Món ăn nghi lễ trong ẩm thực Thổ Nhĩ Kỳ

GS. Günay Kut
Ashure, Zerde, Halva… là tên gọi một số món ăn nghi lễ vốn chiếm một vị trí đặc biệt trong văn hóa Thổ Nhĩ kỳ.
Theo dõi Baoquocte.vn trên

Là một phần trong văn hóa của Thổ Nhĩ Kỳ, người thân, bạn bè, hàng xóm sẽ luôn ở bên nhau trong những ngày vui buồn. Truyền thống này vẫn đang được tiếp tục, mặc dù không loại bỏ hết được nỗi đau nhưng việc đó giúp xoa dịu tâm hồn chúng ta.

Người Thổ Nhĩ Kỳ gọi những bữa ăn và món tráng miệng theo truyền thống được phục vụ vào những ngày vui buồn này là “món ăn nghi lễ”. Trong số những món ăn này, Ashure (bánh pudding của Noah) và Halva có những câu chuyện độc đáo riêng, còn Zerde (một loại bánh pudding ngọt làm từ gạo có màu vàng với nghệ tây) được phục vụ sau cơm thập cẩm trong đám cưới là món độc đáo nhất.

Ashure không chỉ có ý nghĩa tôn giáo mà còn gắn liền với truyền thuyết về Noah và trận Đại hồng thủy. (Nguồn: Bodrum)
Ashure không chỉ có ý nghĩa tôn giáo mà còn gắn liền với truyền thuyết về Noah và trận Đại hồng thủy. (Nguồn: Bodrum)

Ashure và Zerde chiếm vị trí đặc biệt trong số các món ăn nghi lễ trong văn hóa Thổ Nhĩ Kỳ. Ashure không chỉ có ý nghĩa tôn giáo mà còn gắn liền với truyền thuyết về Noah và trận Đại hồng thủy. Theo truyền thuyết, sau trận lụt, hầu như không còn thức ăn nào trên con tàu Noah. Tất cả lương thực còn lại đều đã được nấu chín và họ tổ chức lễ kết thúc trận lụt.

Ngoài ra, Ashure còn gắn liền với những câu chuyện liên quan đến Adam và Eva. Ashure được nấu từ ngày 10 đến ngày 20 của tháng Muharram theo lịch Arab và phân phát cho hàng xóm. Người ta nói rằng ngày này có liên quan đến trận Karbala.

Ashure chủ yếu được sản xuất và phân phối từ nhà bếp của cung điện. Người ta tin rằng việc phân phối Ashure theo cách này sẽ mang lại sự thịnh vượng.

Zerde là một trong những món tráng miệng mang tính nghi lễ. (Nguồn: turkishfoodchef.com)
Zerde là một trong những món tráng miệng mang tính nghi lễ trong ẩm thực Thổ Nhĩ Kỳ. (Nguồn: Turkish Food Chef)

Zerde là một trong những món tráng miệng mang tính nghi lễ giống như Ashure. Bất cứ khi nào có đám cưới, sau khi phục vụ cơm thập cẩm là món tráng miệng Zerde.

Có một lý do đặc biệt để Zerde được phục vụ trong các bữa tiệc. Trong nghệ tây có chứa một chất dễ chịu, thư giãn, giúp ngăn chặn bất kỳ cuộc cãi vã và bất đồng nào có thể xảy ra trong những cuộc tụ họp như vậy. Đó là lý do tại sao người ta gọi nghệ tây là “Nasreddin Hodja của các loại thảo mộc”. Nasreddin Hodja (1208-1285) khiến mọi người cười bất cứ nơi nào ông đến và nghệ tây cũng như vậy!

Những bữa tiệc tổ chức trong lễ cắt bao quy đầu của con trai các Quốc vương hoặc lễ cưới của con gái và chị em gái của Quốc vương là những ví dụ đáng chú ý và thú vị nhất về các bữa ăn nghi lễ trong thời kỳ Ottoman. Trong những bữa tiệc này, món ăn phục vụ công chúng được gọi là “cướp bát”. Nói chung, thịt, cơm thập cẩm và Zerde được phục vụ để cướp bát.

Halva chiếm vị trí đặc biệt trong lòng người Thổ Nhĩ Kỳ hơn bất kỳ món tráng miệng nào khác.
Đối với người Thổ Nhĩ Kỳ, Halva chiếm vị trí đặc biệt hơn bất kỳ món tráng miệng nào khác. (Nguồn: Turkish Foodie)

Halva chiếm vị trí đặc biệt trong lòng người Thổ Nhĩ Kỳ hơn bất kỳ món tráng miệng nào khác. Trong thời kỳ Ottoman, có những cuộc tụ họp được gọi là “cuộc trò chuyện halva”, nơi mọi người đến với nhau, ăn uống và giải trí bằng các buổi biểu diễn. Những cuộc tụ họp Halva này không chỉ được tổ chức giữa những người thuộc các tầng lớp và ngành nghề khác nhau mà còn được tổ chức trong cung điện vào thế kỷ XVIII trong kỷ nguyên hoa Tulip. Mặt khác, những cuộc tụ họp này được tổ chức vào thời Nevşehirli Damat Ibrahim Pasha (1666-1730) đã khá nổi tiếng.

