Văn hóa giao thông: Cốt lõi nằm ở ý thức, không chỉ vì sợ bị phạt

Hùng Thoa
Ý thức của người tham gia giao thông đang có sự chuyển biến tích cực sau khi Nghị định 168/2024/NĐ-CP có hiệu lực.
Theo dõi Baoquocte.vn trên
Giáo dục
Nghị định số 168/2024/NĐ-CP của Chính phủ được coi là một giải pháp quan trọng trong việc bảo đảm trật tự an toàn giao thông. (Ảnh: Thành Long/TG&VN)

Nhiều ngày qua, việc tăng mức phạt vi phạm giao thông là chủ đề làm “nóng” các diễn đàn trên mạng xã hội. Không ít người dân tỏ ra bất ngờ trước quy định mới, băn khoăn về mức phạt cao so với thu nhập, đồng thời lo ngại xuất hiện tiêu cực, thiếu minh bạch khi xử lý vi phạm...

Cũng nhiều ý kiến cho rằng, việc tăng mức phạt vi phạm hành chính về trật tự, an toàn giao thông đã trở thành một trong những giải pháp mạnh mẽ để giảm tình trạng vi phạm và nâng cao ý thức người tham gia giao thông. Điều này được thể hiện rõ rệt qua việc thay đổi mức phạt trong Nghị định 168/2024/NĐ-CP, có hiệu lực từ ngày 1/1/2025. Tuy nhiên, câu hỏi đặt ra là liệu việc tăng mức phạt có đủ để xây dựng văn hóa giao thông văn minh và an toàn hay không?

Có thể nói, đây là điều kiện cần, cốt lõi của vấn đề vẫn nằm ở ý thức của mỗi người tham gia giao thông. Việc tăng mức phạt là biện pháp cần thiết nhưng chưa đủ. Mức phạt cao hơn chắc chắn sẽ có tác dụng răn đe đối với những hành vi vi phạm như vượt đèn đỏ, lái xe khi say rượu hay không đội mũ bảo hiểm.

"Điều quan trọng hơn cả trong việc xây dựng văn hóa giao thông chính là ý thức của mỗi cá nhân. Văn hóa giao thông không phải chỉ là tuân thủ luật lệ khi có sự giám sát hay đe dọa bằng hình thức phạt tiền, mà nó phải được hình thành từ trong suy nghĩ, hành động tự giác của mỗi người".

Chúng ta có thể thấy ngay từ những ngày đầu áp dụng, tình trạng vi phạm giao thông đã giảm hẳn ở nhiều nơi. Người dân có xu hướng tuân thủ các quy định hơn, không còn vượt đèn đỏ hoặc chen lấn khi đèn tín hiệu chuyển sang đỏ. Tuy nhiên, tăng mức phạt chỉ là một phần của chiến lược cải thiện tình hình giao thông. Nó có thể khiến những người vi phạm phải nhìn lại việc chấp hành luật lệ giao thông, nhưng chưa thể giải quyết triệt để vấn đề văn hóa giao thông.

Nói đúng hơn, mức phạt "mạnh tay" chỉ có thể hạn chế những hành vi vi phạm, nhưng lại không thể thay đổi được thói quen, suy nghĩ và cảm nhận của mỗi người về việc tham gia giao thông. Khi mức phạt trở thành yếu tố chính thúc đẩy người dân tuân thủ luật thì ý thức tự giác của họ vẫn chưa được hình thành một cách sâu sắc.

Điều quan trọng hơn cả trong việc xây dựng văn hóa giao thông chính là từ ý thức của mỗi cá nhân. Văn hóa giao thông không phải chỉ là tuân thủ luật lệ khi có sự giám sát hay đe dọa bằng hình thức phạt tiền, mà nó phải được hình thành từ trong suy nghĩ, hành động tự giác của mỗi người. Ý thức tham gia giao thông cần được xây dựng từ những giá trị như tôn trọng sự sống, sự an toàn của bản thân và cộng đồng, việc hiểu rõ các quy định giao thông không chỉ là nghĩa vụ mà còn là trách nhiệm.

Nhìn lại, trong không khí vỡ òa sau khi đội tuyển bóng đá quốc gia Việt Nam giành chức vô địch ASEAN Cup 2024, hàng triệu người hâm mộ tại khắp các tỉnh, thành trên cả nước đã đổ ra đường ăn mừng chiến thắng. Bên cạnh cờ đỏ sao vàng tung bay khắp các nẻo đường, hình ảnh từng đoàn người nghiêm túc chấp hành hiệu lệnh tín hiệu đèn giao thông cũng để lại ấn tượng không nhỏ.

