Nguyên Tổng thư ký Ban Ki-moon: Vấn đề phổ biến hạt nhân cần phản ứng đa phương giống như đại dịch Covid-19

Huy Sơn
TGVN. Trong bài viết đăng trên South China Morning Post, nguyên Tổng thư ký Liên hợp quốc Ban Ki-moon nhấn mạnh tầm quan trọng của hợp tác đa phương trong vấn đề vũ khí hạt nhân, giống như cách thế giới đã và đang làm trong việc ngăn chặn đại dịch Covid-19.
Theo dõi Baoquocte.vn trên
TIN LIÊN QUAN
Việt Nam chia sẻ kinh nghiệm ứng dụng công nghệ hạt nhân trong ứng phó dịch Covid-19
Triều Tiên đề nghị Hàn Quốc dừng đàm phán phi hạt nhân hoá 'vô nghĩa'
nguyen tong thu ky ban ki moon van de pho bien hat nhan can phan ung da phuong nhu dai dich covid 19
Bức ảnh phóng tên lửa của Triều Tiên được trưng bày tại Bưu điện quan sát thống nhất ở Paju, Hàn Quốc, ngày 13 tháng 12 năm 2019. (Nguồn: AP)

Đại dịch Covid-19 đã chiếu rọi vào những lỗ hổng trong thế giới ngày càng gia tăng liên kết của chúng ta. Không một quốc gia nào có thể tự ứng phó với virus SARS-CoV-2, bất kể nước đó sở hữu quy mô kinh tế, tiềm lực quân sự hay sức mạnh công nghệ tầm cỡ đến mức nào. Cách duy nhất để vượt qua mối đe dọa từ dịch bệnh Covid-19 là thông qua hợp tác quốc tế và minh bạch.

Theo nguyên Tổng thư ký Ban Ki-moon, một nguy cơ cũng không kém phần nghiêm trọng đối với tương lai của nhân loại dù hiếm khi thống trị các mặt báo là vấn đề phổ biến hạt nhân. Năm 2020 đánh dấu mốc kỷ niệm 75 năm ngày hai quả bom nguyên tử Little Boy và Fat Man được thả xuống hai thành phố Hiroshima và Nagasaki của Nhật Bản. Sự kiện gây chấn động này dẫn đến sự ra đời của Hiệp ước không phổ biến vũ khí hạt nhân (NPT), có hiệu lực trong 50 năm qua với 190 quốc gia tham gia.

Tuy nhiên, một cuộc xung đột hạt nhân vẫn là mối đe dọa hiện hữu. Theo báo cáo mới nhất của Viện Nghiên cứu Hòa bình Quốc tế Stockholm (SIPRI), kho dự trữ vũ khí hạt nhân toàn cầu vẫn đứng ở mức 13.400 đầu đạn ngay cả khi Chiến tranh Lạnh đã lùi xa ba thập kỷ. Tại châu Á, căng thẳng đang ở mức cao đáng báo động giữa hai quốc gia hạt nhân là Trung Quốc và Ấn Độ sau cuộc giao tranh ngày 15/6 vừa qua tại thung lũng Ladakh Galwan, khiến 20 quân nhân Ấn Độ thiệt mạng. Trước đó, Ấn Độ và nước láng giềng vũ trang hạt nhân khác là Pakistan được cho là đã tiệm cận miệng hố chiến tranh vào năm 2019 sau những vụ đụng độ tại vùng lãnh thổ tranh chấp Kashmir.

Theo số liệu của Bộ Ngoại giao Mỹ và Viện Nghiên cứu hòa bình quốc tế Stockholm, tính đến tháng 7/2019, Trung Quốc sở hữu 290 đầu đạn hạt nhân, trong khi số liệu của Ấn Độ và Pakistan lần lượt là 140 và 160 đầu đạn.

