lan: Từ dấu ấn Chủ tịch Hồ Chí Minh đến Đối tác chiến lược toàn diện

50 năm quan hệ Việt Nam-Thái Lan: Từ dấu ấn Chủ tịch Hồ Chí Minh đến Đối tác chiến lược toàn diện

Trong hành trình nửa thế kỷ của quan hệ Việt Nam-Thái Lan, dấu ấn của Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn được xem là nền tảng nhân văn quan trọng.
Phiên bản di động