Cuộc chiến gìn giữ ký ức về Hiroshima và Nagasaki: Lời kể của một nhân chứng sống

Việt Hà
TGVN. Trong khi Nhật Bản tưởng niệm 75 năm thảm họa bom nguyên tử ở Hiroshima và Nagasaki, những người sống sót cố gắng nhắc nhở thế giới về sự kinh hoàng của vũ khí hạt nhân.
Theo dõi Baoquocte.vn trên
TIN LIÊN QUAN
Hiroshima tưởng niệm 73 năm ngày "Little Boy" rơi xuống
Nhật Bản tưởng niệm 72 năm thảm họa bom nguyên tử tại Nagasaki
1735 3000
Bà Keiko Ogura phát biểu trong cuộc họp báo trực tuyến từ Hiroshima tháng 7/2020. (Nguồn: AP)

Quá khứ đau lòng

Keiko Ogura mới lên 8 tuổi khi chiếc máy bay ném bom B-29 có biệt danh “Enola Gay” thả trái bom hạt nhân có sức công phá tương đương 16.000 tấn thuốc nổ TNT xuống Hiroshima vào lúc 8 giờ 15 phút, ngày 6/8/1945.

Ước tính 80.000 người trên tổng số 350.000 cư dân thành phố thiệt mạng ngay sau vụ nổ. Đến cuối năm 1945, con số này tăng lên 140.000 do các vết thương hay phơi nhiễm phóng xạ.

Ogura đang chơi ở gần nhà khi sóng xung kích từ trái bom hất bổng bà lên và khiến bà bất tỉnh. Tuy nhiên, bà là một trong số ít người may mắn sống sót để kể lại câu chuyện đó. Những người như Ogura luôn mơ ước về thế giới không còn vũ khí hạt nhân, tuy mong muốn này đang ngày càng xa vời.

“Sáng hôm đó, bố tôi nói rằng có gì đó không ổn và bảo tôi không đến trường”, bà kể. Vụ nổ làm tốc mái và phá hủy hầu hết nội thất trong nhà, nơi bà sống cùng cha mẹ và hai anh em trai. Họ đã may mắn sống sót. “Chỉ có bóng tối và sự yên lặng tuyệt đối. Tôi không biết phải làm gì ngoài ép mình xuống sàn nhà. Tất cả những gì tôi nghe được là tiếng em trai khóc”, Ogura hồi tưởng.

Đến buổi chiều, những người ở trong bán kính khoảng một dặm rưỡi từ tâm vụ nổ bắt đầu về đến nhà. “Mặt và tóc họ bị bỏng nghiêm trọng, da bị bong ra. Họ không nói gì… chỉ rên rỉ và xin nước”.

Hiroshima thành phố biểu tượng cho hòa bình

Hiroshima thành phố biểu tượng cho hòa bình

Ogura lấy nước từ giếng cho hai người và kinh hoàng chứng kiến họ ngã quỵ và chết ngay sau khi uống nước. “Tôi không biết việc đưa nước cho họ trong tình trạng đó là nguy hiểm và đã tự dằn vặt về cái chết của họ suốt 10 năm sau đó”.

Ogura là một trong khoảng 136.700 "hibakusha" - thuật ngữ chỉ những người sống sót sau hai vụ nổ hạt nhân ở Hiroshima và Nagasaki - còn lại, tính cả những người còn trong bụng mẹ vào thời điểm đó. Với độ tuổi trung bình là 83, nhiều người đang phải chống chọi với các căn bệnh mãn tính gây ra bởi phơi nhiễm hạt nhân.

Hơn 300.000 hibakusha đã qua đời, trong đó 9.254 người chết năm ngoái, theo số liệu của Bộ Y tế Nhật Bản.

Khảo sát gần đây của hãng tin Kyodo chỉ ra rằng, hơn 3/4 số người sống sót cảm thấy khó khăn trong việc kể lại câu chuyện của bản thân, trong đó nhiều người dẫn lý do tuổi già. Chỉ khoảng 1/5 số người được hỏi nói rằng, họ vẫn muốn tiếp tục chia sẻ về ký ức của mình.