Còn tại Bán đảo Triều Tiên, tuy Tổng thống Mỹ Donald Trump đã nỗ lực xây dựng mối quan hệ cá nhân với Nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong-un, điều này đã không mang lại kết quả tích cực về tiến trình phi hạt nhân hóa trên Bán đảo. Ngược lại, Bình Nhưỡng tiếp tục tăng cường khả năng hạt nhân và chưa bao giờ từ bỏ tham vọng giành được vị thế hạt nhân trên thế giới.

Trong khi đại dịch Covid-19 đã thu hút sự chú ý, của các nhà lãnh đạo thế giới cũng như “chiếm sóng” trong các phiên thảo luận của ngoại giao quốc tế, vấn đề hạt nhân đã bị bỏ ngỏ. Ý nghĩa của mối đe dọa hạt nhân đã và đang được củng cố trước đại dịch Covid-19 và sau các cuộc tấn công có chủ đích vào hệ thống đa phương bởi các nhà lãnh đạo theo chủ nghĩa cô lập và độc đoán.

Ông Ban Ki-moon cho rằng, quyết định của Mỹ năm 2019 rút khỏi Hiệp ước Lực lượng hạt nhân tầm trung là một động thái thiển cận, là một bước thụt lùi trở lại thời Chiến tranh Lạnh và một cuộc chạy đua vũ trang nguy hiểm bao trùm lên châu Âu và rộng hơn là cả thế giới.

Thời gian gần đây, thế giới lại chứng kiến những tín hiệu đáng báo động hơn từ Mỹ sau những động thái làm suy yếu kiến trúc toàn cầu về kiểm soát và không phổ biến vũ khí hạt nhân. Theo đó, các nguy cơ bao gồm việc Washington thông báo dự định rút khỏi Hiệp ước Bầu trời mở, và thậm chí có những đồn đoán rằng, nước này đang xem xét nối lại thử nghiệm hạt nhân sau lệnh cấm 28 năm.

Tin liên quan
Kiểm soát vũ khí hạt nhân – ‘trận địa’ mới trong cạnh tranh mỹ-trungKiểm soát vũ khí hạt nhân – ‘Trận địa’ mới trong cạnh tranh Mỹ-Trung

Hội nghị đánh giá Hiệp ước Không phổ biến vũ khí hạt nhân (NPT) dự kiến diễn ra trong năm nay, đã phải hoãn lại vì dịch Covid-19. Tuy nhiên, tất cả các bên tham gia NPT không nên lãng phí thời gian cho sự trì hoãn này và cần phải thực hiện các bước cụ thể về giải trừ quân bị và không phổ biến vũ khí hạt nhân. Những người gánh vác nhiệm vụ nặng nề nhất là năm thành viên thường trực của Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc, những nước đã liên tục không tuân thủ nghĩa vụ giải trừ quân bị theo Điều 6 của Hiệp ước NPT.

Ngoài ra, cộng đồng quốc tế nên gây áp lực hay làm bất cứ điều gì để có thể để thuyết phục chính quyền Mỹ đồng ý gia hạn Hiệp ước cắt giảm vũ khí chiến lược mới (START mới) trong 5 năm. Hiệp ước hết hạn đồng nghĩa với việc không có thỏa thuận ràng buộc để kiểm soát vũ khí giữa hai siêu cường hạt nhân Mỹ và Nga, và do đó, tạo ra rủi ro nghiêm trọng đối với nền hòa bình và an ninh toàn cầu.

Mỹ đã đề nghị gia hạn START mới, với điều kiện có sự tham gia của Trung Quốc. Mặc dù sự tham gia của nền kinh tế lớn thứ hai thế giới vào cuộc thảo luận giải trừ vũ khí toàn cầu là cần thiết, nhưng thật không công bằng nếu việc kéo dài START mới lại phụ thuộc vào Bắc Kinh, vì các kho dự trữ của Trung Quốc chỉ bằng một phần hai của Mỹ và Nga. Thay vào đó, Mỹ nên chấp nhận lời đề nghị của Tổng thống Nga Vladimir Putin và đồng ý gia hạn ngay lập tức.