Một số bài thơ của các nhà thơ nổi tiếng như Nedim đã được viết nhân dịp tụ họp Halva. Halva là món ăn cuối cùng được phục vụ trong những buổi họp mặt thường được tổ chức vào những đêm lễ hội. Các ban nhạc Thổ Nhĩ Kỳ nhỏ, diễn viên hài và người dẫn chuyện có mặt tại những buổi tụ tập công phu này biểu diễn phục vụ khán giả. Bữa tối muộn được phục vụ trước lễ Halva, sau đó là cà phê.

Halva cũng có một chức năng đặc biệt trong văn hóa Ottoman và Thổ Nhĩ Kỳ. Halva được làm tại các nhà tang lễ và phân phát cho linh hồn người đã khuất trước khi họ được chôn cất. Có thể nói rằng truyền thống này được kế thừa từ các nghi lễ yug (tang lễ) được tổ chức ở người Thổ Nhĩ Kỳ cổ đại.


* Bài viết được đăng với sự cho phép từ Đại sứ quán Thổ Nhĩ Kỳ tại Hà Nội và Tuần lễ ẩm thực Thổ Nhĩ Kỳ.

Diễn ra từ ngày 21-27/5, Tuần lễ ẩm thực Thổ Nhĩ Kỳ giới thiệu nền văn hóa ẩm thực phong phú của Thổ Nhĩ Kỳ tới đông đảo khán giả trong và ngoài nước thông qua các cơ quan đại diện của Thổ Nhĩ Kỳ.

Để biết thêm thông tin, vui lòng xem tại địa chỉ: turkishcuisineweek.com.

Những lễ hội độc đáo ở Thổ Nhĩ Kỳ không thể bỏ lỡ trong năm 2024

Những lễ hội độc đáo ở Thổ Nhĩ Kỳ không thể bỏ lỡ trong năm 2024

Thổ Nhĩ Kỳ là một quốc gia có nền lịch sử lâu đời và nền văn hóa chứa đựng nhiều điều thú vị, đặc biệt ...

Ẩm thực miền Trung: Khám phá món ăn phong phú và đậm đà hương vị

Ẩm thực miền Trung: Khám phá món ăn phong phú và đậm đà hương vị

Được bao bọc bởi một bên là dãy Trường Sơn hùng vĩ, một bên là biển cả bao la, miền Trung sở hữu nguồn nguyên ...

Đại sứ quán Việt Nam tại Czech quảng bá món Phở trong Lễ hội ẩm thực ASEAN 2024

Đại sứ quán Việt Nam tại Czech quảng bá món Phở trong Lễ hội ẩm thực ASEAN 2024

Phở là một trong những món ăn tiêu biểu nhất của Việt Nam, được lựa chọn để làm đại diện cho Việt Nam trên bản ...

Nhà hàng ấn tượng của chàng trai gốc phố cổ Hà Nội trên đất Mỹ

Nhà hàng ấn tượng của chàng trai gốc phố cổ Hà Nội trên đất Mỹ

Ngay từ khi định cư tại New York vào năm 2018, chàng trai Trần Đức Lâm thuộc thế hệ Zen Z đã nung nấu ý ...

Ẩm thực Hà thành: Thổn thức với những món quà mộc mạc, dân dã

Ẩm thực Hà thành: Thổn thức với những món quà mộc mạc, dân dã

Nhắc đến Hà Nội, không thể không nói đến ẩm thực. Nơi đây đã ghi dấu ấn trong lòng bao du khách bởi những món ...

Đọc thêm

Bất ngờ dừng xuất khẩu 2 kim loại chuyên sử dụng cho công nghệ quân sự sau căng thẳng, Trung Quốc gửi cảnh báo ngầm tới Nhật Bản

Bất ngờ dừng xuất khẩu 2 kim loại chuyên sử dụng cho công nghệ quân sự sau căng thẳng, Trung Quốc gửi cảnh báo ngầm tới Nhật Bản

Trung Quốc đã cắt giảm xuất khẩu hai kim loại được sử dụng trong công nghệ quân sự sang Nhật Bản trong khi tăng cường xuất khẩu nam châm đất ...
Vinmec Ocean Park 2 - Bệnh viện được đầu tư 'khủng' với máy móc hiện đại top đầu thế giới

Vinmec Ocean Park 2 - Bệnh viện được đầu tư 'khủng' với máy móc hiện đại top đầu thế giới