Khi mỗi người tham gia giao thông có ý thức cao, họ sẽ tự giác tuân thủ luật lệ, không cần đến sự can thiệp từ lực lượng chức năng. Một người lái xe hiểu rõ rằng việc vượt đèn đỏ có thể gây ra tai nạn nghiêm trọng, không chỉ ảnh hưởng đến mình mà còn đến người khác, họ sẽ tự động dừng xe khi đèn đỏ, mặc dù không có cảnh sát hay camera giám sát. Một người đi bộ sẽ không băng qua đường khi đèn tín hiệu đỏ dù không có ai nhìn thấy họ. Điều này chỉ có thể đạt được khi văn hóa giao thông đã được hình thành từ trong chính ý thức của mỗi người.

Giáo dục
Lực lượng chức năng tích cực điều tiết giao thông. (Ảnh: Thành Long/TG&VN)

Để xây dựng văn hóa giao thông, chúng ta cần đẩy mạnh công tác tuyên truyền, giáo dục về an toàn giao thông ngay từ khi còn là học sinh, sinh viên. Các chương trình giáo dục pháp luật về giao thông cần được triển khai rộng rãi và thường xuyên, không chỉ tập trung vào các quy định và hình thức xử phạt, mà còn chú trọng việc hình thành những phẩm chất cần có của người tham gia giao thông như sự kiên nhẫn, tôn trọng và đồng cảm với người khác.

Ngoài ra, cần nâng cao trách nhiệm của các cơ quan chức năng trong việc giám sát và tạo ra những cơ hội thuận lợi để người dân dễ dàng tham gia vào các hoạt động giao thông an toàn. Các cơ sở hạ tầng giao thông cũng cần được cải thiện để phục vụ tốt hơn cho người tham gia giao thông, giúp họ cảm nhận được sự an toàn trong suốt quá trình di chuyển.

Mặc dù việc tăng mức phạt có thể giúp giảm thiểu các hành vi vi phạm rõ ràng và tức thời, nhưng để xây dựng được một nền văn hóa giao thông thực sự văn minh và an toàn, cốt lõi của vấn đề vẫn nằm ở ý thức của mỗi người dân. Chính sự tự giác, tôn trọng lẫn nhau trong giao thông mới là yếu tố quyết định đến sự thành công của mọi giải pháp, kể cả tăng mức phạt. Khi chúng ta có thể xây dựng được một cộng đồng giao thông với ý thức cao, việc tuân thủ luật lệ giao thông sẽ không còn là nghĩa vụ bắt buộc mà là một hành động tự nhiên, vì lợi ích chung của tất cả mọi người.

Nói cách khác, để xây dựng một nền văn hóa giao thông văn minh, yếu tố quan trọng nhất vẫn là ý thức của mỗi người. Khi mỗi người dân đều ý thức được trách nhiệm của mình đối với cộng đồng, tự giác chấp hành luật giao thông, thì việc vi phạm sẽ giảm đi đáng kể.

Cả luật pháp và ý thức đều đóng vai trò quan trọng trong việc xây dựng văn hóa giao thông. Tuy nhiên, ý thức mới là yếu tố quyết định, là nền tảng để xây dựng xã hội giao thông văn minh. Khi mỗi người dân đều ý thức được trách nhiệm của mình, tự giác chấp hành luật giao thông, thì việc vi phạm sẽ giảm đi đáng kể, từ đó góp phần xây dựng một đất nước phát triển bền vững.

Có thể thấy, Nghị định số 168/2024/NĐ-CP của Chính phủ được coi là một giải pháp quan trọng trong việc bảo đảm trật tự an toàn giao thông, giúp xây dựng nền giao thông văn minh, hiện đại. Để Nghị định đi vào cuộc sống một cách hiệu quả, các cơ quan chức năng cần tiếp tục tăng cường tuyên truyền, không chỉ trên các phương tiện truyền thông mà còn cần chú trọng tới tận cộng đồng dân cư để người dân nắm bắt thông tin, nâng cao nhận thức của người tham gia giao thông. Đồng thời, mỗi công dân cũng cần nâng cao ý thức trách nhiệm, tự giác chấp hành nghiêm các quy định pháp luật, không chỉ vì sợ bị phạt.

Cần có giải pháp kiểm soát chất lượng đào tạo bán dẫn, tránh 'trăm hoa đua nở'

Cần có giải pháp kiểm soát chất lượng đào tạo bán dẫn, tránh 'trăm hoa đua nở'

Trong bối cảnh các trường đại học nở rộ mở nhóm ngành bán dẫn hiện nay ở nước ta, rất cần có giải pháp kiểm ...