Nếu các cường quốc hạt nhân không thực hiện các bước đi cụ thể nhằm cắt giảm kho vũ khí và đầu tư mạnh vào cấu trúc kiểm soát vũ khí toàn cầu, những lời nhắc nhở về thảm họa Hiroshima và Nagasaki sẽ trở nên sáo rỗng, và kịch bản cho những thảm họa hạt nhân hủy diệt sẽ có thể tái diễn trong tương lai.

Hội đồng bảo an thảo luận trực tuyến về đề mục không phổ biến vũ khí giết người hàng loạt Hội đồng Bảo an thảo luận trực tuyến về đề mục Không phổ biến vũ khí giết người hàng loạt

TGVN. Ngày 30/6, Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc (HĐBA LHQ) họp thảo luận về tình hình 6 tháng thực hiện Nghị quyết 2231 ...

70 năm sau chiến tranh: 'bóng đen xung đột' vẫn bủa vây bán đảo triều tiên 70 năm sau chiến tranh: 'Bóng đen xung đột' vẫn bủa vây Bán đảo Triều Tiên

TGVN. Hành động phá hủy văn phòng liên lạc liên Triều tại Kaesong vào tuần trước dập tắt hy vọng rằng các hoạt động xúc tiến ...

Động thái mới: triều tiên tháo dỡ các loa phóng thanh mới lắp dọc biên giới với hàn quốc Động thái mới: Triều Tiên tháo dỡ các loa phóng thanh mới lắp dọc biên giới với Hàn Quốc

TGVN. Ngày 24/6, các nguồn tin quân sự cho biết, Triều Tiên đang chuyển đi khoảng 10 loa phóng thanh tuyên truyền, mới được lắp ...

Huy Sơn (theo SCMP)

Đọc thêm

MU dự kiến có cuộc cải tổ mạnh mẽ mùa Hè này

MU dự kiến có cuộc cải tổ mạnh mẽ mùa Hè này

MU lên kế hoạch thanh lý 12 cầu thủ ở chuyển nhượng Hè 2026 để giảm bớt quỹ lương và có ngân sách chuẩn bị cho việc trở lại Champions ...
Giá vàng hôm nay 27/4/2026 giảm sau 4 tuần tăng liên tiếp, tâm lý thận trọng bao trùm, dự báo tuần mới vẫn khó xác định

Giá vàng hôm nay 27/4/2026 giảm sau 4 tuần tăng liên tiếp, tâm lý thận trọng bao trùm, dự báo tuần mới vẫn khó xác định

Giá vàng hôm nay 27/4/2026 giảm sau 4 tuần tăng liên tiếp, tâm lý thận trọng bao trùm, dự báo tuần mới vẫn khó xác định.
NSND Nguyễn Khắc Lợi, người thầy lặng lẽ của điện ảnh Việt

NSND Nguyễn Khắc Lợi, người thầy lặng lẽ của điện ảnh Việt

Từ giảng đường đến phim trường, NSND Nguyễn Khắc Lợi lặng lẽ đào tạo nhiều thế hệ đạo diễn và để lại dấu ấn sâu đậm với bộ phim ‘Tướng ...
Hé lộ thêm thông tin về nghi phạm vụ nổ súng tại Washington

Hé lộ thêm thông tin về nghi phạm vụ nổ súng tại Washington

Truyền thông Mỹ ngày 26/4 tiếp tục công bố thêm thông tin về nghi phạm trong vụ nổ súng gây hỗn loạn tại buổi dạ tiệc báo chí ở Washington.
Đồng Nai phát triển du lịch sinh thái gắn với bảo tồn rừng