Nhờ sự đầu tư bài bản và chú trọng chất lượng, Vinmec Ocean Park 2 được xây dựng như một không gian y tế tinh tế, sở hữu hệ thống ...
Nhật Bản viện trợ không hoàn lại cho nhiều dự án tại Việt Nam

Nhật Bản viện trợ không hoàn lại cho nhiều dự án tại Việt Nam

Cuối tuần qua, tại Lãnh sự quán Nhật Bản ở TP.HCM đã diễn ra Lễ ký kết viện trợ không hoàn lại của Chính phủ Nhật Bản cho 3 dự ...
Giá vàng hôm nay 24/3/2026 rơi thẳng đứng, vàng trong nước bất ngờ đến phút chót, đồng USD 'chứng minh' sức mạnh

Giá vàng hôm nay 24/3/2026 rơi thẳng đứng, vàng trong nước bất ngờ đến phút chót, đồng USD 'chứng minh' sức mạnh

Giá vàng hôm nay 24/3/2026 rơi thẳng đứng, vàng trong nước bất ngờ đến phút chót, đồng USD 'chứng minh' sức mạnh.
Va chạm trên đường băng ở New York: 2 người thiệt mạng, các chuyến bay phải tạm dừng

Va chạm trên đường băng ở New York: 2 người thiệt mạng, các chuyến bay phải tạm dừng

Một máy bay của hãng Air Canada đâm vào một xe cứu hỏa trên đường băng sau khi hạ cánh, khiến hai phi công thiệt mạng và nhiều người bị ...
11 nhiệm vụ, giải pháp bảo vệ trẻ em phát triển lành mạnh trên môi trường mạng

11 nhiệm vụ, giải pháp bảo vệ trẻ em phát triển lành mạnh trên môi trường mạng

Ngày 23/3, Thủ tướng vừa ký Quyết định số 468/QĐ-TTg, phê duyệt Chương trình 'Bảo vệ và hỗ trợ trẻ em phát triển trên môi trường mạng giai đoạn 2026-2030'.
VITM Hà Nội 2026 thúc đẩy chuyển đổi số, tăng trưởng xanh, hướng tới mục tiêu 25 triệu khách quốc tế

VITM Hà Nội 2026 thúc đẩy chuyển đổi số, tăng trưởng xanh, hướng tới mục tiêu 25 triệu khách quốc tế

Hội chợ Du lịch quốc tế Việt Nam (VITM Hà Nội 2026) được kỳ vọng tạo cú hích quan trọng cho ngành du lịch trong giai đoạn phục hồi và phát triển bền vững.
Hành khách nên chọn ghế nào trên máy bay để ít thấy rung lắc?

Hành khách nên chọn ghế nào trên máy bay để ít thấy rung lắc?

Vị trí ngồi trên máy bay có thể ảnh hưởng đến cảm giác rung lắc khi máy bay đi qua vùng không khí nhiễu động, theo các chuyên gia.
Phong Nha-Kẻ Bàng: ‘Kho báu sinh học’ đang tiếp tục được khám phá

Phong Nha-Kẻ Bàng: ‘Kho báu sinh học’ đang tiếp tục được khám phá

Phong Nha-Kẻ Bàng được xem là kho báu sinh học hiếm có, nơi sự sống vẫn đang tiếp tục được khám phá và ghi nhận mỗi ngày.
Top 5 điểm đến 'giải nhiệt' mùa Hè 2026

Top 5 điểm đến 'giải nhiệt' mùa Hè 2026

Mùa Hè 2026 hứa hẹn mang đến những trải nghiệm du lịch đáng nhớ tại Việt Nam với những điểm đến nổi bật từ biển xanh đến kỳ quan thiên nhiên.
Murmansk - Khi bóng tối trở thành 'đặc sản'

Murmansk - Khi bóng tối trở thành 'đặc sản'

Giữa vùng Cực Bắc, Murmansk (Nga) không hấp dẫn bằng sự rực rỡ của những đô thị du lịch quen thuộc...
Những điều tuyệt vời nên làm khi đến Cáp Nhĩ Tân

Những điều tuyệt vời nên làm khi đến Cáp Nhĩ Tân

Tuyến đường sắt Đông Trung Quốc được xây dựng từ đầu thế kỷ 20 đã tạo nên thành phố Cáp Nhĩ Tân ngày nay, một địa danh ở phía Đông Bắc của quốc gia Đông ...
Tủ sách Thanh niên: Những trang sách chắp cánh khát vọng tuổi trẻ

Tủ sách Thanh niên: Những trang sách chắp cánh khát vọng tuổi trẻ

Nhà xuất bản Kim Đồng ra mắt Tủ sách Thanh niên, giới thiệu tới bạn đọc trẻ một hệ thống ấn phẩm giàu giá trị tư tưởng và cảm hứng sống.
Đưa khán giả sống lại thế giới cổ tích cùng 'Lọ Lem - Chiếc giày thủy tinh'