Điểm lại những sự kiện, chính sách giáo dục nổi bật năm 2024

Điểm lại những sự kiện, chính sách giáo dục nổi bật năm 2024

Năm 2024 đánh dấu nhiều chuyển biến quan trọng trong lĩnh vực giáo dục, với hàng loạt chính sách mới và sự kiện nổi bật.

Nghị quyết số 57: Xung lực để đất nước phát triển bền vững

Nghị quyết số 57: Xung lực để đất nước phát triển bền vững

Trong thời đại công nghiệp 4.0 và hội nhập toàn cầu, khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là những ...

Đổi mới sáng tạo sẽ là 'chìa khóa' mở cánh cửa tương lai

Đổi mới sáng tạo sẽ là 'chìa khóa' mở cánh cửa tương lai

Với ý chí kiên cường, tinh thần đoàn kết và sự đổi mới sáng tạo, Việt Nam chắc chắn sẽ vươn mình mạnh mẽ và ...

Bài viết cùng chủ đề

Giáo dục Việt Nam

Đọc thêm

Giá vàng hôm nay 16/7/2026 đảo ngược cục diện, tiếp tục quá trình tích lũy, chuyên gia chỉ giải pháp đầu tư thay thế

Giá vàng hôm nay 16/7/2026 đảo ngược cục diện, tiếp tục quá trình tích lũy, chuyên gia chỉ giải pháp đầu tư thay thế

Giá vàng hôm nay 16/7/2026 ghi nhận thị trường trong nước đảo ngược cục diện, bật tăng mạnh mẽ.
Việt Nam-Kuwait thúc đẩy triển khai quan hệ Đối tác chiến lược

Việt Nam-Kuwait thúc đẩy triển khai quan hệ Đối tác chiến lược

Ủy viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Ngoại giao Lê Hoài Trung điện đàm với Bộ trưởng Ngoại giao Nhà nước Kuwait Sheikh Jarrah Jaber Al-Ahmad Al-Sabah.
Peru thông qua gói tăng chi ngân sách hàng tỷ USD cho một lĩnh vực ưu tiên

Peru thông qua gói tăng chi ngân sách hàng tỷ USD cho một lĩnh vực ưu tiên

Quốc hội Peru đã thông qua gói tăng chi ngân sách trị giá 2,8 tỷ USD trong bối cảnh Tổng thống đắc cử Keiko Fujimori chuẩn bị nhậm chức vào ...
Khai trương trụ sở Đại sứ quán Việt Nam tại Timor-Leste

Khai trương trụ sở Đại sứ quán Việt Nam tại Timor-Leste

Đại sứ quán Việt Nam tại Timor-Leste ngày 15/7 tổ chức Lễ khai trương trụ sở làm việc tại thủ đô Dili.
Trung vệ Đỗ Duy Mạnh chia tay tuyển Việt Nam trước thềm ASEAN Cup 2026

Trung vệ Đỗ Duy Mạnh chia tay tuyển Việt Nam trước thềm ASEAN Cup 2026

Tuyển Việt Nam nói lời chia tay với trung vệ Đỗ Duy Mạnh, trước thềm ASEAN Cup 2026, sau khi trở về từ chuyến tập huấn tại Hàn Quốc.
Thứ trưởng Ngoại giao Lê Anh Tuấn: Duy trì tham vấn pháp lý góp phần làm sâu sắc quan hệ Việt Nam - Nhật Bản

Thứ trưởng Ngoại giao Lê Anh Tuấn: Duy trì tham vấn pháp lý góp phần làm sâu sắc quan hệ Việt Nam - Nhật Bản

Sáng 15/7, tại trụ sở Bộ Ngoại giao, Thứ trưởng Ngoại giao Lê Anh Tuấn tiếp đoàn công tác của Bộ Ngoại giao Nhật Bản.
Báo chí góp phần lan tỏa nhận thức, thúc đẩy hành động vì bình đẳng giới tại Việt Nam

Báo chí góp phần lan tỏa nhận thức, thúc đẩy hành động vì bình đẳng giới tại Việt Nam

Chiều 15/7, Hội Liên hiệp phụ nữ Việt Nam, UN Women phối hợp cùng Hội nhà báo Việt Nam tổ chức Lễ trao Giải Báo chí toàn quốc về Bình đẳng giới lần thứ II.
Quy tập 81 hài cốt liệt sĩ tại tỉnh Kampong Speu, Vương quốc Campuchia