Đồng Nai phát triển du lịch sinh thái gắn với bảo tồn rừng

Đồng Nai đặt mục tiêu đưa Khu Bảo tồn thiên nhiên, văn hóa Đồng Nai thành trung tâm du lịch sinh thái cấp vùng Đông Nam Bộ.
Thương hiệu ô tô Honda sẽ rút khỏi thị trường Hàn Quốc

Thương hiệu ô tô Honda sẽ rút khỏi thị trường Hàn Quốc

Hãng xe Nhật Bản Honda vừa công bố quyết định rút khỏi mảng kinh doanh ô tô tại thị trường Hàn Quốc, dự kiến chấm dứt hoạt động vào cuối ...
Hé lộ thêm thông tin về nghi phạm vụ nổ súng tại Washington

Hé lộ thêm thông tin về nghi phạm vụ nổ súng tại Washington

Truyền thông Mỹ ngày 26/4 tiếp tục công bố thêm thông tin về nghi phạm trong vụ nổ súng gây hỗn loạn tại buổi dạ tiệc báo chí ở Washington.
Biểu tình tại Israel kêu gọi hạ nhiệt căng thẳng và thúc đẩy hòa bình

Biểu tình tại Israel kêu gọi hạ nhiệt căng thẳng và thúc đẩy hòa bình

Hàng nghìn người dân Israel đã tập trung tại trung tâm Tel Aviv tham gia biểu tình, kêu gọi chính phủ điều chỉnh chính sách theo hướng giảm căng thẳng.
Nhiều nước lên án vụ nổ súng tại Washington

Nhiều nước lên án vụ nổ súng tại Washington

Ngày 26/4, nhiều nhà lãnh đạo trên thế giới đã bày tỏ bàng hoàng trước vụ nổ súng xảy ra tại buổi dạ tiệc của Hiệp hội Phóng viên Nhà Trắng ở Washington D.C.
Iran không chấp nhận đàm phán dưới sức ép và đe dọa

Iran không chấp nhận đàm phán dưới sức ép và đe dọa

Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian khẳng định Tehran sẽ không tham gia các cuộc đàm phán “bị ép buộc” trong bối cảnh bị đe dọa hoặc phong tỏa.
Pakistan khẳng định không nản chí thúc đẩy hòa đàm, Iran quan ngại một việc

Pakistan khẳng định không nản chí thúc đẩy hòa đàm, Iran quan ngại một việc

Thủ tướng Pakistan đã có cuộc điện đàm với Tổng thống Iran nhằm tái khẳng định cam kết vững chắc của Islamabad đối với hòa bình khu vực..
Hé lộ mối lo mới của Tổng thống Mỹ trong xung đột Iran

Hé lộ mối lo mới của Tổng thống Mỹ trong xung đột Iran

Tổng thống Mỹ Donald Trump có nghĩa vụ phải hạn chế cuộc xung đột ở Iran sau 60 ngày nếu không có sự chấp thuận của Quốc hội để tiếp tục.
Nga phóng thành công tên lửa Soyuz-2.1: Khẳng định vị thế cường quốc không gian

Nga phóng thành công tên lửa Soyuz-2.1: Khẳng định vị thế cường quốc không gian

Việc phóng thành công tên lửa đẩy tầm trung Soyuz-2.1b mang ba vệ tinh quân sự vừa qua một lần nữa khẳng định vị thế cường quốc không gian của Nga.
Lệnh ngừng bắn Israel-Lebanon: Khoảng lặng giữa vòng xoáy

Lệnh ngừng bắn Israel-Lebanon: Khoảng lặng giữa vòng xoáy

Những diễn biến thực địa cho thấy đây nhiều khả năng chỉ là một ‘khoảng lặng tạm thời’.
Hungary hậu bầu cử: Những chuyển động mới và thách thức phía trước

Hungary hậu bầu cử: Những chuyển động mới và thách thức phía trước

Cuộc bầu cử Quốc hội Hungary vừa qua có ý nghĩa bước ngoặt, không chỉ đối với quốc gia này mà còn với Liên minh châu Âu (EU).
Libya - Niềm vui nhỏ giữa bộn bề lớn