Những người như Ogura, dành nhiều năm đi khắp nước Nhật và nhiều quốc gia trên thế giới để kể lại câu chuyện đau thương, đang cảm thấy nản lòng với quá ít nỗ lực nhằm giải trừ vũ khí hạt nhân, cũng như lo ngại về thế giới không còn những ký ức của các hibakusha.

“Ban đầu, nhớ lại những ngày đó mang đến cảm giác rất đau đớn”, Ogura chia sẻ. Bà đã không kể về trải nghiệm của mình cho đến 40 năm sau. “Nhưng tôi mong những người Mỹ trẻ tuổi biết được đất nước họ đã làm gì. Tôi không đổ lỗi, tôi chỉ muốn họ biết được sự thật và suy ngẫm”.

Chạy đua với thời gian

Mặc dù mới 5 tuổi vào thời điểm đó, Sueichi Kido vẫn nhớ tiếng động cơ của chiếc Bockscar, loại B-29 thả trái bom plutoni xuống Nagasaki vào ngày 9/8/1945, giết chết 74.000 người. “Tôi nhớ, có ai đó nói rằng, tiếng của nó nghe không giống máy bay Nhật… rồi ánh sáng lóe lên và tiếng nổ đến ngay sau đó”, ông chia sẻ với The Guardian.

Kido, 80 tuổi, là giảng viên đại học nghỉ hưu và là Tổng thư ký của Nihon Hidankyo, tổ chức đại diện cho những người sống sót sau hai vụ nổ. “Có những điều tôi nhớ rõ về buổi sáng đó, nhưng có những thứ tôi hoàn toàn không nhớ gì”, ông chia sẻ.

Tin liên quan
75 năm sau thảm họa bom nguyên tử ở Nhật Bản: Ước mơ về thế giới phi hạt nhân vẫn xa vời 75 năm sau thảm họa bom nguyên tử ở Nhật Bản: Ước mơ về thế giới phi hạt nhân vẫn xa vời

Kido đang đứng trước nhà mình, cách tâm vụ nổ khoảng 2 km, khi bị sóng xung kích hất tung lên. Mẹ ông đứng gần đó bị bỏng nặng ở mặt và ngực. “Không còn gì sót lại trong khu vực xung quanh. Tất cả là màu đen. Tôi nhớ đã trông thấy các thi thể cháy thành than trôi trên sông”.

Sáu ngày sau, Kido cùng bảy anh chị em và cha mẹ lần đầu tiên nghe thấy giọng nói của Nhật Hoàng Hirohito trên radio. “Chúng tôi không hiểu rõ những điều ngài nói, ngoại trừ Nhật Bản đã thua trong cuộc chiến”.

Cuối tuần này, ông Kido sẽ thực hiện cuộc hành hương thường niên về lại Nagasaki. “Không còn nhiều người trong chúng tôi còn sống. Thời gian sắp hết và chúng tôi phải đối mặt với điều đó. Nhưng tôi sẽ dành quãng đời còn lại của mình, làm hết sức có thể như một thành viên của thế hệ hibakusha cuối cùng".

Quyết tâm của Kido được chia sẻ bởi Ogura, người đang chạy đua với thời gian thay vì nỗi dằn vặt của người sống sót.

“Những người như tôi luôn tự hỏi, tại sao mình còn sống khi những người khác đã chết?”, bà nói. “Tôi không bao giờ quên hai người đã chết trước mặt mình. Tuy nhiên, tôi vẫn sẽ kể lại câu chuyện đó cho đến hơi thở cuối cùng, để cái chết của họ và những nạn nhân khác không vô ích”.

Vaccine ngừa Covid-19 hay 'vũ khí hạt nhân mới'?

Vaccine ngừa Covid-19 hay 'vũ khí hạt nhân mới'?