Quy tập 81 hài cốt liệt sĩ tại tỉnh Kampong Speu, Vương quốc Campuchia

Giai đoạn XXV (mùa khô 2025-2026), Đội K93 thuộc Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh An Giang đã quy tập được 81 hài cốt liệt sĩ, chưa xác định được danh tính.
Mỹ: Hiện tượng 'vòm nhiệt' bao trùm nhiều nơi, tác động của biến đổi khí hậu ngày càng rõ

Mỹ: Hiện tượng 'vòm nhiệt' bao trùm nhiều nơi, tác động của biến đổi khí hậu ngày càng rõ

Một đợt nắng nóng phá vỡ hàng loạt kỷ lục đang lan từ miền Tây sang Bờ Đông nước Mỹ, buộc các cơ quan chức năng phát cảnh báo nắng nóng.
Tiến độ quy tập hài cốt liệt sĩ tại Công viên Lê Thị Riêng

Tiến độ quy tập hài cốt liệt sĩ tại Công viên Lê Thị Riêng

Lễ triển khai tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ tại Công viên Lê Thị Riêng, phường Hòa Hưng, Thành phố Hồ Chí Minh bắt đầu từ ngày 6/7.
Tránh tai nạn đáng tiếc khi tắm biển mùa cao điểm du lịch

Tránh tai nạn đáng tiếc khi tắm biển mùa cao điểm du lịch

Cơ quan chức năng khuyến cáo người dân, du khách chọn bãi tắm có lực lượng cứu hộ và tuân thủ biển cảnh báo nhằm bảo đảm an toàn mùa du lịch Hè.
'Vượt nắng, thắng mưa' tìm tên cho các liệt sĩ tại Quảng Ngãi

'Vượt nắng, thắng mưa' tìm tên cho các liệt sĩ tại Quảng Ngãi

Hàng chục cán bộ, chiến sĩ, dân quân, bác sĩ có mặt tại các nghĩa trang liệt sĩ ở phường Trà Câu thực hiện lấy mẫu phục vụ giám định ADN.
Lần đầu thử nghiệm vaccine phòng Ebola chủng Bundibugyo trên người

Lần đầu thử nghiệm vaccine phòng Ebola chủng Bundibugyo trên người

Đại học Oxford (Anh) đã khởi động thử nghiệm lâm sàng đầu tiên trên người đối với vaccine phòng virus Ebola chủng Bundibugyo (Bundibugyo ebolavirus).
Ăn trứng đúng cách vào bữa sáng theo lời khuyên chuyên gia

Ăn trứng đúng cách vào bữa sáng theo lời khuyên chuyên gia

Kết hợp thêm yến mạch, bơ, táo và cải bó xôi khi ăn trứng vào bữa sáng giúp tăng giá trị dinh dưỡng và hỗ trợ sức khỏe.
Ngủ ngon mỗi đêm giúp kéo dài tuổi thọ

Ngủ ngon mỗi đêm giúp kéo dài tuổi thọ

Giấc ngủ giúp cơ thể tái tạo từ bên trong, vì thế được nhiều chuyên gia trường thọ ưu tiên hơn mỹ phẩm.
Hành trình đưa các Anh hùng liệt sĩ ‘về nhà’ từ công nghệ ADN hiện đại

Hành trình đưa các Anh hùng liệt sĩ ‘về nhà’ từ công nghệ ADN hiện đại

Hơn 50 năm sau chiến tranh, chương trình thu nhận và đối sánh ADN do Bộ Công an triển khai đã giúp nhiều liệt sĩ được ‘trả lại tên’.
Sau 2 tuần vận hành, Bệnh viện Bạch Mai cơ sở Ninh Bình đón gần 28.000 bệnh nhân

Sau 2 tuần vận hành, Bệnh viện Bạch Mai cơ sở Ninh Bình đón gần 28.000 bệnh nhân

Bệnh viện Bạch Mai cơ sở Ninh Bình đã tiếp nhận gần 28.000 lượt khám ngoại trú, thực hiện hàng trăm ca phẫu thuật và triển khai nhiều kỹ thuật chuyên sâu.
Trưởng đại diện UNFPA: Chính sách dân số cần bắt đầu từ việc lắng nghe người trẻ

Trưởng đại diện UNFPA: Chính sách dân số cần bắt đầu từ việc lắng nghe người trẻ

Người trẻ vẫn muốn kết hôn và sinh con, nhưng việc làm, nhà ở và an sinh xã hội mới là những rào cản lớn nhất, theo Trưởng đại diện UNFPA tại Việt Nam.
Phiên bản di động