Libya - Niềm vui nhỏ giữa bộn bề lớn

Libya lần đầu thông qua ngân sách nhà nước thống nhất sau hơn một thập niên chia rẽ, mở ra kỳ vọng cải thiện ổn định tài chính.
Nỗ lực sửa đổi Hiến pháp, Nhật Bản kỳ vọng nâng tầm ảnh hưởng toàn cầu

Nỗ lực sửa đổi Hiến pháp, Nhật Bản kỳ vọng nâng tầm ảnh hưởng toàn cầu

Không đơn thuần là thay đổi cho phù hợp với thực tế, nỗ lực sửa đổi Hiến pháp có thể coi là kỳ vọng nâng tầm ảnh hưởng toàn cầu của Nhật Bản.
Tổng tuyển cử Hungary: Sức mạnh của lá phiếu cử tri tạo ra bước ngoặt chính trị lịch sử

Tổng tuyển cử Hungary: Sức mạnh của lá phiếu cử tri tạo ra bước ngoặt chính trị lịch sử

Cuộc tổng tuyển cử tại Hungary đã khép lại kỷ nguyên 16 năm cầm quyền của Thủ tướng Viktor Orbán, khi đảng Fidesz chỉ giành chưa đến 1/3 số ghế Quốc hội.
UNESCO và cuộc chiến gìn giữ ký ức giữa xung đột

UNESCO và cuộc chiến gìn giữ ký ức giữa xung đột

Bảo vệ di sản đã trở thành một vấn đề có ý nghĩa chiến lược, đòi hỏi sự tham gia của cộng đồng quốc tế. Trong đó, UNESCO giữ vai trò trung tâm.
Văn hóa lao động - Sức mạnh thầm lặng của nền kinh tế

Văn hóa lao động - Sức mạnh thầm lặng của nền kinh tế

Văn hóa lao động, một yếu tố khó đo lường nhưng quan trọng, đóng vai trò then chốt trong hiệu quả vận hành kinh tế.
Xung đột Trung Đông: Một loạt tập đoàn công nghệ lớn của Mỹ tại Vùng Vịnh vào tầm ngắm, Iran muốn phát thông điệp gì?

Xung đột Trung Đông: Một loạt tập đoàn công nghệ lớn của Mỹ tại Vùng Vịnh vào tầm ngắm, Iran muốn phát thông điệp gì?

Sự trỗi dậy của Vùng Vịnh như một trung tâm công nghệ toàn cầu đang đối mặt với nguy cơ mới trong bối cảnh xung đột Trung Đông.
Iran bắn hạ vũ khí chiến lược không thể thay thế: 'Đòn giáng' vào năng lực giám sát tài tình của Mỹ?

Iran bắn hạ vũ khí chiến lược không thể thay thế: 'Đòn giáng' vào năng lực giám sát tài tình của Mỹ?

Việc mất một máy bay AWACS không chỉ là tổn thất về khí tài mà còn ảnh hưởng trực tiếp tới khả năng giám sát của Mỹ tại Trung Đông.
So găng sức mạnh hai ‘sát thủ bầu trời’ của Iran và Trung Quốc

So găng sức mạnh hai ‘sát thủ bầu trời’ của Iran và Trung Quốc

Dù tương đồng về thiết kế với UAV cảm tử Shahed-136 của Iran nhưng UAV do Trung Quốc phát triển được đánh giá là nguy hiểm hơn nhiều.
Mỏ khí đốt South Pars của Iran quan trọng cỡ nào với thế giới?

Mỏ khí đốt South Pars của Iran quan trọng cỡ nào với thế giới?

Mỏ khí đốt South Pars có tầm quan trọng như thế nào và tại sao cuộc tấn công của Israel vào địa điểm này lại được coi là bước đi làm leo thang xung đột?
Phiên bản di động