TGVN. Cuộc chạy đua về nghiên cứu, giành quyền sở hữu hay chính trị hóa vaccine ngừa Covid-19 giữa một số quốc gia cần sớm ...

Nguyên Tổng thư ký Ban Ki-moon: Vấn đề phổ biến hạt nhân cần phản ứng đa phương giống như đại dịch Covid-19

Nguyên Tổng thư ký Ban Ki-moon: Vấn đề phổ biến hạt nhân cần phản ứng đa phương giống như đại dịch Covid-19

TGVN. Trong bài viết đăng trên South China Morning Post, nguyên Tổng thư ký Liên hợp quốc Ban Ki-moon nhấn mạnh tầm quan trọng của ...

70 năm sau chiến tranh: 'Bóng đen xung đột' vẫn bủa vây Bán đảo Triều Tiên

70 năm sau chiến tranh: 'Bóng đen xung đột' vẫn bủa vây Bán đảo Triều Tiên

TGVN. Hành động phá hủy văn phòng liên lạc liên Triều tại Kaesong vào tuần trước dập tắt hy vọng rằng các hoạt động xúc tiến ...

Việt Hà (theo The Guardian)

Đọc thêm

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm thăm, động viên công nhân, người lao động tại TP. Hồ Chí Minh

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm thăm, động viên công nhân, người lao động tại TP. Hồ Chí Minh

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm thăm, động viên công nhân, người lao động tại TP. Hồ Chí Minh...
Hà Nội và TP Hồ Chí Minh lọt Top 5 các đô thị tăng trưởng nhanh nhất toàn cầu

Hà Nội và TP Hồ Chí Minh lọt Top 5 các đô thị tăng trưởng nhanh nhất toàn cầu

Theo Savills, Hà Nội và TP. Hồ Chí Minh nằm trong Top 5 đô thị có tốc độ tăng trưởng nhanh nhất toàn cầu.
Kết quả xổ số hôm nay ngày 27 tháng 4: XSHCM, XSCM, XSDT và XSMN 27/4/2026

Kết quả xổ số hôm nay ngày 27 tháng 4: XSHCM, XSCM, XSDT và XSMN 27/4/2026

XSMN 27-4, Trực tiếp kết quả xổ số miền Nam 27-4-2025. Kết quả xổ số hôm nay 27-4, được các công ty XSHCM, XSCM, XSDT... công bố.
Tuyển sinh đại học 2026: Những mốc thời gian quan trọng cần lưu ý

Tuyển sinh đại học 2026: Những mốc thời gian quan trọng cần lưu ý

Bộ GD&ĐT đã công bố kế hoạch chi tiết cho công tác tuyển sinh đại học và cao đẳng năm 2026, với nhiều mốc thời gian quan trọng cần lưu ...
Tử vi 12 cung hoàng đạo Thứ Ba ngày 28/4/2026: Sư Tử tài chính khởi sắc

Tử vi 12 cung hoàng đạo Thứ Ba ngày 28/4/2026: Sư Tử tài chính khởi sắc

Tử vi hôm nay 28/4/2026 của 12 cung hoàng đạo – Ma Kết, Bảo Bình, Song Ngư, Bạch Dương, Kim Ngưu, Song Tử, Cự Giải, Sư Tử, Xử Nữ, Thiên ...
Lịch thi đấu bóng đá hôm nay 28/4 và sáng 29/4: Lịch thi đấu Champions League - Paris Saint-Germain vs Bayern Munich

Lịch thi đấu bóng đá hôm nay 28/4 và sáng 29/4: Lịch thi đấu Champions League - Paris Saint-Germain vs Bayern Munich

Lịch thi đấu bóng đá hôm nay 28/4 và sáng 29/4: Lịch thi đấu bán kết Champions League - Paris Saint-Germain vs Bayern Munich; Hạng nhất Anh...
Nga hoài nghi khả năng cắt giảm kho vũ khí hạt nhân, G7 lo ngại chạy đua vũ trang leo thang trước thềm Hội nghị NPT

Nga hoài nghi khả năng cắt giảm kho vũ khí hạt nhân, G7 lo ngại chạy đua vũ trang leo thang trước thềm Hội nghị NPT

Nga hoài nghi khả năng cắt giảm kho vũ khí hạt nhân, G7 lo ngại chạy đua vũ trang leo thang trước thềm NPT...
Chi tiêu quân sự toàn cầu tăng năm thứ 11 liên tiếp, Mỹ sụt giảm, châu Âu tăng vọt, chuyên gia SIPRI nói gì?