Đưa khán giả sống lại thế giới cổ tích cùng 'Lọ Lem - Chiếc giày thủy tinh'

Nhà hát Tuổi Trẻ Việt Nam ra mắt phiên bản sân khấu mới của “Lọ Lem - Chiếc giày thủy tinh”, mang đến cách kể khác cho câu chuyện cổ tích quen thuộc.
Thách thức âm nhạc thời AI

Thách thức âm nhạc thời AI

Nếu được sử dụng có trách nhiệm, trí tuệ nhân tạo (AI) có thể trở thành công cụ giúp âm nhạc lan tỏa nhanh hơn và rộng hơn.
Gieo hạt mầm hòa bình vào mỗi tâm hồn

Gieo hạt mầm hòa bình vào mỗi tâm hồn

Nhân Ngày Thơ thế giới 21/3, nữ thi sĩ chia sẻ về vai trò của tiếng Việt, những thách thức và trăn trở đưa văn học Việt đến gần hơn với độc giả quốc tế.
‘Dạ khúc tháng Tư’ - Lan tỏa văn hóa đọc đến học sinh, sinh viên

‘Dạ khúc tháng Tư’ - Lan tỏa văn hóa đọc đến học sinh, sinh viên

‘Dạ khúc tháng Tư’ là chuỗi sự kiện hưởng ứng Ngày Sách và Văn hoá đọc Việt Nam 21/4 và Ngày Sách và Bản quyền thế giới 23/4
Khi lịch sử bước ra từ những trang sách

Khi lịch sử bước ra từ những trang sách

Giải thưởng Sách quốc gia năm nay gây ấn tượng đặc biệt bởi Giải A được trao cho cuốn sách 'Lịch sử Việt Nam bằng hình' và bộ sách 'Lịch sử văn minh thế giới'.
Lễ hội Dua Tpeng: Giữ hồn di sản Khmer tại Đồng Nai

Lễ hội Dua Tpeng: Giữ hồn di sản Khmer tại Đồng Nai

Lễ hội Dua Tpeng tại Đồng Nai tái hiện sinh hoạt văn hóa truyền thống của người Khmer, góp phần gìn giữ di sản và tăng cường gắn kết cộng đồng.
Novruz Bayram 2026 lan tỏa thông điệp hội nhập từ không gian văn hóa đa sắc

Novruz Bayram 2026 lan tỏa thông điệp hội nhập từ không gian văn hóa đa sắc

Lễ hội Novruz Bayram 2026 được tổ chức tại Trường Cao đẳng Thương mại và Du lịch Hà Nội (HCCT) tạo nên không gian giao lưu văn hóa quốc tế giàu ý nghĩa.
Festival Phở 2026: Nơi đâu có người Việt ở đó có hương thơm của phở, có tinh thần văn hóa của người Việt Nam

Festival Phở 2026: Nơi đâu có người Việt ở đó có hương thơm của phở, có tinh thần văn hóa của người Việt Nam

Tối 20/3, tại phường Thiên Trường, tỉnh Ninh Bình, Festival Phở 2026 với chủ đề “Phở Việt - Di sản sống trong lòng thời đại” đã chính thức khai mạc.
Nghề làm bánh cuốn Thanh Trì trở thành Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia

Nghề làm bánh cuốn Thanh Trì trở thành Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia

Phường Vĩnh Hưng (Hà Nội) vừa tổ chức Lễ công bố Quyết định ghi danh “Nghề làm bánh cuốn Thanh Trì” vào Danh mục Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.
Chiêm ngưỡng bản Kinh Koran quý hiếm từ thời Trung cổ tại Thổ Nhĩ Kỳ

Chiêm ngưỡng bản Kinh Koran quý hiếm từ thời Trung cổ tại Thổ Nhĩ Kỳ

Bảo tàng Nghệ thuật Thổ Nhĩ Kỳ và Hồi giáo tại thành phố Bursa vừa đưa ra trưng bày một bản Kinh Koran khổ lớn hiếm có từ thế kỷ XIV.
Giỗ Tổ Hùng Vương được tái hiện trong Lễ hội Văn hóa Việt Nam tại Nhật Bản lần thứ 9

Giỗ Tổ Hùng Vương được tái hiện trong Lễ hội Văn hóa Việt Nam tại Nhật Bản lần thứ 9

Ban tổ chức “Lễ hội Văn hóa Việt Nam tại Nhật Bản – Tái hiện Lễ Giỗ Tổ Hùng Vương lần thứ 9” tổ chức buổi gặp gỡ báo chí nhằm thông tin về sự ...
Phiên bản di động