Chi tiêu quân sự toàn cầu tăng năm thứ 11 liên tiếp, Mỹ sụt giảm, châu Âu tăng vọt, chuyên gia SIPRI nói gì?

Chi tiêu quân sự toàn cầu tăng năm thứ 11 liên tiếp, Mỹ sụt giảm, châu Âu tăng vọt, chuyên gia SIPRI nói gì?
Tình hình Trung Đông: Ngoại trưởng Iran trở lại Pakistan không phải để đàm phán với Mỹ, công khai tuyên bố lập trường và giới hạn không thể vượt qua

Tình hình Trung Đông: Ngoại trưởng Iran trở lại Pakistan không phải để đàm phán với Mỹ, công khai tuyên bố lập trường và giới hạn không thể vượt qua

Tình hình Trung Đông: Ngoại trưởng Iran trở lại Pakistan không phải để đàm phán với Mỹ, mà công khai tuyên bố lập trường và giới hạn không thể vượt qua.
Hé lộ thêm thông tin về nghi phạm vụ nổ súng tại Washington

Hé lộ thêm thông tin về nghi phạm vụ nổ súng tại Washington

Truyền thông Mỹ ngày 26/4 tiếp tục công bố thêm thông tin về nghi phạm trong vụ nổ súng gây hỗn loạn tại buổi dạ tiệc báo chí ở Washington.
Biểu tình tại Israel kêu gọi hạ nhiệt căng thẳng và thúc đẩy hòa bình

Biểu tình tại Israel kêu gọi hạ nhiệt căng thẳng và thúc đẩy hòa bình

Hàng nghìn người dân Israel đã tập trung tại trung tâm Tel Aviv tham gia biểu tình, kêu gọi chính phủ điều chỉnh chính sách theo hướng giảm căng thẳng.
Nhiều nước lên án vụ nổ súng tại Washington

Nhiều nước lên án vụ nổ súng tại Washington

Ngày 26/4, nhiều nhà lãnh đạo trên thế giới đã bày tỏ bàng hoàng trước vụ nổ súng xảy ra tại buổi dạ tiệc của Hiệp hội Phóng viên Nhà Trắng ở Washington D.C.
Nga phóng thành công tên lửa Soyuz-2.1: Khẳng định vị thế cường quốc không gian

Nga phóng thành công tên lửa Soyuz-2.1: Khẳng định vị thế cường quốc không gian

Việc phóng thành công tên lửa đẩy tầm trung Soyuz-2.1b mang ba vệ tinh quân sự vừa qua một lần nữa khẳng định vị thế cường quốc không gian của Nga.
Lệnh ngừng bắn Israel-Lebanon: Khoảng lặng giữa vòng xoáy

Lệnh ngừng bắn Israel-Lebanon: Khoảng lặng giữa vòng xoáy

Những diễn biến thực địa cho thấy đây nhiều khả năng chỉ là một ‘khoảng lặng tạm thời’.
Hungary hậu bầu cử: Những chuyển động mới và thách thức phía trước

Hungary hậu bầu cử: Những chuyển động mới và thách thức phía trước

Cuộc bầu cử Quốc hội Hungary vừa qua có ý nghĩa bước ngoặt, không chỉ đối với quốc gia này mà còn với Liên minh châu Âu (EU).
Libya - Niềm vui nhỏ giữa bộn bề lớn

Libya - Niềm vui nhỏ giữa bộn bề lớn

Libya lần đầu thông qua ngân sách nhà nước thống nhất sau hơn một thập niên chia rẽ, mở ra kỳ vọng cải thiện ổn định tài chính.
Nỗ lực sửa đổi Hiến pháp, Nhật Bản kỳ vọng nâng tầm ảnh hưởng toàn cầu

Nỗ lực sửa đổi Hiến pháp, Nhật Bản kỳ vọng nâng tầm ảnh hưởng toàn cầu

Không đơn thuần là thay đổi cho phù hợp với thực tế, nỗ lực sửa đổi Hiến pháp có thể coi là kỳ vọng nâng tầm ảnh hưởng toàn cầu của Nhật Bản.
Tổng tuyển cử Hungary: Sức mạnh của lá phiếu cử tri tạo ra bước ngoặt chính trị lịch sử

Tổng tuyển cử Hungary: Sức mạnh của lá phiếu cử tri tạo ra bước ngoặt chính trị lịch sử

Cuộc tổng tuyển cử tại Hungary đã khép lại kỷ nguyên 16 năm cầm quyền của Thủ tướng Viktor Orbán, khi đảng Fidesz chỉ giành chưa đến 1/3 số ghế Quốc hội.
Trung Quốc thúc đẩy hòa giải Thái Lan-Campuchia qua đối thoại *

Trung Quốc thúc đẩy hòa giải Thái Lan-Campuchia qua đối thoại *

Sau khi căng thẳng xung đột biên giới Campuchia - Thái Lan leo thang vào giữa năm 2025, Trung Quốc đã liên tục tiến hành các nỗ lực trung gian nhằm thúc đẩy hòa bình ...
Kinh tế Mỹ 'dễ tổn thương hơn tưởng tượng' khi cú sốc nguồn cung ở châu Á đang lan rộng

Kinh tế Mỹ 'dễ tổn thương hơn tưởng tượng' khi cú sốc nguồn cung ở châu Á đang lan rộng

Theo CNN, cú sốc nguồn cung đang leo thang ở châu Á hiện sắp lan tới nước Mỹ, cho thấy nền kinh tế hàng đầu thế giới 'dễ tổn thương hơn tưởng tượng'.
The Economist: Guyana – Quốc gia nhỏ được hưởng lợi lớn từ xung đột Trung Đông

The Economist: Guyana – Quốc gia nhỏ được hưởng lợi lớn từ xung đột Trung Đông

Theo The Economist, Guyana đã trở thành quốc gia được hưởng lợi từ việc giá dầu tăng cao do xung đột tại Trung Đông.
Châu Âu chi 28 tỷ USD để mua một mặt hàng chịu ảnh hưởng nặng nề bởi căng thẳng Trung Đông

Châu Âu chi 28 tỷ USD để mua một mặt hàng chịu ảnh hưởng nặng nề bởi căng thẳng Trung Đông

EU vừa công bố hàng loạt biện pháp khẩn cấp nhằm giảm thiểu tác động cho nền kinh tế trước tình trạng chi phí năng lượng tăng vọt.
Kinh tế Mỹ: Tổng thống Trump trấn an người dân về việc giá xăng tăng cao

Kinh tế Mỹ: Tổng thống Trump trấn an người dân về việc giá xăng tăng cao

Trong bối cảnh giá xăng dầu tăng cao, người dân Mỹ quan tâm đến giá cả hơn, thay vì các học thuyết kinh tế của chính quyền Tổng thống Trump.
Foreign Affairs: Căng thẳng Mỹ-Iran đang tạo thêm lợi thế cho Trung Quốc

Foreign Affairs: Căng thẳng Mỹ-Iran đang tạo thêm lợi thế cho Trung Quốc

Theo Foreign Affairs, căng thẳng Mỹ-Iran không đem lại lợi ích chiến lược rõ ràng cho Mỹ trong cạnh tranh với Trung Quốc.
Phiên bản di động